(navigation image)
Home American Libraries | Canadian Libraries | Universal Library | Community Texts | Project Gutenberg | Children's Library | Biodiversity Heritage Library | Additional Collections
Search: Advanced Search
Anonymous User (login or join us)
Upload
See other formats

Full text of "Opera omnia sanctorum patrum graecorum: graece et latine"

This is a digital copy of a book that was preserved for generations on library shelves before it was carefully scanned by Google as part of a project 
to make the world's books discoverable online. 

It has survived long enough for the copyright to expire and the book to enter the public domain. A pubHc domain book is one that was never subject 
to copyright or whose legal copyright term has expired. Whether a book is in the public domain may vary country to country. Public domain books 
are our gateways to the past, representing a wealth of history, culture and knowledge that's often difficult to discover. 

Marks, notations and other marginalia present in the original volume will appear in this file - a reminder of this book's long journey from the 
publisher to a library and finally to you. 

Usage guidelines 

Google is proud to partner with libraries to digitize public domain materials and make them widely accessible. Public domain books belong to the 
public and we are merely their custodians. Nevertheless, this work is expensive, so in order to keep providing this resource, we have taken steps to 
prevent abuse by commercial parties, including placing technical restrictions on automated querying. 

We also ask that you: 

+ Make non-commercial use of the files We designed Google Book Search for use by individuals, and we request that you use these files for 
personal, non-commercial purposes. 

+ Refrainfrom automated querying Do not send automated queries of any sort to Google's system: If you are conducting research on machine 
translation, optical character recognition or other areas where access to a large amount of text is helpful, please contact us. We encourage the 
use of public domain materials for these purposes and may be able to help. 

+ Maintain attribution The Google "watermark" you see on each file is essential for informing people about this project and helping them find 
additional materials through Google Book Search. Please do not remove it. 

+ Keep it legal Whatever your use, remember that you are responsible for ensuring that what you are doing is legal. Do not assume that just 
because we believe a book is in the public domain for users in the United States, that the work is also in the public domain for users in other 
countries. Whether a book is still in copyright varies from country to country, and we can't offer guidance on whether any specific use of 
any specific book is allowed. Please do not assume that a book's appearance in Google Book Search means it can be used in any manner 
anywhere in the world. Copyright infringement liability can be quite severe. 

About Google Book Search 

Google's mission is to organize the world's information and to make it universally accessible and useful. Google Book Search helps readers 
discover the world's books while helping authors and publishers reach new audiences. You can search through the full text of this book on the web 



at |http : //books . qooqle . com/ 



/ 



C^"... ..»i. •.-..■.. ., 



ORIGiSNIS ADAMAI^Tn 

PERA OMNIA. 



91 



AD 

EDITIONEM PARISIENSEM 

CAROLI 9BI.A RUE RECUSA. 



T M u s yii 



WIRCEBURCI, 

Ex Officina Libraria Staheliama. 

tf. J>C<; LXl^KlIt. 



CONTINENTUR HOC TOMO VIL 



SeLECTA ET HOMIl.I£ IN LlBRUM Ju- 

dicum, et ruth. 
Selecta et Homilije in Librum^ 

PRIMUM RegU^. 



Selecta in Lisrum Job. 

•i^teL^^fA':-!.^ PSALMOS A fRIMO AD 

••*•*••••••••' 

":: jt-i^l|li^^SlMUM SSXTUM US(^UE. 

•••#•••*••*••• 

• •!•• • ••••••'' 

\ • • l • f* ••• • 

• • *•• » • •••••• 



■ 



[ 

i 



OPERA OMNIA 

SANCTGRUM PATRUM 

GRiECORUM 



OR^CE btLATIME. 
yOLVMEN Jf^lL'N V 



;» w" » j 



T !■ 



"i i 'JA 



M J 



:•*: ••• * .• • "^ 

::••::•• *•- •• j::*\ 
••: •- : vv .Tir:.^ 

•••.: :•••:: :•.•; 



• • •. • 



M O N I 'T U M 

AD ESHrHTIKA 

IN LIBRUM JUDICUM. 

RUFINUS m Pnoratiime fubjufiEla emmentariit 
Origenis inepiftotamad Romanos teftatury fe, ifuafidt 
tranftulit homilias in Jefum Nave, eadem latine ver^- 
tijfe i^nyfirtjtcL in librum Judicum: Nam&illa, inquit^ 
quae in Jefu Nave & in Judicuro librum fcripfimus, fim- 
pliciter expreflimus,* ut in venimus. Novem in hunc li* 
hrum homilias Origenis commemorat Caffiodorus Inftit. c» I* 
Novem hodie habemus » quarum fexta Canticum DeborM 
explanat , uti fromiferat ipfe Origenes in Prologo commen» 
tariorumin Canticum Canticorumj hif-vsrbis,: rVcfUm&j: 
dehis plenius inillis oratiunculis^-^quasVJelibello JtA 
dicum edidimus, diflerta reperies. t^rifimk\ergO'eft^ 
has ipfas homilias defignari ab Origene , prcifideque antt 
annum 24«. fuijfe ab ipfo editas. f^erUmlh^^lJi^Q ,] bn^ 
(quemadmodum opinatur Huetius Origenidh.itb^^^VJet^.l^ 
n. i.)pariter inde coruludi poffity ipfas non fuijje ex tempora 
conceptas & recitatas. Certe homilia prima n. 2. hcus eft^ 
quem ipfe Origenes tefiatur fibi folum in mentem venijjej cum 
concionaretur : Sed & illud, inquit, quod dicentibus no- 
bis occurrit, & utinam domino fuggerente occurre-* 
rit, praetereundum non efl:, &c. IUas^ poftquam pro^' 
nuntiata Junt y potuit literis mandare aut recognofcere. 

Prater homilias,. an aliud quidptam data opera in li* 
hrum Judicum Jcripferit Ofigenes ^ ificertmmeft. P^erumta^, 
men catena manufcripta aliquot fub ejus nomine fragmenta 
graca exhibent^ quse nos homiliarum fronti prtff jjwuj. 
Origeni^ Tm. /7/ A Q$\5:^ 




nPirENOTS EKAOrAI 

EIS TOTS KPITAS 

Kai fv^a^o h^at %vXnv rtd jtt/g/a.] Ei TmvfxA 
Kv^in W avTOV' TTox; iCxjirai d /un TrQoamKei; 
ivm ya^ xai xvva dTravrMai hraviO^n rq> h^ 
^a% d^ Hv ia^^aXti ro Trvtvfjtai H^afMa^. o&AA^ Td 
^itf^yi^^if^fufApi ^o)^^v TTo^yiyoviv , Qx v^^ofia^^GiV 
** *^fiv**irv7tc!v iivXw*'^* ^^avro^ai <r^a?\Mrai d^Tn^iorKiTrrmi 

•••••••••••••• 

^ V ^at*^^^v]»u!tq>' ^ov lv\ ra;ct/c-] o/ h iKvyoV 
^aXvQ* crnfjutiv€i (r%l3fiXa^ oTTftg l^iV d^aXv^^ oi h iAe- 
yov (yt^fi?^ koLi HK ihjvavro r^aveai; ^av &i/SfiXa. ei 
%W xai 'Efi^aioi irvyXavoV 3 aAAdt xaro- avfJLfJLir^iav 
/Bgfltp^UTwti Tra^fiX^^^a^ov iv rif nnQ haM^iaf^ 7r^o(po^cL^ 
ro Hv ctwQ-tfJLa liv onlSnP^* oyrt^ oi iTnpo^cofitvoi A«7oy- 
n^ crifitiXet>i nMyXovro HK ovrtg rm oiMn^ th UtpQcHi 
^AAat ra>v iitavou^avroov*, 

Ktfi y^fi avrn ^til^ %ai hk inKiV.^ O^* ^^^ 
. ^fiQ (pvanax; , d9<fi i*7ro ry^ SiaKOVia; ijn ry Tra^ovrot; 






m^^^^^^^M 



EX ORIGENE 

SELECTA IN JUDICES. 

Et mrt/it Jephte 'uotum Demino,'} Si Spiritus Do» 
mini erat fuper illurn, cur vovet , quae vove* 
re noh sequum erat ? Fieri enim poterat , uC 
etiam cani« occurreret f evertenti jephte. Numquid 
deceptus efl fpiritus ? minime. S^.^piritu^ in' aor . 
xilium aderat, non vero ut abfurduraWncyiVtum fiiat-- 
deret. Ipfe vero Jephte erravit, incoiafiderate pro; 
mittens. : ^ :■.'■-■' 

Etdixeruntei: dic nitnc ffica.'] AliidiceiraQ!:^^»/!. ' 
li ettfehela, quod efl /piM. Alii dicebaht /e^e/o, nec 
clare poterant didefe ftbela. Quanquam enim He- 
br«i erant, at ex dialefti fuae vltio hujus vocis men- 
furam pronunciando corripiebant. Teflera ergo erat 
feMat pro qua cUra interrogati dicerent/eW#, argue- 
bantur non efte ex cognatis Jephtej fed ex numero 
rebellium. 

£f Mxor eJMsfterilist 6* non pariebat.] Non ex na- 
tura, fed ex minifterio nunc fterilem vocat. 



Ai 



F«rY«m 



4 EX O RI G E NIS . 

^H Svi fTV ^^*^ ^i oAn^ Twc TTi^i rov 2flt/^\|/«v iVo- 
cioq eu r^iX^q^aivoHai rm Tfo^av avrcp m^iTroi^v 
i(rXw. 

T»^auT».] ^a^tpaiov ro m^tJ^^yfAmv ica/ra rviv 
2i;ga)V (pcovfiV ovojua^. fxp i^aKohnB-^v h rnf ra^&t 
nm lffqaY{?^irm rov ^a/ju^m o B-toq Tr^og-acrar&i y xar , 
htMVo $cai^s rfiv Ki^a?^yiv ^v^co/Mvm ha to ivcmiuiiQ ei^ 
vai 'TT^oQ Tfavrat;. ' 

Ko&i iTTOimiv E^coS Mi Qi^a^m. ] E^coS^ vtpaa-fJia 

' Jiv h^arutov . otts^ Trf^^Ttamvco ra> h^&i itpoira ra clyiH 
'TTViVfJLaroq H X^§'^* '^o oi &i^a(p&iv to/«to fjnv roiy 
W Q-eitov ^i y d7\?C ^od?uitx>Vy coq Iv rai% ^aa-ih^aiQ 

^^Kvvrai. 

Kflti \^Y\\Qov oi vioi BiViafjLiv.2 Tivoc IviKiv mrcovrai 
iSixa^icoQ iTT^AQovriQ ; w J^wAov OTi Sia Tr^oha^aaifiQ ou^ 
rioi. Kcti t{/aA/4a; ^wiV ^ o^tav Xa^to zat^ov x iyi» 
ivQOryirOQ Ttqivco. iira xdi fJnrA ro mrlfiQvivdl ^ jtai 

.^(aif Kfin hvrigoLVy fjLirnP^iv o^yn iyn t«c niiKnTcoraq, 

"bj^l mc^JiKdiai viKnv. 



SELECTA IN JUDICES. $ 

Firrwn non afcendit fitfer caput meum , qumiam Na* 
xJraus Dei ego fum. ] Per totam Samfonis hiftprram 
forcicudo ejus videtur in capjllia fita, 

Ejusdem.^ ^yvomxsi lifigua Naziraeum cuftoditum 
vocat. Praecipit "autem Deus , ut Samfon non fe* 
quatur morem Ifraclitaruni , qui tunc temppris rade- 
bantur, ut facil^ ab omnibus a^ofci poifent. 

£/ fecit Efkod & 7'eraphim.'] Ephod veftis ergt 
fecerdotalis , qua indutus ftcerdps Spiritus fan6ii gra* 
tiam recipiebat, Theraphim autem tale quippiam 
erat, quodnonDeum, fed idolum aliquod reprafen- 
taret , ut in libris Regnorum oftcinditur, 

Ei e^ierunt flii Bmj^mfn.] Gur viricuntur , qui 
juft(? aggtrefli er^nt? Liquqt \d aqcidilTe ob pr^ceden» 
tem caufam^ Inpfhlmodicitur: Cum accepero tempusp 
^o juftitias judicabo, Deinde poftqu^m Ifemel & ite^ 
f um vifti funt , in audores malorum ira Dei ftipert 
Venit, fif jqft?t4e ?is yeportaitur viftbri?. 



A i OSX- 



©RIGENIS 



ORIGENIS IN LIBRIJM JUDICUM 

H O M I L I ^, 

HOMILIA PRIMA, 

De eo, quod (briptum eft: Etferyivitfopulus Bommo 

^mnibuj iiehus Jefu^ tj feniorum^quiwideruntomnia ofera 

Domini magnaf quafefit (um Jfrael^ 

i.T eaorquidemprapfentisleftiomsitalegebat: Ef 
I i ttmuft pofulus Dominum amnibus diebus Jefu^ 
Nos autem habemus : Et fervivit popuhs Domim omni'^ 
bus diebus Jefu , gmnibus diebus feniorum eorum ^ qui 
hngiorum dierum fuerunt poft Jefum, Oportet ergo 
icire, quia unusquisque noftrtim ipfe fibi prseftat, ut 
in bonis diebus fit aut in malis ^ & ut dies habeat Je*^ 
fu , vel dies juftorqm , aut dies habeat impiorum, Si 
enim intelligainus lumen verum , quod iBummat omtHm 
hominem venientem in hunc mundum j & prsebeamus ei 
ad illuminandum anim^s noftras , aut fi oriatur nobia 
fol juftitiaB/& mundum animae noftrae habemus ho(pi« 
tium, h^bemus & nos dies Jefu Chrifti, dies falutis, 
Si quis vero anim^m ftiam praebuerit ad recipiehdam ^ 
lucemillam, quaeextinguetur, lucem contrariam ve* [ 
ritati, & ab ea fuerit illuminatus , habebit & ipfe ' 
dies , fed malos , & non erit in diebus Jefti , fed erit 
in dicbus M^naflfe, vel in diebus Pharaonis, vel in 
alterius cujuscqmque diebus pcfTimis, Proptereade- 
nique in diebus Achab regis iniqui & peflimi non po- 
tuit Efaias videre vifum, non potuit videre Dominum 
fabaoth fedentem ftiper thronum excelfum & eleva- 
tmf Scd 6X quo mortttus eft rex pequam . cujus 



IN LIB. JUDICUM. HOM. L 7 

crant dies mali, tum potuit videre Propheta Vifio» 
Tiem Dei. £t vis nofTe, quia dies ifli, cum dicun* 
tur infcripturisillius, veliUius, non fignificent tem« 
pus vitasillius, de quo dicitur^ vel prsfentise corpo* 
ralis? Audi quid de diebus Domini nofiri JefuChrifti 
Prophetaprsdixerit: £xorrefiir, inquit, indiebMsffMs 
juftitia^ if abundantia facis^ Hsquequo extoBatur luna^ 
iioc fi ita accipiamus, quod diebus, quibus Salvator 
demorabatur in terris, dies erant juftitis ^ & dies pa« 
cis, quomodo probabimus dies juftitiae exortos eifo 
iis, qui^^umcrucifixerunt, & qui adventum & fidem 
ejus non receperunt? Aut quomodo multitudo pac]$ 
in diebus ejus fuiife videbitur apud eos , qui eum in 
mortemfalfis criminationibus tradiderunt? Quomodo 
iftis videbuntur dies jufiitisa & dies pacis exorti , in 
quorum mentibus iniquitatis & furoris tenebra^ verfa^* 
bantur ? & rurfum fi ad illos dies, quos Salvator e3^e« 
gitipcarne, referaturhoc, quod fcriptum eft : Orie^ 
tur in diebus ejus ji/iftitia^ & multitudopaciSj nunc quo* 
Qiam non funt illi dies, ergo fion oritur jufiitia ejus^ 
fiec multitudo pacis Chrifti apud fideles & religiofos 
invenitur. Magis vero unusquisque pro a6iibus fuii 
& converfatione vits, dies fibi vel iniquitatis ^ belli» 
vel jufiitis & pacis acquirit, Audi dgnique Prophe^ 
tam dicentem: Ttmmtibus ^ inquit^ nmen tuumoriem 
turfol juftitiay fine dubio ut faciat eis dies juftitiae, 
dies Jefu. De impiis dicit, quia occidet eis fol jufti* 
ti», fine dubio illis, in quibus juftitia dormit in eis^ 
& tenebras eis iniquitatis exortae funt, Vis autem fi* 
militer a Propheta difcere , qui fmt , qui habeant mul* 
ticudinem pacis? Audiquomododicitin pfalmis: Pax 
multa iiligentibus nomen tuum , & non eft iOis fcandalum^ 
Dies ergo juftitiae &maltitudo pacis exorietur diHgen- 
tibus nomen Domini. Sed habent & impii lucem fuam, 
ex qua fine dubio exoriuntur eis dies mali. Vis au* 
tem & hoc tibi de itripturis probari? Aud\ ojxA 

A 4 fci\^^>m 

\ 



8 ORIGENIS 

fcriptum eft: Lum^ inquit, jufth femper , lux autm 
imfiorum extinguetnr. Vides ergo , quia eft propria 
qusedam lux impiorum, quae extinguitur , & lux ju- 
ftorum , quae p^manet* in aeternum, Et nefcio , fi 
tam inepte quis intelligat, ut putet efie aliquam fiib« 
ftantialem lucem aliam, quse impiorum dicatur^ & 
«liam, quae juftorum. Quod utique nullo modo fieri 
poteft. Una enim eft lux mundi a Deo fa6):a , qu® 
omnibus communiter & aqualiter lucet, Sed hoc 
modo, quod fiiperius expofuimus, intelligendum eft,^ 
^uod anima noftra aut vero lumine illuminatur , quod 
nuhquam extinguetur , qui eft Chriftus : aut fi non 
habetin feiftud liimen, quod aeternum eft, tcmpo- 
rali fine dubio & extinguibili lumine illuminatur ab 
illo , qui transfigurat fe in Angelum lucis , & falfa 
hice illuminat cor peccatoris, ut videantur ei illaefle 
bona, & prasclara, quse funt praefentia & caduca. Ifto 
lumine illuteinantur illi, qui fummum bonum volup- 
tatem putant. Ifto lumine illuminantur illi , qui di^ 
vitias & honores fa&culi & terrenam gloriam quafi a- 
ternitatls memoriam quaerunt. Sunt ergo ifti in die- 
bus lucis cjus, quae extinguetur, Omnia haec, quaa^ 
agunt , & quag defiderant & cupiunt , cxtinguuntur/ 
Hoc lumine illuminantur & hasretici , falfi nominis 
fcientiam praedicantes. Hinc Marcion illuminatus^ 
Deum legis juftum , fed non bonum dicit, Si ergo 
refte intelleximus , qui fint , qui a Domino noftro 
JefuChrifto veroIumine.illuminantur, & qui fint dies, 
qui ab illo illuminantur , qui fe transfigurat in Ange». 
lum lucis , & cujus lumen extinguitur , competentcr 
intelligere poirumus etiam- iftos Jefu Domini , de qui* 
bus dicitur, quod fervivit fopulus t)pmino omnibus die» 
hus Jefu: certum namque eft, quod, qui habet in 
fe dies Jefu , ferviat Domino : nec fieri poteft , ut 
habens in fe aliquis dies Jefu & lumcn Chrifti ferviat 
Zabulo, aut ferviat ^varitiae: necpoteft fieri, util* 

lumiue- 



IN LIB. JUDICUM. HOM. I. 9 

luminetur quis lumJne veritatis , & fervlat menda- 
cio : nec poteft: illuminatus lumine fandlificationis ii^ 
bidini & immunditiae defervire. Denique fic & ApO- 
flolus dicit : Qua eiiim participatio efi jufiitia cum ini* 
quitate ? Aut aua focietas luci ai tefiebras ? Qua auten cm- 
lonantia Chrijio cum Beliai? Aut qua pars fideli cuMnfi'^ 
ielii Oremus ergo , ut femper in nobis Chrifl:u|fi<jui 
eft lux vera, faciat dies bonos , nec unquamile Za^ 
bulo. nos illuminante habeamus in nobis diesmalos, 
de quibus dicit Apoftolus ; Redimentes tempu y quom 
niam dies mali funt. Dies enim mal6s habemu 9 quan- 
do carnalia pro fpiritalibus quaerimus , terena pra 
coeleftibus, pro aeternis eaduca, praefentia f o futu- 
ris. Siquando ergo hujuscemodi in te defieria vi- 
derisexoriri, fcito te in diebus malis & peimis po* 
^tum : & ideo ^infifte orationibus , ut liberris a die 
lllo , ff, (ficut dicit Apoftolus). eripiaris ( prafenti 
fa^uto malo: hoc enim modo (quod fuperiusiixirtus) 
non folum dies fiunt mali , fed & faecului efficitup 
malum. 

2« Servivit ergo populus Domino^ omnus diehus 
7«/«, & omnibus feniorum diebus , qui fuernt pofi jfe-* 
Jum. Beatus eft, qui in diebus Jefu ferviOomino^ 
qui vcrbo & fapientia ejus illuminatur, qipraeceptis 
cjus illuftratur , qui ex doftrina ejus accpit lumen ■ 
fcientisB, Secundo autem loco & ille poj hunc eft 
beatus, quiin diebusfcniorum, qui ftierut poft Je* 
fum, Domino fervit. Seniores, qui velrum Jefu^ 
vel poft Jefum fuerunt , qui funt nifi ApftoM, qul 
& ipfi fcriptis, & pra^ceptis fuis illuminancorda no^ 
ftra , & faciunt etiam ipfi dies quosdam i nobis eat 
illa luce, quam ipfi ex vera luce partiGipalflint, ve^ 
nientes? Qui ergo illuminatur & inftruitr ex Apa^ 
ftolorum praeceptis , & ad fcrvitium Domii apoftoli* 
cis regulis inftruitur, Ifte 6ft, qui fervirelicitur Dqf 
mino in diebus fenitfrum , qui fuexuivX oft. ^^^>^*2Ki< 



lo ' O R I G E N I S . 

Vis autem videre, quia ficut Salvator erat luxvera^ 
«ir^e iUuminat omnem hominem venientem in huncmundum^ 
]ta& Apofloli lux erant mundi? In Evangelio fcrip* 
t(m eit, 4icente Domino ad cos : fos ejus lux mundi. 
Qutdfi etiam Apoftoli lux (unt mundi , imQ dubio 
pcfl. {rsecepta & mandata fua Uluminant nobi$ dies , in 
qulilUi Domino fe^viamus, 

3» Quod autem dixit : Omnibus diebus /eniorum , qui 
• longior^ dierum fuerunt poft Jefum^ pec hoc mihi Otiofe 
diftumvidctur, quod longaevi vel longiorum dierum 
dicuntu- ti^^ feniores , qui poft Jefum fuerunt. £t 
quidem^ci eft folius nofle, poft Jefum quis fucrit in* 
ter fenires, qui longiorem diem fecerit, id eft, qui 
majorene^^ fe emiferit lucem, utrum Petrus, an Pau» 
lus, Bjp^holomaeus, an Joannes : verumtamen lon- 
giorum licuntur dierum fanfti. Econtrario vero 
tunc, qundoifte mundus malis replebitur^ quando 
fmre/ceit/j iniquitate refrigefcet charttas rnultorum, & 
quandO!. iniens filius hominis difEcile fidem tnventet fu* 
fer /tfrmwj tunc non dicuntur futuri longi dies ^ fed 
magis abljeviari dicuntur, ficutdixitDominus, quia, 
nift abbreTJfiti fufjfent dies illi^ nonfieret fuva uUa caro. 
Mali erjffi ies breviari dicuntur : longssvi autem funt, 
. & multil nporis & grandis quodamiDodo fpatii dies 
boni, in(iibu*Dominofervjmus. Viidetamen, quia 
& hoc dagnavit in Evangelio , quod propter eUHos 
heviiabuntt dies iUi. Eleclis ergo breviabuntur dies 
jnali, dieijniquitatis & fcandali; & ut ego arbitror, 
cum femejplefti^ dies mali coeperint breviari, femper 
breviantu4& minuuntur , usqqe dum ad nibilum re- 
^igantur, cpenitus exolefcant, atque adultimum per^ 
^ant, £:^uibu8 unus puto erat & ille , qui dicebat: 
fereat iBa ifesy in qua natus fum. Sic ergo ele6lis dies 
mali brevijtitur & pereunt : dies vero feniorum fan- 
ftorum lotgoBvi funt & prolixi, Sed & illud , quod 
dtcenubus fiobis occurrit , & ucinam Domino fug- 

^eren- 



IN LIB- JUDICUM. HQM. !• ri 

gerente occurrerit, prsBtereundum non eft, quod di* 
^it , quia feruivit populus Domino omnibus iiekus ^« 
/n: non dixit unum diem fuifle Jefu, fed multi funt 
dies Jefu. Quos ergo multos ponimus dies fecundum 
Jiunc ordinem, quem expofuimus? Ego fic arbitror, 
quoddies unus ipfius eft juftitia, alius fan^jficatioV 
alius prudentia» alius mifericordia, & fiq per fmgula 
virtutum dona dies computantur Jefu, in quibus Do- 
mino fervitur, quia in his virtutibus animi Domino 
placetur. Sed & patientiam computato diem, & 
manfuetudinem, & pietateni) & bonitatem, & omne^ 
quodad virtutempertinet, ipfius dicito diem. Etfic 
in omnibus diebus Jefu Domino fervies, id eft, in 
omnibus his virtutibus, Non enim vult fcrjptursB 
fancUs snftitutio, ut aliquas ex his viptutibus habeas 
jn te, & alias negligas, fedut omnibus his virtutibus 
adornatus^ 6^ inearum aftibus pofitus fervias Domi- 
no, Eodem modo quis etiam feniorum dies habet 
in fe, & in diebus eorum fervit Domino, implens 
illud, quoddicit ApoftoIusPaulus: Imitmw mi tfto^ 
te, JicHt & ego Chrijii. 

4, In Hebuf, inquit> finiarum eorum , qui cognovt^ 
runt mnia •pera Domini, Quis eft, qui cognofqit omnia 
opera Domini , nifi qiJt facit ea ? Siquc enim diftum 
eft de filiis Heli, quia eflfent Jf//i peftilentia^ nefiien^ 
tes Dominum , non quod ignorarent Dominum ; qui 
utique & doftores erant caeteroriun , fed quia fic 
agebant) utaguntilli, qui nefciunt Dominum* : boc 
modo etiam hic fentiendum eft , quod dicit ; qui 
ognojmrunt mne opus Domini, Et non folum y inquit,^ 
cognoverunt opus Domini , fed addidit , qui omn^ 
opus cognoverunt Domini} id eft, qui cognoverunt 5c 
juftitiae opus Domini^ & fandbificationis opus, &; 
patientisp , & manfuetudinis , & pietatis. Et omno 
quicquid ex mandatis Dei venit-, opus Domini dicj* 
tur. Sed ficm: eft opus DQmm ^ e^ l^ftft ^vi\>^ Vm 



1% O RI G EN I S 

contrarium opus Zabuli, Certum eft eiiim, quia ficut 
juftitia eft opus Dei , ita & injuftitia opus Zabuli : & 
ficut manftietudo opus Dei eft, ita & ira & furor 
opus fit Zabuli. Cognovifle ergo dicuntur opus Dei 
illi, qui faciunt opus ejus. Ut autem hoc amplius ex; 
fcripturarimi auftoritate clarefcat , quomodo foleaC 
dicere fcriptura , cognofcere , vel nefcire , vide > 
quomodo etiam alibi fcriptum eft: Qui cuftadiiy in- 
quit, manddtum^ nefciet verbum malurn. Qui autem 
mandatum cuftodit, poteft fieri^ut ncfci^it verba 
mala? Scitquidem, fed nefcire prd eo dicitur , quod 
ea cavet & vitat, Sic de §odem ipfo Domino & SaU 
vatore quod diftum eft, quia non mvit peuatumy . cer-' 
tum eft, quia ignoraffe dicitur peccatum, pro eo 
quod non egit opus peccati. Hoc ergo modo & ille 
dicitur cognofcere opera domini , qui opera, Do-r 
mini facit, Ignorat autem opuji Dei, qui pon agit; 
opus Dei. 

5. Sed & illud quomodo praeterimus , quod adi 
didits Qui cogu&verunt opera Bommi magnay qua fecit 
in Ifrael? Quid enim? Sunt aliqua opera Domini par^ 
va, ad quorum diftin6tionpm haec magna dicantur? 
£go arbjtrorj quod omne quidem Dei opus eft ma« 
gnum, fedpro capacitate eorum, qui operantur, fi fibi 
invicemqomparentur^ velmagna operaDomini^icun^ 
tur effe^ vel parva. Vcrbi caufa, eduxit filios tfrael 
de iEgyptoin manu forti & brachio excelfo, ^gyp-i 
\t0 prodigiis caeleftibus verberata, viam fecit in ipari„ 
manna in deferto populo dedit, de caelo loquutua 
eft ad Mofen , legem confcriptam in tabulis lapideis; 
dedit. Nonne haec magna funt opera Dei'^ Sed fi iU 
lud hiscompares, quod itadilexit Deus huno mundm^ 
ut flium fuum utugmitum daret pro lalute mundi , in^ 
veni)es omnia illa parva effe ad hujus opieris magni-» 
tudinem. Quod opus. etiam nos & cognofcere de^ 
bemusi & Qreder^^ & pperari opera Dominu Non 

cr^o 



IN LIB, JUDICUM HOM. n. 13 

ergo negligenter, fed fideliter & a^tente, utinveriia-^ 
mur & nos in diebus Jefu Chrifti, & in diebus fanfto* 
rum feniorum ejus Apoftolorum , cum quibus & fo* 
cietatem ca^lellis hasreditatis mereamur accipere^ pet 
ipfum Dominum noftrum Jefum Chriftum, cui eft 
gloria & imperium in fsecula fssculorum. Amen. 



H O M I L I A II. 

De eo, quod fcriptum eft: Et defvmHut eft ^efusfi^ 
lius Nave. 

i,TJe<^itatus eft nobis etiam Jefu obitus. Et ille 
IV quidem filius Nave quod defunftus eft, nihil 
ftiruro. Naturaenamque, quod debebatur, exfolvit* 
Verum quoniam inftitueramus , haec ^ qu« de filio 
Nave legebantur , ad Dominum noftrum Jefum Chri- 
Ihim referre, videndum eft^ quomodo etiam de,ipfo 
dici conveniat , quia defunftus eft Jefus. Ego arbi- 
tror fecundum fcripturse auftoritatem iioc loquen*, 
quod in quibufdam vivit Jefus , in quibufdam vero 
defunftus eft. In Paulo vivit Jcfus^ & in Petro, 
& in iUis omnibus ^ qui merito poftunt dicere ^ nv0 
autem jam nm ego , vivit vero in me Chriftus. Yx iterum 
dicit : Mihi autem vivert Chriftus eft , & mori lucrum^ 
In iftls ergo talibus Jefus vivere merito dicitur. In 
quibus autem defun^us eft Jefus ? In iHis fine dubio, 
qui fepe poenitendo , & iterum delinquendo velut 
infultare morti Jefu^dicUntur. De quibus fcribens ad 
HebrsBOS dicit Apoftolus: Rurfum crucifigentes fibimetm 
iffisfilium Der, C! oftentui habentes, Vides ergo^ quia 
in peccantibus non folum defungi dieitiif Jefus , ve^ 
rum & crucifigi ab eis aflTefitur & illudi. Sed & tu 
ipfe confidera apud te, fi quando de avaritia cogitas, 
k cupis aliena diripere^ numquid poccfi dic^te ^ ^}i\ak 



14 R 1 G E N 1 S 

vivifChriftus in me? Aut fi de ftupro cogit^s, 1» 
furore exagitaris, fi livore fuccenderis, 11 invidia fti* 
xnularis, fi temulentia debacchariS) (i fiiperbia extoU 
leris^ fi crudelitate graflaris ^ numquid potes in his 
omnibus dicere, quia Qhriftus vivit in me? Sic ergo 
in peccantibus defungitur Chriftus ^ pro eo quod nihil 
in eis juftitia, nihil patientia^ nihil veritas, & omnia illa^ 
quseChriftus eft, operantun A fanclis vero qu*cum- 
que fiuttt^Chriftus ea dicituT operari, ficut & Apoftolus 
dicit : Omnia poffum in eo\ qui meconfortat Chriftus. Sed 
& ipfe DominusinEvangeliis dehoc diftinfltionempul- 
cherrimam dedit^ cum dicitt Quicumque confejfus in me 
fuerit coram hominibus^ conjitebor & ego eum %orampatre meo^ 
qui eft in calis. Qui autem negaverit me cpram hominibus^ 
& ego negabo eum coram patre meo. Vidifti , quia confi* 
tentes ih femetipfo dixit confiteri, & quafi quiipfe iii 
eis vivat & operetur opera vit», In iis autem, qui ne- 
gant, non tenuit eamdem verbi fimilitudinem, ut dice* 
ret ) quia qui negaverit in me , & ego negabo iti 
eum : fed qui negaverit me coram hominibus^ & ego negabQ 
eumcoram patri meo^ ut oftenderet^ quia, qui negat qui* 
demfe, extra ipfum eft; qui autetn confitetur , ia 
ipfo eft. Propterea ergo & hic fcriptura dicit, quia 
cum defunctus elTet Jefiis , exfurrexit generatto alia poft 
90S , qui non fcierunt Jefum , C opera , qua fecit in Ifrael. 
2* Et fecctunt filii Ifrael malum ante Deum. Omni-* 

fiotens dominator Deus nunquam accidat nobis , ut 
efus Chriftus, pofteaquam refurrexit a mortuis, rur- 
fum moriatur in nobis. Quid enim mihi prodeft, (i 
in aliis vivat ex virtute , & in me moriatur eiL infiif- 
tnitate peccati? Quid mihi prodeft, fi in die, & iu 
meo corde non vivit, & fi in me opera vitae non per» 
ficit? Quid mihi prodeft, fi apud aliura ex bonis ftu* 
diiS) ex bona fide, exbonis operibus nafcitur & re^ 
ficitur: apud me autem & in meo corde per mala^ 
cogicatiQnes & deiideria nefaada , per ftudia peffima 

fuffo- 



/ 



IN LIB. JUDICUM. HOM. H jj 

iufFocatur quodammodo & necatur ? Vide cninj ^ 
quid addit fcriptura , quia furrexit , inquit ^ generatt» 
dia qna non cogmvit Jefum , & oferaqu^ fectt magna. 
Generatio illa, qu» nori cognovit B^ominum Jefum ^ 
ifla eft malarum cogitationum , & peilimarum cupidi- 
tatum^ qus procedimt ex corde. Ifta efi generatio^ 
qus non recognofcit Dominum Jefum> neque opujl 
magnum ^ quod fccit in Ifrael. Vides , quia peccato^^ 
res eo ufque perveniunt , ut & opus illud' Jnagnum 
& praeclarum, quod fecit Dominus , oblivifcantur ^ 
quod crucifixus eft pro peccatis nojiris y & refurrexit 
froptet jujiijlcationem no^ram. Unde credo , quod 
proptef hanc oblivionem metuens Apoftolus dicebat 
difcipulo fuo Timotheo, quem praBcipuumhabebatJ 
Memorejloi Chriftum Jefum refurrfxijje a mortuiu Scie*' 
bat enim, quia hujus tam magni operis, quod fur« 
rexit a mortuis, fieri pofTet oblivio, fi generacio pec* 
catrix oriretur in cof de. Fecit efgo malignum coram 
tko generatio adultera, quae nefcivit Jefutb, neque 
presbyteros. 

3» Et fervivit ) inqult , Baalim i & direliquerunt 
Hmimm Deum patrum fuorum. Hsec quidem fecerunt 
antiqui : fed quoniam ^ qu« fcripta funt ^ non prop- 
ter illos , fed propter rios fcripta dicuntur, m quot 
fnesfMculorumieveturunty videamuS) ne maiore ex 
parte de nobis hdsc ^ quam de illis ^ A\&z Videantur. 
Vis videf e , quia non per me , fed per Apoftolum 
denobis effe ifhi exponuntur ? Audi ipfe qutd dicat: 
jn Helia autem quid dieit fcriptura ? Quomodo interpeUat 
Diumadverfum Ifraeli Domine Prophetat tuos occiderunt^ 
dtaria tua demoliti funt^ & ego reliSius Jum folut & qua^* 
runt animam^ meam. Sed quid dicit illi refponfum divinumi 
Reliqui mihi feptem miUia virorum^ qui non curvaverunt 
limua Baalim ^ & addit t Sic ergo , inquit , & in hoc 
tempore reliquia fecundum eleSlionem gratia falva foBm 

jbir. Vides ergo, quia illos^ qui curvaverutvt %ecm 



15 ORIGENIS 

Baalim, & qui non curvaverunt, in reliquiis creden- 
tium , k in multitudine non credentium interpreta'» 
tur» Et hoc oftendit^ quia illi, qui in tempore Sal- 
vatoris increduli exftiterunt & impii, genua curvave- 
runt Baalim, & adoraverunt fimulacra» Hi vero, qui 
credunt, & implent opera fidei, non curvaverunt 
genua Baalim. Neque enim ufquam refercur in hifto- 
riis, vel in evangelicis, vel in aliis quibuslibet fcrip» 
turis , quod aliquis tempore Salvatoris genua flexerit 
fimulachris , fed d^ illis utique hoc dicitur , qui pec- 
catis fuis adftri6li, velut compec^iti tenebantur. Un- 
de conftat , quia & nos, quotiescumque peccamus^ 
cum captivi ducimur in lege peccati , genua noftra 
curvamus Baalim. Sed non in hoc vocati fumus , 
nec ad hoc credidimus , ut iterum ferviarpus pecca-% 
to , & iterum genua fleftamus diabolo , fed ut flefta- 
mus genua in nomine Domini Jefu : quia m nomme 
Jefu omne genu fleftitur coelefiium & terreftrium & infer-' 
norum : & ut fleCiamus genua ad patrem Domini nofiri 
^efu Chrifii ^ ex quo omnis paternitas in coslo i3 in ttrra 
nominatur, Sed quid mihi prodeft, fi genua corporis 
mei ad orationem veniens fleftam Deo, & genua cor- 
dis mei fleftam diabolo ? Si enim non ftetero firmus 
advcrfum aftutigs diaboli , flexi genua mea diabolo, 
Et fi non conftanter ftetero adverfum iram, flexi ge- 
nua mea irae. Similiter & fi non conftanter Hbidini 
reftitero, flexi libidini genua mei cordis. Etin fin- 
guli^ quibusque, quae contraria funt Deo, hoc face- 
re videbor, nifi conftanter & fortiter ftetero, ficut 
& illi fecerunt, quia coluerunt Baalim, & derelique- 
runt Deura patrum fuorum , qui eduxit illos de terra 
iEgypti. Non igitur put^mus , quia. videmur fimu- 
lacra non colere , propterea haec non & ad noftrum 
aliquos pertinere. Unusquisque quod prae caeteris co; 
lit, quod fuper omnia miratur & diligit, hoc ei Deus 
eft. Denique boc eft » quod ante omnia^ & fuper 

omnia 



IN LIB. JUDICUM. HOM.^a i? 

omnia per mandatutn fuum Deus depofcit ab homine: 
Diligeif inquit, Domirmm Deum tuum ex toto mdetuo^ 
tJ ex tota anima tua y & ex totis viribus tuis : prsBOCCU- 
pare quodammodo erga fe cupiens hos humanae raen- 
tis afFeftus, & fciens , quia quod ex toto corde dile- 

Lxerit quis , & ex tota anima, atque viribus totis^ 
hoc ei Deus eft. Difcutiat nunc unusquisque^femet- 
ipfum, &tacitus ex f o corde recenfeat, quae in eo 
potiffimum & fuper cn-tera omnia flamma amoris ex- 
«ftuet , quis fibi ardentior cajteris foveatur afi^eftus. 
Vos ipfi de his habetote judicium , & in ftatera haec . 
veftri examinis appendite, & fi quid eft, quod in di- 
leftionis lance praeponderat, hoc tibi Deus eft. Sed 
vereor, ne apud quamphirimospraeponderet amor au- 
ri, &avaritia? pondus prefifa fatis lance devergat. £c 
utique dicitur ad hunc: Nonpotes Deo & m^imm-na, id 
eftavaritiae, fervire. Vereor, & in aliis ne libidinis 
fcvoluptatis amor in tantum praeponderet , ut usque 
adterram devergat, in aliis amor gloriae fa^cularis, 
& humanas dignitatis cupiditas fuper omnia prae- 
gravet, & valde paucos cflTe arbitror, qui intra fe- 
' . metipfos metientes aflfeftus fuos, & in ftaterae eos 
■ ' aequalitate penfantes invenient, quod dilectionis Dei 
pondus fuper omnia cgetera , quae funt humana ,- prae- 
ponderet. Scio ego eum , qui & apud femetipfum 
fumma examinatione penfaverat , & cum inveniflTet, 
quia omnes, quiintra fe erant, aflfeetus in illam'par- 
tem , ubi Dei erat charitas , vergerent , cum omni 
coniidentia dicebat: Quia tieque m^rsj neque vita, neque 
Angelij mque virtutes, neque prafentia^ neque futura^ nem 
que altitudoj neque profundum , neque creatura alia pote^' 
rit nosfeparare a charitate Deij qua eft in Chrifto Jefii 
Ikmino noftro. Sed Paulus hic eft , qui ha?c ita potuit 
dicere, quia neque praefentia , neque futura, neque 
creatura alia eum feparare poteft a charitate Dei. 
No8 autem atque utinam vel hoc dicamus, quia ne- 
Ortgmis Tom. VIL B ^^ 



18 O R I G E N I S 

que aurum , neque argdntum , neque voluptas car- 
nis, neqne gloria fasculi, & caducd & temporalis di- 
gnitas, vel deliciaB corporales , neque liberorum vel 
conjugis gratia poterit nos feparare a charitate Dei. 
Certe vel illud liceat a nobis confidenter dici , quia 
neque faecularis literaturae amor , neque Philofopho- ; 
rum fophifmata, neque mathematicorum deceptio--^ 
nes & aftrorum fimulati curfus , neque divinationes ' 
fubreptitia daemonum fallacia commendatae , neque 
ullus omnino praefcientiae amor per ea, qua^ non li- ; 
cet, inquifitae poterit nos feparare a charitate Def, 
quae eft in Chrifto Jefu Domino noftro. An non to- 
tius gentilitatis error hinc accepit exordium, dum ea, 
quac multum diligunthomines, deos eflfe volunt, & 
humanis quibusque vitiis & cupiditatibus divinumno- 
men adfcribunt? Pecuniae namque cupidi , & avari- 
tiae amofe flagrantes Mammonem quidem apud Sy- 
ros Deum citpiditatis iftius dicunt, libidinis & vo- • 
luptatis amatores Venerem deam fibi vitii hujus, quo 
agitantur, adfcribunt. Similiter & in caeteris vitiis 
hunc ipfum , quo urgentur , afFeftum Deum fibi fe» 
cefunt. Unde & Apoftolus eadem dicit. Ait enim : 
Et avaritia quod efi idolorum cultus. Vides ergo , quia 
non folum adorare fimulacrum , fed quia avaritiae flu- 
dere , idolorum cultus & fervitus reputatur. -Sic er* 
go & nos , cum aliquibus vitiis ita dediti fumus, ut. 
ea ex toto corde, & ex tota anima , atque ex totis 
viribus diligamus , adorare idola & abiiflfe poft deos 
alienos dicimur. 

4. Et adoraverunfy inquit, deos alienosy deos gen* 
tium y qua in circuitu ipforHm erant y & ad iracundiam^ 
cmcitaverunt Deum. Vides , quantum faciant pecca- "" 
ta^ utpeccantes illum^ in quo non folum iras nullus 
aife6lus eft, fednec alius quidempafllbilismotus, nos 
ad iracundiam provocare dicamur. Verum ille per- _ 
manetimmutabilis in fua natura, nec unquam iras turw " 

batur 



IN LIB, JUDICITM. HOM. n. 19 

batur afF<^£tibus: ego autem per ea, quse delinquo, 
iram mihi ipfe confcifco, ficut dicit Apoftolus haec 
ipfe docens: Secunium duritiam tuam autem ^G cor im» 
fmutem thefaurizM , inquit , tibi ipfi iram in die irse rt* 
veUtimis jufti judicii Dei^ qui reddet unicuique fecundum 
9pera fua. 
f^ 5« Irritaverunt ergo Dominum ad iracundiam^ tf 
deretiquerunt Deminum y coluerunt Baalim & Aftarten^ 
& iratus efi furore Dominus in Ifrael^ & tradidit eos in 
1 manits dirtfientium. Quamdiu quis Deo fervit , non 
traditur in manus diripientium» Cum autem dereli- 
: querunt Dominum,- & fervire coeperunt paffionibus 
I fuis, tunc dicitur de eis , quia tradidtt eos Deus inpaf' 
fiones ignominia. Et iterum : Tradidit eos Deus in r#- 
probumfenfumj ut faciant ea^ qua non conveniunt. Qua« 
f re ? Quia repleti funt , inquit , omni iniquitate , w- 
[ quitiay fomicationey avaritia^ & caeteris omnibus, 
qu« dicuntur , ficut & hic modo. Qui fervierunt \ in- 
quit, & adoraverunt Baalim & Afiarten ^ tradidit iliof\ 
Deus in manus diripientium , & faSii funt in mambui 
inhnicorum fuorum. Haec enim, ut faepejam dixi, Ju- 
dsei tanquam hiftorias rerum geftarum & praeteritarum 
leguot. Nos autem, propter quos h?cc fcripta dicun- 
tur, fcire debemus , quia fi peccaverimus Domino, 
& animi noflri voluptates , ac defideria carnis velut 
Deum colamus , tradimur etiam nos, & apoftolica 
autoritate in manus Zabuli concedimur. Audi deni- 
que ipfum dicentem de co , qui peccaverat: Tradidi^ 
inquit, hujusmodi hominem Satana tn interitum carnis^ 
ut fpiritus falvusjiat. VidejS ergo , quia non folum 
per Apoftolos (iios E|eus tradidit delinquentes in ma- 
nus inimicorum, fed & per eos, qui Ecclefise prae- 
fident, &poteftatemhabentnon foliimfolvendi, fed 
& ligandi, traduntur peccatoresin interitum carnis, 
cum pro deliftis fuis a Chrifti corpore feparantur. Et, 
Qt mUii videtur , dupliciter etiam nunc traduotur ho- 

B 2 m\xi^% 



/ 



^o O RIGE N I S 

mii^ies de Ecclefia in poteftat^nvZabuIi: uno modo 
quo fuperius diximus, cum deli6ium ejus manifeftum 
fitEcclefMB, & per facerdotes de Ecclefia pellitur, 
ut notatus ab omnibus erubefcat , & converfo eve- 
siat illi, quod fequitur , ut fphituf Jalvus fiat in die 
Bomini nojiri Jefu Chrijii : alio autem modo quis tra- 
ditur Zabulo, cum peccatum ejus manifeftum non fit 
^ominibus; Deus autem, qui videtin occulto, per- 
!Q)iciens ejus mentem, & animam vitiis ac paffionibus 
fervientem ^ & in corde ejus non folum amorem fae- 
culi, fed aut avaritiam, aut libidinem, aut jaftan- 
tiam,. vel alia hujusmodi, iftum talem ipfe Dominiis 
tradit Satanae^ Quomodo eumtradit Satanae? Difce- 
dit a mente ejus, & avertit fe, & refugit a cogita- 
tionibus ejus malis, & defideriis indignis, & derelin- 
quit domum cordis ejus vaaiam. Et tunc comple- 
bitur in illo homine , quod fcriptum eft : Cum autem 
irnmundus Jfiritus exierit ab homine^ circuitlocaarida: tS 
fi non invenerit requiem , redit ad domum fuam : & inve^ 
niens eam vacantem & mundatam , ajfumit Jecum feptem 
alios ffiritus nequiores /e, & intrans hahitat in domo iUa^ 
& tunc fient hominis illius novijjima pejora priorihus» 
Hoc ergo modo intelligendum eft, D^um tradefe, 
quos tradit, non quia ipfe tradat aliquem, fed eo 
quod der^ linquit, indignos eos fcilicet judicans , qui 
fe non ita excolunt, & a vitiis purgant, ut hbenter 
in eis habitet Deus. Ipfo refugiente , atque avertente 
fe ab anima, quae in immunditia ac vitiis pofita eft^ 
triadita dicitur ex eo, quod Deo vacua invenitur^ 
& invaditur ab fpiritu neqiiam. Et ideo nos fummo 
ftudio vigilemus, &feftinemus purgari a vitiis & con- 
cupifcentiis malis^ ut Deum intra nos tenere pofli- 
mus, & ut habitare dignetur in nobis, dum deledla- 
tur & aftibus & fermonibus & cogitatiMibus noftris, 
fi fecundum ipfius voluntatem geramus cunfta , qua& 
gerimuS) ut 11 ve manducamusp live bibimus, five 

aliud 



^ 



IN LI^. JUDICUM. HOM. in. %t 

aliud qiiid facimus , oinnia in nomine faciamus Do- 
mini noftri , cui eft gloria & imperium ii^ l«6ula fsB- 
culorum. Amen, , 



H O M I H A III. 

D« e^y quod traditi funt jUii Ifrael in manus inimiewmm^ 
iSf de Gethoniele , & Aioth. 

i 

I, /^uando fecerunt fiHi Ifrael malignum in con- 
V3l fpe6lu Dei , & obliti funt Domini Dei fui^ 
ac relinquentes eum fervierunt Baalim , & lucis gen- 
tium, tunc thefaurizantes fibi ipfis iram , traditifunt 
jufto Dei judicio in manus inimicorum , feeundum 
h«c, quae praeftns leftio declaravit , in manus Chu- 
farfaton regi^ MefojDotamije. Interpretatur Gljufaiv 
feton humiliatio eorum. Traditi funt ergo in manus 
ejus , qui humiliaret eos. Et quia ipfi in excelfis 
iDontium impie agcbant in altiflimum, propterea ab 
ipfo in humilitatem traduntur. $ed nolo putes, quis 
erga antiquos folummodo erat haec divina providen- 
tia, uteos, qui impie exaltabantur , traderet bumi- 
liandos ,* ut falubri medicinas ratione contraria con- 
trariis curarentur. Nam & nunc omnipotenti Deo 
erga EccleCam fiiam de hujusmodi fakibritate provi- 
deritia eft. Etiam nunc eft Cbuferfaton rex Mefopo- 
tamia^, cui traduntur humiliandss & afBigendds aniniap, 
quae Chriftiana humilitatc' contemta in fuperbiam fe 
atque arrogantiam dederunt. Odioflim fatis eft in 
confpeftu Dei fuperbiae vitium : quia, ficut fcriptura 
dicit , initium difcedendi a Deo fuferbiu. Et iterum alibi 
fcriptura dicit : Deuj fuperbis refifiit , humilibus autem 
dat gratiam, Si quis igitur Chrifti humilitate contem- 
ta, qui propter nos, cum Deus eflet, homo faftus 
eft, & humiliavit fe usgue ad mertem^ exX.o\\\XMx ^jl 

B 3 ^^^t* 



«* O R IG E N I S, 

effertur, & ad poteftates & dignitates faeculi profilit, -^- 
& artes , quibus haec aflequi nititur , etiamfi contra ^ 
fidem & religionem fint, nonrefugit, nec horrefcit^ < 
dummodo quod cupit obtineat, faciatque malignum *^ 
in confpeclu Domini : poftquam indeptus fuerit fum- ^" 
mas infulas poteftatum, & ad ipfa fttperbi» faftigiav^ 
fummaconfcenderit, ,inde dejeftus traditurhuic Chu- ^ 
farfaton, uni fcilicet ex aereis principibus, uthumi- r 
liet eum , qui nimis fuerat exaltatus, ut affligat, ut f 
conterat, donec refipifcat & quserat Dominum : quia ) 
cum eflfet in fuperbia , & elatione conftitutus, igno- \ 
rabat Dominum. = 

2. Nuncergo ii, qui traduntur pro peccato, in = 
tribulatione potiti, videamus, quid faciunt. Illiid i 
profetlo, quod fcriptum eft; Et ciamaverunt ad Uo^ * 
mmiiiTf, ciim tribularentur ^ tJ itmctffitatihus eyrum li* '■ 
heravit eos. Et eduxit eos de^tenebris & umbra mortis^ ' 
tf yineula eorum difrufit. Sed unusquisque noftrum, 
etiamfi parvus fit, & etiamfi minimus, etiamfi nulla 
lit ufus in Ecclefia dignitate , poteft fuperbiae vitio 
laborare: & nihil reperias tam foedum, neque exe- 
crabile, ficutfcriptura dicit, quampauperemfuferlmm^ » 
tt divitem mendacem. Nonnunquam autem morbus ifte 
iup^rbiaB penetrat non folum paupcres plebis, verum 
etiam facerdotalcm & Leviticum ordinem pulfat. In- 
venies interdum etiam in nobis aliquos, qui ad exenh ] 
plum humilitatis pofiti fumus , & in altaris circulo ve- 
Jut fpecula qusedam intuentibus coUocati , in quibus 
arrogantiae vitium foetet, & de altari Domini , quod 
deberet incenfi fuavitate fragrare , odor teterrimus 
fuperbiae & elationis renidet. Sed abjiciatur, quaefo, 
&b omni hac fan6ta Ecclcfia, & prascipue ab iis, qui 
miniftrant in fanftis, odpr ifte teterrimus: ut poffi- 
mus, ficut Paulus dicebat, effici bonus odor Chrifii: ne 
forte irafcatur Dominus, & ad iracundiam pro vocemus 
fanftum ifrael, & tradat nos in manus Chufarfaton, 

& 



IN LJB. JUDICUM. HOM. IH. %y 

& humilitatem, quam in fcientia Chrifti docere de* 
buimus, in correptionis noftrae tribulatione difcamus. 
Sed vide benignum Dominum, mifericordiam cum 
fe veritate mifcentem , & ipfius poen» modum jufta & 
clementi libratione penlantem. Non in perpetuum 
itradit delinquentes , fed quanto, inquit, teropore 
fervieruntBaalim, tanto etiam ferviunt Chufarfaton ; 
boc eft, ofto annis. Difce haec & tu, o auditor, 
quisquis ille es, qui tibi confcius es alicujus erroris/ 
Et quanto tempore crraiTe te nofti , quanto tempore 
deliquifti, tanto nihilominus tempore humilia teipfum 
Deo , & fatisfacito ei in confefliope poenitentiae. Noa 
cxfpeftes, ut humiljet.te Chufarfaton, & invito ne- 
ceffitas extorqucatpcpnitentiam, fed ipfe praveni tor- 
toris iftius manus : quia fi %e jpfe emendaveris , fi te 
ipfe correxferis, pius -eft -Deus , &mifericors, qui 
vindiclam temperet ab eo, qui^illam poenitendo prse- 
venit. Sed illud confideremus', quia donec fervie- 
runt Chufarfatonij, qui traditi fuerant pro deliftis, 
&non clamaveruntadDominum, nemo fufcitatus eft, 
qui falvare eos poifet. Cum autcnl clamaverunt ad 
Dominum^tuncfufcitavit Domipus Salvatprcmlfrael, 
& falvavit eos. 

3. Salvatorem autem dicit Gothoniel , qui inter- 
pretatur tempus mihi Deus. P^r hunc ergo Gotho- 
niel prior ille populus de feryitute humiHtatis ereptus 
eft, &redditaeftpaxpopulo, quam fuperbia dudum, 
& diverfa plebis facinora fugayere. Verum quoniara 
diximus, fpiritalem quemdam intelligi pofle Chufar- 
faton regem , & unum de adverfariis & acreis pote- 
ftatibus principem: ita confequens mihi videtur, 
etiam Gothonielem iftum, qui ad Hberandum popu- * 
lum fufcitatus eft, elfe unum aliquem de militia cae- 
lefti, & archangelicis turmis, qua) ad adminiculum 
mjttuntur eorum, qui haereditatem capiuntfalutis, & 
funt Angeli Salvatoris , qui vel Gothoniclis ^ vet 

jB 4 h\oxX\ 



24 R I G E N I S 

Aioth fpecie defignantur, quia, ficut faepe oftendi- 

xnus, non folum a contrariis virtutibus impugnamur, 

fed & divin» bonaeque virtutes ad auxilium noftrum 

mittuntur a Domino. Videamus tamen , quis fuerit 

ifte Gothoniel, cujus familiae, cujus nobilitatis. F/- 

isus^ inquit, Cemphn frater Caleph : AWius Aauddibilis^ 

& admirandi viri Caleph, qui fuit comes & focius Je-;i 

fuNave, de quo, proutpotuimu^, in fuislocis, cjuas ^ 

vka funt,; dilTeruimus. Quid ergo dicit fcriptura de 

ifto Gothoniel ? Poft?aquamdixit, quia clamaverunt 

filii Ifrael ad Dominum , faSlus efty inquit, Spmtur 

Domint fufer GothQfiielem, & judicavit IfraeL Putaseft 

in nobis aliquis, qui ita validum, & ita jidftum cla- 

morem mittat ad Dominum, ut dignus fit exaudiri^^ 

mcreatur populus accipere judicem , & jiidicem talero, 

quem Spiritus Dei repleat , ut poflit reftum tenerc ju- 

dicium? Unde &liber ipfejudicumdicitur, &defcri- 

buntur in eo judices , qui judicaverunt populum. Si- 

cut enim alii libri Regum diamtur , vel Regnorum , 

in^quibus defcribitur, unusquisque Regum quomodo 

regnaverit, velquid egerit: ita & in hoc libdlo gefta 

Jiidicum referuntur , & defcribitur non folum , fi 

quid 'ab eis re6te & utiliter geftum eft, verum & fi 

quid cuJpabiliter admiflum eft. Cfir tamen utrumque 

defcriptum fit, firequiris, profcfto ut nunc Ecclefise 

Wprincipe^ vel judices pervidentes ea, quae ab eis lau- 

Tdabiliter gefta funt, priorum fequantur exempla: fi 

qua vero in illis culpantur, ut ifti caveant & decli- 

nent. Magna ergo laus primi hujus judicis Gotlioniel 

refertur, quod Spiritus Dei faftus eft fuper eum, & 

per Spiritum Domini judicabat Ifrael : quod ego de 

'alio ^uovis diftum non valde memini. Sunt ergo 

omnium hodie Ecclefiarum, quae funt fub coelo, quam- 

pUirimi judices , quibus judicium non folum rerum 

geftarum datum eft,, fed & animarum. Verum nefcio, 

fi qui tales £cclefiae judices funt, quos dignos faciet 

Deus 



^ 



IN LIB. JUDICUM. HOM. IH. 25 

Deus Spiritii fanfto repleri, ut, ficut Gothoniel ifte 
teftimonio fcripturae decoratus eft, itaetiam ipfi, d6 
quibus hoc optamus, Dei teftimonium mereantun 
Ait^ergo : EtJaBus eji fuper eutn Spiritus Dommiy & 
judicavit Ifraely & exiit ad beOupt^ & tradidtt Demintif 
in manus ejus Chufarfaton regem. Quare hoc ? Quia 
Spiritus Domini erat in eo , & cqnfortata eft manus 
ejus per Chufarfaton regem. Et poft Kaec dicit, quia 
quievit terra fub eo jiiAice- quadragmra atmis. Vides> 
quam larga eft di vina clementia. O6I0 annis filii Hracl 
fervierant pro multorum deliftis, quadraginta annis 
per unius juftitiam in pace perdurant. 

4. Sed quid dicitur poft haec ? Et defunRus efl , 
inquit, GothnidfihUs Cenefh. Rem video periculo- 
fam. Defuntlus eft Gothoniel. Quare? quia jara 
indignus erat populus , qui haberet judicem talem. 
Denique in confequentibus dicit. III o defunfto adje- 
munty inquitj filti Ifrael, facere malignum in conJpeiiM 
Domini : & confortavtt Dominus Eglon regem Moab ad^ ' 
vtrfum IfraeL Confidera , quia pro eo , quod indi- 
gnierantjam, habere princjpem talem, propterea 
aufertur ab eis bonus judex. Et fecerunt filii Ifrael 
malignum in confpeftu Domini , & excitatur eis he- 
ftis peflimus Eglon rex Moab. Vides, quia peccata^ 
vires hoftibus praebent, & quando nos faciraus ma^ 
lignum-in confpeftu Domini , & delinquimus , tunc 
confortantur aj Domino inimici noftri , tunc virc». 
contrariis virtutibus dantur. Hoc five fecundimi li>- 
leram quaeras, itainvenies, quia non invalefcerent^ 
nifi eis delifta noftra vires conferrent: five in fpiri- 
' talibus confideres , fimiHter contrariae virtutcs noa 
invalefcerent adverfum nos , nec ipfe Zabulus in no»- 
bis aliquid prgBvaleret, nifi ei vires ex noftris vitiis 
praeberemus: valde infirmus eflTet adverfimi nos , nifi, 
nps eum fortem peccando faceremus, nifi per pecca- 
ta noftra locum introeundi. & doimnandv mvemt^ 

B s Vcv 



** O R I G E N I S 

m nobis. Propterea & Apoftoliis denique praBmonet 
aicens , Nvltte hcum dare Z^bulo : ficiit & hic modo 
iegimus , quia pofteaquam fecerunt filii Ifrael malig- 
nuni in confpeau Domini, locum dederunt Z.bulo; 
Cmforfavit enim Dominus Eglom regem Mouhy & aijun- 
9^tt et omnesfilios Ammon tJ Amaleph. Non folum, in- 
quit , ipfe confortatus eft ex peccatis filiorum Ifrael 
ftd adjunguntur ei focii nequam ex filiis Ammon , & 
Anialech , qui cum ipfo pariter impugnent Ifrael. 

5* Et fervierunt y inquit, fiH Ifmel Eglon regi Mo^ 
fih decem& ocio annis^. Obferva, quia etiam menfura 
pcense indicat fcripturadivinai, cum ante o6lo annos 
& hic decem & ofto dicit, Certum eft autem , quod 
fecunduTO peccati modum y & converfionis noftrae 
moram etiam caftigatiohis tempora temperantur.. 
Tranfierunt enim & ifti decem & o6io anni fcrvitutis, 
6c non refertur, quia clamavenmt ad Dominum, vel 
converfi funt a malitia fua ; fed poft dccem & ofto 
annos iteruin dicitur , quia clamavermt filii Ijrael ad 
JJminum , f^fcitavit eis Dominus Deus Salvatorem 
Aioth filtum Gera , filii Gemini , virum ambidextrum. 
Ecce qualis eft ifte, qui fufcitatur ad falvandum IC-^ 
rael; nihil habet in fe finiftrum, fed utramque manum 
dcxtram habet, Hoc eft enim^ quod dicitur ambi- 
dexter^ Dignus vero populi princeps, *& ecclefije 
judex, qui nihil agat finiftrum, cujus, quid agit dex- 
tfra, nefciat finiftra fua, in utraque parte dexter eft^ 
in fide dexter eft, in aftibus dexter eft, nihil habet 
de illis , qui qollocantur a finiftris , quibus dicitur : 
Difceidite a me oferarii iniqnitatis , nefcio vos , ite in ig^ 
nm ^ternum^ quem praparavit Deus Zabulo & Angelis 
ejus, Quodfi licet in talibus ex fimili praefumere, 
puto, quod fecundum fpiritalem intelligentiam & fan- 
.fti omnes ambidex^tri dicantur: & e contrario Zabu- 
• lus, & principes ejus, fi dici poteft^ ambifiniftri di- 
ximtun Totumcnim^ quodagunt, finUixumeft, to* 

tum 

r 



MN LIB. JUDICUM. HOM. III. 27 

tutn perverfum, totum igni aeiterno cum iis , qui a fi- 
niftris funt , deputatum. 

6. Sed videamus, quid aglt hic ambidexter judex. 
Miferunt^ inquit, filii IJrael munera ad Eglon regem Mo^ 
abiturum per manum Aioth : G fecit fibi Aioth gfadium ex 
utraque farte a€utum palma extenfa lonptudine , & aliiga* 
vit fihi eum Aioth ad femur dextrum^ Vides, quia dex- 
trum eft omne, quod agit Aioth hic ambidexter, & 
jnanibu? dexter eft, & in pedibus dexter eft. In fe- 
more enim dextro gladium portat , ut veniat ad re- 
gem & interficiat eum. Dixeramus in fuperioribus , 
quod ifti, quos ad falutem populi, & ad liberandos 
filios Ifirael fufcitare dicitur Deus, Salvatores, vel 
judices imaginem ferant aliquorum principum ex cae- 
Jefti militia, & fupernarum virtutum, quasadfubfi- 
diutn Deus emittat eorum, qui ad fe toto corde ela- 
maverint, & per converfionem poenitentiae divinani 
erga fe clementiam flexerint. Sed hoc , ut ne praeH 
fumtum apud auditores videatur a nobis, debemus ex; 
fcriptufarum auftoritate firmare. Scriptum eft in Ex* 
odp, quia patres noftri filii Ifrael, cum multo tempo- 
re iEgyptiis & Pharaoayregi duriflimo in luti & lat«-, 
ris confeclione fervifleri^ clamaverunt ad Dominum, 
inquit, ita, ut ipfe Dominus diceret : Clamor fiUorum 
Jfrael afceridit adme: & miffb quidem Mofeo vifibiliter 
eduxit eos. Refert autem fcriptura, quod Angelus 
extefminator miflTus fit, qui vaftaret quidem omnia 
primogenita ^gyptiorum, Ifraelitarum vero nemi- 
aem tangeret^ Et fic declaratur virtutem fuiflfe caele- 
ftem, qug^, vaftatis iEgyptiis & proftratis, filios It 
rael de jugo fervitutis eduxit, Simile quoque ^etiam 
illud refertur in hiftoriis , quod fub rege Aflyriorum 
Sennacherib Angelus DoHiini mittitur, qui, caefis fub 
una nofte & proftratis centum oftoginta quinque mil- 
libus hoftium, & urbem de obfidione, & populum 
de imiDinemi liberaretinteritu. Ita ergo ^X\m mxiC. 



28 O RI CrE NI S ^ 

eadem confequentia debemus advertere, ut, li quan- 
; 4o pro peccatis noftris - in captivitatem tradimur, 
clamemus ad Dominum. Clamemus autem non ore, 
fed mente , ita ut dolor cordis fontem lacrymarum 
producat ex oculis, licut ille qui dicebat : Lavah fer 
fingulas noSies leBum metim , latrymis meis ftratum meum 
riffibo. Si ita convertimur a malis, ut ultra non con- 
tingamus mala, fi ita defmamus a fuperbia , ut ultra 
nihil fuperbum , nihil arrogans fapiamus , mittet 
etiam Dominus virtutem fuam caBleftem, per quam 
liberemur a jugo fervitutis Zabulicse : quse virtu? 
^ omnia pro nobis agat dextra & profpera , quae faciatT 
nos relinquere viam.fmiftram, quae ducit in perditio- 
nem, & revocet nos ad Veram viam, illum, qui di- 
cit: Egofumvia, & veritas^ &vtta, Jefum Chriftum 
Ddminum noftrum, cui eft glori^, & imperium in 
faecula faeculorum. Amen. - 



H O M I L I A IV. 

De Semegar , & Jabin , «ij, Sifaray & cateris ju* 

dicibus, 

I. /^onjungitur principatui Aioth ambidextri prin- 
V-y cipatus Semegari. Sed videamus , quah'ter 
Aioth, qui interprctatur laus, concluferit principa- 
tum fuum. Hiftoria nos edocuit ea , quae de Eglon 
rege fcriptafunt, quomodo fapientiffimus hic Aioth 
arte quadam , & , ut ita dicam., callida , fed lauda- 
bili ufus deceptione interemerit Eglon tyrannitm , 
qui interpretatur rotatus vel orbita. Oportet ergo 
tales effe & noftri populi judices , qualis fuit Aioth 
ifte, qui interpretatur laus, ut omnes volUbiles mo- 
tus , & orbitas mali itineris e:tcidant , & perimant' 
Moabitarum regem. Moabitae autem interpretantur 



IN LIB. JUDICUM. HOM. IIL 29 

fluxus, vel effufip. Hujusi^ttir fluxae, & diffolutae 
gentis princeps vel dux qui poteft videri alius^ vel 
intelligi, nifi fermo illius philofophi, qui fummum 
bonum judicat voluptatem ? Quem interficiat , & 
perimat Evangelicus fermo , qui gladio comparatur: 
& fermo propheticus ipfe in ventre eiorum, atque 
in imis praecordiis ambidextri dofltoris difputationibus 
concludatur: ut veritatis affertione eos concludens, 
extinguat omnem pravi dogmatis & craffae intelhgen- 
tiae fenfum, qui fe extollit, & erigit adveifura fpiri- 
talem fcientiam Chrifl:i: yt haec ita faciens, .& in ver- 
bo Dei dimicans unufquifque Ecclefiae judex, fiat etiam 
ipfe laudabilis Aioth, de quo dicat Dominus: Euge 
ferve bone & fidelis , quia fufer pauca fuijii fidelu , fupra 
multa h confiituam. 

2. Verum breviter iftis a nobis de priori l^ftio- 
ne , id efl: , de Aioth fine repetitis , videamus nunc, 
quale fit etiam principiimi Semegar, qui interpretatur 
ibi advena. Verum eftenim, quia omnes, qui funt 
homines Dei, advenae funt in hoc mundo, & incolae 
in terra , ficut & ille , qui dicebat , quoniam incola 
ego fum apud te in terra^ & peregrinus ficut omnes patres 
mei. Et hunc ergo Semegar fanftus Spiritus ibi iiico- 
lam dicit, id eft, hic. Quod enim fanfto Spiritui, 
qui in caelis eft , ibi eft , nobis hic eft. Quid ergo di- 
citur de Semegar? PercuJJity inquit, 40ophylds m fex^ 
centisvirisj infiiva^ vel pede aratri^ Aliud ^enus lau- 
dis in Semegar video. Ifte in aratro pugnat , Aioth 
pugnabat in gladio. Ifte in aratro vincit. Vincit ta- 
men & hic, & fuperat, & profternit Allophyos. Po- 
teft ergo fieri, ut Ecclefiae judex non femper gladium 
proferat , id eft , non femper aufteritatc verbi , & 
acumine correptionis utatur, fed aliquando etiam imi- 
tetur agricolam, & velut aratro fulcans animae ter- 
ram, ac fa&pius eam clementi commotione refcindens, 
aptameamfufcipiendis feminibus paret. Interficientur 



30 O R I GE N I S 

crgo etiam fic Allophyli , cum non argumentis (& acu- 
xnine contra adverfarios utimur, fed agrelli & fimplici * 
commonitione de animis auditorum \^itia & peccata 
propeliimus. Sed & tu ipfe, o auditor, efto agricola 
animae tuae , utere hoc aratro , quo utitur Semegar. 
Sed cum miferis manum tuam in aratro , noli retro 
refpicerc : id eft poftquam tuleris crucem tuam , & 
fequutuls fueris Chriftum, poftquam faeculo renuncia- 
fti, & iis, quaj in faeculo funt, npli retrorefpicere^ 
noli requirere, quae propter Chriftum duxeras ut tter* 
cora: quia li in ifto aratro manum femper habueris, 
ita ut confidenter dicas: Mihi autem abfit gleriari ^ ni/i 
in cruce D^mini nojiri Jefii Chrifii^ per quem fHiht mun^ 
duf crucifixus eft , & ego mund&: basc tibi dicenti cadent 
a dextris tuis decem miilfa^ & a finiftrts tuis mi^e^ ad te 
tfero non appropinquabunt» Sed & hoc ipfum, quod 
dixit , in fexcentis viris AUophylos percufliire Seme- 
gar , non mihi videtur otiofe diftum. Quid enim 
opus erat defignare etiam numerum ? Nifi forte evi* 
dentius in ipfo numero ca , de quibus fuperius dixi- 
mus, indicavit. Namque fenarius numerus, qui rtuU 
tiplicatuj venit in fexcentos, mundi bujus figuram 
tenet , qui in fcx diebus dicitur confummatus. Sex- 
centos ergo in aratro dicitur percufliffe iile, qui per 
crucem Domini crucifixus eftmundo. 

3. Sed quid poft haB« additur? Et adjecerunt^ in- 
quit, filii^Ifrael facere malignum in confpeSlu Domint^ 
ir Aioth mortuus eft. Servatur nimirum in his etiam 
411a obfervatio y quam in fuperioribus deCgnavimus, 
quia pro peccatis populi moritur bonus populi dux. 
Cum enim indigni fuerint effcfti , & fecerint malig- 
num in confpeftu Domini , auferetur ab eis homo 
Dei. Sed dicit fortafle populus nofter: Quando Ec- 
clcfia Dei fine judice eft? Etiamfi prior defecerit, 
alter adhibetur. Audafter fortaflis aliquid dicimus ^ 
tamen » quod fcriptum eft , dicimus^ Non femper 

prin* 



JNLIB.JUDICUM.HOM.lv. ^ 

princeps populi , & EcclefiaB judex pe!r Dei arbitrium 

datur, fed prout merita noftra depofci^nt. Si mali 

funt adus noftf i , & operamur malignum in confpe- 

ftu Domini , dantur nobis principcs KlBundum cor' 

noftrum , & hoc tibi de fcripturis pt^obabo. Audi 

namque , quod Dominus dixit : Feceruntfbi regeniy & 

rum per nte y & principem , & non per conjilium meum. 

Et hoc diftum videtur de Saul illo, quem utique ip- 

fe Dominus elegerat, & regem fieri julTerat: fed quo- 

niam non fecundum voluntatem Dei , fed fecundum 

peccatoris populi meritum fuerat elcftus , negat, 

eum cum fua voluntate, vel confilio conftitutum. 

Tale ergo aliquid intelligamus etiam in Ecclefiis fieri, 

quia pro meritis populi aut in verbo & opere potens 

a Deo tribuitur reftor Ecclefise, aut fi malignum.fa- 

ciat populus in confpedtu Domini, talis Ecclefiae ju- 

dexdatur^ fub quo famem& fitimpopulus patiatur, 

nonfamem panisy nequefitim aqua, fed famem audiendi 

verbum Domini^ Itacrgo nos agamus, & ita oremus, 

ne unquam nos divina indignatitf in verbi fame con- 

demnet jac fiti, ne unquam auferatur a nobis , qui noi 

verbo & opere inflruat, qui in moribus, &honefta-. 

te, qui patientiae ac manfuetudinis perfeftum de fe 

populis praeftetexemplum. Nam fi nos fecerimus mia- 

lignum in confpeftu Domini, id eft, fi male egeri- 

mus, fi voluntatem noftram &non Dei facimus, nno- 

ritur &nobisAioth, aufertur & Semegar, &obfcu- 

ratur laus noftra, tradimurin manus Jabin regis Cha- 

naan. . Jabin autem interpretatur fenfus five prud^en- 

tia. Si ergo vtos non frobaverimus Deum habere in m- 

titiaj tradit nos Deus m reprobum fenfum^ repletos ini* 

quitatiy nequitia^ fornicatione ^ avaritia^ plenos invidiay 

homicidiis y contentione^ doloy fufurratores y detraBoreSy 

Deo odibilesy contUmeliofos , fuperbosy elatos y . parentibus 

nm obedientes j incompofitos ^ fine ajfeEiu , fine mtfericor» 

4ia. VideSp quifint & quales, qui traduntur in ro» 



32 O R I G E N I S 

probum fenfiim , qui traduntur Jabin principi Cha- 
oanajorum. , 

4, Et ffinceps , inquit , militia Jaiin erat^Sifara^ 
& ipje habiti^ in ArifoJi gentium^ .& erant ei nongenti 
curruj ferreii Et clamaverunt ad Dominum filti IfraeU 
Etiam & in hoc fimiliter ilia , quam fuperius c^-^figna- 
vimus, obfervatio cuftoditur, quianefciunt clamare 
ad Uominum filii ifrael, nifi cum traditi fuerint in ma- 
nus Jabin, vel cum afliidi per ejus militiae principem 
Sifaram^ cuierant^ inquit^ nongenti currus ferret ^ q\xi' 
bus fcilicet affligeretur populus durae cervicis. Sifara 
autem iqterpretatur vifio equi. Ifte eft enim anima- 
lis, non fpiritalis , qui non videt nifieaa quaeanima- 
lis funt. Ipfe eft ejus vifio , ipfe femper intuitus. Ec 
ideo femper animalis homo , & is, qui fecundum car- 
nqm eft, perfequitur eum , quifecundumfpiritum eft, 
donec fpiritalis intelligat, & examinet omnia, & in- 
telligat, unde fibi fit auxilium depofcendum, & cla- 
xnet ad Dominum: donec animae illi , quaj, clamaverit 
ad Dominum, fufcitetur prophetia, quse eft in figura 
Debbora;, & fecundum prophetiee gratiam, & intel- 
ligentiam, velEcclefiaepopuIusgubernetur^ vel etiam 
fenfus uniuscujusque mentis & animae regatur , per 
Jefum Chriftum Dominum noftrum, cui eft gloria & 
imperium in fascula fa^culorum. Amen. 



H p M I L I A V. 
De Debhora, & Barach^ & Jahel^ & Sifara. 

r. irve quaeftionibus ad quaeftiones, & de facramen- 
U tis adfacramenta tranfimus: & cum vix acdif- 
culter prima quaeque explanamus , difficilibus diffici- 
Jiora fuccedunt^ quae non tam ingenii facundia indi- 
geant, quam divinas gratise afpirationem requirant. 

Sine 



IN LIB. JUDICUM. HOM. V. 33 

Sine dubio enim requirit auditorem , quqniam qui- 
dem fententia eft apoftoli Pauli, quas dicit: Omnir 
fcriftura divimtus infpirata utilis eft ad doeindum^ ai in^ 
crepandum^ add^Slrinami qua eft in juftitia. Quid er* 
go habeat in fefe ifta fcriptura , quam fine dubio & 
ipfam ^i^iratam divipitus conBtemur , quod nobis 
ad do£t^nam cedat , quod ad increpationem , quod 
ad difpplinam, quod ad juflitiam , diligentius eft in- 
quirendum. Quid enim nobis ex hoc confertur ^ li 
legamushoc, quod recitatum eft, id eft, quod Deb^ 
hora^ inquit, multer prophetijfa ^ uxor Laphidoth ^ ipjk 
judicabat IfraeliOotemporej & ipfa^ inquit, DebbfJta fe^ 
debatfub palma inter medium Rama^ & inter medium Bem 
thel, in monte Effrem^ & afcendebant adeamfilii Ifrael^ 
ut judicarentur? Tum deinde quid nobis eruditionis, 
aut doftrinaB, autiuftitiaBeaconferunt, quaefequun- 
tur , vel de Barach , vel de Jahel , vel etiam de Si- 
fara duce militias Jabin ? 

2. Videainus ergo, ne forte per haec dignum ali- 
quid , iicut & fcripturis casteris , de facramentis fe- 
cretioribus doceamur. Primo hoc ipfum , quod , cum 
plurimi judices viri in Ifrael fuifle^referuntur, de 
nullo illorum dicitur, quia Propheta fuerit, nifi de 
Debbora muliere. Praeftat & in hoc non minimam 
confolationem mulierum fexui etiam priraa ipfius lite- 
raefacies, & provocat eas, ut nequaquampro infir- 
mitate fexus defperent , etiam prophetiae gratiae ca- 
paces fefieripoiFe, fed intelligant, &credant9 quod 
meretur hanc gratiam puritas mentis, non diverfitas 
fcxus. Sed videamus , quid etiam interioris intelli- 
gentiae relpirat arcanum. Debbora apis interpreta- 
tur five loquela. Sed jam & in fuperioribus diximus, 
quodDebbora in prophetias forma accipienda fit, qua» 
cft apis. Certum namque eft, quod omnis prophe- 
tia fuaves cccleftjs do^farinae favos , & dulcia divini 
j"eloquii mella oomponat. . iJnde & David canebat di^ 
: OriietM Tom. FIL C cens; 



li O R I G £ N I S 

cens : Qyam dulcia faucihus meis eloquia tua , fmfer md 
iS favum ori meo. £t iterum alibi dicit, judicia Dei 
ftetiofa etCe fuper aurumy & lapidem fretiofum multum^ 
dulciora fuper mel (J favum. 

3. Sed & illudconfideremus, ubi refidere dicitur 
prophetia , & ubi locus ejus efiTe defi:ribitur. Suh 
falma, inquit, inter medium Rama^ & inter medium 
fitthel. Sub palma fedem habet prophetia, c^zju^us^ 
inquit David, ficut palma florebit , per hoc quOd fuis 
}n{|itutionibus eruditum prophetia perducit ad palmaqi 
fupernae vocationis Dei , in Chrifto Jefii Domino 
noftro. Inter medium autem Rama , & inter medium 
Bethel federe dicitur. Rama interpretatur excelfa, 
Bethel domus Dei. Videte, in quibus locis refidere 
dicitur prophetia, inter excelfa, & domum Dei. 
Nihil enim humile , nihil deje6lum , nihil vile erga 
prophetiae fedem reperiri poteft: ficut & Salomon ni- 
hilominus fapientise fedem defcribens, dicit de ea, 
quod vel in portis civitatum adfiftat , vel in murorum 
moenibus habitet , vel in altis turribus libere agat. 
Hoc ergo modo prophetia, quaenunc in Debhorade- 
fcribitur, inter domum Dei, & ihter excelfa didtuf 
Jiabitare. Non enim nos docet , quae fuper terram 
funt, quaerere, fed quae in coelis fuiit & in excelfis, 
ubi Chriftus eji in dextra Dei fedens : illuc nos prophe- 
tia horcatur afcendere , illuc difcipulos molitur im- 
ponere. 

4. Haec ergo primo omnium , inquit, mifity & 
vocavit ad fe B^rach. Barach interpretatur corufcatio, 
Corufcatip vero eft^ quae habet quidem lucem, fed. 
non manentepi. Ad modifcum enim temporis refplen- 
det, & (Jefinit. Hic crgo Barach mihi videtur for- 
mam gerere populi pripris , qui primo ojnnium p#r 
prophetiaip vpcatus eft, &invitaturadaudiendaelp- 

Sia Dei , & divinae legis munera capienda , qui re- 
fit ^uidem, & ad legis fplendorem ad breve tem- 

pus 



IN LIB. JUDICUM. HOM. V. if 

pos corufciivit, fed non diu permanfit, nec (conti^ 
suum lucis potuit obtinere fulgorem. Cum ergo di<» 
lilfec Debbora ad Barach , id eft propfaetia ad prio* 
rem populum, quia iibi frdcepit Dominns Ueut Ifrael^ 
iS tu afeende in mmtem Tliaber^ & accife decdn miBia vi* 
fermm^ &reliqua quse fcripta funt, quid refponderit 
Barach experfona populiad prophetiam, videamus: 
Nen^ inquit, afcendam^ nifi tu afcenderis mecum^ quia 
mfciQ diem % in qua mittet Dominus Angelum fuum mecum. 
Vides ergo, quomodo illis prioribus prophetia detu« 
liteloquia Dei, & illisdicit data eife prscepta, ut 
afcendant in montem : fed excufanc & dicunt , noii 
afcendam^nifi afcenderis & tu mecum. Et de exco- 
fiitione quidem verum efl, fed de repromiffione fal-^ 
iiim eft. Quod enim non afcenderunt in montem Dei, 
verum eft: quod autem pollicentur, fe afcenfuros 
eum prophetia, falfum eft. Non enim fequuti funt 
prophetiam, ut crederent ei ^ de quo^omnis prophe- 
diia prsefcripta eft a Chriito* Fropterea ergo dicit 
ad eum Debbora: Iho tecum. Verumtamenfdto^ quia 
wn erit ffimatus tuus in via hacj quam imedisj fed in 
manHmuiieristradet Dominus Sifaram* Evidenter often^ 
dit, quianon erit apud illum populum primatus, nec 
permanebit apud eum' vidtoris palma , fed in manu 
Hiulieris, cui nomen Jahel, tradetur Sifara. Defcri* 
bitur autem , quod fecundum commonitionem Deb- 
borae, id eft prophetias infequeretur Barach princi- 
pem AUophylorum Sifaram : & ipfe quidem eum com* 
prehendere nonpotuit, fed occurrit ei fugienti mu- 
lier alienigena Jahel , quss mulier prius cum eo ami« 
dtiarum foedus h^buerat. Ad quamille cum declina& 
iet latendi gratia^ aquam popofcit, ut biberet, fed ab 
flla lafte potatus eft. £t cum eum in latebris collo- 
csdfet, acpellibusadopeniiifet, poft haec palum mal- 
ko ada£tum per ejus malas vel maxillas defixit. £( 

C 2 tunc 



S6 O R I G E N I S 

ttinc occurrens infeftanti Barach mortuum*^ jam & pro- 
itratum oftendit Sifaram. 

5. Quid ergo nobis facramenti omnis ifle hiftorie 
textus oltendit? Jahel mulier alienigena, de qua pro- 
phetia dixit, quod in manu mulieris fiet vi3;oria, fi« 
guram tenet Ecclefis , quae ex alienis gentibus con- 
gregata eft. Interpretatur autem Jahel afcenfio : quia 
revera non eft alia afcenfio, qua afcendatur ad c(e« 
lum y nifi per Ecclefiam multiformis rapientid^ DeL 
Ipfaeftergo, qus, dum a corporalibus ad fpiritalia, 
& a terrenis afcendit ad ccelelUa , interfecit Sifaram^ 
^e quo jam fuperius diximus , quod carnalium vitio- 
rum, & animalis , vel fiolidi hominis tenet figuram, 
quia Sifara vifio equi interpretatur. De quo (criptu- 
rt dicit: NoUu fitti ficut equus & mulusy quibus non eft; 
inuUeBus. Palo ergo eum interfecit, id eft ligni cru^ 
cis acumine, & virtute eum profternit. £t non fi* 
ne caufa maxillam ejus palo transverberafle defcri« 
bitur. Illud enim os , quod de carnalibus loqueba* 
tur, & illa do6trina, qus carnis gloriam praeferebat, 
quia in deliciis , & voluptate vivendum fapientibus 
fsculi perfuadebat , & humanum gehus luxurias adu* 
latione deceperat : illud , inquam , os Jigno crucis 
confoditur & terebratur, quia illam viam, quam 
philofophia latam & fpatiofam pracdicaverat volupta- 
tis, hanc Chriftus arclam & anguftam nobis viam fa- 
lutis oftendit. Sic ergo Jahel, id eft, Ecclefia, vi* 
tiorum principem Sifaram obtedum pellibus, id eft,. 
jnembrorum mortificatione fopitum , aeterno tradic 
fomno. Occurrit tamen Jahel, id eft, Edclefia poft 
hoc & priori populo infeclanti Sifaram. Infe6i:aba- 
tur enim Ifrael legem juftitiae, fed in legem non per- 
yenit. Occurritergo Ecclefiaetiamipfi, &oftendit 
ei opus fuum , oftendit vidoriam confummatam, at* 
que in focietatem eum proftrati hoftis invitat. Ve- 
rum eft enim iUud, quod Apoftolus in noviflimo 

tcmpo- 



iN^LIB, JUDICTJM. HOM, V. 37 

tempore dicit futurum , quia cum plenitudo gentium 
fubintroierit, tunc omnis Ifrael falvus fiet. ficergo 
, quidem primatus in manu mulieris alienigenas , nba 
tamen excluditur a confortio gloris etiam Barach^ 
qui prior quidem coeperat, fed noviffimus pervenit 
id nnem. Imo dum ille pervenit , Jahel alienigena 
prstereuntem quodammodo vidoriam rapit. Eadem 
forma praeceflit etiam m Efau & Jacoh fratribus; 
Dom enim £lau feftatur agreftia, dum moratur in faly 
tibi(&, prsveniensjacob, & mulieris confiliis , idef^^ 
ms(tris compolltos patri ofFerens cibos , benediflionis 
primatus accepit. Sic& iaEvangelio pergente Do« 
mino ad filiam prinQ^)is fynagogse fufcitandam , prs^^ 
vemensmulier, qu» fluxu fanguinis laborabat, fideli 
taSu prior conieqiiitur faniutem. 

du Quod fi etiam inde. requirendum aHquid vide^ 
tur a diligentibus auditoribus^ quodla£):e eum potafie 
dicitur, cum ille aquam popofcifl^t^ videamus, ne 
foifte fecundum myflicas vel allegoncas legis inter* 
pretationes tale aUquid etiara de hoc poffit ofteildi. 
l<a^s cibus efle dicitqr in fcripturis fanftis prima haec 
noralis inflitutio, qux incipientibus velut parvulis 
traditur. Non enim in initiis flatim difcipulis de pro- 
fundis & fecretioribus tradendum efl: facramentis, fed , 
XDorum correptio, emendatio difcipUnse, religiofas 
coQverfationis , & fimplicis fidei prima ois eleaienta 
traduntur, Iftud eft Ecclefiae lac , haec incipientibus 
parvulorum prima funt elementa. Sed ifte cibus iis 
quidemj qui ad bonym proficJQndi propofitum 
gerunt, vitamtribuit & faliitem: iis vero^ quibua 
contraria placent y quibus luxuf ia , libido , avari* 
tia , & omnis impietas cordi eft , hujusmodi doftri- 
na necem & interitum praeftat. Sic ergo fit^ ut; ex 
his, atque iisdem cibis , quibus alunturboni^ .^"^I?* 
centur malij & in quo piis vita eft, ibi fit impiis 
mors. Danique ut exemplorcs, quam dicamu^ ^ ^W 

C 3 ivvot 



Sl ORIGftNIS 

Bior fiat , vimtm fanos & commode degetites juvat, 
& (ficut fcriptura dicit) c§r hminis dumtaxzt latificat^ 
febricitantibus vero, fifumferint) pernicfem conti* 
puo & interitum parit. Ita fit, ut eadiemres eodem 
snodo fimata uni quidem vitam, alii autem conferat 
iDortem. Sic ergo intelligendum efl;, & Sifaram iftum 
animalem hominem, & vitiorum prlncipem per do- 
ftrinam Ecclefifc, quam non ex fide fufcepit, extin- 
&txm. Sed & unaquaeque anima fatis agat , la£le evan- 
gelico atque apoftolico fopire in femetipfo & extin*- 
fiuere Sifaraip. Si enim per hsc edodius quis inorti- 
ncaverit membra fua, quas funt fuper terram, avari- 
tiam, fortaicationem, & cstera, quae fanftus Apo- 
ftolus enumerat^ Sifaram in femetipfo videbitur per« 
emiife^ ut hsc non folum in perfona Ecclefias conr 
fummari, verum etiam unusquisque in fua anima 
oftendat impleri : quia., ficut diximus , cceptus eft 
quidem Sifara infeftari a populo priori ^ interemtus 
tutem a muliereac Ecclefra gentium, &in manu ejus 
data eft palma vifloicias. In confiimmatione omnium > 
id eft in fine foculi, etiam canticum Domino canta* 
biturper Debboram, in quo primatus quidem dabi» 
tur Jahel Ecclefias gentium : nec tamen Debboras laus 
niebitur : fed & primis & no vifiimis viftoriae praemium 
dabitur, per Jefum ChriftumDominumnofixum, cui 
•ftgloria, & imperium in fascula faecuiorum. Amen« 



H MIL I A VI. 

Ba cantico ^ quod cantavii Detbora. 

l.Qifva cum exercitu fuo, & curribus ferreis^ quf- 

O bus impugnat populum Dei, fuperauis eft, quod 

ita futurum prophetia praececinit per Debboram. Et 

ppfteaquamin maqu mulieris fada vi£lom eft, can^ 

ticum 



IN LIB. JUDICUM. HOM. VI. 39 

tkum iftud Debbora, velut viftoris ipfius laudem^ 
cecinifle prsBfcribitur. Verum fi meminifiius eorum^ 
quae in fiiperioribud di£la fimt fecundum myilicam for- 
mam, quae eft figura Debbors, quas etiam Barach^ 
quid imaginis teneat Jahel mulier, qtiac adverfariui^ 
populi Dei fola dejecit , quae etiam imago fit Sifane 
ipfius , qui a muliere alienigena ligqi virtute profix^- 
tus eft: intelligimus , haec omnia facramenta efley 
quas in novifiimis temporibus > &, in fine iWculi pef 
Ecclefiam confummantur , & in cantico hoc veluC 
epinicia ejus , id eft , vicloriae laudem eflb defcriptam, 
illius fciiicet temporis, c\imn<ruijjtmus inmkus iefiruf 
tur mors. Tunc enim exultabit Debbora , id eft} exul- 
tabic gloria prophetiae , quia, qua^praedixit, impleta 
funt. Tunc Jahel, id eft, Ecclefia hoftem commu- 
nem omnium fiiperabit : &pQfi;eaquampIenitudogen- 
tium introierit, tunc & Barach, id eft^ reliquus 
Mirael falvus fiet, & in focietatem viftoriae recipietur. 
Tune ergo , fi digni fuerimus , etiam nos cantabimus 
canticum iftud refertum myflicis & propheticis facra- 
mentis , ex quibus per fmgula difcutere cun6la tem* 
poris non eft. Brevitatem namque auditore^ Eccler 
fis diligunt. Pauca tamen vel de principiis ejus di& 
fcrentes , vel fparfim ex eo flofculos eligentes , qon- 
folationis aliquid auditoribus afierre tentabimus , vel 
nosmetipfosexercere, &mQditari, ut apti e^ciamur^ 
ad Debboras canticuni decantandum. 

2. /n incifimdo principes in Ifrael » in mluntatihui 
fopuli bmedicite Dominum. Benediftio , inquit , qua 
benedicimus Dominum, Ct in exordio principum in 
Krael , tum deinde & in voluntatibus populi. Verbi 
gratia: cum primum incipimus venire ad Dei cultum, 
cum initium verbi Dei & do6trinae coeleftis accipimus, 
a principibus Ifrael ifta nobis initia capeflTenda funt. 
Principes autem Ifrael, id eft populj Chrifliani, An- 
gelos accipiendos puto , quod adeile Dominus dicit 

C 4 \xvv\cw\- 



•• O RI GENI S 

*?^*^^^2it-ni^ mtniroo in EcdeGa , (|ui etiam fempet vi- 

^*^ -s^vr^tar faciem patris ,- qui in ccriis eft. Ipfi 

*^ ^siwt prindpes , & ab tpfis nobis funt fumenda 

^a^;n?ftiL Verbi gratia : fi cat quis puer ad fcholas, 

•tn^Tfftro quidem fufcipitur, & efRcitur illius dofto- 

^ ^^rbipulus , fcd non ftatim difcendi ab ipfo prae- 

ct^ciTe fiimit exordium : fed cum ab eo prima tan- 

t^ dementa fufceperit, traditur aliis erudiendus, 

lat itt ^cim , icholas ipfms principibus : ut cum ab 

illis y quantum in illis eft , fuerit edodus , & cum pri- 

mt apud eos depofuerit rudimenta, tum demum 

ipfius doftoris perfeftiora praecepta fufcipiat. Ita 

ergo etiam nunc infiitutionum noftrarum initra re* 

petens prophetia dicit, quod, cum a prindpibus 

Coeptfimus^ vel principes coeperint operari in no- 

bis y drinde nos voluntate & propofito fubfequa- 

mur : & aufti profeftibus fic ad benedicendum jam 

ipfum Dominiun veniamus. Sed videamus , quid di- 

dt : In incifiendo , inquit , principer in Ifrael. Initfa 

juvari a prindpibus dicuntur: poft Iiaec vero jam vo- 

luntate propria, & propoGto nitendum eft , ut bene^ 

dicere Dominum mereamur. Nam & populus Ifrael 

cum indperet exire de ^Egypto, & tranfire mare ru* 

bram , nihil ipfius proprio labore , fed totum per prin- 

dpes , id eft , per angelos agebatur. Denique fic di- 

dt Mojrfes ad populum : A/, inquit, tacebitisj tf 

Dminiis pugnabit fr9 vobit, Aperte enim angelus va- 

ftator pro eis pugnafle defcribitur^ qui iEgyptiorum 

quidem primogenita interemit, Ifraelitarum vero nec 

Secus quidem mutire fedt. Verum non femper ex- 
>eftandum eft, ut angeli pro nobis pugnent, fed in 
indpiendo tantummodo, id eft, in initiis nofiris, a 
prindpibus angelis adjuvamur. Caterum proceflh 
temporis oportet etiam nos ipfos exire armatos ad 
prelia. Ante enim quam bella difcamus, antequam 
puguas Domini parare meditemur, a principibus an- 



IN LIB. JUDICUM. HOM. VI. 41 

gelis fiiblevamur, antequam panis coelellis conrequa* 
mur annonam, & camibus agni immaculati fatiemur, 
antequam verae vitis , quas afcendit de radice David^ 
fanguine ihebriemur , donec parvuli fumus, & lafte 
alimur, & initiorum Chrifti fermonem tenemus, tan- 
quam parvuli fub procuratoribus agimus, & a£lori« 
bHs angelis. Ubi veio jam militiae coe] eftis facramenta 
guftavimus, & pane vitas refe£ti fumus, audi , quo« 
modo per apoftolicam tubam fufcitamur ad praelia, 
Ingenti namque voce Paulus clamat ad nos dicens: 
hduitt vof arma Dei , ut pojjitis ftare adverfus afiuriam 
d^aboli. Non nos ultra patitur velut fub alis laftan- 
tium latitare> invitat nos ad certaminum campos: in- 
duite, inquit, vos /oriciiiff charitatis , &f(aleam mhiU 
ominus falutit accipitOj /ed & gladium^ inquit, fpiri' 
tus, & fupet omniayciWNf fdeij in quo pojjitisy ait, 
mnia jacula maligniignea extmguire. Vides ergo, quo- 
modo omnia per ordinem fiunt , & nihil confufum in 
populoDei, nihil incompofitum, aut praepoftenim 
geritur. In incipiendo principes juvant : cum adjti- 
tas fueris , & a principibus eruditus , jam tibi ipfe 
fponte & voluntate cua, quas didicifti a principibus, 
gere. Refte enim deco£tis principiis , depofitisque 
rudimentis noftrae committimur voluntati, ut vel laiis 
meriti fit, quae noftra virtute quaefitaeft, vel culpa 
jurefit noftra, quae per noftram venit ignaviam. Ha?c 
pro eo, quod fcriptum eft: In incipiendo prineipes in 
Jfratly in voluntatihus populi benedicite Dominum. 

3. Pofthapcautem dicit: Auditeregesj & auriiuf 
fercipite Satrapa. Domim cantaho , pfallam Deo Ifraeh 
Audite, inquit, reges. Reges appellat eos, qui ' 
convocantur ad audiendum verbum Dei. Exulta 
popule Dei^ audiens tuae nobilitatis infignia. Tu vo- 
caris ad audiendum verbum Dei , & non ut plebs , 
fed ut rex vocaris. Tibi enim diftum eft: Genut re- 
loU^ & Jaceriotale: fofulus in acquifitimm. Wo ^w 

C 5 _ NO^ 



\ 



4t O R I G E N I S 

vos reges eftis, nierito rex nofter Chriftus Dominus 
Rcx dicicur Regumj & Ddminus dominantiHmj Sed ficuC 
exulcatis de nobiHtacis veftrs ciculo , ita difcere de- 
betis, quid agendo unufquifque veflrum fiat rex« 
Quod vobis ica brevicer definiam. Regem ce omnium j 
elTe facic , fi regnec Chriftus in ce. Rex namque a 
regendo di6lus eft. Si ergo & in te animus regnats 
& corpus obtemperat, fi concupifcentias carnis fub 
jugum imperii tui mittas , fi vitiorum gentes fobrie- 
t^Xis tuae frenis arfiioribus premas, merito rex dice* 
ris y qui te rede agere noveris. Cum ergo talis fue- 
ris efFeclus , digne ut rex ad audienda divina verba 
vocaberis. Hoc vero quod fubfequitur, magis cpr- 
poreum aliiquid indicat , quoddicit: Auribus percifin 
mnes Sairapa. Sicut enim inferiores funt regibus Sa- 
traps, ita & auribus percifjfbe inferius videtur effe, 
quam audire. Audire namque ad interiorem perti- 
net homiriem >* ficut & Dominus dicebac : Qui hahit 
aures audiendi , audiat. Auribus vero percipere, ad 
exteriorem & corporalem pertinec auditum. Ideo 
ergo & hic iHi, qui audire deberent, reges dicuntur^ 
qui vero auribus percipere, Satrapae appellantur. £{o 
bomimcantabo^ ffallam Deo tfrael. Beati funt, qui pof- 
funt cantare canticum Domino.^ Cum redimu^ ad fcfi- 
pturas , multa cantica facris mandata voluminibus in- 
venimus. Habemus integrum volumen de canticis 
canticorum fcriptum. £cce & in hoc libro Judicum 
habemus canticum, & m Numeris canticum A:riptum 
eft, & in Deuteronomio, & in Exodo , & in primo 
Regnorum libro. In primo etiam Paralipomenon^ & 
in aliis multis locis invenies ca^tica divina efTe de- 
fcripta. Ait ergo hsec vox jufli: Ego Domino cantabo^ 
ffallam Deo IfraeL Quis pucas iCa canorae vocis eflj 
& ica fpiricus puri mentifque finccrae , ut cancilena 
ejus divinum deleftare poffic audicum ? IUe profefto 
eit^ qui nullum raucum habeC in fe peccati fonum, 

qui 



IN LIB. JUDICUM HOM. VI. 43 

11 nihil ofrenfioni.« in lingua , nihil crafiitudinis in 
iritu gerit, ille potefl: dicere: Eg9 Domino cantabo^ 
^QBam Deo Ifrael. 

4. Verum quia continuationem cantici per finguU 
m occurrimus explicare , interpolando faltem fe- 
em leftionis , videamus , quid eft quod dicit : Cor 
eum ai ea^ qua dffpofita funt huit Ifrael. Hoc modo 
idetur, quoddicit: cor meum, & animusmeus, & 
infus meus, & tota mens mea ad illud intendit, & 
lud profpicit, quod difpofitum eft , & quod prspa- 
Ltum eft Ifirael ; illud tota mente profpicio , quod fu- 
irum efl:. Si enim ad illud intendero animum y 
mnia, quse in hoc mundo funt, ducam ut ftercora » 
r Chnftum tucrifaciam , qiii praeparavit illa omnia y 
Ufls oculus non ifidit , nec aurif audivitj nec in cor ho^ 
inii afcendit, ii$ ^ qui diligunt eum. Cor ergo, in- 
iiit , meum ad illa extenditur. Non enim adhuc hu- 
lanum corgero, ncque qu« cogito, fecundumbo- 
Joem cogito : Ced quia fecundum fcripturam ii , ad 
Lios fefmo Dei fit , dii funt , nec ego h«c humana, 
id divina mente profpicio. 

5. Potentes populi j hnedrcite Dominum j qui afcendi^ 
\s fuper jumenta. Ql^Hd eft afcendiffe fuper jumen- 
im ? Corpus hoc meum jumentum eft : ad adjumen- 
vta enim, & ad minifterium datum eft: ego autem 
im ) ,id eft , interior homo ^ qui afcendi fuper ju- 
lentum hoc3 cuidicitur, ut benedicam Dominum. 
i ergo vere afcendifti fupra corpus y & fuperior ef- 
;ftus corporalibus defideriis , & motus corporia tui 
eno mentis & interioris hominis moderamine guber- 
antur, de te dicitur, quia afcendifti fuper jumentum 
oc , cui dicitur , ut benedicas Dominum. Quid 
iitem eft, quod fequitur? Super vehicula j inquic^ 
dentes , & fuper afinas refulgentes. Quid fibi videntur 
fle afinae refulgentes ? Dicit enim fcriptura , quia 
porteat benedicere Dominum eos ^ moi &dtax. ^\x-> 



44 ORIGENIS 

per vehicula , & fuper afinas refiilgentes. Mihi ve- 
lutin locis ita difficilibus tale aliquid videtur : cum 
jumentum hoc, id eft, corpus meum, fub jugo vene- 
rit verbi Dei, tunc vehiculum corporis mei relplen- 
dere incipiet: & afina h^c, id eft, caro mea tuhcre- 
fulgeredicetur,cum caftitatis acpudicitis fueritfplen- 
dore decorata. £t ita re&e dicitur anima fedens fu- 
per afinam refplendentem Dominum benedicere, & 
in medio Isetantium laudare Deum. Jbi dabunt jnfiitias 
Donutno. Sacrificium Domino^illud eft acceptabile, 
quod in juftitia ofFertur Domino & asquitate. £t ideo 
dicitur: ytifii confortati funt in IfraeL In aliis quidem 
gentibus , qui corporis robore fortiores funt 4 illi 
potentes dicuntur in prslio : in Ifrael vero , qui ju- 
ftiorcsfunt, ipfi potentiores dicuntur in bellis: quia 
juftitia, etiamfi viribus infirma fit , vincit: injuftitia 
vero , etfi multos & validos pugnatores habeat , fti- 
peratur. Sic igitur in hac genxe noftra, id eft, in 
populo Dei, per jufiitiam fuperamus, aut per inju- 
ftitiam vincimur. 

6. Exurge Dtbbora^ exfarge & fufcita dena mittia fo^ 
fuli, Prophetia quando exfurgit? Profefto in adven- 
tu Domini: ^ non foluro ipuiexfurgit, fed & popu- 
los fufcitat ad credendum. Captivam ducito captivita- 
temjili Abinoem. Abinoem refponfio patris intcrpre- 
tatur. Hujus filius cft Barach. Captivitatem de hofti- 
bus capiet , qui caeleftis patris refponfa fervaverit. 
Domine humilia mihi fortiores me^ Vox ifta fidelium 
eft, confitentium fimpliciter, fortiores efle inimicos 
fuos , adverfum quos nobis pugna & certamen eft: 
quia non eft nobis pugna adverfus carnem & fangui- 
nem. Alioquin non cflTet nobis fortior adverfarius. 
Sed quoniam adverfum principatus , & poteftates , 
& adverfum mundi hujus re6lores tenebrarum, & 
adverfum fpiritalia nequitiae eft lufliamen, idcirco di- 
citPropheta: Domine, humilia mihi fortiores me. Quo- 

mod» 



INLIB. JUDICUM. HOM. Vn. 45 

ffiodo enim non haec tanta fpirituum vis longe fit hu- 
mana fragilitate vehementior ? Sed in eo Deus adju* 
vat infirmitatem noftram , in quo dicit Apoftolus : 
Omnia fojffum in eo^ qui meconfortai^ Chrifto. Sunc 
iftse quidem virtutes fortiores nobis: fed iterum qui 
ia nobis eft Chriftus, & confortat nos, eft omnium 
fortior : cui/eft gloria & imperium in i^cula faeculo* 
nun* Amen« 



H O M I L I A VII. 
Jkio^ qnod ttanslati funtfiliijfratl in manusMadian. 

u r\vde(cit terra , donec quiefcit peccatum. Mo» 
vA veri autem dicitur terra 9 hoc eft , ii , qui 
hdMtantterram, cum animas hominum movere coe* 
perint, & perturbare peccata. Etideo fcriptum eft 
boc, quodrnunc prsfens le6tio continet. Et quievitf 
inquit, terra quadraginta annii. Et fecerunt fiUi Ifrael 
malignHm in conffeBu Domini^ & tradHit eos in manus 
Madian annis feptem , & invaluit Madian fuper IfraeL 
Dum eflet ergo juftitia in terra, id eft, in iis, qui 
habitant t^am , quieviife dicitur terra; cum vero 
increvitiniquitas, & fecerunt malignum in confpeftu 
Domini, tunc tradidity inquit, eos Dominus in manus 
Maiian annisfeptem. Nec dicuntur invaluifTe Madia- 
Bitse fuper populum Domini , donec prscepta Domini 
pdpuliu cuftodivit. Cum vero negligere coepit man- 
data divina, robuftior & validior efted:a eft adverfus 
eum hoitium manus. £t ad verfum quidem illum prio- 
rem populum corporales infurgebant hoftes, cum de* 
Hquiiret: adverfum nos autem, qui Ifrael fecundum 
fpiritum dicimur , fpiritalis fme dubio hoftis infur- 
^t: & cum mandata Dei negligimus, cum Chriftum 
contemaimus., validior adverfum nosmanus daemo- 

nusL 



45 ORIGENIS 

num efficitur : & tradimur etiam nos inimicis , com 
deferimur a gratia. 

2. Sed videamusi quid accidit eifi, qui traditi funt 
pro peccatis fuis^ Etfugerunty inquit, Jilii Ifra$l a 
fade Madian fgr fipta in mmtihui , tf inffelumis j &in 
mHnitimihus: & effuiebatur^ cumfeminaffet vir^ Jfrael^ 
aJcendebarU Maiian & Amalech , & fitii Orientis fufer 
tos , iJ fuferveniebaiit eis , & exterminabani omnes frum 
Hi4f terraj usquequo ferveniretur in Gazam. Hcec qui- 
dem patiebatur ille, qui erat fecundum carnem Ifrael. 
Seminabat terram, fed quoniam pro peccatis fuis tra« 
ditus erat infurgentibus inimicis, pro frugibus cor* 
ruptionem metebat. Nobis vero , qui fecundum ipi- 
ricum Ifrael nominamur, quid tale accidere poteft, 
confideremus. £il, quando feminamus, &nonpol^ 
funt inimici corrumpere femina, quas feminamus, non 
poifunt apri infidiari cultursnoftrae: eft autem, quan* 
do feminamus , & corrumpimtur , quse feminamus. 
Paulus nos Apoftolus de hac feminandi doceat diffe* 
rentia. Audi ergoipfe, quiddicit: Quifeminat^ in« 
quit, incame, de carm metet emrruftionem. Et qui fcm 
mirhat in ffiritu , de ffiritu metet vitam atemam. Ifti 
funt ergo, quorum femina Madianitse corrumpunt, 
qui in came feminant. Iflifunt, quorum frudus ex- 
terminantur, &pereunt. Illa autem femina, qusein 
fpiritu feminantur > non poffunt Madianitas corrum- 
pere. Non enim pofTunt adverfariae poteflates afcen- 
dere ad fpiritaies campos, & novaliafpiritus temera- 
re eorum, qui lion feminant fuper fpinas, Yed inno- 
vant f)bi novalia : fed & illud addendum efl : volo 
enim & meipfum vobiscum pariter commonere de 
cautela feminum , & fpiritalium fruftuum diligentia« 
Frequenter accidit, ut aliquis in opere fpiritaH mul« 
tum defudans, fruftus quamqlurimos fecerit, & reple* 
verit horrea fua juftitise frugibus, & multa bona ope- 
ra recondiderifr in confcientiat iU« conclavi: pofte» 

vero 



JN LIB. JUDICUM. HOM. VII. »47 

o fi negligat , & pofl laborem proclivius ad vo* 
tates & luxurias vergat , omnia ei bonorum femi- 
, & fruftus fanfti operis dominante libidine cor* 
opuntur. Cun^:^ enim fubintroierit pepiiKum \ 2c 
dvaverit hom[imis fenfum, ut jam non refpiciat ad 
idataDei, nec arduam virtutis viam libenter afcen- 
, depereunt omnia, quas prius fuerant in horreo 
ifcientis congregata. Propterea ergo fcriptor» 
5tsd nobis fervanda commonitio efl: dicentis : Omrii 
$diaferva tuum cor. Cuftodiendum eft igitur cor ab 
ni peccato^ & prascipue in tempore perfecutionis. 
iii enim accidat, ut in aliquo quidem tempore con* 
get fruftus juftitiae, conquirat opera virtutum*i .& 
Dibus fe probatiifimis excolatdifciplinis, inpetfe- 
ionis vero tempore deneget fidem , ifte condita 
nia evacuavit, ex omnibus facultatibus fuis nudus 
ente & inanis elFeftus eft, quia diu quaefitus, & 
Ito vix labore colleftus , fubito omnis effufus eft 
3r: &ficutdicitpropheta, 9mm/JAr/i/7iVee;ir/> quat 
r y nm commemorabuntur. Propterea ergo fratres 
irecemur Dominum , confitentes ei infirmitatem 
bram , ne nos tradat in manus Madian , ne tradat 
tiis animam confitentem ilbi, ne nos tradat in ma^ 
potcntum eorum , qiii dicunt, quando veniet tem- 
,, ut detur nobis poteftas adverfus Chriflianos, 
mdo tradentur in manus noftras ifli , qui fe dicunt 
►ere, vel noffe Deum ? Quod & fi tradamiu* , & 
cperint poteflatem noftri , oremus accipere a Deo 
cutem, ut fuftinere poflimus : ut &fides noftra in 
ffiiris & tribulationibus clarior fiat , ut per patien* 
Q noftram illorum fuperetur impudentia, &, ficut 
it Dominus, in noflra patientia acquiramus animas 
tras : quia tribulatio patientiam operatur , patientia 
} frohationem , frobatio autem ffem. Pertendit enim- 
Ira probatio non usque ad verbera folum , fcd 
ue adprofufioncmfanguinis pervcnit: quia & Chri» 

ftus^ 



4» ORIGENIS 

unicuique minimo in Ecdefia , (|ui etiam fempet vi- 
dere dicuntur faciem patris y qui in CGslis elL Ipli 
trgo funt prindpes , & ab ipfis nobis funt fumenda 
prindpia. Verbi gratia : fi eat quis puer ad fcholas, 
amagifixo quidem fufcipitur, & efficitur illius dofto- 
ris difcipulus, fed non ftatim difcendi abipfo prae- 
ceptore fumit exordium : fed cum ab eo prima tan- 
tum elementa fufceperit, traditur aliis erudiendus, 
ut ita dicam , fcholas ipfius principibus : ut cum ab 
illis, quantuminilHseft, fuerit edodus , &cumpri- 
ma apud eos depofuerit rudimenta, tum demum 
ipfius doftoris perfeftiora praccepta fufcipiat. Ita 
fergo etiam nunc inflitutionum noftrarum initia re- 
petens prophetia dicit, quod, cum a prindpibus 
Coeperimus, vel prindpes coeperint operari in no- 
bis 9 ddnde nos voluntate & propofito fubfequa- 
mur : & aufti profediibus fic ad benedicendum jam 
ipfum Dominum veniamus. Sed videamus , quid di- 
cit : Ai incipsendo , inquit , frincipet in Ifrael. Initfa 
juvari a prindpibus dicuntur: poft haec vero jam vo- 
luntate propria, & propofitonitendumeft, utbepe- 
dicere Dominum mereamur. Nam & populus Ifrael 
cum inciperet exire de ^gypto, & tranfire mare ru- 
brum , nihil ipfius proprio labore , fed totum per prin- 
dpes , id eft , per angelos agebatur. Denique fic di- 
cit Moyfes ad populum : Vos^ inquit, tacebitis^ tf 
Dminus fugnahit pro vobis. Aperte enim angelus va- 
ftator pro eis pugnafle defcribitur, qui iEgyptiorum 
quidem primogenita interemit, Ifraelitarum vero nec 
jpecus quidem mutire fedt. Verum non femper ex- 
fj)eaandum eft, ut angeH pro nobis pugnent, fed in 
indpiendo tantummodo, id eft, in initii^ noflris, a 
prindpibus angelis adjuvamur. Caeterum proceflTu 
temporis oportet etiam nos ipfos exire. armatos ad 
praelia. Ante enira quam bella difcatnus, antequam 
pugnas Domini parare meditemur, a principibus an- 

■ gelis 



IN LIB. JUDICUM. HOM. VI. 41 

gelis fublevamur, antequam panis coeleflis confeqtia- 
mur annonam, & camibus agni immaculati fatiemur, 
antequam veras vitis , quas afcendit de radice David^ 
fanguine inebriemur , donec parvuli fumus, & lafte 
alimur, & initiorum Chrifti fermonem tenemus, tan- 
quam parvuli fub procuratoribus agimus , & a£tori* 
biis angeiis. Ubi vei^o jam militide coeleftis facramenta 
guftavimus, & pane vitse refefti fumus, audi , quo- 
modo per apoftolicam tubam fufcitamur ad praelia. 
Ingenti namque voce Faulus clamat ad nos dicelis: 
Jnduite vos arma Dei , ut fojjitis ftare adverfus afturiam 
d^aboli. Non nos ultra patitur velut fub alis laftan- 
tium latitare, invitat nos ad certaminum campos: in- 
duite, inquit, vos /oricnnf charitatis , &gaUam mhH-' 
omms faiutif accipite^ /ed & glaJiumj inquit, fpiri* 
tus, & fupet omniayciiliif fdeij in quo pojjitis^ ait, 
omniajacula maligniignea extmguere. Vides ergo, quo- 
modo omnia per ordinem fiunt , & nihil confuflim in 
populo Dei , nihil incompofitum , aut praBpoftenim 
geritur. In fncipiendo principes juvant : cum adjti- 
tus fueris, &a principibus eruditus, jam tibi ipfe 
fponte & voluntate tua, quae didicifti a principibu^, 
gere. Refte enim deco£tis principiis , depofitisque 
rudimentis noftrae committimur voluntati, ut vel laiis 
meriti fit, quae noftra virtute quaefitaeft, vel culpa 
jiu^efit noftra, quae per noftram venit ignaviam. Haec 
pro eo, quod fcriptum eft: In imipiendo frineipes m 
Ifrael^ in voluntatibus fofuli henedicite Dominum. 

3. Pofthaecautem dicit: Auditeregesy & aurihuf 
fercifite Satrafa. Domino cantabo , ffaQam Deo IfraeL 
Audite, inquit, reges. Reges appellat eos, qui / 
convocantur ad audiendum verbum Dei. Rxulta 
popule Dei ^ audiens tuae nobilitatis infignia. Tu vo- 
caris ad audiendum verbum Dei, & non ut plebs, 
fed ut rex vocaris. Tibi enim diftum eft: Genus re- 
gaUy & Jacerd^tale: fofulus in acquifitionm. ld^o^\%. 

C 5 NO^ 



4t ORIGENIS 

vos reges eftis, roerito rex nofter Chriftus Doroinus 
Rex dicitur Regum^ & Dominus dQmimntium: Sed ficut 
exultatis de nobilitatis veftrs titulo , ita difcere de- 
betis, quid agendo unufquifque veftrum fiat rex. 
Quod vobis ita breviter definiam. Regera te omnium 
elFe facit , fi regnet Chriftus in te. Rex namque a 
regendo difkus eft. Si ergo & in te animus regnat % 
& corpus obtemperat, fi concupifcentias carnis fub 
jugum imperii tui mittas , fi vitiorum gentes fobrie- 
t^tis tuae frenis arftioribus premas, merito rex dice* 
ris, qui te refte agere noveris. Cum ergo talis fue- 
ris efi^eclus , digne ut rex ad audienda divina verba 
vocaberis. Hoc vero quod fubfequitur, magis cor* 
poreum aliiquid indicat, quoddicit: Auribus percifiu 
cmms Saifapa. Sicut enim inferiores funt regibus Sa- 
trap», ita & auribus percifijite inferius videtur efle, 
quam audire. Audire namque ad interiorem perti- 
net homihem > ficut & Dominus dicebat : Qui hakit 
uures audiendiy audiaU Auribus vero percipere, ad 
exteriorem & corporalem pertinet auditum. Ideo 
ergo & hic iHi, qui audire deberent, reges dicufitur, 
qui vero auribus percipere, Satrapae appellantur. Ego 
Dominoeantabo^ ffallam Deo tfrael. Beati funt, qui pof- 
funt cantare canticum Domino.^ Cum redimus ad fcfi* 
pturas, multa cantica facris mandata voluminibus in- 
venimus. Habemus integrum volumen de canticis 
canticorum fcriptum. Ecce & in hoc libro Judicum 
habemus canticum, & in Numeris canticum fi:riptum 
eft, & in Deuteronomio, & in Exodo, & in primo 
Regnorum libro. In primo etiam Paralipomenon^ & 
in aliis multis locis invenies cantica divina efle de- 
fcripta. Ait ergo hsc vox jufti: Ego Domino cantabo^ 
ffaUam Deo Ijrael. Quis putas ita canors vocis efti 
& ita fpiritus puri mentifque finccree , ut cantilena 
ejus divinum deleftare poffit auditum ? Ille profefto 
eft^ qui nullum raucum habet in fe peccati fonum, 

qui 



IN LIB. JUDICUM HOM. VI. 43 

qui nihil oflfenfioni^ in lingua , nihll craffitudinis in 
fpiritu gerit , ille poteft dicere : Eg(9 Domino^ cantabo^ 
ffaBam JOeo Ifrael. . 

4. Verum quia continuationem cantici per finguU 
non occurrimus explicare , interpolando faltem fe- 
riem leftionis , videamus, quid eft quod dicit: C&r 
mum ai ea^ qna dtfpofita funt huic IfraeL Hoc modo 
videtur, quoddicit: cor meimi, &animusmeus, & 
fenfus meus, & tota mens mea ad illud intendit, & 
illud profpicit, quod difpofitum efi: , & quod praspa- 
ratum efl: Ifirael ; illud tota mente prolpicio , quod fu- 
turum eft. Si enim ad illud intendero animum > 
omnia, quas in hoc mundo funt, dueam ut fiercora , 
«f Chnftum lucfifaciam , qjui praeparavit illa omnia y 
qus oculus non ifidit > nec aurif audivitj nec in cor ha^ 
minis afcenditj iis^ qui dilijpint eum. Cor ergo, in- 
quit , meum ad illa extenditur. Non enim adhuc hu- 
manum corgero, neque qu» cogito, fecundumho-^ 
mloem cogito : ied quia fecundum fcripturam ii , ad 
quos fefmp Dei fit , dii funt , nec ego hsc humana, 
Ted divina mente profpicio. 

5. Potentes populi j kenedrcite Dominum^ qi^i afeendi' 
fiif fuper jumenta. Q||d eft afcendilTe fuper jumen- 
tum ? Corpus hoc mi&um jumentum eft : ad adjumen- 
tum enim, & ad minifterium datum eft: ego autem 
fum , id eft , interior homo , qui afcendi fuper ju- 
taentum hocj cui dicitur , ut benedicam Dominum. 
Si ergo vere afcendifti fupra corpus , & fuperior ef- 
fe3;us corporalibus defideriis , & motus corporis tui 
freno mentis & interioris hominis moderamine guberr 
nantur, de te dicitur, quia afcendifti fuper jumentum 
hoc , cui dicitur , ut benedicas Dominum. Quid 
autem eft, quod fequitur? Super vehicula^ inquic^ 
/edentesj & fuper afinas refulgentes. Quid fibi videntur 
elTe afinae refulgentes ? Dicit enim fcriptura , quia 
oporteat benedicere Dominum eos ^ c|}ii &dtciX. ^>\^ 



44 ORIGENIS 

per vehicula , & fupcr afinas refulgentes. Mihi re- 
lut in locis ita difficilibus tale aliquid videtur : cum 
jamentum hoc, id efl, corpiis meum, fub jugo vene- 
rit verbi Dei, tunc vehiculum corporis mei refplen- 
dere incipiet: & afma h^c, id eft, caro mea tuhc re- 
fulgeredicetur,cQm caftitatis acpudicitis fueritfplen- 
dore decorata. £t ita rede dicitur anima fedens fu- 
per afmam refplendentem Dominum benedicere, & 
in medio Isetantium laudare Deum. Jbi dabunt juftitias 
Domtno. Sacrificium Domino^illud eft acceptabiie, 
quod in juftitia offertur Domino & aequitate. Et ideo 
dicitur: yufti confortati funt in Ifraeh In aliis quidem 
gentibus , qui corporis robore fortiores funt 4 illi 
potentes dicuntur in praelio : in Ifrael vero , qui ju- 
ftioresfunt, fpfi poteatiores dicunturin bellis: quia 
juftitia, etiamfi virfbus infirraa fit , vincit: injuftitia 
vero, etfi multos & validos pumatores habeat , fu- 
peratur. Sic igitur in hac gerite nofira, id eft, in 
populo Dei, per juflitiam fuperamus , aut per inju- 
ftitiam vincimur. 

6. Exurge Debbora^ exfurge & fafdta dena miUia fo^ 
puli, Prophctia quando exfurgit? Profefto in adven- 
tu Domini: ^ non folun ipft.^xfurgit, fed & popu^ 
los fufcitat ad credendutn. Captivam ducito captivita- 
temjili Abinoem. Abinoem refponfio patris interpre- 
tatur. Hujus filius eft Barach. Captivitatem de hofti- 
bus capiet , qui cslefijs patris refponfa fervaverit. 
Domine humilia mihi fortiores me^ Vox ifta fidelium 
eft, confitentjum fimpliciter, fortiores effe inimicos 
fuos , adverfum quos nobis pugna & certamen eft: 
quia non eft nobis pugna adverfus carnem & fangui- 
nem. Alioquin non effet nobis fortior adverfarius. 
Sed quoniam adverfum principatus ^ & poteftates , 
& adverfum mundi hujus reftores tenebrarum , & 
adverfum l^iritalia nequitiae eft luflamen, idcirco di- 
citPropheta: Domine, humilia mihi fortibres me. Quo- 

mod» 



I 



^ IN LIB. JUDICUM. HOM. VU. 45 

modo enim non haec tanta fpirituum vis lotige fit hu- 
mana fragilitate vehementior ? Sed in eo Deus adju* 
vat infirmitatem noftram , in quo dicit Apoftolus : 
Omnia fojfum in io^ qui meconforta$^ Chrifto. Sunt 
iStx quidem virtutes fortiores nobis 7 fed iterum qui 
in nobis eft Chriftus, & confortat nos, eft omnium 
fortior : cui^eft gloria & imperium in i^cula faeculo* 
nun« Arnen. 



H O MI L I A VIL 
DefOy qu9d translati funt filii Ifrael in manui MaHan. 

1% r|\uiefcit terra , donec quiefcit peccatum. Mo» 
KSL veri autem dicitur terra , hoc eft , ii , qui 
babitantterram, cum animas hominum movere coe* 
perint, & penurbare peccata. Etideo fcriptum eft 
boc, quodnunc prsfens le6tio continet. Et quievit^ 
inquit, terra quadraginta annis. Et fecerunt fiUi Jfrael 
mdignum in cenffeBu Domini^ & tradidit eos in manus 
Madian annis feptem , & invaluit Madian fuper Ifrael. 
Dum eflet ergo juftitia in terra, id eft, in iis, qui 
habitant tWram , quievifle dicitur terra; cum vero 
increvitiniquitas, & fecerunt malignum in confpe^lu 
Domini) tunc tradiditj inquit, eos Dominus in manus 
Madian annisfeptem. Nec dicuntur invaluiiTe Madia- 
oits fuper populum Domini , donec prascepta Domini 
populus cuftodivit. Cum vero negligere coepit man- 
data divina, robuftior & validior efib^la eft adverfus 
eum hofljum manus. £t ad verfum quidem illum prio- 
rem populum corporales infurgebant hoftes , cum de- 
fiquiflet: adverfum nos autem, qui Ifrael fecundum 
fpiritum dicimur , fpiritalis fine dubio hoftis infur- 
^t: & cum mandata Dei negligimus, cum Chriftum 
CQatcmnimus.) validior adverfum nosmanus dasmo- 

num 



4<5 ORIGENIS 

num efficitiir : & tradimur etiam nos inimicis , cmii 
deferimur a gratia. 

2« Sed videamus» quid accidit eis, qui traditi funt 
pro peccatis fuis^ Etfugeruntj inquit, filii Ifrael a 
facie Madian f$r fipta in mmtHu:t , & infpelumis , tf in 
mHnitionihusx ij ejficiebatur y cumfeminaffet vir^ Ifraelp 
ajcendebant, Mojiian (J Amaltchj & filii Orientis fuper 
eos , & fuperveniebaiit eis , & exterminabani omnes fru» 
fiur terraj usquequo perveniretur in Gazam. Hasc qui- 
dem patiebatur ille , qui erat fecundum carnem Ifrael. 
Seminabat terram, fed quoniam pro peccatis fuis tra« 
ditus erat infurgentibus inimicis, pro frugibus cor- 
ruptionem metebat. Nobis vero , qui fecundum fpi- 
ritum Ifrael nominamur, quid tale accidere poteft, 
confideremus. £il , quando feminamus , & non pof> 
funt inimici corrumpere femina, quae feminamus, non 
polTunt apri infidiari cultursnoffaras: elt autem, quan* 
do feminamus, & corrumpimtur, quge feminamus. 
Paulus nos Apoftolus de hac feminandi doceat difTe» 
rentia. Audi ergoipfe, quiddicit: Quifeminat^ in* 
quit , in came , ie carne metet earruptionem. Et qui fem 
minat in fpiritu , dt fpiritu metet vitam atemam. Ifti 
funt ergo, quorum femina Madianitss corrumpunt, 
qui in came feminant. Iflifunt, quorum frudlus ex- 
terminantur, &pereunt. IUa autem femina, quaein 
fpiritu feminantur , non pofTunt Madianitse corrum- 
pere. Non enim pofTunt adverfaris poteflates afcen- 
dere ad fpiritales campos, & novalia fpiritus temera^ 
re eorum, qui hon feminant fuper fpinas, Yed inno- 
vant fibi novalia : fed & illud addendum efl: : volo 
enim & meipfum vobiscum pariter commonere de 
cautela feminum, & fpiritalium fru£hium diligentia« 
Frequenter accidit, ut aliquis in opere fpiritaU mul* 
tum defudans, fru^s quamqlarimos fecerit, & reple«^ 
Verit horrea fuajufHtise fnigibus, &multa bona ope- 
ra tecondiderifr m coofdentidt fi» condavi: poft» 

vero 



JNLIB. JUDICUM. HOM. VII. »47 

vero fi negligat , & poft laborem proclivius ad vo^ 
luptates & luxurias vergat , omnia ei bonorum femi- 
na, &fruftus fanfbi operis dominante libidine cor« 
rumpuntur. CuinVenim fubintroierit pecmtum^ 2c 
captivaverit honiiuiis fenfum, ut jam non reipiciat ad 
mandataDei, neq arduam virtutis viam libenter afcen- 
dat, depereunt omnia^ qu« prius fuerant in horreo 
Confcientis congregata. Propterea ergo fcriptur» 
(andtes nobis fervanda commonitio eft dicentis : Omrii 
tmjUdiaferva tuum cor. Cuftodiendum eft igitur cor ab 
omni peccato^ & prscipue in tempore perfecutionis. 
Si cui enim accidat, ut in aliquo quidem tempore con* 
greget fru6his juftitiae, conquirat opera virtutum*i & 
omnibus fe probatillimis excolatdifciplinis, inpetfe* 
cutionis vero tempore deneget fidem , ifte condita 
omnia evacuavit, ex omnibus faculcatibus fuis nudus 
repente & inanis efFeftus eft, quia diu quaefitus, & 
multo vix labore colleftus , fubito omnis efFufus eft 
labor : & ficut dicit propheta , omnesjuftitia ejusy quat 
fecii y nen commemorabuntur. Propterea ergo fratres 
deprecemur Dominum , confitentes ei infirmitatem 
noftram, ne nos tradat in manus Madian, ne tradat 
beftiis animam confitentem fibi, ne nos tradat in ma^ 
nus potentum eorum , qiii dicunt , quando veniet tem- 
^ pu$, ut detur nobis poteftas adverfus Chrifljanos, 
t quando tradentur in manus noftras ifti , qui fe dicunt 

Ihabere , vel nolTe Deum ? Quod & fi tradamur , & 
acceperint poteftatem noftri , oremus accipere a Deo 
virtutem, ut fuftinere poffimus : ut &fides noftra in 
' prefluris & tribulationibus clarior fiat , ut per patien* 
tiam noftram illorum fuperetur impudentia, &, fiait 
dixit Dominus, in noftra patientia acquiramus animas 
noftras : quia tribulatio patientiam operatur , patientia 
vero probationem , probatio autem fpem. Pertendit enim- 
noftra probatio non usque ad verbera folum , fcd 
, ttqueadprofufionemfanguinis pervenit: quia & Chri^ 

ftus^ 



48 .ORIGENIS 

i!us, queroiequimur, pro redemtione nofiraeffudit 
fanguinem fuum, ut inde exeamus loti fanguine no- 
ftro. Bapttsma ehim fanguinis folum eft, qupd nos 
puriores^dat, quam aquas baptifmus reddidit. £t 
hoc ego ribn praefumo, fed fcriptura refert, diccnte 
Dominoaddifcipulos: Bafttfmum habeo baftiz^rej quoi 
Wf fiejcitif. Et quomodo urgeor ^ ut ferjiciatur^ Vides 
ergo, quia profufionem fanguinis fui baptifmia nomi« 
navit. £t ne ifta dicens ofFendam, vereor, ne iftud 
baptifma eminentius fit illo baptifmate, quod per 
aquam traditur. lllo enim accepto valde pauci funt 
ita beati, qui id immaculatum usque ad exitum vitae 
fervare potuerint. Hoc vero baptifmo qui baptiza* 
tus fuerit , peccare jam ultra non poteft. Et fi teme- 
rarium non eft, in rebus talibus audere aliquid, pof> 
fumus dicere i quod per illud baptifma praeterita pec- 
catapurgantur: per iftud vero etiam futuraperimun- 
tur. Ibi peccata dimiflTa funt, hic exclufa. Mihi fi 
concQderet Deus, ut proprio fanguine diluerer, ut 
baptifmum fecundum morte pro Chrifto fufc^pta per- 
ciperem, fecurus ex ifto faeculo difcederem: ut ve- 
niens ad animam meam de hac vita exeuntem prin- 
ceps hujus mundi non inveniret quicquam, quin po- 
tius & fanguinis mei profufione fopiretur , nec aude* 
ret^n aliquo criminari animam cruore fuo dilutam, 
morte fua clarificatam , fanguine fuo lotam. Poft 
iftud baptifma nec Madianitae ultra irruerent ad dif- 
perdendos & exterminandos animae fruftus. Quis 
enim fequi pofiit animam martyris , quae fupergrefiTa 
omnes aerias poteftates, ad coelefte tendit akare? 
Ibi enim fub altare Dei animas martyrum pofitas , di- 
cuntur diebus ac no6libus pfoclamare, dicentes: 
Quoutque Domine , qui jufius & verus es , nm vindicat 
Janguinem noftrum de iis^ qui habitant terram? Ibi enim 
pofitas divinis adfiftunt facrificiis. Sed beati funt, 
qm ha^c merentur. Beati funt, quorum cor, cum 

- de 



m LIB. JtJDICUM. HOM. Vni. 49 

de fasGulD recediint ^ non trepidat pro peccato ^ quos 
p«rgentes ad Dominum deliftorum formido non ter- 
ret. Beata illa anima ^ ques occurrentl^s fibi aerias 
damonura turmas profufi ii^ martyrio fanguinis cruo- 
redeturbat. Beatus efl, dequoeunte ad coelum di- 
cunt angeli illam propheticam vocem : Q^^is eji rfte^ 
fni afcendtt ex Bofoty hoc eft^ qui de canie ad coelum 
afcendit? Quis eft ifte^ qui afcendit ex Bofor^ rubor ^e^ 
fiimentorum ejus / in rubore veftimentorum cruorem 
fanguinis d^fignantes. Beats funt ergo animas, quse 
fic Chriftum fequUntur ^ quomodo eas Chriftus prae- 
ceifit. £t ideo ^ quia fic feqUuntur ^ usque ad ipfun^ 
pei altare perveniunt: ubi eft ipfe Dominus Jefus 
Chriftus pontifex futurorum bonorum ^ cui eft gloria 
& poteftas in fascula facCulorum» Amen. 



H O M I L I A VIIL 
Di filiis Orimtis^ & it Gtdeon ex furti. 

1* TTfto , cohvenerint adverfiim Ifrael M|^ahitaEf, 
iJj qui interpreCantur extra jadicium; ^^i iftl 
COnveneHnt adverfumlfrael^ qui extra judicium Dei 
fiint ^ & qui extra legem peccaverunt , & extra legem feri^ 
hunt. Eftd, Convenerit & Amalech^ qui & ipfe in- 
terprctatur populus ablingcns^ Efto , & haec natio 
terrena , & ventri & gulae dedita ^ impugnare venerit 
lirad carnalem. Quid eft hoc^^quod etiam filii 
Orientis his admifcentur, & cum ipfis ad impugnan- 
dum Ifrael venire dicuntur ? Dic enim mihi auditor : 
Si fcriptum eflet ^ quia fllii Occidentis convenerunt 
cum ipfis, ^ihil quaererem: diceres enim ihihi allego- 
ricis fenfibus ^ quia filii Occidentis funt filii tenebra- 
tum, & ipfi junguntur illis gentibus^ vel quae extra 
judicium Dei funt, vel qi)ae ventri deditae impugnant 
Origmii 'Tm^ vtL D ^o^^ 



So ORIGENIS 

cos , qui mentc; Deum videre contendunt. Nunc au* 
tem cum dicatur , quia filii Orientis venerunt cum 
Madianitis , & Amalech, quomodo haec poiTunt com* 
petenter exponi ? Videamus ergo , fi polTumus in tam 
difficilibus locis fcripturae dignum aliquem in his fen- 
fum divinis paginis invenire. Omnis , qui fuper fa 
quoquomodo nomen fufcipit Chrifti, filius efficitur 
Orientis. Sic enim fcriptum eft de Chrifto : Ecce vir^ 
Oriens nomen eft illi. Quisquis ergo Chrifti fufcipit 
iiomen, filius efle dicitur Orientis: fed non fempet 
qui nomen Chrifli accipiunt, etiam in Eeclefia perma- 
inent Chrifti. Si ergo videas haereticos Chrifti qui- 
dem nomine cenferi: expugnare autem Ecclefiam 
Chrifti , & arma conferfe adverfum Chrifti fidem , & 
impugnarepopulum Domini, bella fufcitare adverfum 
catholicam fidem : nolo dubites de iis dicere ^ quod 
ifti funt quidem filii Orientis, fed cum Madianitis, 
& cum Amalech expugnare veniunt populum Dei , 
quia cum Paganis & cum Judaeis Ecclefiam Dei etiam 
hseretici perfequuntur. Et ipfos efle opinor, qtii de* 
fignantur in filiis Orientis. 

2. Ojmts ergo j inquit , Madianiu , tf AmaUch^^ 
& ftlii mnentis coni/enerunt Jimul , & afcenderunt j & 
fupervenerunt ets ^ & caftra fofuerunt in vaBe Jez*raeh 
Ifti, qui impugnare volunt populum Dei, caftra in 
valHbus collocant, in dejeftis & humilibus locis ^ in 
valle^ inquit_, Jezrahel. Invenimus autem, inter- 
pretari Jezrahel femen Dei. Vides , ubi coUocant 
caftra adverfarii? Non funt aufiire illuc, ubi viden- 
tur jam nati efle frudhis fpiritus , fed ubi^adhuc femen 
Dei jacet , ubi nondum fruclus afcendit. Qui enim 
exiit feminare femen , feminat fuper omnem locum* 
Sed audi ipfum Dominum dicentem^ quid pati foleat 
femen Dei. Aliudy inquit, cecidit fecus viam^ & ve*^ 
nientes aves coeli diripiunt illud. Quod ipfe in pofte» 
rioribus interpretatus dixit : Qui autem fecus viamfe- 

^ minati 



IN LIB. JUDICUM. HOM. VIIL 51 

* ' ■ 

minati fuht^ ii funt^ quioMdiunt verhum^ & cum Uti* 
tia accipiunt : vtnit autem Zatulus , & toUit de corde e#- 
rumy quod fminatum efi. Sic ergo & ifli tunc veniunt 
ad femen Dei, & volunt illud tollere de corde eo* 
rum, in quibus feminatum eft> quia inveniunt eos in 
▼allibus pofitos , & ima quaeque fe£i:antes. De illis 
funt enim-, qui humiliter & indignc & (ut ita dicam) 
judaico intelleftu fufcipiunt verbum Dei , & ideo poP- 
funt illud rapere daemones de corde eorum. Qui jlu- 
tem ab humilitate literae ad fpiritus excelfa confcen- 
dit, & intelligentiam refugiens carnalem, feftatur ii* 
altioribus, quae lunt Spiritus Dei, die ifto nihil pof- 
funt rapere Madianitae , neque Amalechitae , fed ne 
ipfi quidem Orientis filii dcpraedari eiim ppterunt, ia 
excelfo intelhgentiae fpiritalis vertice conflitutum. 

3.' lUi ergo caftra in vallibus collocant. Sedfpi- 
ritus^ inquit, Dei confortavit Gedeon^ Cf tubacecinit^ 
tJ vocavit paftfe Abiezer. Continentia quidem expla- 
nationis alium drdinem requirebat , veruiti quia nos 
non tam fcripturas commentantes nunc loquimur^ 
quam populum de iis, quae recitata funt, confolan- 
te$ , fparfim , quae occurrunt , de fingulis quibusque 
traftamus. yocavtt^ inquit, foftfe Abiez^r: qui uti- 

i que nusquam erat. Interpretatur autem Abiezer pa« 
tris mei auxilium. Non ergo hominem aliquem , Ifcd 

. patris fui «Gedeon invocafle videtur auxilium. Mit- 
tit interea , & auxilia convocat. Conveniunt po- 

\ puli, & omnes ad Gedeon exercitus congregantur. 
4. Et tuncj inquit, Gedeon dixit ad Deum: SifaU 
vumfacis in manu mea IJrael , quemadmodum locutus es^ 
ecce ego fumam j tS panam veBus lana in area : & fi qui* 

j im ros ceciderit fuper veUus^ & fuper omnem terram ficcim 
tasfuerity agnofcam^ quoniam falvum facies in manu mea 

. Jfrael^ ficut hcutus es. Et faBum eft fic. jCum tam 
multa fint & innumera figna vel prodigia, quas pete- 

V repotuifiet aDeo Gedeon ad confirmandam poUici- 



\ 



.j, ORIGENIS 

^i^jiN^KiMNi ?^^ quid ei viflim efl pofl ang^ljicam vi 
^^ viC ^vUiciutibnem coeleftem petere iftud tam n- 
x^ '4^tti»m a Deo ? Ait enim : Peham veUus lana 
«.1^%^ ^ ji fiitrit fufra velius folummodo ros , & Jup 
<mtmm Hfr^m Jiceitas i ero conjidens , quoniam iu falvu 
>ti^ fljrati ifi manu miai. Et cum potDofciflet Gedec 
4 P^ i^gnum ittud , meruit efFeftum. Sed eftb ^ ir 
^sKWveris hoc o Gedeon: quid &accipis velliis lan 
ux «rei , & exprimis in pelvim ? Quid te permov 
i^ facere? Sed efto, impetraveris primiim fignun 
^uid ut tecundum etiam fignum permiitatb ac peryq 
Ib ordine pofceres? Fortaflis eriim dicit aliqiiis ex ii 
qui attentius audiunt., quae leguntur, quia non \ 
dentur convenire haec ad iftud , quod Tcriptuin ef 
Non tentabis Dominum Deum tuum^ quod lex prsec 
pit. Sed exltus fei docet non effe coiiti*a mandatu 
fattum- Neqiie enim exaudiret Deus petitioneiti co 
tra legcm aliquid depofcentem. Nunc autem cu 
videamus ^ quia & ih pfirao figno f os cecidit fup 
veilus lahae , in omni autcm terfa fafta eft ficcita^ 
& in fecurido fuper omneni terrarii cecidit f os : fi 
citas autem fuit in vellere , iri qub & fiduciarii acc 
pit Gedeon, quiaDominus ih inanu ejus falvum f 
ceretlfrael, videnda eft hujus myfterii f atio , de qi 
memihi etiain quemdam ex pfaedeceflbf ibus noflris 
libellis fuis vellus lanse populum dixiflTe Iffael^ re 
quam autem terram feliquas gentes pofuiffe : & r< 
rem ^ qUi cecidit fupef yeUus , vef burh Dei efTe, quc 
illi foli populo caelitus fuilfet iridultuhi. Supf a folu 
naihque Ifrael ros divlnae lejgis adverief at. Siccitate 
autem habebant omnes gentes: qiiia riullus eis hurii( 
divini infundebatuf eloquii. Securidi vero ratib flgi 
iri contraf iurii permutatuf , inqubait: utfUfraonme 
ierram ros defcendat , fufra vellus auteth maneat ficcita. 
cujus rei talis qusedam ratio depfehenditur. Vi( 
' omneto hutic: populum j qui per omtiem terram c 

genti- 



IN LIB. JUniCUM, HO,M. VDI. SX 

gentibus congregatus eft , habentem nung in fe ro* 

' r^m divinum. Vide eum Moyfirore infundi, Pro-. 

^ ihetarum literis irrorari, Vide eum etiam in evanr 
gelico & apoftolico humore viridantem; illud autem 
v^IIus, ideft, judaicum populum, ficcitatem & ari- 

■ citacem verbi Dei patientem , fecundum qupd fcri- 
ptum eft, quia eruntfiUi Ifrael multQ temfort Jine xege^ 
)tm profheta^ nonerit altare^ neque hofiia^ neque facri» 

. jifium Intueris, quanta apud illos ficcitas perma- 

I net, quanta eis ariditas divini fermonis evenit. Hac 
quidem nobis (ficut fateri decet) ex majorum. labore 

! CQllat^ lunt, vcrum quoniam etiam nos audito verbo. 
a fapientihus (ficut fcriptum eft) collaudar^ debemus, 
ic adjiccre ad illud, videainus, quid etiam fuperaedi- 

; ficare ppffimus in talibus. Cum feptuagefimum pri- 
mumpfalmum apud memetipfum faepe difcuterem^ 
mpvit me in hancrcm, quod cum adventum Ghrifti 
in ep defcriberet , in ipfq etiam hoc aflerit eventu- 
rum: Bt dejiendet ^ipqfxii ^ Jicut pluvia in veBHSy & 
fiiut fiitikidta fiillantia Jufer terram. Velhis hic nomi- 
hatur, vellus & in pfalmis defcribitur. Defcendit 
enim ficut; pluvia , inquit ^ fuper vellus. Defcendit 
ergo in illud yellus popuii qrcumcifionis , & ficut ftilr 
iicidia ftillantia fuper terram : hoc eft fuper reliquam 
terram defceridk pominus. nofter Jefus Chriftps , ftil- 
lans etiam fuper^rios, & guttas nobis quqque afFe- 
rens roris cceleftis , ut & nos bibamus , qui eramus. 
fuper omn^m terram jugi ariditate ficcati. Hunc igi- 
tur pnyft^rii ordinem Gedepn fanftus prophetico fpi- 
ritu contuens, npri foiuqi primum fignum ppppfcit a 
peo , fed & fecundum cpnverfo ordin? repetit.^ Scie- 
bat enim roreni divinum , qui eft tdventus filii Dei,^ 
npn fplum. Judaeis , fed & pbftmodum etiam gentibus 
effe venturum , quoniam quidem ex incredulitate 
Ilrj^l faliis fit gentibus. Et hoc eft, quod prp ari- 
ditate veileris univ^rfa terra gratia divini rpris infun-, 
' D 3 ^\xx\t^ 



54 ORIGENIS 

■ ■ . • ^ 

ditur. Sed & illud in hpc {sl&o viri fideliflimi Ge- 
4eonis prs^tereundum minime puto , quod nobis ad 
formam poteft cautelae fpiritalis accedere. Angelum 
yidit, fed vir eruditus & habens jam Jefu praeceffo- 
ris exemplum cautius agit. Sciebat enim , poflibile 
effe> etiam angelos tenebrarum transfigurare fe in 
ahgelos lucis: & ideo examinacione cauiiffima) volo, 
inquit, probare fpiritum, fi a Deo eft, quia /pirita^ 
lis examinat omnia. Sic namque & praeceffor ejus fe- 
cerat JciusNave, cum principem militiae coeleflJ&vi- 
4iffet: inquirit, & difcutit ^ "fi nofter fit, an adver- 
fariorum. Hoc modo etiam fanftiflimiis Gedeon dif- 
cutit angelicam vifionem diverfitate & immutatione 
fignorum. 

5. Sed&illud,' quod ait Gedeon, ponam vellus 
non ubicumque, nonincampo, nequein faltu, fed^ 
in area, quale tibi videtur ? In area, ubi meflis eft: 
MeJJli quidemmulta^ operarii autem fatui. Ponam^ in- 
quit , veBus , ubi meffts efi. Quid moverat fanftum 
virum Gedeon, vel quid ei vifum fuerat, ut hoc fa- 
ceret? Praevidebat enim per fpirituro, quia Chriftus 
in aream fuam populum fuum congregat, & ibi eum 
cxpurgat, tenens ventilabrum in raanu fua, & ibi 
paleas feparat a frumento. Non ergo fine caufa vir 
tantus & talis, cujus & fanftus Apoftolus ad He- 
braeos fcribens facit in Prophetarum catalogo men- 
tionem, aream elegit, ad vellns ponendum : nec fi- 
ne caufa expreflit vellus in pelvim , quando & reple- 
yit eam aqua. Requiramus & de hoc in fcripturis 
fan6tis , fi quae nobis etiam hujus intelligentiae prsefta- 
tur occafio. Veniamus ad Evangelium. 'Invenimus 
ibi Dominum & Salvatorem poftrum exuentem ve- 
ftimenta fua , & lihteo pracinftum mittere aquam in 
pelvim, lavare pedes difcipulorum fuorum. Vides 
ergo, quia haec adumbrabant Prophetae, quae erant 
in noviflimis temporibus implenda per Dominum. 

llla 



INLIB.JUDICUM.HOM.VnL sS 

Illa ergo aqua, quam mittebat Jefiis in pelvim, ros 
erat gratise co^lefti^ , ex quo l^vabat pedes Difcipulo- 
rum fuorum, Unde & merito dicebat ad eos : Fbr 
0Htem mundi eftis propter yerl/um , quod locutus jum ad vos» 
Sed hoc nos modo fi praebeamus pedes tiotlrps, pa? 
ratus eft Dominus Jefus lavarepedes animae noftrse, 
& purgare eos rore cceleftis gratiae Spiritus fandti, 
verbo doftrinse. Non enim folos Apoftolos mun- 
. dos efle voluit , fed omnes, quf credunt per verbuni 
illius. £t omnibus credentibus dicit illud, quod & 
Petro dixit: Ni/t lavera te^ nm habebis partem mecum» 
Certum eft enim, quia nemo habet partem cum Chrir 
fto, nifi ftierit lotus & mundus. Verii, precor, 
DQmine Jefu fili David, exu? te veftimenta, quae 
tu Domine induifti propter me, & accingere propter 
pie, & mitte aquam in pelvim, & lava pedes fervo-- 
rum tuorum, & dilue fordes filiorum & filiarum 
tuarum. Lava pedes anim® noftrse , ut nos te 
imitantes & fe£lantes exuamus nps vera veftimefita) 
& dic^mus : NvBe exui me veftmentum meutn^ quomodoi 
tnduam tUud? £t iterum dicamus. Lavi pedes meos^ 
ftomqio fordidabo eo$^, Statim namque ut laveris pedes 
meos^ etiam recumbere mefacias tecum, ut a^diam 
ftbs te: Vos vocatis me.magifter (7 Domine, & reBe dir 
citis s Sum etenim^ Si ergo ego Dominus & magifter lavi 
fedes veftros^ & vos alterutrum pedes lavate Volo err 
go & ego lavare pedes fratrum meorum , lavare pe- 
des condifcipulorum meorum. Et propterea accipip 
aquam , & haurio de fontibus Ifrael , quam exprimo ^ 
de Ifraelitico vellere. Exprimp enim modo aquam 
e yellere libri Judicum , & ahp tempore aquam de 
vellere Regnorum, & aquam de vellere Efaiae, vel 
Jeremiae: & mitto eam in pelvim anim«, concipiens 
fenfum in corde meo: & accipio pedes eorum , qui 
fe praebent & pr«parant ad caenandum , & inquan- 
tum praevaleo , lavare cupio pedes fratruai meotvx^v 

D 4 '5J- 



55 Q R I G KNI S 

& complere mandatum Domini : ut in verbo doftpi^r 
nae purgentur auditores a fordibus peccatprum, & 
abjiciant a fe omnem immunditiam vitiorum , & mun^ 
dos habeant pedes, quibusrefte ingrediantur ad prae- 
parationem Evangelii pacis: ut omnes fimul in Chrif 
fto Jefu purificati per verhum, non abjiciajnur de 
thalamo fponfi pro fordidis indumenti^: fed candidis 
veftibuSy lotis pedibus, mundicorde, recumbamwa 
in convivio fponfvipfius Domini noftri Jefu Chrifti, 
cui eft gloria,^ & imperium in^ f^cul^ fsguloruoi,^ 
Amen. 

H p I^ 11. I A IX, 
Ue fy^in^ qycdi Gidem ^unL txwentis vixis, 

ivTngens eral multitudo, q^aB adverfum Krael cob- 
1 gregata eft, ita ut locufti^ pr« multitudine con- 
fbrrentur^ Etcamelij inquit, iorum Jicut arena j qM 
^ ai otam waxii inmmerabilis. Quomodo ergo htec 
pqtuerit tam innumera multitudo hoftium fuperari^^ 
videamus: Exierunt, inquit, duo & triginta raiilia 
armatorum cx filiis Ifr^el cum Gedeone, adverfusi 
omnem iftam mukitudinem pugnare, £t Deus re- 
iponfa dedit ad Gedeon dicenis : Grandis mujlutudo ejl 
tecum. Et quid fi grandis eft multitudp ? Nopne in 
bclHs numerbfior excrcitus tutiora prseftat fubfidia?? 
Ncquaquam , inquit , quia non funt humana praelia : 
non eni?^ ficut humana, ita & divina pr«lia per^i- 
guntur, Npn eflicitiu:*. clarum diyinae virtutis opus ^ 
fi hu^panis adminiculis fulciatur , . quia non fit faivus 
rex iri piultitudine virtutis fua. Ne forte ergo gloria- 
retur Ifi^^el, & jaftantia viftoriaB partem praefume- 
rct , proptcrca dicit popiinus ^d Gedeon ; Multus 



IN LIB, JUDICUM HQM. IX. Sf 

$fl f$fuhu Ucum: Nm tradam Madian m manm ^rnflv ^ 
^forte exultet odverfHtn me Iftael dUens % qfii^ manus me^ 
fahum me fecit. Prapterea bquere in auribus pfipuU dir 
feru : Quitimidus efl & formidojofus eardej ^revertatur^ 
Et tevtrfi funt de monte Galaad de popula. viginti dnp miir 
lia vtrif & remanfexur^t decem millia. Yideamu3 ergQ 
primo, quideft, quoddicit: "I^imiim & formidolofi^s 
f9rde: duo enim didla jTunthumand^ fragiUtatis indicia, 
quibus ar^uituE humana fragilitas, Jd eft timidi & fpr-r 
mido]ofi corde. Timidus pQt^ft videri & ille , qiu 
primo afpe^lu trepidat ad coQgrefTum^ nop tamep tQ- 
to gord^ terretur, fed repar^ri & animp^i denuoi 
poteft» Formidolofus ejft autem, qui jam qua.U ii^- 
olefcente yitio, 'etiaro antequ^rn videatmal^, fpl» 
cogitatione terretur , geUd^ per membra foripidi^ 
jiem volvens, ita ut uou tam, comfpeau mRloruip^ 
quam ipfo auditu & cxfpefitatione folvatur, & id^q 
addidit: EormidQlofui corde, In cprde enim jam hoc 
|k ia interioribus apimi defixura viti w mar^et, Num 
?rgo dicimus , quia tupc tantummpdo Qedeon dice- 
bat ad populumi quis eft timidiis {c fQrmidplofu?; • 
fOTde, difccdat ^x ppp.uli? , beUa def^^? , Gertami-- . 
p^ virprum fprtiuip dprelinquait? I^am & hpdi^ pjrin? 
cep3 xnili^fiB npftr» Dosiinus ^ Salvator nofter Jefuf 
Chriftua $l»mat pd milites fups & dicit ; l^ qui$ tim;^ ' 
^us 3f fgarmjdolojTus corde eft, ad mea bella non va- 
niat^ Hoc enim eft, qupdquidem aliis yerfeis codep^ 
tamcn ftofu in Eyao^elio dicit ; Qui non tollit crucenn 
luam.i & f^quitur i»e, non efi. wje dignus. Et, qifl nofk 
fderit patreni fuut^ matremy & frtfres [uos & fororesy 
infuper & animamjuam , mn eft me.dignus. JEt iterum^ 
Qui nott renHfu:iaverit omnibusj qua pojfidet ^ non pote^ 
meus effe difcipulus. Nonne. in his^ verbis evidenter tk 
midos & formidolpfos e paftris fui^ Chriftus feparat 
^fecernit? Pmnesigitur, quj militiam Chrifti lequ^ 
vultis^ qui in caftris ipfius eflc ^efidcr^tis.^ ^rpcul \ 



58 O RI G E NIS 

vobis timorem mentis , procul cordis expellite for- 
midinem, utcum confidentia dicat miles Chrifti: Si 
tofijiJiAni adverfHm me caftra » non timebit cor meum. Si 
exfurgat in me fralium^ in hoc egofferabo, Confidenter 
dicat: Dominus iUuminatio mea &falus mea^ quem time^ 
ho ? Domtnus protecior vita mea , a quo trepUabo ? Sed 
ne nos deterxeat talis ifta militia, nihil in fe difficile, 
nihii arduum , aut impoffibile continet Vis fcire, 
quam facile fit implere hsec in fide militantibus ? So- 
lent in iftis caftris f«pe etiam mulieres vincere, qui^ 
non corporis robore, fed fidei virtute pugnatur, In 
fuperioribus in hoc ipfo libello Judicum legimus de 
Debborge mulieris triumphis , nec foemineam men-^ 
tem niuhebris formido turbavit. Quid ego illam maT 
gnjficam & omnium fceminarum nobiliffimam memo- 
rem Judith? qu» jam perditis pene rebus non dubi^^ 
tavit fola fticGurrere , feque fuumque caput imma- 
niffimi Holophernis neci fola fubjicere , & proceflit 
ad bellum non in armis, nequein equis bellicis, au^ 
in fubfidiis militaribus freta , fed virtute animi, & 
' confidentia fidei , confilio fimul & audacia hoftem 
perimit : & quam viri perdiderant, foemina reddidit 
libertatem patri», Et quid tam longe nobis antiquo^ 
rum exempla revolvimus ? In oculis noftris fkpe vu 
dimus mulieres & virgines prima^ adhuc «tatis pro 
martyrio tyrannica pertulifle tormenta , quibus a(J 
infirmitatem ftxus novellae adhuc vitae fragilitas ad- 
debatur. Sic ergo in his, qui militant veritati, fed 
& qui militant Deo, non corporis, fed animi forti- 
tudo requiritur: quia non jacuHsferreis, fed oratio» 
numtelis viftoria quaeritur, & fides eft, quae in cer* 
tamine tolerantiam praebet. Unde & ftnfikus Apo- 
ftolus ad hujufcemodi bella armis convenientibus 
inftruit jnilites Dei, dicensi Stateergo induti loricam 
jufiitiaj fuccinBi lumbos vefiros in veritate^ fed & 

galeam 



IN LIB. JUDICUM, HOM. IX. 5^ 

galeam Jalutis accifiu , tf gladium fpiritus : fuper omnia 
autem Jcutumfdei a^umite^ in quo pojjitis jacula maltgni 
igntta exjiinguere^ fed tX calceati pedes in praparatione 
Evangelti pacis : ,& hoc tnodo armatos tollcre ve- 
xilliim crucis Chrifti , & fequi eum. Licet tamen 
etiam hoc in militia Chrifti, ut fi forte aliquando in- 
feriorem te viribus fenferis in perfecutionibus , & 
non sequum tibi adverfum crudehtatem tyranni per 
fragilitatem corporis videris effe* certamen , dare 
locum irae, & fugere de loco ad locum: nec tibi 
in hoc adfcribitur militare commifrufti. Defigna- 
tur hoc etiam in legibus Chrifti dicentis : Si vos v 
fdfjecuti fuerint in hac civitatey fugite in aliam. Sum- 
ma namque rei eft 3 Jefum , quem femei confeflus 
cs, non negare. Certum eft enim, quod Chriftum 
confitetur ille, qui propterea fugit, ne neget. Si 
quis ergo timidus eft & formidolofus corde, dit 
cedat a caftris, revertatur domum ftiam, neexera- 
plum timoris & formidinis caeteris prsebeat. Vis 
autem videre, quanti criminis fit timidus & for- 
midolofbs ? In Apocalypfi , ubi enumerantur ii , 
qui in ftagnum igms mittendi funt, ibi ante omnes 
timidos & formidolofos ponit , cum quibus & in^ 
"fideles & fornicatores & yinarios deputat. Sic in- 
ter ihgentia & nefanda crimina timoris & formidi- 
ni^ crimen ponitur, Haec autem diximus propter 
cos , qui primo velut timidi & formldolofi cordQ 
dimittuntur de caftris.. 

2. Sed pofteaquam ifta viginti duo milKa dit 
cefferunt , addit adhuc fermo divinus, & dicit ad ; 
Gedeon: Adhuc, inquit ^populus multus e/f, depom 
eos ad aquam^ i3 ihi eos prebabo tibi^ Ut yidco, illi 
qui primi rcprobati funt , nec in aquam defcende- 
tant, fed adhuc fe catechumenos defignabant , & 



S% ORIGENIS 

tatioilem Dei, quid ei vifun^ eft poft ang^l^cam V( 
cem ac pollicitationem coeleftem petere iftud tam ni 
Vum fignuiji a Deo ? .Ait enim : Penam velius lana i 
nrea^ & fi fuerit fufra velius folummodo ros^ & fup 
'cmnem ierram ficcitas 3 ero conpdens ^ quoniam iu falvu 
facias Ifrael in manu m^a^ Et cum po[)ofciflet Gedeo 
a Deo fignum ittud , meruit efFeaum. Sed efto ^ jii 
petraveris hoc o Gedeon: quid &accipis velliis lan 
in area , & exprimjs in pelvim ? Quid te permov 
•iioc facere? Sed eftp, impetraveris primiim iignun 
quid ut tecundum etlam fignuili permutato ac pervQ 
jfo ordine pofceres? Fortaflis eriimdicit aliqiiis ex ii 
qui attentius audiunt., quae leguntur, quia non i; 
dentur convenire haec ad iftud , quod Tcriptum ef 
Non tentabis Dominum Deum tuum^ quod lex prsec 
j)it. Sed exltus rei docet non efle coiiti^a mandatuj 
faftum- Neqiie enim exaudiret Deus petitionerti coi 
tra legem aliquid depofcentem. Nunc autem cu: 
videamus ^ quia & iri prirao figno f os cecidit fup( 
veilus lariae , in omni autcih terra fafta eft ficcitai 
& in fecurido fuper omneiri terrairi cecidit ros : fi( 
citas autem fuit in vellere , in quo & fiduciarii acc 
pit Gedcon, quia Dominus iri inanu ejus falvum f 
ceret Ifrael , videnda eft hujus myflerii i-atio , de qt 
memirii etiam quemdam ex pfaBdeceflbi^ibus noflxis i 
iibellis fuis vellus lanae populum dixiflTe Iff ael ^ tel 
quam autem terram feliquas gentes pofuilFe : & fc 
rem ^ qUi cecidit fupef veUus , vef buiri Dej efle, quo 
illi foli populo caelitus fuiifet iridulturii. Supf a folui 
nairique lirael ros divinae legis adverief at. Siccitatei 
autem habebant oirines gentes : qliia riullus eis huiho 
divini infundebatuf eloquii. Securidi verd ratib fjgi 
iri contraf iurii permutatuf , inqubait: utfUffamm 
ierram ros defcendat , fufra vellus autefh inaneat ficciidi 
cujus rei talis qusedam ratio depfehendituf. Vid 
' omnem huric populum ^ qui per omtiem terr am e: 

genti- 



I 



IN LIB. JUniCUM, HO,M. vin. sx 

gentibus congregatus eft 9 habentem nunp in fe ro- 
rpm divinum. Vide eum Moyfirore infundi, Pro-. 
f hetarum literis irrorari, Vide eum etiam in evanr 
gclico & apoftolico humore viridantem ; illud autem 
vpUus , id eft, judaicum pppulum , ficcitatem & ari- 
dtatem verbi Dei patientem, fecundum qupd fcri- 
ptum eft, quia eruntfln Ifrael multQ temfore fine rege^ 
jine profheta^ non ^rit altare ^ neque hofiia^ neque facri» 
jifium intueris, quanta apud illos ficcitas perma- 
net, quanta eis ariditas divini fermonis evenit- Haec 
quidem nobis (ficut fateri decet) ex majorum. labore 
collati lUnt, vcrum quoniam etiam nos audito verbo. 
a lapientihus (Qcut fcriptum eft) collaudare debemus, 
ic adjiccre ad illud, vidcainus, quid etiam fupera^di- 
ficare ppffimus in talibys. Cum feptuagefimum pri- 
mumpfalmum apud memetipfum faepe difcuterem, 
mpvit me in hancrcm, quodcum adventum Chrifti 
in eo defcriberet , in ipfo etiam hpc aflerit eventu- 
rum: Bt dejiendet j^ipqiiit ^ Jicut pluyta in veBus^ & 
fiiut Jiil/ictdia ftil/antia Juper terram. Velhis hic nomi- 
hatur, vellus & in pfalmis defcribitur. Defcendit: 
enim ucut pluvia , inquit ^ fuper vellus^ pefcendit 
crgo in illudyellus popuii qrcumcifionis , &ficut ftilr 
licidia ftillantla fuper terram : hoc eft fuper reliquam 
terram defcendit pominus npfter Jefus Ghriftys, ftil- 
ians etiam fiiper^nos, & guttas nobis qupque afFe- 
f§ns roris cceleftis , ut & nos bibamus , qui eramus. 
fuper omn^m terram jugi ariditate ficcati. Hunc igi- 
tur fnyft^rii ordinem Gedepn faniftus prophetico fpi- 
ritu contuens , npn foiun[i primum fignum poppfcit a 
peo , fed & fecundum cpnverfo ordin? repetit. Scie- 
bat enim roreni divinum ^ qui eft adventus filii Dei ^ 
npn fplum. Judaeis , fed & poftmodum etiaip gentibus 
effe venturum , quoniam quidem ex incredulitate 
Ifra^l falus fit gentibus. Et boc eft , quod prp ari- 
ditatc veileris univ?rfa terra gratia divini rpris infun-, 
' D 3 ^cvxwt^ 



54 O II I GE N I S 

djtur. Sed &illud in hpc fafto viri fideliflimi Ge- 
deonis prsptereundum minime puto , qiiod nobis ad 
formam potefl: cautelse fpiritalis accedere. Angelum 
vidit y fed vir eruditus & habens jam Jefu praeceflb- 
ris exemplum cautius agit. Sciebat enim , poflibile 
eflre> etiam angelos tenebrarum transfigurare fe in 
ahgelos lucis: & ideo examinatione cauiiflimaj volo, 
inquit, probare fpiritum, fi a Deo eft:, quia /pirita^ 
lis examinat omnia. Sic namque & prscelTor ejus fe- 
cerat JcfusNave, cum principem militiae ccelefti&vi- 
^iflTet: inquirit, & difcutit ^ fi nofter fit, an adver- 
fariorum. Hoc modo etiam fanftiflimiis Gedeon dif- 
qutit angelicam vifionem diverfitate & immutatione 
fignorum. ; " 

5« Sed&illud,' quod ait Gedeon, ponam vellus 
non ubicumque, nonincampo, nequein faltu, fed' 
in area, quale tibi videtur ? In area, ubi meflis eft: 
MeJJis quidemmnltay oferatii autem faud. Panam^ in- 
quit , veBus , ubi meffis eji. Quid moverat fanftum 
virum Gedeon, vel quid ei vifum fuerat, ut hoc fa- 
ceret? Praevidebat enim perfpirituro, quia Chriftus 
in aream fuam populum fuum congregat, & ibi eum 
cxpufgat, tenens ventilabrum in raanu fua, & M 
paleas feparat a frumento. Non ergo fine caufa vir 
tantus & talis, cujus & fanftus Apoftolus ad He- 
braeos fcribens facit in Prophetarum catalogo men- 
tipnem, aream elegit, ad vellns ponendum: necfi- 
ne caufa expreflit vellus in pelvim, quando & reple- 
yit eam aqua. Requiramus & de hoc in fcripturis 
fanftis , fi quae nobis etiam hujus intelligentiae prsefta- 
tur occafio. Veniamus ad Evangelium. 'In venimus 
ihi Dominum & Salvatorem poftrum exuentem ve- 
ftimenta fua , & lihteo praecinftum mittere aquam in 
pelvim, lavare pedes difcipulorum fuorum. Vides 
ergo , quia haec adumbrabant Prophetae , quae erant 
in noviflimis temporibus implenda per Dominum. 

Illa 



IN LIB. JUDICUM. HOM. m SS 

Illa ergo aqua, quam mitte|i9t Jefiis in pelvim, ros 
erat gratiae co^Ieftiis, ex quo l^vabat pedes Difcipulo- 
rum fuorum, Unde & merito dicebat ad eos : Fbr 
autem mundi eftis propter %ferbum , quod locutus jum ad vos. 
Sed hoc nos modo fi praebeamus pedes noftrps , pa? 
ratus eft Donjinus Jefus lavarepedes animae noftras^ 
& purgare eos rore cceleftis gratiae Spiritus fandti, 
.verbo doftrinas. Non enim folos Apoftolos mun- 
. dos efle voluit , fed omnes, quj credunt per verbuni 
. illius. £t omnibus credentibus dicit illud, quQd & 
Petro dixit: Nijt lavero te^ nm habebis partem mecum» 
Certum eft enim, quia nemo habet partem cum Chrir 
■fto, nifi fuerit lotus & mundus. Veni, precor, 
Doinine Jefu fili David, exu? te veftimenta, quaj 
tu bomin^ induifti propter me, & accingere propter 
jncf & mitte aquam in pelvim, & lava pedes fervoi- 
rum tuorum, & dilue fordes filiorum & filiarum 
tuarum. Lava pedes animae noftrae , ut nos te 
imitantes & fe£lantes exuamus nps vera veftimehta) 
& diCfimus : Nv£le epcui me veftmentum meupt^ quomodpi 
induam tUud? £t iterum dicamus. Lavi pedes meos^ 
quomnio fordidabo eos< Statim namque ut laveris pedes 
meos, etiam r^cumbere mefacias tecum, ut aitdiam 
9bs te: Vos %focatfs me.magifter <7 Domine, & reBe dir 
citis s Sum etenim^ Si ergo ego Dominus & tnagifier lan^i 
fedes veftros^ & vos alterutrum pedes lavate Volo er^- 
go & ego lavare pedes fratrum meorum , lavare pe- 
des condifcipulorum meorum. Et propterea accipip 
aquam, & haurio de fontibus Ifrael, quam exprimo^ 
de Ifraelitico vellere. Exprimo enim modo aquam 
e yellere Mbri Judicum , & aho tempore aquam de 
vellere Regnorum, & aquam de vellere Efaiae, vel 
Jeremiae: & mitto eam in pelvim anim« , concipiens 
fenfum in corde meo: & accipio pedes eorum, qui 
fe praebent & prasparant ad caenandum , & inquari- 
tum prae valeo , lavare cupio pedes fratruoa meotwtci 

D 4 ^ 



$6 O R I G KNIS 

& complere mandatum Domini : ut in verbo €lo£bi<r 
nae purgentur auditores a fordibus peccatprum, &; 
abjiciant a fe omnem immunditiam vitiorum , & mun^ 
dos habeant pedes , quibus re£ie ingrediantur ad pras-- 
parationem Evangelii pacis: ut omnes fimul inChri^ 
fto Jefu purificati per verhum , non abjiciajniur de 
thalamo fponfi pro fordidis indumenti^: fed candidis 
veftibus, lotis pedibus, mundicorde, recumbamvisi 
in convivio fponl; ipfius Domini noftri Jefu Chrifti, 
cui eft gloria y^ & imperium ii^ f^cul^ (aegulorum^ 
Amen. 

H p MII, I A IX- 

Ue fy^in^ qucdi G^iem ^uni tr^ecentis viris, 
elsiiir^effit. 

ivTngens eral multitudo, q\\2t adverfum Ifrael con- 
1 gregata eft, ita ut locufti^ pr« multitudine con- 
fbrrentur^ Etcameliy inquit, torum ficut arena j qua^ 
^ft ai otam matii inmmerabilis. Quomodo ergo htec 
pqtuerit tam innumera multitudo hoftium fuperarij^ 
videamus: Exterunt, inquit, duo & triginta millia 
armatorum cx filiis Ifi:iael cum Gedeone, adverfusi 
omnem iftam mukitudinem pugnare, £t Deus re- 
iponfa dedit ad Gedeon diceiis : Gtandis mulutndo ift 
tecum. Et quid fi grandis eft multitudp ? Nopne in 
bclHs numerbfior excrcitus tutiora prseftat fubfidia? 
Ncquaquam, inquit, quianon funt humana praelia: 
non eniai ficut humana, ita & divina pr«lia per^i- 
guntur, Npn efficitur clarum divinae virtutis opus^ 
fi hu^panis adminiculis fulciatur , . quia non fit fiiivus 
rex iri multitudine virtutis fiua. Ne forte ergo gloria- 
retur Ifr^el , & jaftantia viftoriaB partem praefume- 
ret , proptcrea dicit po^iinus ^d Gedeon ; Multus 



IN LIB, JUDICUM HQM. IX. $7 

ffi p$pubit Ucum: Nm tr^dapt Madian m manyi$ mumi^ 
peforte eo^ultet adverfim me Ifrael dicenjf% qmamanus me^ 
falvum me fecit. Propterea loquere in aurihus pApuli dijr 
feni : Quitimidux ejl 0* formido^ofus eorde^ ^revertatur^ 
Et tevevfi fknt de monte Galaad de popuio vifjmti dnp milfr 
lia virif & remanfexut^t diecm miUia^ Yideamus ergQ 
primo, quideft, quoddicit: "fimiius & formidoiofus 
forde: duo enim difla jTunthumand^ fragiHtatis indici^, 
quibus arguituE humana fragih^tas , Jd eft timidi & fpr-^. 
midojofi cQrde. Timidus pot^ft videri & ille , qiu 
primQ afpedlu trepidat ad congreflum, non tamep tQ- 
to gord^ terretur, fed repar^ri & animp^i denuoi 
poteftt Formidolofus eft autem, qui jam qua.U ir\- 
olcfcente yitio, 'etiaro ^ntequ^rn videat maU ^ fpl* 
crogitatione terretur, gelidwl per membra formidi^ 
pem volvens, ita ut non tan\ comfpeau msdorum^ 
quam ipfo auditu & cxfpefitatione folvatur, & id^o, 
addidit: Eormidohfui cord^, In cprde enim jam hoc 
^ ii) interioribus apimi deQxum vitii^9i mai^et, NuQi 
^rgo dicimus , quia tupc tantummpdo Qedeon dice- 
bat ^d populumi quis eft timidiis $c fQrmidolofu?; • 
90Tde, difccdat ^x pppuH? , beUa def^^? , certami- . 
m virprum fprtiuip dprehnquait? Nam & hpdi^ priut 
cep^ mili^fiB npftr» Dosiinus & Salvator nofter Jefus^ 
Chriftua dunat pd milites fups & dicit : ft qui^ tim;^ ' 
dus 3f fiMrmjdoloiUs corde eft , ad mea bellq. non va- 
niat* Hocenimeft, qupd quidem aliis ver^s; codep^ 
tamcn ftofu in Eyan^clio dicit ; Qui nqn toUit crmef^ 
luam,i & fiquitur i»e, tfon efi n^e dignus. £t, qtfi not;^ 
fderit patreni fuuf^ m0ren^y & fY^tres (uos & forores^ 
^nfup^r & animam.[uam^ non efi me.dignus. J^t iterum^ 
Quinotrrennficiinverit omnibusj qua pojfidet ^ mn pote^ 
meus ef/e difcipulus. Nonne. in his verbis evidenter tk 
midos & formidolpfos e caftris fui^ Qhriftus fepara» 
^fecernit? Qmnes igitur, quj miHtiam Cbrifti fequ^ 
vultis^ qui in caftris fpfius eflc d,efider^tis«^ ^rgcul \ 



58 O RI GE NIS 

vobis timorem mentis , procul cordis expellite for- 
midinem, iitcum confidentia dicat miles Chrifti: Si 
tonpjiant adverfum me caftra » non timebit cor meum. Si 
exfurgat in me fralium^ in hoc ego fferabo. Confidenter 
dicat: Dominus iBuminatio mea &falus mea^ quem time^ 
ho ? Domtnus frotecior vita mea , a qno trefidabo ? Sed 
ne nos deter.reat talis ifta militia, nihil in fe difiBcile, 
nihii arduum, aut impoflibile continet Vis fcire, 
quam facile fit implere hsec in fide militantibus ? So- 
lent in iftis caftris f«pe etiam mulieres vincere, qui^ 
non corporis robore, fed fidei virtute pugnatur, In 
fuperioribus in hoc ipfo libello Judicum legimus de 
Debborae mulieris triumphis, nec foemineam men- 
tem muhebris formido turbavit. Quid ego illam mar 
gnificam & omnium fceminarum nobiliflimam memo- 
rem Judith? qu» jam perditis pene rebus non dubi^ 
tavit fola fticGurrere , feque fuumque caput imma^ 
niflimi Holophernis neci fola fubjicere , & proceflit 
ad bellum non in armis , neque in equis bellicis , au^ 
in fubfidiis militaribus freta , fed virtute animi , & 
' confidentia fidei , confilio fimul & audacia hoftem 
perimit : & quam viri perdiderant, foemina reddidit 
libertatem patri», Et quid tam longe nobis antiquo^ 
rum exempla revolvimus ? In oculis noflxis faepe vi* 
dimus mulieres & virgines primae adhuc «tatis pro 
martyrio tyrannica pertuliflc tormenta , quibus ad 
infirmitatem fexus novellae adhuc vitae fragilitas ad- 
debatur. Sic ergo in his, qui militant veritati, fed 
& qui militant Deo, non corporis, fed animi forti- 
tudo requiritur: quia non jacuhsferreis, fed oratio* 
num telis viftoria qua&ritur, & fides eft , quae in cer* 
tamine tolerantiam praebet. Unde & fimftus Apo- 
ftolus ad hujufcemodi bella armis convenientibus 
inftruit jnilites Dei , dicens : State ergo induti loricam 
jufiitia, fucciniii lumbos vefiros in veritate^ fed & 

gdleam 



IN LIB. JUDICUM. HOM. IX. 5^ 

galeam Jalutis accipite , & gladium fpiritus : fuper omnia 
autem Jcutumfdei ajjumite^ in quo pojjitis jacula maltgni 
igntta exjiinguere^ fed tJ calceati pedes in praparatione 
Evangelii pacis : ,& hoc tnodo armatos tollcre ve- 
xillum crucis Chrifti , & fequi eum. Licet tamen 
etiam hoc in militia Chrifti, ut fi forte aliquando in- 
feriorem te viribus fenferis in perfecutionibus , & 
non sequum tibi adverfum crudelitatem tyranni per 
fragilitatem corporis videris effe- certamen , dare 
locum irae, & fugere de loco ad locum: nec tibi 
in hoc adfcribitur militare commifrufti. DeCgna- 
tur hoc etiam in legibus Chrifti dicentis : Si vot ^ 
ferfecuti fuerint in hac civitate^ f^g^f^ i^ aliam. Sum- 
ma namque rei eft^ Jefum , quem femei confeffus 
es , non negare. Certum eft enim , quod Chriftum 
confitetur ille, qui propterea fugit, ne neget. Si 
quis ergo timidus eft & formidolofus corde, dit 
cedat a caftris, revertatur domum fliam, neexera- 
plum timoris & formidinis caeteris prsebeat. Vis 
autem videre, quanti criminis fit timidus & for- 
midolofus ? In Apocalypfi , ubi enumerantur ii , 
•qui in ftagnum igms mittendi funt, ibi ante omnes 
timidos & forinidolofos ponit , cum quibus & in^ 
fideles & fornicatores & yinarios deputat. Sic in- 
ter ihgentia & nefanda crimina timoris & formidi- 
ni^ criitfen ponitur. Haec autem diximus propter 
cos , qui primo velut timidi & formidolofi cordQ 
dimittuntur de caftris. 

2. Sed pofteaquam ifta viginti duo milKa dit 
cefferunt, addit adhuc fermo divinus, & dicit acj ; 
Gedeon: Adhuc^ inquit, populus multus e/f, depam 
eos ad aquam^ & ibi eos prebabo tibi. Ut yidco, illi 
qui primi rcprobati funt ^ nec in aquam defcende- 
tant, fed adhuc fe catechumenos defignabant , & 



6o ORIQENIS 

in tantum formidinis vitio cjeterriti funt, ut nec ad 
lav^crum falqtare defceqderent: illi ergp fic repro- ' 
bafi iunt. Jfti vero fecundi ^d aquam veniunt^ 
iit ibi probentur, Et qupmpdo probentur, videa- 
mus: Et atxit^ inquit, Dminus ad Gedeon: Omnem^ 
qHiLumque lamket aquani in lingua^ Jisut ^amHt qanis^ 
jiiitues eum feorfupt : G omnern ^ qui ciirvaverit ienu(^ 
Juq, Ht hib^t ^ transfere^ ei^m, ^ /a(?wi eji^ inquit^ 
numerus ^Qrumj fjHi Iqmkerunt in «?un« iiqHam vel linm 
guq , treCerhti i/iri^ Qateri autem omn^s curvai^erunt 
gmua fuli , Ht biber^nt ^quam : & djxit Llomims a^ 
Ged^on : Jn peceniu viris ijlis , qui laTpbermt in ma* 
nti aquam , falpos^ V^s fAciim ^ ^ tradan^ Madic^n in 
manum, tuam. Ip pn^nibus pene vpterum geftis myr 
fteria d^jgnantur ingehtia , ficut etiam iri hoq lor 
co fieri videmus, qui^ ii, qui defceridunt ^d aquam| 
id eft, qui adbaptifmi gratiam yeniunt, nph de- 
bent; procidere in terr-am, nec fleftere g^nua fua, 
& qedere tentationibus venturis, fed ftare firmiter 
& cQnft^nter , ficut & Prppheta dicebat : L>^mi(faf 
nianus , (3> dtjfolutq gsnua erigit^ , & , gT£^!*m r0unf 

f^cite f^mitis vefiris. Venifti ad aquam bap.tifniij 
iftud eft certamjnis & pugnap fpiritalis ipitium, 
jiinc tibi adverfupi ZabuHipi nafcitur pugnep prin- 
Cipiwji^ Si remiflioy IFuerff , C flecli f^ciie, potuer 
ris, quompdo pugnabis? Quomodo ftabis adverfu? 
aft^tia? Zabqli ? Pf optere? & Apoftplus qlamat ; 
S ate ergo , & nolite tterunf jugo fervitutis, h^rexe: }^t 
iterum dicit: State in Dommo.' Et tertlo dicit; 
Q(ifOT\iam t^V^ vwimtMSy fi, vos fiatis, in Domi^o. Ule 
fgitur prpbabilis; , illf ele^us eft , qui pofteaquaqi 
^d aquas haptifmi ventum eft, jfle^i ad neceflit^- 
tes terrenas & corppreas nefcit, qui vitiis npa 
indulget, neque pb pcjccati litim fternitur prPnu?/ 
^ed ^ ^iip4 dicit , eps flpanu , yel lingua aqu^tp 

lambe- 



IN LIB. JUDICUM. HOM. IX. 6t 

lambere, non absque facr>amenti quadnm fignifican- 
tia hoc mihi videtur fcriptum , fcilicct quod & 
inanu & lingua operad debetlt militoi Chrifti ^ hoc 
ibft , Opcre & verbo , quia qui docet & factt , htc 
fnagnus voitibitur in regno ccetorum. Quod auctm etiam 
Cmilicudinem canis laihbentis fcriptura pofuit^ vi* 
detur mihi iftud ahimal hoc iri loco pfo^terea hcii 
taiinalutn^ quod fuper omnia caet ra aniiiialia amd* 
tem dicitui* proj^rii Domihi fervare^ nec tempbr^^ 
Hec ihjut-iis Obliterari iri leb fertur afFeftuSi Trei 
centi ergo foli ^ qui facramenti hujlis imagihertt ' 
praBforiilabant, ifti elefti, ifti probati^ iiti ad vl«. 
tloriam coniecfati, qiii ex ipfo numeri facram^ntb 
DbtiHere adverfarioS poffunt Trecenti ^tenim funt^ 
qui tertio centeni hiulti|iliCanti & petfeaae trini* 
tatis iiumerum fferhnt ^ fub quo numero omriis 
Chrifti cenfetur exercitiis. Iri quo optamus , Ut 
etiam nos mereamui^ adlcribi. QuomodcJ tamdii 
ifti pu^nant ? Hydrias , iriquit ^ portaht & larfl^ 
^adas & buccinas cohieas fn mariibus fuis^ & fid^ 
Iriquit 5 Vferiiunt ad illas irinlimeras mUltitudines hO'* 
ftium 5 in quibus erant cameli fictit arena lliaris. 
Et cum Veriiffent ad bellum^ buccinis, inquit^ cor* 
neis inforiuerunt Et demiferunt, inquit ^ hydria^ 
de maniblis, & coritrit^ funt. TunC vero ajrep* 
tis lampadibus proruunt in adverfarios, fimul & 
buccinis condrepant* Vide quia elefti milites Dei 
cum lamp^dibus pugnant. Sic enim eos Chriftus 
armaverat dicens : Smt lumbi wftri pracinSli , & lu» 
cerna veftra ardenter. Et iterUm: Sic fulgeat lux 
veftra coram hofninibus^ ut videant opera veftra bona^ 
tf glorificent patrem veftrUm , qui in ccelis eft^ Tali- 
bus ergo lampadibus accenfis^ pugnare decet mili- 
tes Chrifti^ luce operum refulgentes, & fplendore 
]{eftorum. Quae funt autem buccin» cornejB , ex 

quibus 



6% ORIOENIS 

quibus tuba canunt ? Qui <le coeleftibus loquttur, 
qui de fpiritalibus diiTerit, qui myfteria regni coe- 
lorum revelqt, ille buccina concinit, ille de tuba 
loquitur, qw^de magnis & maximis loquitur, qui 
fcientiam Chrifti humanis auribus pandit. Sed cur 
& cornea dicitur bucciria ? Quia & de fanao di- 
citur , Ci^r»u ejus txdtabitur in gloria. Unde & 
uniuscujusque buccina dicitur cornea, in eo quod 
multiplicem fcientiam Chrifti, & crucis ejus, quae 
in cornu defignatur> differit facramenta. Cum h^c 
ergo buccina militantes , & cum hac pugnantes^ 
vincimus alienigenas, & hoftes in fugam verti- / 
mus, etiamfi fuerit multitudo eorum ficut locufta?. 
Locuftis enim comparata eft da^monum muldtudo, 
cjuibus ncque ;tt coelo, neque in terris eft fedes. 
Praepedat ergo & nos hoc bello operum lux, fcien- 
tise virtus, divini verbi praedicatio. Pugnemus & 
nos in hymnis & pfalmis & canticis (piritalibus con- 
cinentes & clamantes ad Deum, ut ab ipfo vifto- 
riam confequi mereamurin Chrifto Jefu Domino 
noftro, cui eft gloria & imperium in fsecula fk- . 
culorum* Amen. 



POTQ 



LIBER RUTH. 63 

' P O T 0. 

iB-vm* firtq xa/n?J7F% rct TroLr^iia ^ ' kol$ wa^^f 
T)i laqcift?iiriitff l^€i . . ^vtmriov St 7ra>^ rn vo/m dyrcL- 
yoi^wovro^ fjLin iicn^BeiV Moafiirm ^ iaxkiia^tcLv QiH 
n P^S* Mo^cLjSiri^ HcroL fioTiPJd-i. xxti rnro ^mm ^tgw- 
trm rea' SiKa.ief> Si vofA^ Hx^rcu^ d?<^tb dhtoiq xeu 
dwTTorttxroiq. 

R U T H. 

Et nmen fecutida Ruth^ Gentiuin figuram gerit 
Ruth ) quds reliftis patriis Iftaeliticas genti in» 
ferta eft. Qusrendum eft: autem, cur lege vetan* 
te, ne Moabites ingrediatur iii Ecclefiam Dei, 
Ruth Moabitis intrarit. Hoc inqvirens utere his 
verbis: Jufio Ux nm eft fofita, fed mjufiis^ tf nm 
tii. 



MONt 



«+ MONITPM 



gn TT 



M N I T tJ M 

AD OklGENIS ESHrHTIKA 

IK Ll B R O S R E G U M» 

Ufifei idntOm hbdie fuperifi iaiine Origenis kmilid 
in initium lihri frimi Regum. Ihterpretem fup- 
ficatur tiuetius Rujinum^ auBatem Hiero Origenem fror^ 
fus negavit Rivetus Gritid Sacr^ UL a* propterea quoi 
in iUa fHehtid eft Alekaridri Pitpa. Qui5^ inquit^ Ille 
Alexandei* Papa? fi ptimm Epifcopus Roirtarius 
ejus noijiihis i multo antiquior dft ; firt vero Epi* 
fcoplis Alexatidrinus, ttiulto recentioi*i ^^afi vero 
ia atate non floruerit fanSus Alexander Epifcopus jfe^ 
tojblymitanus ^ de quo E^ebius Hiftoria Ecclefiaftiid 
lib. 64 caf. XI. & alibii 

Alteram in ejusicfH primi lihri cdput 28* de Um 
gaftrimiftho e codice manufiripto graco vaticano eruit^ 
latine vertit y tf L^gdurii ^H^ 1629. grace fimul & 
latine in luceth primus edidit Leo AUatius, Citatus ab 
Euftathio locus in ta feperitur y nic tx ftilo dubitandi 
locus eft^ quin Origenis fit genuinus fmusi 

Pratet 



INLIBROS REGUM. 65 

VfMttf duasJiMfie tffatiunculof y ^M fild hodie /k- 
ferfunf^ CaffiMdorus Inftitut. cap. 2. quatmor commemo* 
rat Adamantii noftri homilias in lihrum frimum Rgm 
pimj unam in jtcundum^ ittm alteram prolixam in lim 
hrum fecundum Paralifomenon , & ibidtm cap. 6. ait ft 
in Esdrae libris duobus grasco fermom fingulas ho- 
milias expoficas Origenis invenifie, quae Bellatoris 
labore translatae funL Iffemet Origenes homilia ter^ 
tiu in Jtfum Nave mmet^ >&^diquando in quadam 
Ecclefia difputafle de^duabus meretricibus^ de qui« 
bus rcriptum efi; in tertio libro Regum. Ferum 
injuria temforum hac omnia feritrunt , nifi forte iHo^, 
rum fars fuerint paucula iUa fragmtnta , qux e Cate* 
nis Gracis Regiis eruit Combefifius^ in eujus fihedis af^ 
fervantur » undi ea not in hane odi ti on em wfiram 
tfUnsferimus. 



tfigehss fom. Ptl t ilPtCt* 



t6 EX ORI GENfi 

QPirENOTS EKAOrAI 

E I 2 T H N n P fi T H N 

TflN BA2IAEION. 

XflM o^pd-dX/Juiqy Kcti ^\d?Oia. ivofJUt^ttdi' hri St flg^, 
PC«g /^Vj To hifJUH^yim' TtsQs to T»c '7rflt5«(r/(*c * o^- 
^aAfjux; Si i TO g7ro?rTi)wv* iircd KoLi B-v/uo^Sttiy « xct- 
Tflt Trraiovrooii Traideict Xry%reLi * (JLtroLf/iiKGiOL hy w a9ro 
^^ot^^otTo^ «^ TT^cL^yfjLdL fjLtroL^rutii;» tK rodv l(p* W/a/v l^« 
fl^t;7XifltTajSaTiifc&>T«5oy 0/ulA«V ife$ TT^d^rou; /Sotgt^Ta- 

Voic Tov v«v y ivcL X^^nB^ * xM yretXiV ^ TroLvroL Tr^ofi^ 
^tv Qio^ > «» flty a)v 7r^oCi3t ^vfjLHrai , « fjctrcLf^tX^-' 
roLi. « ttclB-o^ Wi 8«« SvfjiOQy in fJitroLfitXeiCLy dXXOL ra 
Bvfjm t^yov « KoAoLo-it;" zoLiro rriQ /utrafJLtX^cLQy diro^ 
^cLa-i^ fjitV rs 7rpbTgg«3 fJitroLSta-iQ h «c c^AAo. >? «tojc* 
dvcL^io^ loLvro^ tTTOitid-t 'SclhX rfig /ScLcriX^oLi ^ xo^t « 
(pva-iv ^Xv^ fJitrcLvoHo^oLV ^ fjitrtyvcov dv hr avrct). iiei 
St fltuTov crvVi^&iVy ^p^ioL ^ayodV rw; Boiot; <p/Afltv3-pa)- 

-^r/fltc Tratrav twv flt^fltfioTWTflt ta^v dvQ^oy/ro^v vlx^. o h 
T« Sg« YjoXaaai KiXtvcavroCi coKrei^ti « TOflr«TOV ^tv 

' yoLq avrov KcLrtK^ivtv 6 TroL^avofJLo^ iXtog t« Ayay^ oaov 
rnq dTrXn^Jou; Kai (ptXoX^yif^ctriai; ro TraQo^. ra Tnova 
7at^ rmv 7roifJWia>v Trt^itTroiWcuro tavrco. 

Kflt/ flt Jt^5 TrvppaKYi^.] O fJttv «V Ho*fltt> Trvppamc; i?v> 
(ir^ ^ogfltV ^flts-i/c* rmv i^ dfjiaqrioLQ iXc>>v^ vtK^oryira^ 
xflt/ q^ovov ;tfltTflt t« laKo/S' o h AaviS TrvppaKfi^ fjctra 
xfltAA«c 6(pQaXf/>civ y Kai dyoLd-o^ rri d^fltcw KV^iHy /vflt 
To JVogotTwiov S^fiXcoa^-rH Lavih 

KoU 



SELECTA IN hTSKOS REGNORUM. ^7 

EX ORIGENE 

SELEGTA IN LIBRUM PRIMUM 

R E G N O R U M. 

Ptenitet me^ quod confiituerhn Saul regem.'] Quemad,- 
modum hominum quidem manus, pcs, oculus, 
caeceraque membra nominantur 3 in Deo vero 
manus^ id eft facultas creandi, pes, id eft praefen- 
tia, oculus autem, id eft, vigilantia: fic & ira Dei 
coiitra delinquentes correptio dicitur , poenitentia . 
vero ea> quae ab una re ad aliam rem fit^ mutatio,, 
E:?ciis, quse in nobis funt, necefle erat, Prophetas 
fuum ad graviflimos mente fermonem accommodare, 
ut comprehenderetur. Et rurfus fi cunfta praevidit 
Deus, non ob ea, qu« prsevidit, irafcitur, auc 
ipfum poenitet* Non aff^eftus eft ira Dei, vel poeni- 
tentia , fed irse opus eft vindifta , poenitenti^ vero 
opus ab una re defetWo , & ad aliam translatio. Vel 
fic: indignum fe regno fecerat Saul, ita ut fi natu- 
ram habuiflet poenitentem , ipfum illius poenituiflet. 
Perfpicere debuit , quod una flilla divinae bonitatis 
omnem hominum boriitatem vincit. At vero Deo 
vindiftam praecipiente mifcrtus eft. Non tam ipfum 
condemnavit illicita erga Agag mifericordia , quam 
infatiabil^^ avaritiae affletlus. Quicquid enim pingue 
erat in gregibus ovium , illud fibi refervavit. 

Et ipfe rufus.'] Efau quidem rufus erat, Jicut pettis 
fihfus^ habebat quippe ex peccato mortalitatem & ^ 
caBd,em contra Jacob. David autem rufuf cum puUri* 
tudifie Qculorum ^ & bonus afpe£iu Domino ^ Ut perfpi- 
cacia Davidis oftenderetur. 

E 2 Et 



4^8 EX OR; GENE 

Kflfci vw & Afii^ vTtd rm X^^ ^^ ifivrt d^oi.'] 
tl^HSfi^^H h Kcti OTi M fioiinXiran (puAfi Kft^t n I^a/nzfi IfJnA^ 
Xi a^vveL^tio-QcLi iv J(Pi^ed tfi) k^^ o/jm imw /Bko-fAei. 

OvJC eio^tv d^roi pi^YiPiot.^ B«)SwA«C3 « t«^ ax-afl^- 
*rsi A€7«, d^a mq sx dytng' mt y dq Aim/Accc i^^ 

ScdXii XcLtKHQ'^ HX OTi /2i/Sf\?iOt Ot fJifl djiOi y fltAA* OTI 

vrqog Td dytov (fvyK^ivo/Liivoi. i^ 3i d^ni Ax^v n Tgat- 
'TTitjaL dci dX?\£icrarofJLiVHg' vTTiQ tcov ao)^ikeKpvXo)v y «5 
ivarTTiHq Iko^v" coq iKog-ov Ik ovo (pvXa>v 7r^oa;<pi0i&QcLt. 
9ro y6t^ iKrkta xitXBiv > to to^ (pvXcu; Icr^awA «? o^tco- 
voifltv cri/Vfl&TTTgo^flflt/. iT^oicn/ifjiciJ^ito h zoli ro$ dvct ivo 
vrifXTTicrd-cLt rsg fjui^rcK; vtto Xi^^^ Kfipvo-a^uv iv nrcttQ 
(fvXaif; lat^etfiX* ^(li n dfjixt rm ^coiiM fAcf^roov 
d^tSrfiov. V ^ ^ 

KcLi lK$i w \v tm "ytm^oL^im .^ tLtiXoi oti Sitt vo» 
' irov y « ii dfjicLqrioLv TTct^ifASivi AcofiK iSkfJLCLiog iva^TrtoV 
zv^tn B-i^cbTrivofJt.ivog x/ti i^ofjf^oP^oynfj^ivoq' i SoLifjuovm% 
cig 6 2>ctH\9 ^ tctQ i^fttovut; ijSoaitiv* 

Kflti :EaM\ iKctBiiTo iv Tfi) /8i<va).] O iSflwA t« 'tto^ 
Vfi^a TrviVfJidn-og rvTrov ^i^ei 3 d^^ctvrogTn la-^cLfi?^y to- 
Ti ehroVTOQy hk ixofjnv fioLo-iXioL. KoLt yctq 6 TroLAat XtLoi 
i^Hhva^ortiQ tov AavtS fiaa-iXivovTa atjTH, ^Tfia-i tov 
Zflt^A dj^XovTa avTCj) JbdTft^ttl* 

I.K Tm il^tyiVHi ^ Tftv Sivn^av rm j^aink^m* 

Otl dvTi^a-av 01 tv^Xdi Kat tl >fa)Aoii] li^Ha-atti 
(tiXo7rTOi>X0v Tov AxtvtS VTrifiaKov d^ro t« tuXhc; vjS^tM 
(^€iv avTov TH4 PifltfA^c Kat TfcpA^i;* 3i k^aTfia-OLg rnV 
li^sa-aXfifJL y ^ fJtovov hk iKaKCda-iv otJT^^' d?sX ivvofjwv 
id^iTo Totg olCth <r5fltT/a)Totics ft TtQ dviXot *tv^Xov I«- 
/BH&atoVy. J? ^fltfAou, dTma-Bco iv Tra^^t^ih' nynv dvat^ 
^aa-^a. il yaj^ Kat ifJua-Hv Ti^v '^vXftv Aavty, c^a 
(p$i$uq irvXov^ 



^ 



5ELECTA IN LIBROS REGNORUM. (J9 

Et nunc fi funt juh^nu tua quinque fams.l Fra^ 
Cgnificabat, regiam tribum & facerdotalem coalitu- 
ras efle in Chrifto facerdote fimiil & rege. 

Non funt fanes prophani,'] Prophanos , noij im^ 
mundos dicit, fed non fanftos, & ut Aquila vertit, 
laicos : non quod prophani , qui non fan6ii , fed quod 
cum fanclo comparati. Sex autem panes babuit men- 
fa, qui femper mutabantur, quos & vocabant ex ad- 
verfo pofitos pro duodecim tribubus ; ita. ut unus- 
quisque a duabus tribubus offerretur, Inde enin> U« 
lis nomen, quod tribus Ifrael in eandem animi fen* 
tentiam convenirent. Praefignificatur etiam fore , ut 
bini & bini a Chrifto difeipuU mitterentur ad tribu8 
Ifrael , & fimul effet duodecim Apoftolorum numerus. ' 

Et ibi erat unus puerotum. } Sigqificat , prapteT 
peccatum vel ob morbum remanQffe Docg Idumdcum^ 
utferviret, & eonfiteretur coram DominOx vel co» 
^m dflsmonibus^ quemadmodum Saul, cujus mulo^ 
pafcebat, 

Et Saulfedetat in eoSe.] Sa\\\ typum fert maligni 
fpiritus ^ qui dominatus eft Ifraeli dicenti : Non habe^ 
mus regem. Nam prilcys populus contemto Davide 
rejge fuo petiit Saulem regem fibi dariv 

£v commentariis Origcnis in Ubrum fecunium 
Regn(frum^ 

Quia adverjati funt eaci & clauii.'] Jebufsei pau» 
perum amatorem David a muro commonuerunt, con* 
vitiari ipfi caecos & claudos, Hic autem capcis Jero» , 
folymis non folum nihil eis mali rependit, fed militi» 
bus hanc legem tulit : Si quis interfecerit cacum Jdu* 
faum, veldaudumy tangatur pugion^: hoc ed occidatur^ 
Quamvis enim odio haberent animam David^ eia 
parcitum eft. 



E 3 ^^ 



7^ EXORIGENE 

* YkAi (T^X)^ XCU Ti^tKVQ MA ITCti (TX^OQ (T/^g».] 

Ofxoc Jtf >f fxi&Ano^/et T8 dt8* ev ri » ^ei ax8c3tfV6&i 

r^vgfltv. (r(pv^oL Si TrcumQ tw?» o hct^o^* Mi Wif 6 
fjm (pqovrt^oiv otwjf^, q/ov« Ti^ t)Aw rwrrofjmn ttcl^ clv- 
rtiq KCLifAn TTcuGrXwcL. i$y yoL^y ^ticnv ^fm^y av«g Js-r- 
Tuat; iTTireiX^Q dScLfjLCLvrmy xMiv rri X^^^ ^^^ ^^ 
fjioL^^ oc d^lufjboL^ VTT nhfJiicu; o-uvr^^mtrcu a^v^oLc;. 
xdv i(pfTnx9i 78V hctfioMt; o-^v^ay xoli vwox€ifMvo(; 
i^cLxm fiJo-TTeg dxfim dvr?^ct/ro^ y »? fv «v T>f X^gi xf- 

{!« Xai VTTO TWV iTTiOTCOTnfV OLVrH diafM^ Tffff^rCLi . 

rtiX^^ 7*? flt-y/oc dSoLfjLCLvrivov , xom §v X^gi Jtv^/» 

• fJLivov dmw% y xd;v fjwoc^ Ancpdrf Ttf; Tt o-^t/^o^ xjoli rn 

i^oLxovro^. 6(rcp h rvTrnrcu , ?icLfA,7r^iqav cLvrn twv 

rfggTwv iTnSeixvvcri. 6 yoL^ SicL^oPioq oioL ngPud^m dyvom 

, ^wTiv , hoL TToAAo^f ^oxifJt^u 7F?^m y rov Oiov ey^et- 

iH*CtVTflt3 S-€8 fCOV« TWV TOT« ^VtTiV «<5bT0?, 

Ex Tojv flg/7«v«5 ri? rw Tf Ta^Twv tojv ^ctcnMim. 

lin h fJCiroL rm TTcuim (n^ v' dvi^Hi vloi ivvafxjtmt;^ 
X^i^o^ SvvafJii^y rfJLf^oLg viH( TTOiu^ xai ^ Ti^ If-iv dvn^ 
ima/jLie^q^ Wiv vlot; Xii^^* Trori h vi«c '^oiiiv ai vtto 
X^^^ov iijvafjiuq h Swavrai. fi h kai ttoiw/v , ctA- 
A* viwriovc. 



teLECTA IN LIBROS REGNORUM., . 71 

Ex commentarits Origenis in librum tertium 
Regnorum. 

Et maJfeus iS fecuris & omne vas ferreum.'] Domus 
eft Ecclefia Dei 9 in qua non audiendus eft malleus. 
Univerfs autem terrse malleus eft: diabolus : de quo 
qui non curat, eft veluti matcria qusedam, quae ab 
ipfo percutitur & nihii patitur: Ecce enim^ inquiC 
Amos> vir flabat fuper murum.adamantinum: tf in manu 
ejuf aiamas \ qui adamas a pullo malleo conteretur. 
Quamvis igitur inftet diabblus malieu^ , & (ubjeflus 
draco tadquam ingus iqdoiqita , qui in manu Dei eft 
& fub providehtia ejus , eidamas non cadet« Murus 
enim adamantinus , qui in ^ianu Dei imperturbatos 
manet , cft fan^us , Jiget medius apprehehdatur in-' 
ter malleum & dracQp§mt 9^^^^^ amplius verbe- 
ratur, tantQ clarior virtus ejus evadit. Diabolus 
enim, ut qui lapid^m igPQr^t naturam, multis ifti- 
bus probat eum ^ qui ^(l ceu adamas, & cujus folus 
Deus naturam nQvJt, 

Ex fommfntariis Ofigenis it^ librurn quartum 
Reiporum. 

Ecce autem cum fueris tuis qufnquaginta viri , Jllii 
virtutif.'} Chriftus yirtys, dfei filios facit, &fiquis 
cft vir virtutis, filiu? Chrifti eft, Accidit autem, 
ut , quae fub Chrifto fiipt , virtutes filios nequeant 
facerej fi autem faciunc, ^t folum intantes. 



E 4 ORlGt- 



72 ' R I G E N I S ; 

QRIGENIS HQMILIA PRIMA 
iN HBRUM REGNORUM. 

^Jk Hekham^ & Rnenna ^ Anna tt Samuele^ J&li 
& Ofni & Finev^ 

homiliaprima: 

j. "VTon tune tantummodo t)eus plantavit paradi. 
xS fum, fed donec ftat vita mortalium , donec 
falus hominum divinis inftitutionibus procuratur^ 
femper fiunt ea, quae jufti vox orat in pralmis, cum 
dicit: /nducenf planta eos in monte hjejtedttatis tua^ Un* 
de & omnes oramus effe plantatio dei : quia ii quis 
non fuorit plantatio Dei , fententia femel a judice 
ommum.Salvatoreiioftro lata eftdicens: Omnisplan* 
tatiOy quam non ftantavit fater meus cmteftis y er^icabi» 
iut. Deus ergo plantat, &efl:quaBdam propria Dei 
agricultura, & necefTe eft, quod ager ille, quem 
Deus colit & plantat, non unam habeat arborum fpe* 
ciem, (ed tanquam rus divitis & potentis agricola^ de 
omnium fit virgultorum genere refertum. Quomo- 
do autem omnia habeantur in agro Dei , copfidcre- 
Hius ex hujus terrae agris , quos homines colunt. 
Numquid in ^gro fuo paterfamilia^^agricola totum vi^ 
neas habet, aut totum ficus, aut totum mala, vel 
palmas ? Sed qui diligens & induftrius eft colonus, 
cx his omnibus agrum confitum habet & refertum^ 
Sic ergo intelligamus & in eo agro , quem Deus plan- 
tat, quia non una fola arborum fpecies eft, qu» 
tantum dulcia ferat poma, fed aliqua dulcia, aliqua 
auftera, fuae tamen unumquodque utilitatis &gratia^« 

Nolite 



m UBJ^UM REGNORUM. HOM. L, 73 

NoHte a^go in nobis illud re^uirere , quod in papa 
Alexandro habetis, Fateraur enim , quod omnes nos 
fuperat in gratia lenitatis, Cujus gratiae non folus 
€go praedicator exifto , fed vos omnes experti cogno- 
fcitis & probatis, Et ideo ejusdem quidem agri plan- 
tae effe poflbmus & optamus , non tamen eumdem fa- 
porem reddere, In fruftibus quidem confitemur nos 
habere aliquid amaritudinis in fapore, autforte quodi 
videturmagi^, quam fit amarum: quiafermo correp- 
tionis amarus quidem videtur effe, dum corripit» 
dulcis autem efficitur , cum e,mendat Vide etiam 
jpfius Domini & Salvatoris noftri fermones, quia . 
non omnes beatitudinem continent, nec omnes de 
venia & indulgentia proteftantur, fed funt in verbis 
etiam quaedam auftera & triftia.^ Sicut enim dicit: 
Beati, quihaBC& haecagunt, ita*dicit, vaBillis', qui 
haec & haec egerunt, Ego hoc etiam in Prophetis 
perfcrutatus fut», *& inveni pa:ucis Prophetarum iftud 
effe conceffum, iitnunquam aliquid populis amarum 
aut trifte loquerentur , fed dulcia femper & lenia, Ob- 
fervatum tamen eft a prioribus noftris, quod in pfal- 
mis tantummodo illis ^'"qui attitulantur F/liis Chort^ 
Jn ipfis folis nihil amaritudinis vel aufteritatis videtur 
inferri, fed hoc eis quafi divino miinere coneeffum 
eft , ut nominis eorum pfalmi femper lajta quaeque 
concineant, Eft ergo etiam in ipfis Prophetis multa 
diverfitas. Alii triftia, alii laeta denuneiant. Sed & 
ipfe Apoftolus Paulus , qui imitator eft Chrifti , ha- 
bere fe dicit virgam, ad eos utique, qui indigent diA 
ciplina: & in fpiritu manfuetudinis venire fedicit, ad 
eos profefto , quorum vita eulpis carebat. Et ita . 
invenitur in una eademque ejus epiftola fermo & ama- 
rus & dulcis. Sicut & ad Corinthios in prima parte 
prioris epiftolae dicit, (\m\^ in omnibus divitesfaiit tjHsr 
in iffoy in emni verbo , & in omni fcienfia , ficuf tefiim^ 
mm Chrifii Ci/nfrnt^tmn eft in mbis , ita ut nihil "voiu 

£5 ii^X 



74 ORIjGENIS 

dejit inuBa gratia exfpeSlantihus revetdtionem Domini no^ 
firi yefu Chrifii. Et paulopoft gradiens , vide quali- 
ter fermo ejus exafperatur, cum dicit : Omnmo audi* 
tur in vobis fornicatto^ talts forntcatio qualts nec in- 
ter gentes, ita ut Hxorem patris aliquis habeat. tt vos 
inftati ejiis, & non ma^ts luxijits , ut toUatur de madtove^ 
firum^ qui hoc opus fectt. Hoc autem ideo fcribebat, 
quia non omnes , ad.quos fermo ejus dirifecbatur, 
laude digni erant, neque omnes confutari vel corripi 
merebantur; & ideo amara dulcibus mifcet, ut laus 
9d optimos quosque, corr^ptio vero referatur ad pet 
fimost Haeg idcirco diximus in pra^f^tione, quia fcio 
vos copfuevifle leniffimi patris dulQ^s f^PJper audire 
fermonesvnoftr?^ vero plant;at4Qpi? arbufcula habet 
aliquid aufteritatis in guftu , quod tam^n orantibus 
Vobis fiet mcdicameptum falutis ; quia & medicamenta 
quaedam funtdulcift, quaedam vero auftgra, nonnun- 
quam &^mara, 65 Wmep io fui? qu^que locis reme- 
diatribuunt, fi gummenfw^^ &t(?inpptt§ opportu- 
jiitate fumantur, 

», Hiftoria nobis recitata eft de primo libro Re- 
gnorum, qua? ita videtur difficilis, ut absque divinae 
yirtutis gratia explanatio ejus nonpoffit exponi. Re- 
fertur ^rgo ibi : Erat vir unus ex B^amathatm Sophtn 
de wonte t^ffTam nomen ejus HeUhana. Et cum enu- 
meraflet omnem gcnerationem ejus , dicit: Et huic 
orant, ipquit, 4h4^ uxores^ mm^n uni Anna^ & nomen 
fecunda ftnenna ; & nati funt Fenenna filii y & Anna 
non ^rat Jilius. Et afcendebat vtr ilie de civitate fua a 
diebus tn dies , ut adoraret immolaret Domino vtrtutum 
in S^fo. ibterant Heli G duojilii ejus, Ofni& Fmees^ 
facerdot9s Domint. Et faHa eji dies^ in qua immolavit 
H^Uhanai 6' dedit Fenenna uxori fua, G omnibusfliis 
ojus^ <Sr fliabus partes ; Anna autem dedit unam partem. 
rJon entm hahebat filios^ quia concluferat Dominus vuU 

vam ejus. Tum deinde rcfert fcriptura , quia con- 

triftata 



BSf LIBRUM REGNQRUM. HOM. I. zs 

triftataeft Anna, quod, cum acceperitiFenenna plu- 
rinias portiones cum filiis , ipfa unaih folam accepe^ 
rit partem , & quia hoc dolore perculfa templum Do- 
mini ingrefladcfleverit, &oraveritcum filentio, ita 
ut noti audiretifr vox ejus : & quia putans eam Heli 
facerdos efle ebriam , increpaverit eam , ipfa vero 
cum humilitate re^ondens fatisfecerit faccrdoti , ora- 
verit autem ad Dominum, ut conciperet filium, 
promittens fe Deo confecraturam , quodcumque ge* 
nuiflTet. Et cum ex repromiflione filium fufcepiflTet, 
refertur , quod a lafte depulfum obtulerit eum Do- 
mino. Non enim poterat ofi^erre Domino prius eurn, 
quam a lafte depelleret, OfFert ergo eum in oratio- 
ne quadam propheticis diftinfta myfteriis. Abbrevia- 
vimus^ quantum potuimus, continentiam leftioniSt 

3. Videamus nunc, quid etiam per hasc, quae pro- 
pofuimus, indicetur, Fortaflis cnim dicet nobis ali* 
qitts ad audientiam legis noftrae nuper acccdens: Chri» 
iliana religio pudicitiam profitetur, in tantum, ut, 
fi fieri poteft, nec contingamus omnino mulierem, 
Sic enim dicit Apoftolus : Bonum eft homim mn tan* 
.|«>e muliertm. Ifte autem juftus tuus Helchana, qui 
nobis a fcriptura proponitur ad exemplum , duas fi- 
muluxoreshabuifledefcribitur: exquibusilla, quse 
prior nominatur , non habet filium, id eft, Anna; 
Fenenna autem & multos habere filios dicitur, & 
multas accepiflTe portiones. llla autem prior unam 
' folam , quia ipfa fola eft, accepit partem , & de fte» 
rilitate conqueritur, Nunquidnam & nos contriftari 
debemus ^ quia filios non habemus , & virgines no- 
ftrae contriftari debent, quod finefiliis vivunt? H^eq 
dixi aflTumens perfonam eorum , qui nondum plenq 
inftrufti de his , quae in fcripturis veteribus recitan^ 
tur 5 moveri fcrupulofius folent, Deprecor autem 
yos omnes , ut , quoniam fenfum tam difiicilium re" 
rum conamur apcrire, & ea, quse velamine obtetlg^ 



-o ORIGENIS 

U^t. Tctf efije auribus pandere (in leflioBe enimve- 
:::r> Vi!?3StiCDti, ficut dicit Apoftolus , velameneft 
/c-Mm' precibus a Domino poftuletis, ut dignetur 
rc^is ^ ic converfis auferre velamcn etiam de hac 
^:\:::coe^ quam habemus in manibus & planius nobis 
rcv«««, quaeteftafunt, ut & nos poffimus revelata 
i&:x>e in his , qus tedta funt , gloriam Domini Ipe* 
culari. 

4. Erai^ inquit, 'uirunus di Ramatha demonte Ef* 
frmm. Non me latet primo ]oco, quod in aliquibus 
exemplaribus habetur, Erat vir qutdam^ fed in his 
exemplaribusy qusemendatioraprobavimus, itaha^- 
betur: Erat vir unus. In quo nobis etiam Hebrsei, 
qui contradicunt in cseteris, acquiefcunt. Erat ergo 
vir UDUS. Vide , fi non hoc ipfum pertinet ad lau- 
jlemjufti, quod dicitur de eo , Eratvirunus. Nos, 
qui adhuc peccatores fumus , non poiTumus iftum U* 
tulum laudis acquirere, quia unusquisque noftriim 
noQ eft unus , fed eft multi. Intuere namque alicu- 
. jus vultumnunc irati, nunc iterum triftis , paulopoft 
rurfum gaudentis , & iterum turbati , & rurfum le- 
nis, in alio tempore de rebus divinis & vitae aetcrnas 
aftibus confulentis , paulopoft vero , vel qu^ ad ava* 
ritiamt vel quae ad gloriam fseaili pertinent, molien* 
tis, Vides, quomodo ille , qui putatur unus eflc, 
non cft unus , fed tot in eo perfonae videntur effe , 
quot mores , quia & fecundum fcripturas itififiens ficut 
luna mutatur. Undc & luna, cum videatur una efTe 
. per fubftantiaeimmutationem, tamen femper a femet- 
ipfa alia eft ^ femperque diverfa : & fic etiam in ipft 
conftat, quod una mulcee fint. Sic ergo & nos , qui 
gdhiic infipientes fumus & imperfefti ^ quia femper 
fnutamus fententias, & femper diverfa cupimus & 
ibntimus , unus non polFumus dici. De juftis au- 
tem non folum per fingulos unus dicitur , verum & 
omaes compctenter unus dicuntur, fitcumonomnes . 

unus 



IN LIBRUM REGNORUM. HOM. L 77 

unus dicantur, qliorum cor & finima una efle defcri- 
bitur? Unam ftmper omnes fapientiam meditantur^ 
unum fapiunt ^ unum fentiunt , unum Deum vene- 
rantur^ unum Dominum Jefum Chriftum confitentur, 
uno Spiritu Dei replentur. Unde merito & ipfi omnes 
non folum unum ^ fed & unus dicuntur , ficut & Apo- 
ftolus defignavit) dicens : Omnes quidem curruntj fei 
unus accipit falmam. Vide? manifefte , quia omnes 
jufti unus eft ^ qui accipit palmam. Vere enim imi* 
taturjuftus, quitaliseft, unum Dominum. "Namut 
ego arbitror, & illud quod per Ptophetam dicitur: 
Audi Ifraelj Dommus Deus tuus , Deus unus efi^ non 
tantum numero unus defignatur , qui utique fupra 
omnemr numerum eife credendus eft : fed per hocma- 
gis unus dici intelligendus eft, quod nunquam a fe^ 
metipfo alter efficitur, hoc eft, nunquam mutatur, 
nunquam in aliud vertitur, ficut & de eo DaVid pro> 
teftatur dicens ; Tu^autem idem iffe e/, & anni tui non 
ieficient. Sed & iUud in hunc fenfum refpicit ^ quod 
fcriptum eft: Egofum Dominus Deus vefier^ & nmim^ 
mutvr. Immutabilis ergo eft Deus : & per hoc unus dici- 
tur^ quod non mutatur. Sic ergo & imitatorDeijuftus, 
qui ad imaginem Dei fadus eft^ unus & ipfe, cum kdper^ 
fe6^um venerit, appellatur, quia & ipfe^ cumin virtutis 
fummaconftiterit, non mutatur, fed unus permanet 
femper. Nam dum in malitia eft unusquisque, per mul- . 
ta dividitur^ & in diverfa difpergitur : & dum in multis 
eft pialitise generibus, dici non poteft unus. Igitur quia 
fecundum mirabilem hanc unitatem unus eft juftus , 
imo & plures jufti unus funt, ideo & fanftus Apofto- 
luis omnem cohortatur Ecclefiam dicens: Ut idem di- 
€atis omnes > & non fint in vobis jchismata ^ fitis autem 
ftrfeSii in eodem fenfu & in eadem fcientia, Propterea 
& in aftibus Apoftolorum cot & anima credentium 
una eflTe dicitur. Si autem & fubtilius aliquid confi- 
d^rare velimus^ invenirepoirumus& aliam unitatem. 



78 O RI BEI^IS ^ 

Verbi gratia, fi ita mortificavero toembra mea, ut 
jam non concupifcat daro adverfus fpiritum, neque 
fpiritu$ adverms camem ^ fi jam non fit aUa lex in 
membris meis^ quae repugnet legi mentis meae, & capti- 
vum me ducat in legem peccati , fi omnia 5 quae intra 
me funt ^ in uno atque in eodem fenfu perfe6la fmt^ 
& una atque eadem fententia moveantur') tunc ero 
& ego vir unus. 

5. Hic igitur laudabilis duarum uxorum vir pri- 
mo omnium unde fit ^ videamus: Demantey inquit, 
Effraim. Ergo non juftus de vallibus, necde cam- 
piS) nec de uUis inferioribus locis, fed nec de colli- 
bus quidem* De monte, inquit, eft. De quo mon*- 
te? .De mo^ite Effraim^ qui interpretatur fruftifi- 
catio. Ergo de monte fruftifero, & locus ejus fru- 
ftifer. Vide &fcripturam5 quam laudem montibus 
dicit: Beusy inquit) Deus mmtium eft^ & non eftcon» 
vaUium. Sed & nomen jufti hujus eil Helchana^ 
quod interpretatur poffeflio Dei. Certum eft^ quia 
ille, de quo diftumeft, quod unus effet vir, poilef- 
fio Dei eft^ &non poffeffio da^monum. Quem enim 
daemones poffident , non eft unus^ fed multi: ficut & 
ipfi daemones de eo , quem poffidebant , refpcmderunt 
dicentes ^ quia legio nomen eft ei. Unus vero eft Hel- 
chana, qui eft poffeffio Dci , qui & habet patriam 
montem Effraim , montem fruftiferum. Ifte ergo 
tam laudabilis vir habuit duas uxores. Nomen uni 
Anna , & nomen fecundae Fenenna. Habuit autera 
filios de fecunda Fenenna : fterilis uxor erat prior il- 
la , quae & nobilior erat. Similia invenies & in Genefi. 
Cognata quippe eft fibi fcriptura di vina. Invenies ibi 
primam uxorem Abrahae Saram nobiliorem , fecun- 
dam vero ^gyptiam Agar ignobilem fuiffe, & ante 
patrem effeftum Abraham de ignobili, quam de no- 
bili. Fit autem ppftmodum etiam de nobili conjuge 
pater. Ita ergo & nunc Helchana hic , qui eft pof- 

feffio 



IN LIBRUM REGNORUM. HOM. I. 79 

feflio Dei, prius de fecunda uxore efficitur pater, 
quoniam quidem concluferat Deus vulvam Annse, 
ficut & prius concluferat vulvam Sarae, Poft pluri- 
inos vero partus Fenenrtae & Annae vulva orationibus 
& precibus aperitur , & efficitur & ipfa mater filii ejus^ 
quem obtulit Deo, Quid ergo h«c in fe facramenti 
contineant, videamus; Fenenna interpretatur con- 
verfio , Anna autem interpretatur gratia. Unusquis- 
que ergo npftrum qui vult effici pofleffio Dei, ifl:as fibi 
duas jungat uxores 5 & cum ipfis fibinuptias celebret. 
Primam fibi jungat , quae nobilior eft & generofior, 
gratiam. Udic nobis per fidem prima conjungitur, 

ficut & ApoftolUS dicit: Grattafalvi faiii ejits ptr Jtdcm^ 
Secundae vero conjungatur Fenennae ^ id eft , con-» 
verfioni : quia poft gratia credulitatis emendatio fit 
morum & vitae converfio* Sed cum ifte fit ordo 
nuptiarum^ alius ordo procreationis efllcitur. Prima 
naraque nobis parit filios Fenenna^ quia primos fru- 
ftus de converfione proferimusj &prima juilitiae geif- 
xnina de adibus & operibus procreamus. Primum 
namque juftitiae opus eft converti a peccatis : quia 
nifi ante convertamur ^ & declitiemus a malo > nec 
de Anna pffici patres , nec de gratia poterimus filios 
generare. Videamus ergo nunc uniuscujusque dif- 
ferentias. Filio^ habet Fenenna ^ fed qui non aili- 
ftunt Deo. Neque enim tales eflTe poflTunt filii con* 
verfionis , ut affiftant , & adhaereant Deo. Nec ta- 
men inanes & penitus alieni funt a rebus Dei. Acci- 
piunt namque partes de facrificiis divinis ^ & edunt 
de hoftiis Dei. Unusquisque ergo noftrum primo 
convertitur apeccato, & ex converfione generat 
opera juftitiae. Poftea vero excitata in nobis Anna 
per zelum & aemulationem boni preeem fundit ad 
Deum , ut & ipfa filios generet. Quales ergo Anna, 
quae eft gratia, filios generat? Qui affideantDeo. Ora- 
tta eniai & vmtas pn JefHm Chrijium fa£ia eji. Hic 



t(^ : O RIGENIS 

crgo eft fiHus gratiae^ qui Deo yacat & vcrbo DeL 
Vis autem evidentiorem tibi oftendam & in Evaiige- 
liis hujusmodi intelligentiae formam', quae in lege qui- 
dem adumbratur per uxores , ift Lvangeliis vero jam 
praefens defcribitur per forores ? Vide Martham & 
Mariam, ex quibus quidem Martha conturbatur, & 
fatagit Girca multum minifterium ^ & explet opcTa 
converiionis , & per haec velut converfionis filios gc- 
nerat. Maria vero fecus pedes Verbi Dei intenta 
optimam partem elegilTe dicitur, & per hsec intelligi- 
tur velut gratias germina procreare. Sic ergo & nunc 
Anna generat filium/ Quem filium? Samuelcm, in- 
quit^ qui Deo afliftit, de quoin Pfalmisdicitur: Mo^ 
Jts & Aaron in facerdotihus ejusj Satnuel in his^ qui 
invocant nomen ejus. ^Sed & Teremias diclt : Si fieti^ 
rint Mafes & Samuel in confpeau meo > non dimittam eis. 
Si ergo tantus & talis eftfilius gratiae, & nos feflane- 
mus quidem ad Annae nuptias , fed patienter agamuSj 
ut prius nobis filii de converfione nafcantur, prius in 
bonis operibus placeamus, tunc deitide &de gratia, & 
dono fpiritus filium procreemus. Et qualem filium? 
Qualis hic filius eft, Samuel, inquit, qui interpreta* 
tur ibi ipfe Deus» Vides , quales filios gejierat gra- 
tia? Sic enim fcriptum eft de his, qui fpiritus gra* 
tiam confecuti funt, dicente Apoftolo : Si veto Vro^ 
fheta intretf aut imperitus^ aut idiota inconventum w- 
firum^ difcemitur ab omnibusy occulta quoque Cordis eju^ 
manifefia fient : & tunc cadens infaciem adorabit Deum^ 
dicensy quiavere Deurjn vobis efi. Hoc eft efgo , quod 
interpretatur Samuei, ibi ipfe Deus. Ubi enim fpi* 
ritus gratiae, ibi ipfe efle dicitur Deus. Sed ifte no- 
bis talis filiui non poteft pafci, nifi praBCeflerinlpriuft 
filii Fenennae ; nifi enim praecedant opera converfio- 
nis , nop meremilr gratiam fpiritus, ncc ex ipfa poi^ 
fumus donum fpiritus generarc. 



IN LIBRUM RECNORUM. HOM. I. 8t 

I 

6. Videamus autem, & ad qu«m locum conve- 
niebac Helchana cum uxoribus fuis. Immolare^ in<- 
quic, iomiminSih. ErantaHtenty inquit, HeliiH^ 
(b duajiiii ejuf Ofni & Finees facerdores Dmini. Silo 
nomen eft loci, in quo facrificia Domino oifere- 
bantur , priusquam templum aedificaretur in Jerufa* 
lem. Id hoc ergo loco , qui appellatur Silo , hoftiae 
pro peccatis ofFcrebantur, & ibi fiebat purgatio pec- 
catorum. ^ilo autem interpretatur avulfio vel ex- 
calceatio , hoc eft calceamenti refolutio , & uterqu^ 
fenfus convenienter aptatur. Locus enim , in quo 
peccata purgantijr, rcfte avulfio nominatur, ubl 
avellitur cor lapideum, &inferitur cor cameum: vel 
excalceatio, quia omnes, donec ad fanftum locum ve- 
niamus , excalceati fumus : cum autem pervenerimus 
ad eum , difcalceari jubemur. Sic dicitur ad Mofen: 
Solvo €orrigiam cakeamenti tui. Locus enim , in quo tU 
fiat^ 'errafafHa eft. Et quid putamus, quod in his 
non aliquid myfterii obteftum fit, fed quia Deus exe- 
crabatur calceamenta Mofi corporalia , ideo haec ju- 
bebantur? Aut illud magis putandum eft, quod^ 
cum exirfet de terra iEgypti , habebat calceamenta 
de peMibus mortuis , & erat velut quadam mortalitate 
conftriftus: cum vero coepit proficere ad virtutem, 
&afcendere montem Dei^ atque ibi immortalibus mi- 
niftf are myfteriis , tunc dicit ad eum , ut indicia mor- 
talitatis abjiceret , quae in calceamentis pelliceis de- 
iignantur. Ego puto , quod propterea & Apoftolis 
fuis Salvator prsecepit , ne haberent calceamenta in 
pedibusfuis, ut ipforum pedes , qui currebant ad an- 
nunciandum vitam acternam, omni carerent mortali- 
tatis indicio: quippe qui illam viamincederent, quae 
dicit: Egofumvia^ veritas & ^ita. Nemo enim viam 
vita cum mortalitatis indicio incedit. Talis ergo eft 
locus ifte fimiliter, ubi eft Heli vir minus Iaudabilis« 
Pro peccato enim retrorfum corruens exfpiravit. Et 
Or^inis T(MK /7/ F uoxi 



74 ORICENIS 

dejit in uBa gratia exfpeSiantibtts revelationem Domini no^ 
ftri yefu Chrifii. Et paulopoft gradicns, videquali- 
ter ferino ejus cxafperatur, cum dicit : Ommno audi^ 
tur tn vohis fornuatio , talts forntcatio qualts nec tn- 
ter gentes, ita ut uxorem fatris aliquis habeat. Et vos 
inftati ejiis^ i^ non ma^ts luxiJUs , ut toHatur de madtove^ 
ftrum^ qui hoc ofusfe^tt. Hoc auteni ideo fcribebat, 
' quia non omnes , ad.qaos fermo ejus dirifecbatur, 
laude digni erant, neque omnes confutari vel corripi 
jnerebancur; & ideo amara dylcibus mifcet, ut laus 
9d optimos quosque, corr^ptio vero referatur ad pet 
fimos, Haecidcirco diximus in prs^f^tione, quiafcio 
vos copfuevifle leniiTimi patris dulQes f^Piper audire 
fermones vPoftrg^ vero plant;atiQpi? arbufcula habet 
aliquid aufteritatis in guflu , qupd tanien orantibus 
Vobis fiet mcdicameotum faiutis : quia ^ medicamenta 
quaBdamfuntdulci», quaedaip vero auftera, nonnun- 
quaro 6^^pi«ra, ^ tamen m f«i? qui^que iocis reme- 
diatribuunt, fi (jumuienfUM^ ^tWinppm opportu- 
pitate fumantur, , ^ 

», Jiiftpria pobis recitata eft de primo libro Re- 
gnorum, qua? ita videtur difficilis, ut absque divinae 
yirtutis gratia explanatio ejus non poflit exponi. Re- 
fertur ergO ibi : Erat vir unus ex Rmatham Sophin 
de monte Eff^m nomen ejus HeUhar^. Et cum enu- 
meraflfet Oippeio generationem ejus , dicit: Et huic 
oranty inquit, iHn^ uxores^ nom^n uni Anna^ & nomen 
fecunda Ftnenna ; & nati funt Fenmna fHii^ & Anrue 
non ^rat Jilius^ Et afcendebat vtr ilie de civitate /ua a 
diebus tn dies , ut adoraret Cf immolaret Domino vtrtutum 
in S^lo. Iherant Heli & duofilH ejus, Ofni& Fmees^ 
facerdotes Domini. Et faiia eft dies^ in qua immolavit 
JieUhanay ^ dedit Fenenn^e uxori fua^ CJ omnibusfliis 
ms^ <Sr Jiliabus partes ; Anna autem dedit unam partem. 
IMon entm habebat flios^ quia concluferat Dominus vuU 
vam ejus. Tum deinde rcfert fcriptura , quia con- 

triftata 



IN LIBRUM REGNQRUM. HOM. I. 75 

triftata eft Anna, quod, cum acceperitiFenenna plu- 
rinias portiones cum filiis , ipfaunam folam accepe- 
rit partem , & quia hoc dolore perculfa templum Do- 
mini ingrefla dfeiBeverit, &oraveritcum filentio, ita 
ut noti audiretifr vox ejus : & quia putans eam Heli 
facerdos efle ebriam , increpaverit eam , ipfa vero 
cum humilitate re^^ondens fatisfecerit facerdoti , ora- 
verit autem ad Dominum, ut conciperet filium, 
promittens fe Deo confecraturam , quodcumque ge* 
nuiflet. Et cum ex repromiffione filium fufcepiflet ^ 
refertur , quod a lafte depulfum obtulerit eum Do- 
mino. Non enim poterat ofFerre Domino prius eum^ 
quam a lafte depelleret, Off^ert ergo eum in oratio- 
ne quadam propheticis diftinfta myfteriis, Abbrevia- 
vimuS) quantum potuimus, continentiam leftionis, 

3. Videamusnunc, quidetiamperhagc, quaspro- 
pofuimus, indicetur, Fortaffis enim dicet nobis ali* 
qitrs ad audientiam legis noftrae nuper acccdens; Chri» 
^ftiana religio pudicitiam profitetur, in tantum, ut, 
fi fieri poteft, nec contingamus omnino mulierem, 
Sic enim dicit Apoftolus : Bonum eft homwi mn tan^ 
gere mutierem. Ifte autem juftus tuus Helchana, qui 
nobis a fcriptura proponitur ad exeraplum , duas fi* 
muluxores habuifle defcribitur: exquibus illa, quee 
prior nominatur , non habet filium, id eft, Annaj 
Fenenna autem & multos habere filios dicitur, & 
multas accepiflfe portiones. lUa autem prior unam 
' folam, quia ipfa fola eft, accepit partem , & de fte» 
rilitate conqueritur. Nunquidnam & nos contriftari 
debemus , quia filios non habemus , & virgjnes no* 
ftrae contriftari debent , quodfmefiliis vivunt? H^bq 
dixi afllimens perfonam eorum , qui nondum plene 
inftrufti de his , quae in fcripturis veteribus recitan^ 
tur 5 moveri fcrupulofius folent, Deprecor autem 
yos omnes , ut , quoniam fenfum tam difficilium tq^ 
lum conamur apcrire, & ea, quse veUixvla^ ot^t^SC^ 



76 ORIGENIS 

funt,^ Ecclefiae auribus pandere (in lefldone enim ve- 
teris Teftameriti, ficut dicit Apoftolus , velamen^ft 
pofitum) precibus a Domino poftuletis, ut dignetur 
nobis ad fe converfis auferre velamfti' etiam de hac 
leftione, quam habemus in manibus & planius hobis 
referare, qua^ tefta funt, ut & nos poflimus revelata 
facie in his , quas te6ta funt , glpriam Domini fpe* 
culari. 

4. Bratj inquit, 'uirunus di Ramatha demonte Ef^^^ 
fraim. Non me latet primo loco, quod in aliquibus 
exemplaribus habetur, Erat vir quidam y fed in his 
exemplaribus , quaeemendatioraprobavimus, itaha- 
betur ; Erat vir unus^ In quo nobis etiam Hebra&i, 
qui contradicunt in caeteris, acquiefcunt. Erat ergo 
vir unus, Vide , fi non hoc ipfum pertinet ad lau- 
jjemjufti, quod dicitur de eo , Erat vir unus. Nos, 
qui adhuG peccatores fumus , non poflTumus iftum ti- 
tulum laudis acquirere, quia unusquisque noftriira 
non eft unus , fed eft multi, Intuere namque alico- 
jus vultumnunc irati, nunc iterum triftis , paulopoft 
rurfum gaudentis , & iterum turbati , & rurfum le- 
nis , in alio tempore de rebus divinis & vitae aetcrnaB 
aftibus cbnfulentis , paulopoft vero, vel qu^B ad ava* 
ritiam, vel quae ad gloriam faeaili pertinent, molien* 
tis, Vides, quomodo ille , qui putatur unus efl^e, 
non eft unus, fed tot in eo perfonae videntur eflfe , 
quot mores, quia & fecundum (cvlptuTzs injipiens Jicut 
luna mutatuY. Unde & luna, cum videatur una eflTe 
per fubftantiaeimmutationem, tamen femper.a femet- 
ipfa alia eft ^ femperque diverfa : & fic etiam in ipfa 
conftat, quod una mulca^ fint, Sic ergo &nos, qui 
adhuc infipientes fumus & imperfefti ^ quia femper 
fnutamus fententias, & fempef diverla cupimus & 
fentimus , unus non polfumus dici. De juftis au- 
tem non folum per fingulos unus dicitur , verum & 
omnes compQtenterunus dicuntur, Etcurnonomnes ^ 

unus 



IN LIBRUM REGNORUM. HOM. L 77 

unus dicantur, qtiorum cor & fuiima una efle defcri* 
bitar? Unam ftmper omnes fapientiam meditantur^ 
unum fapiunt^ unum fentiunt , unum Deum vene- 
rantur^ unum Dominum Jefum Chriftum confitentur, 
uno Spiritu Dei replentur. Unde merito & ipfi omnes 
non folum unum ^ fed & unus dicuntur , ficut & Apo- 
ftolus defignavit^ dicens : Omnes quidem curruntj fei 
unus accipit falmdm. Vide? manifefte , quia omnes 
jufti unus eft ^ qui accipit palmam. Vere enim imi* 
taturjuftus, quitaliseft^ unum Dominum. "Namut 
ego arbitror, & illud c^uod per Ptophetam dicitur: 
Audi Ifrael , Dominus Deus tuus , Deus unus efi^ non 
tantum numero unus defignatur ^ qui utique fupra 
omnemr numerum eflTe credendus eft : fed per hocma- 
gisunus dici intelligendus eft, quod nunqiiam a fc'- 
flietipfo alter eflScitur, hoc eft, nunquam mutatur, 
nunquam in aliud vertitur, ficut & de eo DaVid pro> 
teftatur dicens ; 7«. autem idem iffe es, & anni tui non 
dejicient. Sed & illud in hunc fenfum refpicit ^ quod 
fcriptum eft: Egofum Dominus Deus vefler^ & non im» 
fnutvr. Immutabilis ergo eft Deus : & per hoc unus dici- 
tur^ quod non mutatur. Sic ergo & imitatorDeijuftus, 
qui ad imaginem Dei fadus eft^ unus & ipfe, cum kd per- 
fe6^um venerit, appellatur, quia & ipfe, cum in virtutis 
furoma conftiterit, non mutatur, ftd unus permanet 
femper. Nam dum in malitia eft unusquisque, per mul- 
ta dividitur^ & in diverfa difpergitur : & dum in multis 
eft pialitise generibus, dici non poteft unus. Igitur quia 
fecundum mirabilem hanc unitatem unus eft juftus , 
imo & plures jufti unus funt, ideo & fanftus Apofto- 
lus omnem cohortatur Ecclefiam dicens: Ut idem di- 
tatis omnes ^ & non jint in vobis jchismata ^ fitis autem 
ftrfeBi in eodem fenfu & in tadem fcientia, Propterea 
& in aftibus Apoftolorum cot & anima credentium 
una eflTe dicitur. Si autem & fubtilius aliquid confi- 
d^rare velimus^ invenirepoflfumus & allam unitatem. 



78 ORI SENIS 

Verbi gratia , fi ita mortificavero toembra mea, ut 
jam non concupifcat daro adverfus fpiriturn, neque 
fpiritu$ adyer(us carriem ^ fi jam non Ct alia lex in 
membris meis, quae repugnet legi mentis meae, & capti- 
vum me ducat in legem peccati , fi omnia ^ quas intra 
me funt ^ in uno atque in eodem fenfu pcrfefta fint^ 
& una atque eadem fententia moveantur') tunc ero 
& ego vir unus. 

5. Hic igitur laudabiUs duarum uxorum vir pri- 
mo omnium unde fit ^ videamus: Demantey inquit, 
Effraim^ Ergo non juftus de vallibus , nec' de cam- 
pis, nec de uUis inferioribus locis, fed nec de colli- 
bus quidem» De monte, inquit^ eft* De quo mon- 
te ? .De mo^te Effraim ^ qui interpretatur fruftifi- 
catio. Ergo de monte fruaiferq, & locus ejus fru- 
aifer/ Vide &fcripturam, quam laudem montibus 
dicit: Beusy inquit, Deus mmtium e/f, & non ejicon» 
•vaUiufn. Sed & nomen jufti hujus eft Helchana^ 
quod interpretatur pofleflio Dei. Certum eft^, quia 
ille, de quo diftumeft, quod unus effet vir, poilef- 
fio Dei eftj &non pofleflio d^monum. Quem enim 
daemones poflident , non eft unus^ fed multi: ficut & 
ipfi daemones de eo, quem poifidebant, refpcmderunt 
dicentes ^ quia legio nomen eft ei. Unus vero eft Hel- 
chana, qui eft pofleflio Dei , qui & habet patriam 
montem Effraim , montem fruftiferum. Ifte ergo 
tam laudabilis vir habuit duas uxores. Nomen uni 
Anna , & nomen fecundae Fenenna. Habuit autera 
filios de fecunda Fenenna : fterih's uxor erat prior il- 
la , qua & nobiHor erat. SimiHa invenies & in Genefi. 
Cognata quippe eft fibi fcripturadivina. Invenies ibi 
primam uxorem Abrahae Saram nobiHorem , fecun- 
dam vero ^gyptiam Agar ignobilem fuifle , & ante 
patrem eff^eftum Abraham de ignobiH, quam de no- 
biH. Fit autem ppftmodum etiam de nobiH conjuge 
|)ater. Ita ergo & nunc Helchana hic , qui eft pof- 

feflio 



I 



IN LIBRUM REGNORUM. HOM. I. 79 

feflio Dei, prius de fecunda uxore efficitur pater, 
quoniam (ifuidem concluferat Deiis vulvam Annse, 
ficut & prius concluferat vulvam Sarae, Poft pluri- 
inos vero partus FenenrtaB & Annae vulva orationibus 
& precibus aperitur , & efficitur & ipfa mater filii ejus^ 
quem obtulit Deo, Quid ergo h«c in fe facramenti 
contineant, videamus: Fenenna interpretatur con- 
verfio , Anna autem interpretatur gratia. Unusquis- 
que ergonpftrum qui vult effici pofleffio Dei, ifl:as fibi 
duas jungat uxores , & cum ipfis fibi nuptias celebret. 
Primam fibi jungat , quae nobilior eft & generofior, 
gratiam. Hs&c nobis per fidem prima conjungitur, 
ficut & ApoftolUS dicit : Gratta falvi fuBi ejitsptt jidcm. 
Secundae vero conjungatur Fenennae ^ id eft , con-» 
verfioni: quia poft gratia creduHtatis emendatio fit 
morum & vitae converfio. Scd cum ifte fit ordo 
nuptiarum^ alius ordo procreationis efficitur. Prima 
naraque nobis parit filios Fenenna^ quia primos fru- 
ftus de converfione proferimusj &prima juftitiae ger- 
xnina de atl:ibus & operibus procreamus. Primum 
namque juftitiae opus eft converti a peccatis : quia 
nifi ante convertamur ^ & declihemus a malo > nec 
de Anna pffici patres , nec de gratia poterimus filios 
generare. Videamus ergo nunc uniuscujusque dif- 
ferentias. Filio^ habet Fenenna ^ fed qui non aili- 
ftunt Deo. Neque enim tales eflTe poflTunt filii corh 
verfionis , ut affiftant , & adhaereant Deo. Nec ta- 
men inanes & penitus alieni funt a rebus Dei. Acci- 
piunt namque partes de facrificiis divinis ^ & edunt 
de hoftiis Dei; Unusquisque ergo noftrum primo 
convertitur a.peccato, & ex converfione generat 
opera juftitiae, Poftea vero excitata in nobis Anna 
per zelum & aemulationem boni precem fundit ad 
Deum , ut & ipfa filios generet. Quales ergo Anna, 
quaeeftgratia, filios generat? Qui affideantDeo. Ora- 
tia enim & Viritas pgr JefHm Chrijium fa£ia eft. .Hic 



to : ORI GENIS 

crgo eft fiHus gratiae^ qui Deo yacat & vcrbo DeL 
Vis autem evidentiorem tibi oftendam & in Evarige- 
liis hujusmbdi intelligentiae formam', quae in lege qui- 
dem adumbratur per uxores , ift Lvangeliis vero jam 
praefens defcribitur per forores ? Vide Martham & 
Mariam, ex quibus quidem Martha conturbatur, & 
fatagit Girca multum minifterium ^ & explet opcTa 
converiionis , & per haec velut con verfioni? filios gc- 
nerat» Maria vero fecus pedes Verbi Dei intenta 
optimam partem elegiiTe dicitur, & per hsec intelligi- 
tur velut gratias germina procreare. Sic ergo &nunc 
Anna generat filium; Quem filium? Saimuelcm, in- 
quitv qui Deo afliftit ^ de qpo in Pfalmis dicitur: Mo^ 
Jis & Aaron in facerdotibus ejuSj & S&fnuil in his^ qni 
invocant nomen ejus, ^Sed & Teremias dicit : Si fiett^ 
rint Mafes & Samuel in confpeau meo > non dimittam eis^ 
Si ergo tantus & talis eft filius gratiae^ & nos feftine- 
mus quidem ad Annae nuptias , fed patienter agamuSj 
ut prius nobis filii de converfione nafcantur , prius in 
bonis operibus placeamus, tunc deinde &de gratia, & 
dono fpiritus filium procreemus. Et qualem filium? 
Qualis hic filius eft, Samuel, inquit, qui interpreta* 
tur ibi ipfe Deus» Vides , quales filios gejierat gra- 
tia? Sic enim fcriptum ell de his, qui fpiritus gra* 
tiam confecuti funt, dicente Apoftolo : Si vero Vro^ 
fheta intretf aut imperitus^ aut idiota intonventum w- 
firumy difcemitur ab omnibusy occulta quoque Cordis ejus 
manifefia fient : & tunc cadens infaciem adorabit Deum^ 
dicenSf quiavere Deurjnvobis eji» HoceftefgO^ quod 
interpretatur Samuei, ibi ipfe Deus. Ubi enim fpi* 
ritus gratiae, ibi ipfe efle diciturDeus. Sed ifte no- 
bis talis fiUui non poteft pafci, nifi praBCeflerinlpriuft 
filii Fenennae ; nifi enim pr^ecedant opera converfio- 
nis , nop meremilr gratiam fpiritus, nec ex ipfa poi^ 
fumus donum fpiritus generarc. 



IN LIBRUM RECNORUM. HOM. I. 8x 

6. Videamus autem, & ad qu«m locum conve- 
niebac Helchana cum uxoribus fuis. Immolau^ ih<- 
quic, dvminoinSih. Erant aHtent ^ inquit, HeliiH^ 
(b dtioflii ejui Ofni & Finees facerdofes Dmini. Silo 
nomen eft loci, in quo facrificia Domino oifere- 
bantur , priusquam templum aedificaretur in Jcrufa* 
lem. In hoc ergo loco , qui appellatur Silo , hoftis 
pro peccatis ofFcrebantur, & ibi fiebat purgatio pec- 
catorum. ^ilo autem interpretatur avulfio vel ex- 
calceatio, hoc eft calceanienti refolutio, & uterqu^ 
fenfus convenienter aptatur. Locus enim , in quo 
peccata purgantur, rcde avulfio nominatur, ubi 
avellitur cor lapideum, &inferitur cor cameum: vel 
excalceatio, quia omnes, donec ad fanftum locum ve- 
niamus , excalceati fumus : cum autem pervenerimus 
ad eum , difcalceari jubemur. Sic dicitur ad Mofen: 
Solve corrigiam cakeamenti tui. Locus enim , in quo tii 
fias^ 'errafahSla eft. Et quid putamus, quod in his 
non aliquid myfterii obteftum fit, fed quia Deus exe- 
crabatur calceamenta Mofi corporalia , ideo haec jii- 
bebantur? Aut illud magis putandum eft, quod^ 
cum exirfet de terra iEgypti , habebat calceamenta 
de pellibus mortuis , & erat velut quadam mortalitate 
conftriftus: cum vero coepit proficere ad virtutem, 
& afcendere montem Dei ^ atque ibi immortalibus mi- 
niftf are myfteriis , tunc dicit ad eum , ut indicia mor- 
talitatis abjiceret , quae in calceamentis pelliceis de- 
fignantur. Ego puto , quod propterea & Apoftolis 
fuis Salvator praecepit , ne haberent calceamenta in 
pedibusfuis, ut ipforum pedes , qui currebant ad an- 
nunciandum vitam acternam, omni carerent mortali- 
tatis indicio: quippe qui illam viamincederent, qnx 
didt: E^ofumvia^ veritas & ^ita. Nemo enim viam 
vita cum mortalitatis indicio incedit. Talis ergo eft 
locus ifte fimiliter^ ubi eft Heli vir minus Iaudabilis« 
Pro peccato enim retrorfum corruens exQ>iravit. £t 
Or^eni^ Tm^ VJL F xvna 



82 O RI GE PJIS , 

non putemiis, quod ifte folus retxorfum corruens ex- 
fpiraverit, fed & nunc fi quis retrorfum corruit, fi 
quis retro convertitur a fide & veritate, neceffe eft^ 
utcadat, & ut continuo moriatur. Sed & in Deu- 
teronomio comminatio peccatoribus intentatur , cum 
dicitur: Et opifihotonus infanakiUs. Opiftiiotonus aii- 
tem tergi aegritudinem & pofteriorum partium fignlfi- 
cat, & utique non fine caufa, cum tot genera lan- 
guoris habeantur humani) hoc potii&mum genus lan- 
guoris adfcribitur peccatori. Nam & in Genefi uxor 
Loth , quae retro converfa eft, divinum dicitur trans- 
greffa praeceptum, quo ei mandatum fuerat, ne re- 
trorfum, refpiceret , neve ftaret in omni regione, & 
ndeo effefta eft ftaticulum falis. Dominus quoque & 
Salvator nofter in Evangelio: Mi«o, inquit, mit- 
tens manum fuam in aratrum , & rettB refpiciens aftus 
eft regno Dei. Infuper quoque, cum de pluribus do- 
cuiffet , addit & hoc , dicens : Memores efiote uxoris 
Loth. Optimum igitur eft oblivifci priora , ^bliyifci 
praeterita, uti ne comprehendat nos opifthotonus in- 
fanabilis languor, neque cadamus retrorfum ficut 
Heli, & moriamur. 

7. Ibi autem erant duo filii Heli. Heli interpre*^ 
tatur Afabs, five extrarius. Extrarius quippe a Deo 
eft, qui non tenet difciplinam, qui dehnquentem fi- 
lium non caftigat , non corripit , ut emendet : qui 
indulget vitiis, qui delifta non punit, ficut & Apo- 
ftolus dicit '.' Quodji extra difciplinam efiis , cujus parti^- 
cipesfaSii funt omnes , ergo adulterini^ & nonjilii efiis. 
Ifte eft ergo Heli , qui propter haec punitur a Deo. 
Videamus autem, qui funt & filii ejus. Ofni, inquit, 
& Finces. Interpretatur autem Ofni exceffus con- 
verfionis. De Fenenna autem paulo ante diximus, 
quod effet converfio : hic autem, qui excedit, & 
longe efBcitur abemendatione, nec converti vult ad 
Dominum, propterea impius permanet. Sed & qui« 

cum- 



^IN LIBRUM REGNORUM, HOM. I. 83 

.ciimque ille eft^ quem videmus poft peccatum non 
converti ad Dominum , & agere poenitcntiam, nec 
recipere meritum futuri judicii , & verbi divini prae- 
cipientis: Nunquid qui cadit j non adjiciet y utrefurgati 
Aut qui converfus ejl , non revertetur ? refte & de ipfo 
dicimus^ quia fit Ofni, & excedens a converfione. 
Sed & alius filius ejus dicitur Finees. Duos noyimus 
in fcripturis hoc nomine appellatos , Fineem illum 
juftum Aaron filium , & hunc injuftum filium Heli, 
Unde & competenter duas hujus nominis interpreta- 
tiones invenimus. Significat enim Finecs in lingua 
noftra oris obturatio , vel ori parcens. Peccator 
ergo , &qui duritiam non habet, ad loquendum ob- 
turatum habet os : juftus vero parcit ori fuo. Ho- 
dieque in facerdotibus Domini habetur uterque Fi- 
nees , habetur & Eleazar , qui in fcripturis primus 
epifcopus nominatus cft , ficut in Numeris fcriptum 
cft. Sunt ergo hodieque in facerdotibus , quicum- 
que parcunt ori fuo , & omnis fermo malusnequaquam 
de ore eorum procedit. Sunt facerdotes , ex quo- ' 
rum ore nuUum fcandalum , nullum mendacium , nul- 
lus dolus., neque falfitas ulla depromitur, & ifti me- 
rito Finees illi Aaron filio comparantur. Sunt autem 
aliqui & fecundum iftum Fineem Heli filium facerdo- 
tes, qui obturatum os habent five imperitiaB vitio, 
five confcicntia pcccatorum. Sedhoc eft, quod de- 
precor, ut fi quis eft, qui in facerdotalem ordinem 
fe afcitum videt^ fatifagat eruditioni & emendationi 
operam dare, & feftinct effici de illo numero beato- 
rum, ne forte inveniatur cx iftis facerdotibus , qui 
& reprobantur & puniuntur a Deo. 

8. Sed tcmpus eft jam, & de oratione Annae, 
quam profudit ofFerensDeo Samuelem, quem a lacle 
depulerat , pauca memorare. In qua primo quidem 
hoc dicimus, quod is, qui Deo offertur puer, ante 
offerrinonpotuit) quam depelleretur a la£le. Inquo 



84 ORIGENIS 

cftenditur confecrari Deo neminem poiTe , qui adhuc 
lafte alitur , & puer cft fenfibus , atque expers eft fer- 
monis juftitiae , nec facerdotalia poteft procurare fa* 
cramenta, nifi defifiat a puerilibus, & in majus afcen* 
dat ab his, quibus Apoftolus dicit: Lacv^is f^um 
dediy non efcam. Nondunt enim foteratiu Alioquin fe« 
cundum literam quid videtur operas pretii, puerulum 
nuper a la£te depulfum Deo offerri, ubi non mater in- 
tererit, non nutrices fovebunt, ne^ue educandi pueri 
aderunt ulla fubfidia? Sed vide, quia fcripturas fermo 
itaaptuseft, utfiguraliter doceat, quodomnis, qui 
primo ad fidem convertitur y laCte & non cibo forti 
alitur , de quibus in altero loco dicitur : Et effelii eftisy 
qui latie indigetisy & non ciboforti. Quoniam omnis ^ qui 
lade alitur , aliirws eft a fermone juftitia. Parvulfts eft 
enim. PerfeBorum eft cibms folidus ^ qui fro fojjtbilitate fu* 
mendi exercitatos habent fenfus ad difcrettonem boni acmalim 
Igitur quicumque a la£te nondum depellitur) fed par* 
vuius eft, non poteft afcendere ad templum Domim', 
non poteft afccndere ad minifteria facerdotum ^ nec 
facrificiis interefle, fed ne mater quidem ejus afcendit, 
cum poflit afcendere. Gratia eft enim mater ejus An- 
ria, quaefervat, &cuftoditeum, &enutriteum, ut 
temporc opportuno pariter cum ipfo afcendat. Qu» 
cum viderit ipfi adefle tempus, ut jam recedens ala£le 
folidis & fortibus cibis utatur, utpoflit& facerdoti- 
bus intereflTe^ & de altaris edere facrificiis, tunc eum, 
Deo confecrat. Vide, fi in alio loco in fcripturis 
fandlis invenis fignificari aliquem a lafte depulfum. 
Ego tamen, quantum ad prsefens memoriafuggerit^ 
Ifaacmemini, de quo fcriptum eft, quod convivium 
magnum fecit Abraham ea die, qua a la6te depulfus 
cft Ifaac filius fuu^s^ Apud homines quidem f«culi hu- 
jus parentes folept natalis diem celebrare filiorum: 
Abraham vero n6n celebrat natalem diem liaac filii 
fui^ fed illum diem feftum agit^ & Istitiedeputat^ & 

convi« 



IN LIBRUM REGNORUM. HOM. I. 85 

conviviacelebrat) cumeumalaftedepellit, &add- 
bos fortes & folidos applicat ^ quafi fi per hsc dieeret 
Ifaac: Cum fa£ius fum vir y depofui ^ qua erant parvuii. 
Oportet ergo talem effe hunc, qui oiFertur Deo, ut 
habitet infanftis, qui poflit vefci carnibus fandis, de 
quibus fbriptum e(l : SanBiJicamini^ ut manducetis carnes. 
9« Sed videamus , quali eum prece Anna, id eft 
gratia ^ confecrat Deo. Novum qurppe aliquid in 
principiis ipfis obfervabimus. Ait enim : Et vravit 
Anna ^ & dixit. £t nusquam eam quafi ad Deum oran* 
tem invenio ^ vel loquentem , nifi per duo tantum 
verba, ubidicit: i>M/tfyjiwf infalutari tuoy & aliud: 
QuU nm efiprater te. Initium autem fic habet : Exul- 
tavit cor meum in Domino. Non dixit, exultavit cor 
meum in te' Si enim eflet oratio , ita dici confequens 
erat: ExultavitGormeuminte. £t iterim in fequenti 
verfuejusdicit: Exattatum efi cornu meum in Deo. Non 
dixit: £xaltatum eft comumeum in te, fed in Deo. 
Dilatatum eji os meum fuper inimicosj, quia Utata fum in 
falutari tuo. Unus, ut dixi y fermo orationem con- 
tinet: Latatafuminjulutarituo^ & in confequentibus 
non dicit) quianon efl fanftus, nifi tu, fed, non efi 
fanSiuSj ut efi Dominus ^ &, non ifi prater te. Hic ler- 
roo non videtur fer vafle orationis ordinem- In novif- 
fimis autem iongac fupphcationis fpecie etiam commo« 
nitiones quasdam introducit , dicens : Noltte multipli- 
care loqui mala > neque exeat maliloquacitos de ore vefiro^ 
quia fortis in fcientia Dominus, In quo nec videtur jam 
adDominumloqui. Quid ergo diccmus de his? Ego 
cum legerem aliquando apud Apoftolum, quoddixit: 
Sine irtermijjione orate j quaerebam, fi praeceptum hoc 
poffibile eflet impleri. Quis enira poteft nunquam de- 
fmere ab oratione , ita ut neque cibum neque potum 
fumendi tempus habeat? Quippe cum fi haec fiant, in- 
termittenda vidctur oratio. Sed nec dormiendi aiit 
aliquid aliud humani ufus agendi veniam fecundum 

F 3 iftud 



8<f O RI G EiNIS 

iftud praeceptum oratio communiter intellefta conce- 
dit. Videamus ergo , ne forte oraries adus ejus , qui 
jn divino verfatur officio, & omnia gefta vel difta, 
quae fecundum Deum gerit & dicit, ad orationem re- 
portentur. Si enim oratio hoc folum intelligatur, 
quod communiter fcitnus , neque Anna in his verbis 
orafle videbitur , & nunquam uUus juftorum fecun- 
dum Apoftoli pja?ceptum fine intermiffione orarepot- 
e.ft.. Si vero omnis aftus jufti ^ queni fecundum 
Deum agit & fecundum mand^tum divinimi ^ oratip 
reputatur, quia juftus fme intermiifione, quaejufta 
funt, agit, per hoc fine intermiflione juftus drabit, 
n^Q unquam ab oratione ceflTabit , nifi juftus eflTe de- 
fiftat. Cum enim injuftura aliquid agimus aut deliu* 
quimus, certum eft, quodeo temporeetiam abora- 
tione ceflamus. Puto , quod hoc edocemur & in pfal- 
mis, cumdicitur: Elevatio munuum meantm JacYiJicium 
wfperririum. Non enim puto , quod, fi quis eleva- 
verit vel extenderit manus ad c^lum (ut habitus 
orantium eflfe folet) continuo facrificium obtulerit 
Deo. Sed videamus, ne forte hoc fit, quod ibi in- 
dicat fermo Dei, quia per manus opera intdliguntur. 
Elevat manus ille, qui elevat aftus fuos a terra, & 
converfatio ejus adhuc in terra ambulantis in coelis 
cft.' Excelfi efgo aclus & fublimes, quos videntes 
homines magnificant patrem coeleftem, elevatio ma- 
nuum dicitur, & facrificium vefpertinum. An non & 
in lege id per myfterium docebatur, cumMoyfe ele- 
vante manus vincebat Ifrael ? demittente vero & de- 
jiciente deorfum vincebat Amalech ? Et fi omnia hac 
figuraliter contingebant illis , fcriptafunt vero propternoj^ 
in qnos fnes faculorum devenerunt. Quare intelh*gere 
debemus, quia, donec famulus Dei elevat aftus fuos 
ad Deum , vincit gens Dei : cum autem dejecerit & 
demiferit manus , ideft, aftusfuos, vincit Amalech 
inimicus Dei. Aut quid videtur? (volo enim pau- 

lulum 



IN LIBRUM REGNbRU!^. HOM. I. 87 

lulam immorari chtA his ,' qui nolunt haec fpiritaliter, 
fed fecundum literamintelligi)nunquidnamputandum 
eft, quod omnipotens Deus ad ihanus refpiceret Moy- 
fi, & fiquidem videret eas fiirfiim elevatas, Ifi^ael vi- 
ftoriamdaret: fi vero deorfiim dejeftas , Amalechi- 
tis? Siccine dignum eft: de fan6li Spiritus fentire fer- 
monibus? An illud potius putandum efl:, quod futu- 
ra in his myfteria preeformabat ? Quae quidem de cru- 
cis facramento & affixione manuum Salvatoris intel- 
ligi tritum jam, & a multis faepc diflertum eft. Sed 
quoniara innovari femper jubetur is , qui fecundum 
Evangelium vivit , & novum Teftaraentum femper 
debet novis fenfibus ill.uftrari, & cantare Doraind ju- 
bemur canticum novum, & interior homo nofter, 
non dJxit Paulus , quia remvatur & ftetit, fed retKh' 
'i/atur de die indiem: oportebat etiamnos & de oratio- 
nis modo, qualiter fine intermiflione orandum fit, & 
de elevatione manuura, quod facrificiura dicitur vef- 
pertinura , non folum ufitatis & attritis , fed & aliquan- 
tulum innovatis diflTertionibus explanare. 

10. Videamus ergo, quid fibi vult ratio ifta ora- 
tionis Annae, quamfi didiceriraus, fimiliter fortaflis 
& nos orare poteriraus. Exultavitj mquit ^ cor meum 
in Domino. Neceflario addidit: In Domino. Eft enim 
exultatio, quae non eft in Doraino, ficut & illud di- 
citur : Gaudete in Domino. Poteft enira quis gaudere 
in carnalibus , ,& non in Domino. Si enim gaudeam , 
quod inveni chefaurum vifibilem , iftud gaudium car- 
nis eft, & non in Domino. Si gaudeam, quod me 
homines laudant, & forte non pro merito, non eft 
hoc gaudere inDomino, Si gaudeam in rebus fragi- 
libus & caducis , haec omnia non habent laudabile gau- 
dium. Si verogaudeam, quoniamdignushabitusfunj, 
pro nomine Domini injuriam pati, irtud gaudium in 
Domino eft , quia ipfe dixit fuper his : Gaudete CT exuU 
latey i^uiu merces vejira multa ejlincoelis. Sigaudeam, 

F 4 cv.\m 



88 O R I G E N I S . 

cum odia in me exercentur injufta, fi gaudeam, cum 
impugnor propter verbuiti Dei, fi gaudeam, cum ca- 
itigor in languoribus > in perfecutionibus , in anguftiis, 
jQhdSC omnia tetus excipiam, iftudgaudiumin Oomi« 
no efl. £t ideo nos docet fcriptura, ut abjici^ntes gau« 
dia terrena, iragilia, & caduca de jfBternis gaudiis 
exultemus in Domino, ut merito dicamus, quod An- 
na dixit: Extiltavit cor meum in Domino. £t quoniam 
cum ha&c dicuntur , quidam de aftantibus repletus eti: 
fpiritu immundo, & exclamavit ita, ut fieret populi 
concurfus, dicamus & nos cum Anna dicente: Exul» 
tavit coY meum in Dmino. Contrarius fpiritus exulta- 
tionem noftram in Domino ferre non potuit, fed vult 
eam mutare, ut ablata ea introducat triftitiam, & pro« 
hibeat nos dicere: Exultavit cor meum ih Domino. Ve- 
Tum ne nosimpediamur , fed magis ac magis dicamus: 
Exultavit cormtum in Domim: & pro hoc ipfo , quod 
videmusimmundosfpiritusflagellari, gaudeamus: quia 
& per haec multi convertuntur ad Dominum, multi 
cmendantur, multi ad fidem veniunt, & nihil ert, quod 
fine c^ufa faciat Dominus, nec aliquid fieri fruftra 
permittit. Nam quoniam multi funt, qui verbo non 
credunt, nec rationem dpftrinae fufclpiunt, in his cum 
daemoninfilierit, tunc convertuntur, ut, ubi abun- 
davit deli^lum 9 fuperabundet gratia: & ubi maligna 
Virtus operataeft, ibiplus poftraodum Domini gratia 
operetur : quia , cum cxpuleric Domini gratia mali- 
gnum fpiritum , introducit Spiritum fanftum: &ani- 
ma, qu8B repleta fuerit fpiritu immundo, repleturpoft- 
modum Spiritu fanfto. Ideo pro his omnibus dicamus : 
Exultavit cor meumin Domino. Et exaltatum eft corm 
meum in Deo meo. Sunt qusedam cornua juftorum , qui- 
bus utuntur vel agentes aliquid vel loquentes ^ ficut 
cum dicunt : In te inimicos noftros ventilabimus cornu. 
In grasco Ktqo^ncroiui^if dicitur, quod eft cornu petemus, 
vel ventilabimus. Sed & alibi dicitur : Et exaltabuntur 

cornua 



. m LIBRUM REGNORUM. HOM. L 89 

€$mua jufiu Oportet ergo nos habere ifta cornua, 

qaac juftis de caufis apicibus Chrifti crucis conferuntur, 

ut in his deftruamuS) & dejiciamus adverfarias virtu* 

tes de anima noftra^ quibus proftratis &expulfis pof-^ 

fit in nobis plantari vinea, quia vimafaEiaefi dileEio in 

c$rnu in ioco uberi. Exaltatum c ft ergo cornu & hu]us 

juftsgratis, &omnisjuftiin Domino. Dilatatum eji 

0i meum fuper inimicos meos. Scriptum eft : Dilata ot 

tuumy tJf adimfUbo iUuij & nunc dicit hasc jufta: DHd^ 

tatum eft os meum. Si idoneus & fortis fuero in verbo 

effedus , & validus in fapicntia, ita ut non anguftis af- 

fertionibus , fed dilatatis & afflaentibus confutare pof- 

fim omnem fcientiam extoUentem fe ad verfum fidem & 

veritatemChrifti : vel cum incredulitatem vel perfidiam 

arguens Judaeorum ex lege & ex Prophetis deprom- 

tam, oftendero effe ChriftuuJ Jefum , & in omnibu« 

potero redarguere veritatis inlmicos : tunc dignepofr 

fum etiam ego dicere: Dilatatum eft os meum fuper ini^ 

nticos meos. Si mihi certamen moveat Bafilides , & eum 

vehementerobtrivero: fi Valentini difcipulus occur* 

rat & me quaeftionibus ventilet , & de hoc certamine 

vickor exiero : fi his proftratis Marcion occurrat, & 

^ difcefferit etiam ipfe fuperatus: Dilataium eft os meum 

fuper inimim meos. Si iftis confutatis occurrant philo- 

fophi infultantes fimplicitati fidei noftrs, & idiotas nos 

iraperitosque clamitantes, & convertar etiam ad ipfos, 

& verae fapientiae viribus falfa^ ac fucatae fapientiaB ne- 

bulam obturbavero, & nonfolum hujus mundi, fed & 

principum hujus mundi fapientiam deftruxero , tunc • 

plenius dilatatum eft os meum fuper inimicos meos. 

Sanfti eft ergo vox irta & perfefti , qui rebus ipfis & 

veritate fubnixum hujuscemodi fermbnem poflit pro- 

ferre & dicere : Dilatatum eft os meumfuper irumlcos meos. 

Oportet crgo nos primo os noflxum dilatare, ut im- 

pleat illud Deus. Quomodo autem os primo dilata- 

iDUs? per meditationem verbi di\^ni, ut poflimus eo 

F 5 \3i&Q^\^ 



/ 



id ; RI GENIS 

crgo effc filius gratiae, qui Deo yacat Hc verbo Deh 
Vis autem evidentiorem tibi oftendam & in Evarige- 
liis hujusmodi intelligentiae formam'^ qusB in lege qui* 
' dem adumbratur per uxores , in Lvangeliis vero jam 
praefens defcribitur per forores ? Vide Martham & 
Mariam, ex quibus quidem Martha conturbatur, & 
fatagit Girca multum minifterium ^ & explet opeTa 
converfionis , & per haec velut converfioni? filios ge- 
nerat» Maria vcro fecus pedes Verbi Dei intenta 
optimam partem elegilTe dicitur, & per haec intelligi- 
tur velut gratiae germina procreare. Sic ergo & nunc 
Anna generat filium. Quemfilium? Samuelcm, in- 
quit, quiDeo affiftit^ dequoin Pfalmisdicitur: Mo- 
Jei & Aaron in facerdetihus ejus^ tf Safnutl in his^ qui 
invocant nomen ejus. 'Sed & Teremias dicit t Si fiete* 
rint Mafes & Samuel in confpeau meo > non dimittam eis. 
Si ergo tantus & talis cft filius gr^tiae, & nos feflane- 
mus quidem ad Annae nuptias , fed patienter agamus^ 
ut prius nobis filii de converfione nafcantur , prius in 
bonis operibus placeamus, tunc deinde &de gratia, & 
dono fpiritus filium procreemus. Et qualem filium ? 
Qualis hic filius eftj Samuel, inquit, qui interpreta» 
tur ibi ipfe Deus. Vides , quales filios gejtierat gra- 
tia? Sic enim fcriptum eft de his^ qui fpiritus gra- 
tiam confecuti fimt, dicente Apoftolo : Si 'ueto Pro^ 
fheta intret^ aut imperitus^ aut idiota inconventum *vi'^ 
ftrum^ difcemitur ab omnibusy occulta quoque Cordit ejus 
manifefta fient : & tunc cadens infaciem adorabit Deum^ 
dicensy quiavere Deurjn vobis eft. Hoc eft ergO^ quod 
interpretatur Samuei, ibi iple Deus. Ubi enim fpi» 
ritus gratiae, ibi ipfe efle dicitur Deus. Sed ifte no» 
bistalis filiui non poteft nafci, nifi praeceflerintpriufi 
filii Fenennae ; nifi enim prs&cedant opera converfio* 
nis , nop meremtlr gratiam fpiritus, nec &i ipfa pol^ 
fumus donum Ipiritus generare. 

6.Vu 



IN LIBRUM RE6N0RUM. HOM. I. 8t 

6. Videamus autem, & ad qu€m locum conve* 
niebat Helchana cum uxoribus fuis. Immolart^ m- 
quic^, domim in Sih. ErantaHtem^ inquit, Heiiiii^ 
tJ dmfilii ejuf Ofni & Finees facerdotes Dmini, Silo 
nomen eft loci, in quo facrificia Domino offere- 
bantur , priusquam templum aedificaretur in Jerufa* 
lefl). In hoc ergo loco , qui appeJlatur Silo, hoftia 
pro peccatis ofFtTcbantur, & ibi fiebat purgatio pec* 
catorum. i?ilo autem interpretatur avulfio vel^ex- 
calceatio , hoc eft calceamenti refolutio , & uterqu^ 
fcnfus convenienter aptatur. Locus enim , in quo 
peccata purgantiir, rcfte avulfio nominatur, ubi 
avellitur cor lapideum, &inferitur cor cameum: vel 
excalceatio, quia omnes, donec ad fan&um locum ve- 
niamus , excalceati fumus : cum autem pervenerimus 
ad eum , difcalceari jubemur. Sic dicitur ad Mofen: 
Solve eorrigiam cakeamenti tui. Locus tnim , m qu$ tli 
ftas^ 'orrafai.Eia eft. Et quid putamus, quod in his 
non aliquid myfterii obteftum fit, fed quia Deus exe- 
crabatur calceamenta Mofi corporalia , ideo hac ju- 
bebantur? Aut illud magis putandum eft, quod^ 
cum exirtt de terra iEgypti , habebat calceamenta 
de pellibus mortuis , & erat velut quadam mortalitate 
oonftriftus: cum vero coepit proficere ad virtutem, 
& afcendere montem Dei , atque ibi immortalibus mi- 
niftf are myfteriis , tunc dicit ad eum , ut indicia mor- 
talitatis abjiceret , quas in calceamentis pelliceis de- 
fignantur. Ego puto , quod propterea & Apoftolis 
fuis Salvator pnecepit , ne haberent calceamenta in 
pedibus fuis , ut ipforum pedes , qui currebant ad an- 
nunciandum vitam «ternam, omni carerent mortali- 
tatis indicio: quippe qui illam viam incederent, qu« 
dicit: Egofumvia^ veritas & ^ita. Nemoenimviam 
vitae cum mortalitatis indicio incedit. Talis ergo eft 
locus ifte firailiter, ubi eft Heli vir minus laudabilis^ 
Fro peccato enim retrorfum corruens exipiravit. £t 
Or^mi^ T(Mh VIL F uow 



82 : R I G E P« I S 

nonputemiiSi quodifte folus retrorfum corruens ex- 
fpiraverit^ fed & nunc fi quis retrorfum corruit, fi 
quis retro convertitur a fide & veritate, necefle eft^ 
utcadat, & ut continuo moriatur. Sed & in Deu- 
teronomio CQmminatio peccatoribus intentatur, cum 
dicitur: Et ofifihotonus infanakilis, Qpiftliotonus au- 
tem tergi aegritudinem & pofteriorum partium fignyl- 
cat, & utique non fme caufa, cum tot genera lan- 
guotis babeantur humani, hoc potiflimum genus lan- 
guoris adfcribitur peccatori, Nam & in Genefi uxor 
Loth , qu8B retro converfa eft, divinum dicitur trans- 
grefla praeceptum, quo ei mandatum fuerat, ne re- 
txorfum.refpiceret, neve ftarct in omni regione, & 
-ideo eff^efta eft ftaticulum falis. Dominus quoque & 
Salvator nofter jn Evangelio; Nmo , inquit , miu 
tfns manum fuam in aratrum , tjf retre refpiciens aptus 
^ regno Dei. Infuper quoque, cum de pluribus do- 
cuiflTet , addit & hoc , dicens : Memores efiote ttxoris 
Loth. Optimum igitur eft oblivifci priora , .obliyifci 
praeterita, uti ne comprehendat nos opifthotonus in- 
fanabilis languor, neque cadamus retrorfum ficut 
Heli, & moriamur. 

7. Ibi autem erant duo filii Heli. Heli interpre* 
tatur Afabs, five extrarius. Extrarius quippe a Deo 
eft, qui non tenet difciplinam, qui delinquentem fi- 
lium non caftigat , non corripit , ut emendet : qui 
indulget vitiis, qui delifta non punit, ficut & Apo- 
ftoius dicil :* Quodfi extra difciplinam efiis , cujus farti^ 
cipesfaBi funt omnes , ergo adutterini^ & nonfilii efiis. 
Ifte eft ergo Heli , qui propter hac punitur a Dco. 
Videamus autem, qui funt & filii ejus. Ofni, inquit, 
& Finces. Interpretatur autem Ofni excefllis con* 
verfionis. De Fenenna autem paulo ante diximus, 
quod eiTet converfio ; hic autem, qui excedit, & 
longe efficitur abemendatione, nec converti vult ad 
Dominum^ propterea impius permanet. Sed & qui« 

cum- 



^IN LIBRUM REGNORUM, HOM. I. 83 

^ciimque ille eft 5 quem videmus poft peccatum non 
converti ad Dominum , & agere poenitcntiam, nec 
recipere meritum futuri judicii , & verbi divini prae- 
cipientis: Nunquid qui cadit y nonadjiciety utrefurgafi 
Aut qui cmverfus ejl , non revertetur ? refte & de ipfo 
dicimusi quia fit Ofni , & excedens a converfione. 
Sed & alius filius ejus dicitur Finees. Duos noyimus 
in fcripturis hoc nomine appellatos , Fineem illum 
juftum Aaron filium , & bunc injuftum filium Heli. 
Unde & corapetenter duas hujus nominis interpreta- 
tiones invenimus. Significat enim Finecs in lingua 
noftra oris obturatio , vel ori parcens. Peccator 
ergo , &qui duritiam non habet, ad loquendum ob- 
turatum habet os : juftus vero parcit ori fuo. Ho- 
dieque in facerdotibus Domini habetur uterque Fi- 
nees , habetur & Eleazar 3 qui in fcripturis primus 
epifcopus riominatus eft , ficut in Numeris fcriptum 
cft. Sunt ergo hodieque in facerdotibus , quicum- 
que parcuntori fuo , & omnis fermo malusnequaquam 
de ore eorum procedit. Sunt facerdotes , ex quo* " 
rum ore nuUum fcandalum , nullum mendacium , nul- 
lus dolus., neque falfitas ulla depromitur, & ifti me- 
rito Fin^ illi Aaron filio comparantur. Sunt autem 
aliqui & fecundum iftum Fineem Heli filium facerdo- 
tes, qui obturatum os habent five imperiti» vitio, 
five confcicntia pcccatorum. Sedhoc eft, quod de- 
"precor, ut fi quis eft, qui in facerdotalem ordinem 
fe afcitum videt^ fatifagat eruditioni & emendationi 
operam dare, & feftinct effici de illo nuraero beato- 
rum, ne forte inveniatur ex iftis facerdotibus , qui 
& reprobantur & puniuntur a Deo. 

8. Sed tcmpus eft jam, & de oratione Annae, 
quam profudit off^erens Deo Samuelem, quem a lacle 
depulerat , pauca memorare. In qua primo quidem 
hoc dicimus, quod is, qui Deo offertur puer, ante 
offerrinonpotuit) quam depelleretur a la£le. Inquo 



S4 ORIGENIS 

cftenditur confecrari Deo neminem poiTe , qui adhuc 
lafte alitur , & puer cft fenlibus , atque expers eft fer- 
monis juftitiae, nec facerdotalia poteft procurare fa* 
cramenta, nili defifiat a puerilibus, & in majus afcen* 
dat ab his, quibus Apoftolus dicit: Lacv^is fotum 
dediy non efcam. Nmdum enim foteratiu Alioquin fe« 
cundum literam quid videtur operae pretii, puerulum 
nuper a lafte depulfum Deo offerri, ubi non mater in- 
tererit, non nutrices fovebunt, ne^ue educandi pueri 
aderunt ulla fubfidia? Sed vide, quia fcripturas fermo 
ita aptus eft, ut figuraliter doceat, quod omnis, qui 
primo ad fidem convertitur , latle & non cibo forti 
alitur , de quibus in altero loco dicitur : Et effelii eftif^ 
qui laBe indigefisj & non cibofwti. Qumiam emnis y qui 
laSe alitur , alieruts eft afermtme juftitia. Parvulfis eft 
enim. PerfeBorum eft cihms folidus ^ fui fro fojfibilitate fu* 
mendi exercitatos habent fenfus ad difcrettonem honi acmalim 
Igitur quicumque a lafte nondum depellitur, fed par- 
vulus eft, non poteft afcendere ad templum Domini, 
non poteft afccndere ad minifteria facerdotum , nec 
facrificiis interelTe, fed ne mater quidem ejus afcendit, 
cu.m poffit afcendere. Gratia eft enim mater ejus An- 
ria, quaefervat, &cuftoditeum, &enutriteum, ut 
tempore opportuno pariter cum ipfo afcendat. Qu» 
cum viderit ipC adeffe tempus, ut jam recedens alaftc 
folidis & fortibus cibis utatur, utpoflit& facerdoti- 
bus intereffe, & de altaris edere facrificiis, tunc eum, 
Deo confecrat. Vide, fi in alio loco in fcripturis 
fandtis invenis fignificari aliquem a lafte depulfum. 
Ego tamen, quantum ad prsefens memoriafuggerit^ 
Ifaacmemini, de quo fcriptum eft, quod convivium 
magnum fecit Abraham ea die, qua a la6te depulfus 
cft Ifaac filius fuu^t^Apud homines quidem f«culi hu- 
jus parentes folejnt natalis diem celebrare filiorum: 
Abraham vero n6n celebrat natalem diem liaac filii 
fui^ fed illum diem feftum agit^ & Istitiedeputat^ & 



IN LffiRUM REGNORUM. HOM. I. 85 

conviviacelebrat) cum eum a la£te depellit, & ad ci- 
bos fortes & rolidos applicat ^ quafi fi per hsc dieeret 
Ifaac: Cum fa£ius fum vir y depofui ^ qua erant fatvuti^ 
Oportet ergo talem effe hunc, qui oiFertur Deo, ut 
habitet in fanftis, qui poflit vefci carnibus fandis, de 
quibus fbriptum e(l : SanBiJlcamini^ ut manducetii carnes. 
9« Sed videamus , quali eum prece Anna, id eft 
gratia ^ confecrat Deo. Novum qurppe aliquid m. 
principiia ipfis obfervabimus. Ait enim : Et vravit 
Anna ^ & dixit. £t nusquam eam quafi ad Deum oran* 
tem invenio ^ vel toquentem , nifi per duo tantum 
verba, ubidicit: i>/«rtfyjiwf infalutari tuoy & aliud: 
QuU nm efiprater te. Initium autem fic habet : Exul- 
ta/vit cor meum in Demino. Non dixit, exultavit cor 
meum in tel Si enim eflfet oratio , ita dici confequens 
erat : Exultavit cor meum in te. £t iterim in fequenti 
verfuejusdicit: Exattatum eji cornu meum in Deo. Non 
dixit: £xaltatum eft comumeum in te, fed in Deo. 
DHatatum eji os meum fuper inimicosj, quia Utata fum in 
falutari tuo. Unus , ut dixi y fermo orationem con- 
tinet: Latatafuminjulutarituo^ & in confequentibus 
non dicit) quianon efl fanftus, nifi tu, fed, non efl 
fanBuSj ut efl Dominus ^ &, non oji frater tt. Hic ler- 
mo non videtur fervafle orationis ordinem- In novif. 
fimis autem iongac fupplicationis fpecie etiam commo* 
nitiones quasdam introducit , dicens : Noltte multipli- 
care loqui mala > neque exeat maliloquacitas de ore vefiro^ 
quia fortis in fcientia Dominus. In quo nec videtur jam 
adDominumloqui. Quid ergo diccmus de his? Ego 
cum legerem aliquando apud Apoftolum, quoddixit: 
Sineirtermijjioneoratej quaerebam, fi praeceptum hoc 
poifibile eflet impleri. Quis enira potefl: nunquam de- 
fmere ab oratione , ita ut neque cibum neque potum 
fumendi tempus habeat? Quippe cum fi haec fiant, in- 
termittenda vidctur oratio. Sed nec dormiendi mt 
aliquid aliud humani ufus agendi veniam fecundum 

F 3 iftud 



85 ORIGENIS 

iftud praeceptum oratio communiter intellefta conce- 
dit. Videamus ergo , ne forte oraries adus ejus , qui 
jn divino verfatur officio, & omnia gefta vel difta, 
quae fecundum Deum gerit & dicit, ad orationem re- 
portentur. Si enim oratio hoc folum intelligatur, 
quod communiter fciijfius, neque Annain his verbis 
orafle videbitur ^ & nunquam ullus juftorum fecun- 
dum Apoftoli p^a?ceptum fine intermiffione orare pot- 
eft.. Si vero omnis a£lus jufti ^ quem fecundum 
Deum agit & fecundum mand^tum divinum ^ oratio 
reputatur, quia juftus fme intermiffione, quaejufta 
funt, agit, per hoc fine intermiffione juftus drabit, 
n^Q unquam ab oratione ceflTabit , nifi juftus eflTe de- 
fiftat. Cum enim injuftura aliquid agimus aut deliu* 
quimus, certum eft, quodeo temporeetiam ab ora- 
tione ceflTamus. Puto , quod hoc edocemur & in pfal- 
mis, cumdicitur: Elevatio niunuum mearum lacYificium 
wfperfirium. Non enim puto , quod, fi quis eleva- 
yerit vel extenderit manus ad coelum (ut habitus 
orantium eflfe folet) continuo facrificium obtulerit 
Deo. Sed videamus, ne forte hoc fit, quod ibi in- 
dicat fermo Dei, quia per manus opera intelliguntur. 
Elevat manus ille, qui elevat aftus fuos a terra, & 
converfatio ejus adhuc in terra arabulantis in coelis 
cft.' Excelfi efgo aclus & fublimes^ quos videntes 
homines magnificant patrem coeleftem, elevatio ma^ 
liuum dicitur, & facrificium vefpertinum. Aii non & 
in lege id per myfterium docebatur, cumMoyfeele- 
vante manus vincebat Ifrael ? demittente vero & de- 
jiciente deorfum vincebat Amalech ? Et fi omnia hac 
figuraliter contingebant illis , fcriptafunt vero propter noij 
in quos fines faculorum devenerunt. Quare inteHigere 
debemus, quia, donec famulus Dei elevat aftus fuos 
ad Deum , vincit gens Dei : cum autem dejecerit & 
demiferit manus , id eft, aftusfuos, vincit Amalech 
inimicus Dei. Aut quid videtur? (volo enim pau- 

lulum 



IN LIBRUM REGNdRU!^. HOM. L 87 

lulam immorari cuni his , qui nolunt haec fpiritaliter, 
fed fecundum literamintenigi)nunquidndmputandum 
eft, quod omnipotens Deus ad manus refpiceret Moy- 
fi, & fiquidem videret eas furfum elevatas, Ifrael vi- 
ftoriamdaret: fi vero deorfum dejeftas , Amalechi- 
tis? Siccine dignum eft de fan6li Spiritus fentire fer- 
monibus? An illud potius putandum eft, quod futu- 
ra in his myfteria preeformabat ? Quae quidem de cru- 
cis facramento & aDixione manuum Salvatoris intel- 
ligi tritum jam, & a multis faepc diflertum eft. Sed 
quoniara innovari femper jubetur is , qui fecundum 
Evangelium vivit , & novum Teftaraentum femper 
debet novis fenfibus illuftrari, & cantare Doraind ju- 
bemur canticum novum, & interior homo nofter, 
non dixit Paulus , quia remvatur & ftetit , fed rerKh 
tfatur ie die indiem: oportebat etiamnos & de oratio- 
nis modo, qualiter fine intermiflione orandum fit, & 
de elevatione manuum, quod facrificium dicitur vet 
pertinum , non folum ufitatis & attritis , Ted & aliquan- 
tulum innovatis diflTertionibus explanare, 

10. Videamus ergo, quid fibi vult ratio ifta ora- 
tionis Annae, quamfi didicerimus, fimiliter fortaflis 
& nos orare poterimus. Exultavit^ \n(\\}\t^ cQr meum 
in Domino. Neceflario addidit: In Domino. Eft enim 
exultatio, quae non eft in Domino, ficut & illud di- 
citur : Gaudete in Domino, Poteft enim quis gaudere 
in carnalibus , & non in Domino. Si enim gaudeam , 
quod inveni chefaurum vifibilem , iftud gaudium car- 
nis eft, & non in Domino, Si gaudeam, quod me 
homines laudant, & forte non pro merito, non eft 
hoc gaudere in Domino. Si gaudeam in rebus fragi- 
libus & caducis , haec omnia non habent laudabile gau- 
dium. Si verogaudeam, quoniam dignus habitus fura, 
pro nomine Domini injuriam pati, irtud gaudium in 
Domino eft , quia ipfe dixit fuper his : Gaudete CT exuU 
tatej i^uia merces vejira multa ejlincoelis. Sigaudeam, 

F 4 cuta 



88 O R I G E N I S 

cum odia in tne exercentur injufta, fi gaudeam, cum 
impugnor propter verbum Dei, fi gaudeam, cum ca- 
itigor in languoribus > in perfecutionibus ^ in anguftiis, 
lihdec omnia la^us excipiam, iftud gaudium in Domi« 
BO elL Et ideo nos docet fcriptura, ut abjicipntes gau- 
dia terrena, fragilia, & caduca de ^ternisgaudiis 
exultemus in Domino, ut merito dlcamus, quod An- 
na dixit: Exultawt cor meam in Domino. £t quoniam 
cum ha^c dicuntur , quidam de aftantibus repletus elt 
Ipiritu immundo , & exclamavit ita, ut fieret populi 
concurfus, dicamus & nos cum Anna dicente: Exul* 
tavit cor meum in Domino. Contrarius fpiritus exulta- 
tionem noftram in Domino ferre non potuit , fed vult 
eam mutare, ut ablata ea introducat triftitiam, & pro- 
hibeat nos dicere: Exultavit cor meum in Domino. V6- 
rum ne nosimpediamur , fed magis ac magis dicamus: 
Extiltavit cormtum in Dominoi & pro hoc ipfo , quod 
videmusimmundosfpiritusflagellari^ gaudeamus: quia 
& per haec multi convertuntur ad Dominum, multi 
cmendantur, multi ad fidem veniunt, & nibil eft, quod 
fine c^ufa faciat Dominus, nec aliquid fieri fruftra 
permittit. Narti quoniam multi funt, qui verbo non 
credunt, nec rationem dpftrinae fufcipiunt, in his cum 
djaemoninfilierit, tunc convertuntur, ut, ubi abun- 
davit deliftum , fuperabundet gratia: & ubi maligna 
Virtus operataeft, ibiplus poftmodum Domini gratia 
operetur: quia, cum cxpuleric Domini gratia mali- 
gnum fpiritum , introducit Spiricum fanftum : &ani- 
ma^ quffi repleta fuerit fpirituimmundo, repleturpoft- 
modum Spiritu fanfto. Ideo pro his omnibus dicamus: 
Exultavit cor meum in Domino. Et exaliatum eji cornu 
meum in Deo meo. Sunt qusedam cornua juftorum , qui- 
bus utuntur vel agentes aliquid vel loquentes , ficut 
cum dicunt : In te inimicos noftros ventilabimus cornu. 
In grasco ztqctria-o/JHf dicitur, quod eft cornu petemus, 
vel ventilabimus. Sed & alibi dicitur : Et exaltabuntur 

cornua 



. IN LIBRUM REGNORUM. HOM. L 89 

tomua jufti. Oportet ergo nos habere ifta comua, 

qQsejuftis de cauOs apicibus Chriili crucis conferuntur, 

uc in his deftruamus, & dejiciamus adverfarias virtu- 

tes de anima noftra^ quibus proflratis &expuir]s pof*' 

fit in nobis plantari vinea, quia vimafaBatft dileEio in 

eornii in iaco kberi. Exaltatum ^tt, ergo cornu & huius 

juftaegratiae, & omnis jufti in Domino. Dilatatum eft 

0i meum fuper inimicos meos. Scriptum eft : Dilata ot 

tuumj & adimfleboilludj & nunc dicit hecjufta: Dild^ 

tatum eft os meum. Si idoneus & fortis fuero ira verbo 

effe^us , & validus in fapicntia , ita ut non anguftis af- 

fertionibus , fed dilatatis & afflaentibus confutare pof- 

fim omnem fcicntiam extollentemfe adverfum fidem & 

veritatcmChrifti : vel cum incredulitatcm vel perfidiam 

arguens Judaeorum ex lege & ex Prophetis deprom- 

tam, oftendero effe Chriftuflf Jefum , & in omnibus 

potero redarguere veritatis inlmicos : tunc digne pofr 

fum etiam cgo dicere: Dilatatum eft os meum fuper ini^ 

tnicos meos. Si mihi certamen mo veat Bafilides , & eum 

vehementerobtrivero: fi Valentini difcipulus occur- 

rat & mc quaeftionibus ventilet , & de hoc certamine 

victor exiero : fi his proftratis Marcion occurrat, & 

difcefferit etiam ipfe fuperatus : Dilatatum eft •/ meum 

fiiper inimioos meos. S\ iftis confutatis occurraht philo- 

fophi infultantes fimplicitati fidei noftrse, & idiotas nos 

iraperitosque clamitantes, & convertar etiam ad ipfos, 

& verae fapientiae viribus falf» ac fucatae fapientise ne- 

bulam obturbavero, & nonfolum hujus mundi, fed & 

principum hujus mundi fapientiam deflruxero, tunc- 

plenius dilatatum eft os meum fuper inimicos meos. 

Sanfl:i eft ergo vox irta & perfefti , qui rebus ipfis & 

veritate fubnixum hujuscemodi fermbnera poflit pro- 

ferre & dicere : Dilatatum eft os meumfuper inimicos meos. 

Oportet ergo nos primo os noftrum dilatare, ut im- 

pleat illud Deus. Quomodo autem os primo dilata- 

inus? per meditationem verbi di^^ni, ut pofllmus eo 

F 5 \3iSQ^\^ 



/ 



90 ' O RI GE Nlft' 

usqueproficere, ut a dilatatioiie oris etiam ad cordis 
dilatationem •veniamus , & cum Apoftolodicere: Cer 
mevim dilatatum efi ad vos o Corinthii. £x latitudine enim 
cordis abundantia ori fapienti miniftratur. 

II. Qjiia Utatafum in falHtart tuo. Si laetatus fiie- 
ro in falutari Dei , tunc dilatatum eft os meum fuper 
inimicos meos. Non eft fahBus ficut Dominuf. Si fcri- 
ptum elTet, non eft fanftHs nifi Dominus, confequens 
erat , omnes nos renunciare nobismetipfis ib hac fpe, 
ut fanfti efficeremur : nunc autem neceflaria diftin- 
ftione utitur & dicit: Noneft fafiBus ficut Domtnus\ hoc 
eft, etfi fmt multi fanfti, fed nuUus ita fandus eft ut 
Dominus. Poflunft ergo multi fandi fieriy ficut & 
mandatum Dei dicit: SanSti eftotCy qumium G ej^ofan' 
Bi*s fum. Sed quantumcumque quis in fanftitate pro- 
ficiat, quantumlibet fil^itatis & finceritatis adquirat, 
ita efle fanflius homo non poteft Dominus : quia iUe 
largitor fanftitatis eft, ifte fufceptor : ille fanttitatis 
fbns eft, hic autem fandli fontis potator: ille fanfti- 
tatis lux eft ^ hic fanftselucis infpe6lor : & ideo non eft 
fanBus ficut Dominusy & non eft frater ta. Quid eft 
quod dicit, mn eftprater te, non plane capio. Si di- 
xiflTet, non eft Deus prseter te, vel non eft creatoir 
praeterte, aut tale aliquid addidiflet, niWl requiren- 
dum videbatur, nuncautem, quiadicit, noneft pra- 
terte^ mihi hoc videtur in loco defignari, nihil eo- 
rum, quae funt, hoc ipfum, quod funt, naturaliter 
habere. Tufoluses, cui, quodes, anullo datum 
eft. Nos enim omnes, id eft, univerfa creatura non 
cramus, ahtequam crearemur , &ideo, quodfumus, 
voluntas eft cfeatoris. Et quia ah'quando non fui- 
mus, non eftintegrum, fi dicatur denobis, quiafu- 
mus, quantum ad illud fpeftat, cum non eflemus. Sed 
fplus eft Deus, qui, quod eft, femper habuit, & non 
accepit, ut eflTet initium. Denique Moyfes cum dif- 
cereveiletaDeo, quodei nomen elFet, docens eum 

Deus 



IN LIBRUM REGNORUM HOM. l 91 

Deusdixit: Egofum, quifiimy& hocmihimmm eft. Si 
ergo aliud aliquid in creaturis hoc nomine vel hac 
fignificantiaappellaripQflet, nunquam diceretDomi- 
nus hoc fibi effe nomen. Sciebat enim fe folum effe, 
creaturas vero a fe accepiffe, ut elFent. Nam & um- 
bra ad comparationem corporis non eft, & fumus ad 
comparationem ignis non eft. Sic ergo & quae in coe- 
iis funt, & quae interra, vifibilia & invifibilia, quan- 
tum ad naturamDeipertinet, non funt, quantumad 
voluntatem creatoris , (imt hoc , quod ea efle voluit 
ille , qui fecit. Ideo efgo dicitur, quia frater te non eft^ 

12. Non eft fotens jicut Deusy Deus nofter. Simile 
eft hoc iUi, quodfuperius dictum eft, quia non eft fan- 
ftus ficut Dominus. Sicut enim ibi non dixit, quia 
non eft fanftus quisquam , fed non eft fanftus ficut Do- 
nwnus \ ut oftenderet , quia etfi funt fanfti , tamen ne- 
mo ita eft fanftus , ut eft Dominus : ita &.in hocloco 
etli fit aliquis potens, nmeft inquit, fotens ficut Deus 
nofter. 

13. Nolite multiplicare loqui excelfa. Cur non dixit : 
Nolite loqui excelfa? Ergo licet mihi aliqua loquiex- 
celfa, multipHcare autem excelfa & ardua non mihi 
licet, hocenim videtur defignari per id, quod diftum 
eft: Nolite multifUcare loqui excel/a. Quid ergbper hoc 
indicetur , confideremus. Non permittitur humanae 
natur», multaexcelfaloqui, nequc multa excelfa in- 
teliigere. Nam &«Salomon dicit: Altiora te ne quafie* 
risy & fortiora te nefcrutere^ fed de quibus tibi praceftum 
eft^ hac inteUige. Ergo & in hoc loco dicitur, excelfa 
non ut omnino non quaeras , fed.ne de his multiplices 
quaeftiones. Refpicienti quippeadimbccillitatem con- 
ditionis humanae, fufficiat tibi ea deexcelfis & ardui? 
vel inquififlfe vel proloqui, qua^ vitam vel inquirenti- 
bus vel loquentibus tribuant. Quae autem funt^ in 
quibus excelfa me loqui necelTe eft ? Quando de orani' 
potentia Dei loquor , de invifibilitate & fempiternitate 



91. O R I G E N I S 

cjusj excelfa loquor. Quando deunigeniti cjus coae- 
ternitate ca^terisque ejus myfteriis pronunciO) excel& 
Ibquor. Quando de fandi Spifitus m^nificentia dif> 
fero^ exceifa loquor. In tiis tantum nobis concedituir 
loqui excelfa. Foft iiasc tria jam nihil loquaris exqel* 
fum. Omnia enim humilia funt &dcje6la^ quantum 
ad Trinitatis hujus celfitudinem fpe6kat. Nolite ergo 
multiplicare loqui excelfa, nifi de Patre & Filio & Spi- 
ritu fanfto. Et pt plenius manifcftum fiat, quod lo- 
quimur, utamuradhuc, li videtur, exemplis: verbi 
gratia, ^entes multos introducunt deos. iflssmulti- 
plicaht loqui excelfa. Ha^reticorum quidam dere- 
linquentes creatorem mundi & fUium ejus, fingunt 
fil>i aliuna^, nefcioquem, excelfiorem Deum, & alios 
fimiliter introducunt, five quos aicava^y five quos deos 
appellant. £t ifti ergo multiplicant loqui excelfa. 

14. Nm exeat magniloqaium de ore vejiro. Vide, 
qtiid diftum eft'ab Apoftolo: Mifer ego homoj quis me , 
liberabit de corpore mortis hujus ? Convenit hoc dici de 
omni homine. Miferum namqueeft mortalium genus: 
fiquidem non folum iii malis , fed & in bonis periclita- 
miur* Verbi gratia, vifiones quasdam vidibonas, fa- 
ft» funt mihi elationi. Signa & prodigia per me im- 
pletafunt, fuperbus efFeftus fum in bonis. Servavi 
juftitiam , continent;iam , virtutem , fed in his pericli- 
tor. Quando enim nihil aliud fecerit zabulus , pro 
his omnibus fufcitat mihi fuperbiam , ita ut poftea ha- 
beam angelum Satanas, qui me colaphizet, uti ne ex- 
tollar &exeatmagniIoquium de ore meo, id eft, he 
magna de meipfo loquar, quoniam quidem exterminat 
Dominus labia dolofa , & linguam magniloquam eo- 
rum , qui dixerunt : Linguam nojiram magnifcavimus. 
Non ergo exeat magniloquium de ore vefiro , quia fortis 
fcientiarum Uominus. 

15. Et non emendaverunt excujantes ; ficut & ibi 
di6lum eft : Non declmet cor tuum in verba mala ad excu^ 

fandas 



m LEBRUM REGNORUM. HOM. L 93 

fandas excmfatimes in peceatif ^ym hominibns operantibut 
iniquitatem.^ Et in proverbiis dicitur; Occafionet accim 
fit piger tj dicit : Leo eji in via , in plateis autem fiomiada» 
Invenimus ergo, tales efle peccatores accufantes 
omniamagis, quamfemetipfos^ & occadones fibimet 
excufationum fingentes , cum dicunt : Zabulus me fup- 
plantavit, mulierme feduxit, ille mihi occafionem 
prsftitit, utpeccarem, cum utique oporteret memi* 
niffe prgecepti dicentis: Dic tupeceata tuapnor^ utju* 
Rificeris : Non enim emaidant excufationes y nequc 
]iic , neque in futuro , fi male fecerimus. Sed & illud 
in excurfu contingere neceffarium videtur. Mirum 
quippe continet fenfum , quia fcriptum efl: ; Juflus ipfa 
fui accufatorfit in principio fermonis fui ^ cum tamen in« 
juftus non fit fui accufator , fed aliorum. Sicut & Za- 
bulus accufator quidem eft, accufator autem non fui, 
» fcd fratrum. Interiro omnes neceffe eft accufari: fed 
fi quidem juftus fuero y non exfpe£to , ut alius me ac« 
cufet, fedipfe mei accufator exifto. Flenius tamen 
velim difcutere, quomodo poteft juftus fui accufator 
efle. Certumeft, quia^ donec quis peccat , & per- 
xnanetin deli£Us, neque juftus eft, neque accufator 
eft fui. Non enim accufat , quod agit. Cum vero 
poenituerit a delidis, tunc jilftus efficitur, & non al* 
terius, fed fui accufator exiftit. 

16. Arcus fotentium infirmatus eft. Jacula maligni, 
qus dicuntur ignka, per arcum potentium emittun* 
tur. Potentes autem virtutes dfcuntur adverf», de 
quibus dicitur , quia ecce peccatores intendetunt arcum^ 
tS in iffo faraverunt vafa mortis. Et iterum : Sagittat 
fuas ardentibus effecit. Sed & nunc dicitur, quia arcus 
fotentium infirmatus eji. Si enim tu indutus fis armis 
J)ei, fi fcuto fidei lis munitus, & galea falutis obte- 
ftus, & lorica charitatis , & gladio fpiritus accindtus, 
arcus contra te potentium pro munimentis talibus in* 
fiimabitur. Si enim jaculatus fuerit adv^rfumte^rKvx^ 



94 O R I G E N I S 

?iliquod jaculum ignitum, id exceptum fidei.fcuto con- 
tinuo reftinguitur. Jecit & aliud jaculum , repulfum 
id quoque a thorace juftitiae eft. Jecit & tertium , & 
id gladio fpiritus .detruncatum eft. Mittit fortaflis &' 
quartura , quod fimiliter per galeam falutis abjeftum 
eft. Cumque per hsec omnia homo Dei petitus invul- 
nerabilis manferit , turtc arcu pptentium nequaquara 
tot direftis fpiculis infirmabitur. 

17. Et i?ifirmi occinBi funt fortitudine ^ Si videa- 
inus, quomodo, quaflultafuntjmndiy elegitDeus.^ ut 
^mfundat fafientes y tJ qua infirma mundi funt^ ut con* 
/«wi^if/^rria, inteHigis, quomodo infirmi accinfti funt 
fortitudine. Infirmus erat Gentilis populus, quippe 
qui alienus erat a Teftamento Dei : hic adeptus eft 
tortitudinem. Quam fortitudinem ? Bhrtitudo mea & 
laudatio mea Dominus y & fa£lus eji mihi infalutem. For* 
titudo ergo mea ipfe eft Chriftus Dominus , qua ac- 
cincti fumus lios, qui ertoius aliquando ah*eni a Te-' 
ftamcnto Dei, &fme Deo in hoc mundo. 

.18. Saturati panibus deduEti funt ad fervitutem. Cul- 
pabile oftendit efle faturari panibus , quia Jacob man- 
ducavit&bibit, &repletus eft, &incraflatus eft, & 
recalcitravit dileftus. Efurientes dereliquerunt. UIps 
dicit^ qui faturati fuerant panibus, quja reliquerunt 
eilirientes. Venit fames ^ npn fames panis , neque 
jaqu8B fitis , fed audiendi verbum Domini. Proptef ea 
ergo efurientes dereliquerunt y ufqucquo fierilis peperit fef" 
tem^ & foecunda infiliis infrmata efi. Multi eTiimfilii 
deferta magis ^ quamejus, qua habet virum^ SteriHs eft 
mater noftra Ecclefia , hsec peperit feptem , feptena- 
riura fcihcet numerum , cui requies adfcripta eft. Et 
fmunda in filiis infirmata efi. Patroni literae Judaei ve- 
lim videre quomodo aflerunt, quod foecunda in filiis 
infirmatur, & fterilis quomodo peperit feptem: fed 
illorum fabulis fpretis nos confideremus, ne forte 
unusquisque noftrum habeat intra fe fterilem , quas 

peperit 



IN LIBRUM REGNORUM. HOM. I. 95 

lerit feptem , habeat & foecundam in filiis , quaein- 
latur. Fcecunda in propagine erat caro mea ha- 
is plurimos carnisfru6tus,fornicationem,immun- 
am^ impudicitiam , idololatriam , veneficia, ini- 
:itias, contentiones , jemulaciones , incitationes, 
entiones, haec erant carnis noftrse numerofa; pro- 
iies. Sed cum venimus ad fidem crucis Chritti, & 
rtificationem Jefu cipimus circumferre in corpore 
Iro, & mortificare mcmbra noftra, quas funlfu- 

terram, & exhibere ea fervire juftitiae &.fobrie- 
l: tunc foecunditas probrofas hujus generationis 
:lufa eft , & hoc modo foecunda in filiis infirmata 
Quomodo autem fterilis feptem pariat , vidca- 
s. Sterihs erat in me anima mea, noQ afiferebat 
&US juftitiae : nunc autem ubi per fidem Chrifti me«* 
t gratiam Spiritus fan£li , & replevit eam fpiritus 
ientiac & intellectus, fpiritus confilii & forticudinis, 
ritus jufticiae&mifericordiae, & replevit eam fpiri- 

timoris Domini: certum eft, quod fterilis pepe*. 
feptem, & fcecunda in filiis infirmata eft. 

19. Dominus mortificatj & vivifcat* Quem mor* 
catDominus, & quem vivificat? Meipfum morti» 
it, cum me mortuum facit efie peccato. £t me- 
xm vivificat , cum me facit vivere Deo. Pecca^ 

eram , & in delidis vivebam : mortificavit me a 
:catis , mori me fecit vitas priori, & vivificabit 
, utin timore fuo vivam, ut in fide fua ftem, ut 
ra non vivam peccato, fed Deo, qui me a mor- 
5 fufcitavit, ut in novitate vitae ambulem in Chri- 
Jefu Domino noftro , cui eft gloria & imperiiun 
[aecula faeculorum. Ajnen. 



QJ\\\L- 



fS O R I G E N I S 

O dii ■ ' " . .■■ I . ' .. ■ 'j ' I " . »> 

n pi r E N o t 2 

112 THN THN BASIAEIilN nPfiTHN 

Ta dfOiyvacrd^froL wXuotcL Ws' xou Iwu X^ti hri^ 
V n/AfoiuLivov ehriif ivci Tri^iMTraiQ , dvryymQn 
^ i^fig TTi^i No^SoA rov xaq/jifiXiov y ^a fxvtd 
^ T8T0 if iV^/a >f Tri^m xix^v^ou tov Afltt/iJ' Tra^a T0/5 
Zl^i0i^9 xai hafiifiP^a-Qeu {Hjtov utt oLvrav^ €A>fAv* 
^•ivai Si Tov TanX ^HKoiJLiVOV Xobfiiiv rov ^ctvi^y xcu 
i?^?^v3nfoLi hrmi^^au k/h^ov > hn^^Xv^ivou n to) 
SflU^A Tov ^oLviSi TLOLi €i?^^vouy xoifJba>fJLiVH o/irH xai rm 
ipi2Hvroi>v oLvroVy ro ^o^v^ xoLi rov ^olxov rn v^oLro^» xou 
{xiroL rnrn i?^fryXov TT^a^iVfivoXitoLi roiq TnrTng-iVfjtivOi^ 
fMv (pvXoLrruv oLvrov 3 oLTfOTuoifJum^icn h . «ra ra, V^fiQ n 
iTo^ia nv r^irfiy on xe^itpvji Tgoc A;cag jSao-iAf flt rg3* 
6 AoM/1^3 xai 60W iv^i X^^^ '^^ avftta fiira ra ttoX-^ 
Aflt dvSqaryoLSyifjianra 6 Laviiy tt^o^ 6v y oLoXio-cofJcaro^ 
(Lv?iOLxa Byi<rofJuu <riy ^ficnv. ^fi^ rsroig fiv >f ho^ia h 
^obfioviro^ VTTi^ rvi^ ryyoi^^ifjLV^H y xai TTi^i t« ^Eafjan/iXr 
oTi iSo^iv dvfivoX^vou i iyyoLg-^ifjivGo^ rov ^fJUHvi?iy xou 
6 ^fJtJHTfiX Tr^o^miVH re^ ^anX. ri(r<roL^oi>v HTm Tn^i^ 
Tri^iTLOTtmy oSv ixa^ TT^ayfjutra hx oXjya ix^y o^AAa 
xai roi^ ivvafjtivoi^ i^iraljav SvvdfJLiva da^Xo^^orai oiaaf 
^ fjiioL^ a-vva^icog y olXXa xai 7rAii0VQ)v . 6y rtyrori^^H^ 
Xjtrai 6 iTna-KQ^o^ Tr^oruva/roo rm na^a-cL^iov y iva yri^ 
rnro ourXoXyiQcofJLiv' ok *ra 7r%^i rvi^ iyya^^ifw^H y (pn- 
fnv y i^ircL^ia^Qco' Iviou fJtw Wo^iai ^x aTrrovrannf^ov ' 
uro ^ chrovy ho^icLiy iTret nSiTro^ (^avofiiv iTn ra t«c 
ivaycsymi^ Traivri ^ot) e^OTi dvayavy li dxHnv dvayo^ 

fJLiVOV • 



. IN LIFRUM REGUM. HOM. H. 97 

ORIGENIS 

IN LIBRI PRIMI REGUM 

Cap. 28. 
De Evgajlrimythpm 

Qux l^£la avidivimus , plura funt: de iis in duas 
partes diyifis fermo nobis habendus erit. Quae 
de Nabale Carmelo fcriptura narrat, legimus; poft- 
haec occultationis Davidis apud Ziphaeos hiftoriara, 
illura ab eis accufatum, adveniiTe Saulem to animo^ 
ut Davidem caperet; & cum adveniflet, tempus ex- 
fpeftaflfe; fupervenifle Sauli Davidem , illoque ac il- 
lius cuftodibusdormientibus lanceam & aquae lenticu- 
lam rapuifle ; poftea illis , qui illius cuftodes erant,, ' 
revelafle. Sequiturtertianarratio, Davidem ad Achar 
regem Geth aufugifle , & quam invenit gratiam Da- 
vid poft res praeclare geftas , ad quem y corports mei 
cnftodem confiihtam te , inquit. Ultima omnium eft ce- 
lebris hiftoria de v^ntriloqua & Samuele. Vifa natn- 
que eft ventriloqua Samuelem evocaflTe; Samuel Sauli 
vaticinatur. Quaelibet harum partium , quae quatuor- 
funt^ reriim copia, etiam his , qui hisce rebus exami- 
ilandis funt, non unius fed plurium horarum congref- 
fum occupando , negotium faceflTet. Arbitratu fuo 
partem, quam vult, proponat Epifcopus, ut in id 
ftudiftm noftrum conferamus. Quae de ventriloqua 
narrantur, ait, examinentur. Nonnulte hiftoriae no- 
ftra non interfunt. Ita vero locutus fum ; quando- 
quidem ad altiores rerum fenfus fublimioresque non- 
dum pervenimus, qui omnibus utiles funt, tura iis, 
qui illos proferre, tumiis, qui illos audire poflunt. 
Ons^s tom. VIL Q E)il^vxv- 



98 O RI GE NI S 

fMim' X^nTifitt irasiv^ olov dt; hn Tfa^aSeiyfJLO/ro^ n ' 

Wo^ia i TTi^l T« AcOTy TiCti TCOV BvyctTt^m CLVrH* fj fJLiV 

n^oi TULra thv dvctyaryfiv Ix^ XJ^yta-iiuov ^ Qtog eih^ xgh oJ 

aV ;Cfltgia>ITflti T8C A078^ iK&iVHq l^lTCL^m' €i'Si KCtra TflV 

WoQiav l^jfiTmaiQ dvy Ti ya^ ocpeAd^ /wq/ 1» tw^ i^o^iaq Tnq 
TTt^i T« Aa)T3 Ttai Tcav S-vyaTi^m avTHy ofiotcdq t/ 0(p€^ 
?io(; fJiOi fltTrAft)^ XtX^^^a »i Wo^ia w Tn^i tov 2a«A, xoti 
Tnv lyyct^^ifJLvQoy J TravTm dttTtTai dvaynaia dM^9ia 
jtfltTflt Tov A070V* Ti% ya^ itTraT^ayHc, thth th fiin ^th^ 
iivai vTTo l^wiav ^ai/MVtH , iva iyydT^ifivQo^ dvayayrjy 
4 Tov TvXovra rcoV 'TtiTfi^KOtm ^ dyha ^fjciifiA tov 
'TT^^fiTfiVi TTi^i « ^na-iv 5*60$ ha m l€^«yu</«* ^S^ dv 
)Aa>vafig^ xxti 'lafjiMfiX Ttqo Ttqo&taTnt fjui^ ^h thtcov ^a--* 
fWia^ofMti* TTi^i H ^f\&iv 7ri^o^f\T)f\^iv vftvoiq* Moiva-fig^ 
xdi \a^m iv TOiQ h^tva-iv atk-y 3 ^^i i>afiiifi\ Iv fOt(i iTn^ 
Tta?^ fjLivoi^ To ovofM flt Jt« * v7ri)tcLXHV*to Tov Kv^iov» xai 
dvToq ciofDtHiv avrm 5 iv g^fiXti) vi^iXfiQ iXaX^ tt^^ av^ 
*tHq' Ttat d?^aX^ * iav r»^ M^uVw^ > nai ^EafJiiifiA 3 xai 
^Tt^oaiv^cdVTat y Kai Ta l^fiq » * * . dq hv^ «0 'tfiXncHTOi; 
vTTOTfiv yfiv^ xai dvfiyaytv avTov w lyyar^/Att^S*^?^ 1^»- 
(tiai ix^ ^atfjLoviov '^vXH 7r^o<pfiTi7tfiii n ehrofjiivi 7^- . 
TgaTTtflti ^ravTa; dPifid-yi i^tVj i^ HKi^^^tV d?ifiB7i; TOftiV 
fjtH (^di dXfiB^fi MyciVy ek dTTtTtav Tt^oT^iTta' ^oJPw- 
071 i^^i Ki(paXa(; Tm XiyovTm' ^o Si ^tvat dXfiBniy Qhm 
Tfiatv ttai i^aTro^fianv ^f/Ltv Tra^^X^ * Kat fXfiv ynv ta-fJiiv 
ttva^ Tm i^fJiiTi^m dhX(pm 3 avTt^Xii^avTac; th) y^ct^ 
(piji 3 Ttat XiyovTot; 3 h Trtg-tvco tvi iyya^^tftvB-cd • Ae7« 
,rf iyya^r^tfJivB-ot; lo^TafJLtvat toV lafjLHfiXy i^ivhTai. Sot- 
fJLHfiX «» dvfiX^^ • ^fiHfiX H XaXei . aM' coavrt^ eiai 
TiVii i|/et;^07r^0(pwTai XtyovTiq" Tah Xiy$i KV{)toQ* jtat^ 
Ttvqto^ HK iXaXfiO-tv • HTco Kat To ^aifiovtov thto t^tvh^ 
Taty i7rayyt??\x>fmov^vaym tov vtto th 2a«A 9rf oTotor- 
aofwfov. Tivaya^dvayon; (pfia^t. laftnfiX dvayayt ftot* 
TavTa XtytTai Ctto Tm (pacKovTm Tfiv t<;-o^tav TavTfiv 
fjtfi civat dXfiQfi • lafjtHfiX iv oSh ; ^afZHfiX vvro iyya^ot^ 
/jlvQh dvayiTaif i^at^tToq Tm 7r^o(pfiTm* 6 dvroTfKi 

ytviawi 



' IN LIBRUMREGUM.HOM. n. 99 

Exemplum eft hiiloria de Lot , & ejus filiabus. Si 
fenfu myftico ac recondito , aliquam pra fe fert uti- 
litatem, Deusnovit, &is, cui Deus gradam contu- 
lit y (ermones illos examinandi. Si vero fecundum 
hiftoriae feriem perquires , cuinam hiftoria Lot illius- 
que filiarum utilitati mihi eft ? Simihter quodnam mi- 
hi jam difta de ventriloqua & Saule hiftoria afFerC 
emolumentum? Omnia veritas, quaein fermone eft, 
necelTario fuperat. ^ Quis enim , praefenti vita defer- 
ta, fub poteftatedaBmoniseiTeveHt? Ut ventriloqua 
cvocet non e fidelibus unum , fed Samuelera prophe- 
tam ; de quo Deus per Jeremiam dixerat : Neque fi 
Moyfes & SatnjAel arrte futiem thtam^ eos exaudiam: do 
quo item Propheta fatetur in hymnis : Moyfes, & Aaron 
in facerdotibus ejns , & Samueltn invocantthus nomen ejus: 
mvocabant Dominum^ & ipfe exaudtebat eos y ineolumna' 
nubis Iv^ueba^ur ad eos\ & alio loco : Sifteterint Moyfet 
tf Samuel , & deprecati fuerrnt y &c. ... Ita ne fi 
talis ac tantus fub terra erat, & evocavit illum ven- 
triloqua, jn animam propheticam dsemon poteftatem 
habet? Quiddicemus? Scriptane ha?c funt? Verane 
ea funt; an non funt vera ? Certe aflererci ea vera 
non eflTe , in infidelitatem inducit , cadetque fuper 
dicentium capita. yeraefTe, difquifitionem dubita- 
tionemque nobis exhibet. Scimus, ex noftris fra- 
tribus nonnullos adverfatos fcripturae dixiife , ven- 
triloquae non credo. Ventriloqua narrat fe Samue- 
lemvidifle; mentitur; Samuelnoneft evocatus; Sa- 
muel non loquitur. Sed quemadmodum Pfeudopro- 
phetarumaliquifatentur: Hac dicit bominus ; &, flo- 
minms locutus eft : fic & daemonium hoc mentitur , 
dum ad Saulis voluntatem pollicetur unum educere: 
Quemenim^ ait, educam? Samuelmihievocetur. Harc^ 
qui hanc hiftoriam veluti falfam oppugnant, produ- 
cimt. Samuel apud inferos? Samuel a ventriloqua 
educitur^ Frophetarum eximius ; ab if fa nativiute 

G 2, 1^^^ 



\ 



lop O R I G ENIS 

yma-iox; dvdxeifjLivc^ tto S^to). o7r^oytv%a'iOdQ.kf reo lu 
PO) XvyofJLivot; lcn^cti ' atyWflt to) dTroycLP^ccTcriS-yivdi Iv^ 
cva-ctfJLiVOQ l(p«J', KCLi Tri^ijZt^^iuLivoQ ^iTsrAo/Jcfcj aCDti;t«- 
£ivq ytvof^ivo^ T8 XU5/8 * £0 TTonhcp Jti ovTf lpc^>i/>6aT/(retf 
Tcv^ioq XctXcdv ; 2au«wA Iv 0^*^^ ; 1^/A^fiX iv roiq Kctr^ 
rcLXS^ovtoiQ ; 6 SiCLik^ajLitvo^ HA/ ^/flt Tct Ta)v r%Kva>v 
dfJixt^rr\fJLCLrct^ iuti TfCL^oLvofJLYifJLctret Karet^ixxtS^ivrcL vtto 
rv\<; TT^ovoicL^ ; XoL/Jt>HyiA Iv (x3h , « d fleoc iTrmnaiv iv Kcti^ 

^6) ^-eg/a-zw^ TTty^fitJV, ;wt/ ufeTor IScdKiv iX^m dTfo «gfltv«j 
Sot^wA Iv flt(J« , 6 roiOLvrcL TrcLppfia-icLcafjLtvog'^ eHTriSv" 
fjumfjLOL nvo^ iXoL^ov ; «jc eAfltjS« tov fJio&X^v > «x lAotjSi 

'rov,l3hiVy iK^iViy KOLi KctriSiKCL(ri rov XoLoVy fjiiva>v Tri-m 
vn^' nh TTon iTn^vfJimi AfltjS«v n diro ry(kiKHr\i Xctiiy 

KCLi rOOTHrH' l^fJLHlflh iVCL T/ Iv cISh OPOLrCLi; n^ dKO^iH" 

Q&i rcfi liCtfjLHfiX iv oiSii'^ XcLfJLsi/iPi iv dan-y ha n ^Xi kcli 

A/S^OLOLfJLy KCti laCLCLKy KOLi lcLKCo/2 iV fl^ ; ^fJUHYiX iv cISh; 

' SioL n HXi KcuMcava-fi^ avvi^ivyfJiivot; rcoXoLfJtJHY[X KCLrct 
/vo &i^r\fJiivov' nSi icLv ^ Mcovotk; KOLi^fJtAnnXy nh iK^vcdV 

^a-OLKHO-OfJUttl l^fJLHYlX, Iv f^fcf ; iVOL n fJLYi KCLi li^ifjLiOL^ iv 

dhiy 7r^o(; dv fJgwTflt/^ tt^o rH^fJn TrXctacti ai Iv KOi>acty 

iTTi^OLfJLOLi aiy KOLi TT^O T« ai i^iXQ$iV ^K (jLYirqoLQy l^yiOLaOL 

'Ci'i iv (i^H KOLi UactiOLt^y iv flt^« KCLi UqifJLioLg y iv CtS^ 
TTOLvnq ol 7r^o(pY\roLi y iv olSh' ravroL /jLiV 1^« d fJLY\ /3«^ 
hofJLivoq dyoava Trapcth^cLS-ai y-.iri ^afJtAiY\X i^if.ivrcot; 
dvaX^^^' iTTeioti Set ivyvcofHikL eivai Iv rc^ dxM&iv 
rcov y^a(pc&v y. TTiB-avcag KaraTTOfJLTTYia^avroq i^fJLocq t« Ao- 
7«, Kai dAYiS-cog SuvafXiVH ra^a^aiy Kai KiVYiaai Y\fJLa^y 
ei^cdfXiv TTonqov TTori VivoY\rai >[ yqcL<pY\ ra> rnro /jlyi Tra-^ 
^aJi^afjLivca ' >? flt-i^-o lv<Jb^a)v fjnv iynX^^Uy ivavna h 
Myc-i roi( yiy^afjL/jLivoiq. nva yoL^ i^i ra yiy^afjLjuLiva^ ' 
Kai eiTTiv w 'yt;v«3 nva dvayayoo aoiy nvoq Tf^oa^coTTOv 
i^i ro Myov , «7r«v >f yvvY\ ; flt^ot to Tr^oaumjov^dyiH. 
TTViVfjLaro^y, 10 T8 7ri7ri<riVTai dvayiy^a^pB^OLi n y^a^^ 
<pYiy WTT^oaooTrov d?^H nvoq; ro^yoL^ SiYiyYifJLanKOV ttqo^ 
a-coTTov TravraXH y co^ iaaai Kai ol Tnqi TravroitLTrHi 
yiVo/JLivoi hoynqy i^i Tr^oaooTTOv rn a^vyy^a^icd^. ^avy- 

y^oL(fiVf 



IN LIBRUM REGUM. HQM. II. loi 

Deo confecratus; ante nativitatem in templo futuras 
denunciatus ; antequam a matre ablaclaretur , Ephod 
indutus 5 & diploide amiftus , & Domini facerdos 
efFeftus; quem, cum adhucin pueris eflet, Deuseft 
allocutus? Samuel »pud inferos ? Samuel in fubter- 
raneis , qui Heli , propter fih'onim fcelera & impie- 
tates a providentia condemnato , fucceffit ? Samuel 
apud inferos, quem terapore meffis tritici Deus ex- 
audivit, elsi-gitusqueeft, utimber de coelo cadtret? 
Samuel apud inferos , qui haec omnia libere atque in- 
geuue dixit: Si defiderabtle alicujus accepi? Non acce- 
pit vitulum , non accepit bovem, judicavit, con- 
demnavitque populum , & pauper manfit : nunquam 
aliquid a tali tantoque populo defideravit accipere. 
Ut quid Samuel apud inferos vidctur? Quis apud in- 
feros Samuelem fequitur? Samuel apud inferos? 
Quare non & Abraham , & Ifaac , & Jacob apud in- 
feros.funt? Samuel apud inferos ? Quare non &i 
Moyfes, qui una cumSamuele, utdidUimeft, con- 
jungitur: Neque Ji fieterit M^yfes^ & Samuel^ eos exau^ 
diami^ Samuel apud inferos ? Quare non & Jeremias 
apud inferos ? Ad' quem diftum eft : Antequam for* 
marem te m utero , cognovi te , (7 antequam ixires dt 
vulva^ fanSiificavi te. Apud iriferos & Efaias, apud' 

, inferos & Jeremias y apud inferos denigue omnes 
Prophetae. Talia quidem dicet, qui, Samilelem re- 
vera edu6lum efie, pertendere , ac propugnare non 
vult. Cum autem oporteat bene effe aiFettum , qui 
Scripturas intelligit, probabiliterque fatis oratio nos 
deduxerit , ut vere nos & commovere & concutere 
valeat , videamus , utrum refte fcripturas percepe- 

Tit, qui id non admittit, vel ^argumentetur ab illu- 
ftribus , pugnantiaque dicat illis , quae fcripta funt. 
Nam quie fiint fcripta ? Et dixit mulier , quem evocabo 
tibi ? Cujusnam eft perfona illa , quae dicit , Dixit 
muiier? An non perfona Spiritus fanfti, a quo divi- 

G 3 ^ ti*^^ 



10» O R I G E N I S 

dvQ^ooTToqy d?^cL a^vyy^Gup^vq ro Trvtv/jut ro dyiaf^ ro 
TCi^ncrctv t8C dvQ^cmsq' iiKHV to TrviVfM to d^^iov A«- 
7«* KCLi ehi^v nyvvfii rfvoc dvcLjcLyct^ croiy Kcti ^Tr^y 
^jULhffiA dvaycLyt /uioi . riQ Ag^w ' KCLi ^iv n yvvn rov 
^oLjua^nA y KCLi l^ncrtv n yvvn (pmvji jutyaXij Myna-cL ; 
l^afJLiv TTgoc Ikhvqv rocroLvroL nfjitv KCLroL^oiLcfinaoLvroL y 
xau fjLv^ioL ei^nKorcL > d(; d^cL '2oLfjLHn\ hk nv h cf^n . ^- 
3iv n yvvn 2flt^68«A> n SinynfJ^oLriKn (^ecvn t«to i(^n(r^y 
^i ifion(rtv n yvvn ^mri fjLiyoLXrii KCLi eimy fxn cpo^», 
*7r^Q(; laH?i. Ivol n 7rcL^nvoX^n(^ f^^ > ^* ^^ « Sa^A; 
KCLi chriv fltJTjj ficKTiMvQ' n ycL^ Wi ; fJf^n (^o^a. n 
leo^aLKOLQ; mt ehnv n yvvn tt^oq rov XcLbfA' 6g«5 fiSov 
dvcLlSoLivovroLq Ik rn^ 7«^- ^* «"^«v cLvrri^ n ro 'eiSoq 
avrm ; xai ciTnv avrcd * dvn^ Tr^td^vn^of; dvct^ouvm > 
KGU GLvroi; Tr^^i^i^AnfJLivoQ ^iTrXoi^cL E^h^. Myn olv^ 
rnv lci>^oLmvoLt KOLi ro ifjui/riov ro h^ctriKov. oI^cl Jg 6n 
ivcLvnov \k rn hoya Myciy » S-^vfJLOL. oLvroQyoLP 6 2c6- 
roLVOLQ, fJL^roLTXnf^cLnl^ircLi eiqdyyiXov (^c^oq. « fJLiyoL 
«V d KoLi ot ^iOLKOVOi oLvrH fJLiroL(TX^fJiOLri^ovroLi d(; ^olkq^ 
voi SiKCLioo-yvn^;. d?^oL n l$-/v, 09r«g ei^nv nyvvn rn 2flt- 
fJLHn^y d?^oL yty qcLTTrcLi^y OTi l^vo) 2a«A, on ^oLfJLnn^ 
i^iy KOLi iTT^tTiv iTri Tr^ooroiTrov hri rnv ^wvj KOLi TT^oa-i-^ 
xvvn(riv • eiroL yroL\iv ro Tr^o^odTTOV rnc, y^a^^nc; • kxh dTTt 
SoLfjLnn?^ TrqoQ 2at8A* ivoL n TroLPOdqyKTOLt; fJL% m dvoLyoL^ 
yM fJL^; errriy (pn^nvnyqoupny tSei Tri^iveiVy eiTr^XoL^ 
(ULnn^' ivoL n TroLqcdqyia-oLq fjLi t« dvoLyoLym /we ; ^roL 
Trqoq rnrov dTroK^iVircLi ^Eolh^* or(poSqcL 01 d?7\,o(pvAoi Tro^ 
MfJLiicriv iv IfJLOiy KOLi 6 d^toq d7ri<rn dyr IfjLi^y KOLi hk 
dTrtKqiSTi fJLOi Iriy TULi yi.lv X^gi rm 7rqo(pnrm y KOLi 
Iv roiq IvvTrvioi^ IkolM^tol , t« Sn?icoarcLi fjLOi n 7roina-a>. 
^TroLkiv n yqa/^ny hk dKKoc; ^iVy fltAA' oTi OLvrbc, ^ol^ 
fjLHnX i(pny KCLi Ivol n iTriqcorna-ctq fJLi -yKOLi Kvqioq dTTi- 
^n dirQ (TH y KOLi lyivnQn KoLroL o"« y koli iTroina-iv d?\Aov 
avrc^y ov rqoTrov lAoLXna-iv iv X^P//^«. kcli SioLppn^ei 
rnv ficLari^ieiOLv Ik J^j«goc o"«. ko^i ccLifjLoviov yrqo^pnnvei 

Tnqi 



INLIBRUM REaUM. HOM. n. 103 

nasliteras fcriptas .efle credimus, vel alterius cujUs-; 
piam,ft.Qaippe perfona narrans ubique , quemadmo- 
dum ,^;^i per omnes orationis modos verfati funt, 
cptime callent , auftoris p^rfona eft. At fermonum 
horum auttor , non homo , fed Spiritus fanftus , qui 
movit homines 5 efle creditur. Dicit igitur Spiri- 
tus fanftus: Et dixit mulier ^ Quem eiucam ttbi? & di- 
pciii Swmuelemeduc mihi. Quis dicit: Et vidit mulier 
Samuelemy &ylam(ivii mulier voce magnq dicens ? Didr 
mus ad illum, qui noftras aures implevit rumoribu^^ , 
immodioaque verborum copia Samuclem apud infer 
ros non fuifle contendit. yidit muUer Samuelemi 
narrans vox dixi^, & clamavit mulier voce magna^ & 
dixii ad Saulem: N^ timeas: ut quid de(,epfjli me^ & tu 
es Saul ? Et dixit ei rex , Qui4 id ej\i ne timeas. Quii 
vidifti? Et dixit muli^r ad Squh Deos vidt ajcendentes e 
terra. Et dixit qd eam : Qua eft forrna illorum ? Et di- 
xit illil Vir fe^ior qfcendenSy & hic fenior diploide Ephod^ 
vidutus. Fatetur, eam vidiffe & yeftem facerdbta- 
lera. Np VI pppofitum dicere , qupdmirumnon efl:. 
Ipfe quippe Satanas transformat fe in Angelum lucis, - 
Quar^ magnym hon eft, fi i& illius miniftri in mini- 
ftros iuftitiae cpmmutantur. Sed quicl id eft, quod 
Samueiis efle mulier cpgnovit? Sed fcriptum eft, 
5aulem cognpyiiTe, illum fuiflTe Samuelem, £r prom 
cubuit in faciem fuam fuper terrqm^ ([f aioraviu Rur- 
fus item fcripturas auftpr : Et dixit Samuei ad Sau- 
lem: Ut qutd perturbafti me^ facienio me afcendere? Di" 
xit^ inquit fcriptiira, jam credere opiis eft: Dixit 
Samuel: Ut quii in iram excitafti me, faci^ndo me afcen-> ^ 
derel RefpondetdeindeSaul: Valde alienigena pugnant 
in me } & Deus diftefftt a me , & mn refpondit mihi ul^^ 
tra, licet ipfum in manibus Prophetarumy G in fomniif 
invocaverimi ad nottficandum mihij quid faciam. Ite« 
rum fcriptura, npc alius dixit, ipfum Samuclem di- 
Xiflfe : Ut (iuid interrogas me? Et Dominus difcejjit a tt^ 

G4 e 



104 G R I G E N I S 

'^r^^i ^cL&t>Ma^ lo-gflftwAm»!^. t/ ^wcr/v o Imvrsof Ao- 
70?; ogfltTf^ofl-oc flt^iw^ Ir/J' iv To) A076) T« ^-g», '^isi^^tfy 
tX^^ ^^* dx^Qctrm ^vctfmm dyim dKnm Xoym j^t- 
yciAcoVy 7LCLI dTToppnrcov rm Tn^i rn^ l^ojW> iTTflf^og»- 
fjLivm r^rm Trqon^my »Tg rm hurt^m (rcupm ovrm^ 
d^C Ao^^o^ Jti l^iroL^irai. Mya> ^^ ot/ dvay^cLiot 
xcu jf t^oPicLy xai n i^^ra/ri^ rf :^«g/ (tvrn^;^ Ivct i^cofjtiv 
T/ «^twt^ %X^ /jL%rct mv l^oSov . XiXcLXmiv iv pc^g^ /^« * 
xflt/ hcLppvi^$i Kvqio^ rm ^ct/nX&icLv iz X^^^ ^^a ^' 
^6)0"« cLuryiv tg) TrXwiov om t« ^ctvi^. ioLi/JUiViov Ji k 
^oLTcu ^ivcLi rm l3cL(ri?\jCicLv LcLvii^ rnv viro rn Ttv^m 
X^^orovnQiicrcMf^ KCLd^on ; a« >f^flr^ tw ^a)ywr t« )tt/- 
|/»; ifx iTTo/wo-gy o^ynv Bvfxn cLvrn iv KfJutMx: rctvroL hil 
€5"/ pnfMtroL 3-fe»; hx Wiv aAnJw; otAMS-tw^ ^ac^ hx iTroiticre 
ro QiMftcL Kvqi^ IomX* dXket Tr^^iiTrei rov ficLcnXioL 
AfJutXm ^mrcLy lcp' co jLOLi tt^o t«; xoiiuafia-ia)^ ayT», 
xcLi iyri-rn^ i^oSn cSt^iSiai 2a/u«nA rco ^olhX'' xoLi SicL 
rnro ro pn/uuL rnro i7roinar% zv^iot; iv rij nfii^oL rcLvrri^ 
TLCLi Scoaei xv^io^ xxu y^ rov IflrgawA iv X^^ aAAo^pt/- 
?im y TTi^i oA« Aflt» QiH ^vvoLroLi ^oLifjtaviov 7rqo(pnriv^ 
coLi oi-i xv^io^ fJLOO^ei ircL^oL^ihvcLi rov lo^^awA ; zcLi yt 
rnv TTCL^iLL^oXnv lor^ctnX 7rcti^ctSod(T^ zv^ioq cLvrm fv 
X^^' fltAAo(pt/A&)V^' rcLXwov h IclhA tLvqioVy xoLi avy 
xoLi J vlot; G-n fxW ifjLH. xcLi rnro tvvoLroLi eihvcLi SoLi- 
fjboviovy jScLcriAioL X^^ovnS^ivroL /jLircL X^^^l^oLroQ Trqo- 
(pnnxHy QT/ cLv^iov ifJt.i?\Aiv i^iM^-cLi 2flt«A Tor /3/or> 
xcLi ol vloi cLvra ftir oLvrn; oLv^iov (rvy xcu vloi cth ftir 
i/jLH, rcLvroL fjb%v HVy ori hx i<ri '^ivln rct dvcd yiy^oLfx^ 
fjL^vcty xxti onlcLfjLHnXi^riv dvoLlSt/inxax;' rrnv TrotH 
iyycL^r^ifJLvd-oQ^ivQ-oLSi ; n Troiei iyyoLfr^ifjLvS-ot; Tn^i rnv 
dvcLycoynv rn^ "^vXng t« SixaiH ; iz$ivoQ i(pvyiv 6 rov 
Trqcorov -rov Xoyov Hirm ' Ivol yoL^ fJLn dymct ix^v ^o- 
XYi x/trct rooroLvrsL dXKoL > zoLrob rov royrov ^nrnfMivoL , 
xxti Myei* hz i<ri ^OLfjLnnXy '^^vhroLi ro ^cLifjLoviov y 
iTrsi H SvvcLrcLt ^l/tvha^B^oLi n y^ct(pn'. rct h pnftcLrct rng 
y^cL(png i^iV hk i^iv ix Tr^oorcoTrH rn ScLi/xoviH oLvrn. 
/ . fltAA' 




IB. REGUM. HOM. IL 105 

iS faBus tfi contra te , & fecit aUUm fihi ^ ficut locutut 
iji in manu mea. Et abfcmdet regnum de manu tua. 
Dsemonium de Ifraelitico regno vaticinatur. Quid . 
ad hapc , qui contrarium aflerunt ? Videtis , quod- 
nam certamen fit in verbis Domini , quae auditofi- 
bus indigent , qui magna & inelFabilia poffint intelli- 
gere de exitu ex hac vita, cum prima in dubium 
controvertantur, & fecunda manifefta non fint. Sed 
fermo adhuc in examine eft. Dico vero , riecefi^a- 
riam eflTe & hiftoriam, & illius examen, ut, quid 
nos poft t^itae hujus exitum cxfpeftat, videamus. \Lc- 
cutus efi in manu mea , & abfcitidet Dominus regnum de 
munu tua^ tjf dahit illud proximo tuo David. Ddemo- 
nium vero regnum David nequit habere cbmpertum , 
quod a D^o decretum erat. Quidfii ? Nonne vo- 
cem iJomirii intellexifti ? Non fecit indignationem ira 
fua in Amalec. Nonne haec funt verba Domini ? 
Nonne vera funt ? Vere quidem voluntatem Domini 
Saulexfecutusnon eft: fed regem Amalec vivum con- 
fervabat, propterquem, & antequam quiefceret, & 
in exitu ipfo , Samuel Sauli exprobravit : Et propter 
hoc verhum hoc fecit Dominus in die hac. Et traiet DO" 
minus ipfum Ifrael in manu alienigenarum. De univerfb 
Dei.populo daemonium poteft vaticinari Dominum 
traditurum Ifrael? Et tabemaculum iffum Ifrael tradet 
Dominus in manu alienigenarum. Et tu Saul cras acce^ 
lera, tu^ & filius tuus mecum. Et illud daemonium 
fcire poteft, regem fcilicet chrifmate prophetico de- 
claratum; Saulem cras e vita migraturum; & filios 
illiusuma cum eo ? Cras tu^ & filii t^i mecum. Hjs 
fuperius fcripta confirmantur vera eflc, & in vitam 
evocatum fuiflTe Samuelem. Quid igitur hic ventri- 
loqiia operatur ? Quid in eduftione animae jufti ven- 
triloquaagit? Qui prima^ fententiae eft , evitavit, ne 
prae tot aliis & no vum certamen inire cogeretur : cir- 
ca quacftionetn hujus loci refpondet ; non eft Sa- 



io6 / ORIGENI 

fltAA' Ix TT^a-e^n (tvrfi^. m* ^i^iv n yvvfi rov ^julhyiX» 
ehrt lEoLHh rd M?\.(iXy\[MiV(i diro t« 2a^8wA, Trcoq hv 

]\XJOfJ(*iVCL TCL TW? lyyCL^^llJLV^S (^CLVBirOH Tflt 7L0LTCL TOV 

roTTOV', Trvv^^vofJi/Xfi t« Tr^oei^Yi^toroi TCL7r^oT^^$Ly 2flu 
/u. .'wA iv ctS\i ; ;6flt/ Ta l^wc • ^fl^' dTroK^ivcLcrd-co Tf^oq to 

tTTWg^yTW/^iVOV • TIQ jUii^Ci^V 3 2flt/>C«>|A , W I«0"»C ^ /t^'- 

$-oc; jr/$ /^«^^v?. ^^' 7r^o(^y\Taiy w I>io-«c o X^'^05; t/? 

^t/^V> kfi^CLCtfJLy W IW0"«5 ;^/rO?5 Ivflci^^g « TOA/^W- 

^•o/ T^^ Ta)v fltTTflt^ (p^^fl^otvTO) Tov . xf f/ov ^hvai I^o^^v 

X ^5"0V TOV VTTO TOdV 7r^0(py\TO)V ^^OKYi^V^B-iVTOL chcLty 
CfTTiiy PT/ fJLnJ^m HK \<^iV PCC^fPC rC^V TT^C^^flTCDV . OT<XV 

«V o/M^yyia-ri^ ot/ I^iflr»^ XQf^oq jLLii(^a>v It^v ' X^^^^^ ^V 
dSa ; w fcf 7€70V6V Iza ; «;6 I9/V d?^Stg to ^^fi/Jitvov Iv 

\|/fltA^/C Ig/^VgvflfV VTTO T&)V OtTroroAo^V Iv Tflt/^ '^T^^i^^ 

(Tiv avTc^y 7T«g/ *k tov o-6)T«5flt Iv fl^« mTOLfiifimivon ; 

^e^gfltTTTflt/ OT/ ItT* fltUTOy (piqiTOLl TO Iv TTgVTt *flt/ ^6-j 

xflPTO) \ljoLAiuc^Cf> • eT< ^'* \yx,(iTa?\.^i^iiq ty\v i|^i//twv ^t« «$ 
^yV^ «^« S^coor&iQ Tov o(nov cr« /^(wv J/flt^^-o^fltv. «Tflt. 

UiTOL THTO iOLV (i7rqiL^iV\\TCLi OT/ Xj^i^O^; Iv fltJ'*^ ILCLTa^ir 

/Smiy TiTToiei^', vi7Ly\(fa)v y wv vtKyidnoroiuimg vtto t« ^-flt- 
VfltT«; Jtot/ ;t(3tTgA)iAv3*ev €k rcL X^2^^ ^^^voLy Qx ^V 
^«Apc TCt)v Ik^ y d?9C oSc SicrTroTyiQ ^roLAoLib-cov y coq 7r^a>y\v 

iMyOfJLiV li^yiyHfJLiVqi TOV \J/fltA/>60V zd,^ 7ri^liKVK?\,CO0r0LV fXi 

fJLO(TXoi 7ro?fiqi y ToLv^oi ^noviQ ^r^maXov f^i- vwoi^av 

.iTf \fJLi TO fOfJLOL OLVTCOVy COq ?\.iCOV CLp^TatcOV KCLi COj^VOfL^^ 

voc , Siia-Kq^TTiS-yi tol pf pt ^« ■ /JLifJLvyifLi^-oL « yi fJLifLvyi^ 

fJtfiQoL TCOy /€g6)V y^OLfJLfLQLTCOV ' fJiifJLVy\fLOLi yOL^ OLVTCOV fJgW- 

f^iycov fiq Tov KcL. ^joLXfLOv. ^Kny q arcoTy\^ KOLTii^yiAvB-t 
(Tcoorcoy * KOLTi^yyiXv^-iv iK&i 7r^0Kyi^vxQ^Q vV^ rcov 7rqo^ 
^yiTa>v > »? 8 ; d?7C hd-oLSi fLiv ^r^oiK^^^vX^ ^o tcov. 

' TT^Q^YirCOV • d^KOLX^ ^^ KOLTi^X^TCLi « ^/flt TT^OCpWT^V; KOH 

lAcoay\q olvtov Kn^va^a^Gi i7fi^fJLy\a-ovTOL tco yiV€i Tcoy otv- 
Q-^co^rci^v^ co<fi AiyiS-ai KaXqoq C^ro t« KV^iHy Kai (tco-' 
TWgo^ vifji^oov ci hri^iviTi lAcoonifyhn^iViTi dv Ifjcoi , 
TTgjg/ ya^ ifJLH iK&ivoq iy^otAlnv . ei h to/c I;c^v« y^afjt^ 
fiQLa-iV ^ Tn^fiViTi ;t TTflj)^ Tp/{ ifLOi(; py\fJLaai ^ng-ivanTi', 

zai 



IN LIB. REGUM. HOM..n. 107 

ffluel, daemon raentitur, cum ipfa fcriptura raentiri . 
non pofnt, Vcrba vero fcripturgB funt: non a dae- 
mone , fed ab illius auftore funt prolata : Et vidit 
mulier Samuelem. Dixit Saul , quae locutus fueratSa- 
muel. Quanam igitur ratione, quaein hoc loco de 
ventriloqua dubitantur , fplventur? Quaero a primae 
illius fententiaeauftore; Samuel apud inferos? &c, 
Refpondeat ad interrogata: quismajor, Samuel, an 
Jefus Chriftus? quis major, Prophetae, an Jefus 
Chriftus? quis major, Abraham, an Jefus Chriftus ? 
Sane hic nemo eorum , qui vel una vice tantum fci» 
re potuit , Jefum Chriftum elfe , qui a Prophetis prae^ 
nunciatus eft, audebit dicere, Chriftum non elfe 
majorem Prophetis. Cum itaque Chriftum majorem 
fateberis; Chriftusne apudinferos? Nonne illqc per» 
venit? Nonne verum eft, quod in Pfalmi3 dicitur, 
&abApoftolis in Aftibu^ interpretatur , Salvatorem 
ad infero« defcendifle? Quod in Pfalmo decimo quin* 
to legitur , ad ipfum referri fcriptum eft : Nm iere^ 
linfues animam meam in inferm , nec dabis jujlum tuumi 
videre corruptionem. Si deinceps refpondebit , qui^ 
Chriftus adi iqferos defcendit : quid afturus ? viftu? 
rusne , an a morte vincendus ? Defcendit ad iUa lon 
ca, non tanquam fervus eorum , qui ibi erant , fe4 
t^nquam Dominus decertaturus , utprius dicebamus^ 
dum pfalmum vigefimum primum explicaremus : Cir-,^ 
cumdederunt me vityili multiy tauri fingues obfed^runtme^ 
Aperuerunt fyfer me es fuumy ficut leo rafiem^ & rii" 
giens. Difperfafunt omnia ojja mea. Sane reqordamuy 
divinarum literarum , namque haec in pfalmo vigefi^ 
mo primo fcripta efle memini, Igitur Salvator de(i 
cendit, ut liberaret, defcenditne illuc praenunciatua 
a Prophetis , an non? At hic quidem a Prophetis 
praenunciatus eft ; alio vero defcendit non per Pro* 
phetas? Moyfes item ipfum praenunciat pro genere 
humano adventurum, ita ut refte a Domino & SaN 



io8 O R I G E N I S 

(nrcci /tf^ro^ , iTTthifJicov rnTcp rep fita> • $i ^g Maxryit; 
7r^o(pnTiv^ avrov ivS^cthi « B-i?^$ig avrov xdic&i zarex^ 
/StjSmivoti 3 ivoL TT^o^pm^vaif ^X^i<rov iXiV(r%&'OLi ; t/ Jg ; 
M^o-wc f^iv 3 ol h i^vg 7r^o(pyiTcti ^X^; IxtfjUiyiPi h ^X^y 

Ti CtTOTTOV i^i THQ ictTqnq JtCtTOLjSotlVeiV TT^Ot; TS^ KGtXCOg 

iXovTOLi;; n Si dTOTrov i^iv tvct zoti 6 ot^c^ctT^oq Kot/rct^ 

^ri TT^OQ THg KOtTtCOQ iXOVTOtQ ; ixeiVOi iotT^Qi jUiV moLv 
TTOTsKOi^ O^ h KVqiOg fJM TLOLi (TOOTVI^ (t^Pt/fltTgO^ If/ * KOLi 

7^5 Ti/iv iv^ov iTri^fxioLv^ « h SvvotTOLi xmo dyhoov fl^- 
j^TTivQyivoLi ^ avToq^d^i^QLTrivei' w Tig w icrX^(riv vtt 
nhvoc, Bi^ctTTivQ-yivcti tcov iotr^cov y X^^^og Iw(7«c otVTyiv 
B-i^oLTTiv^. uyi ^OjS«. fjiyi B-afJi^H. lyiaaq ^ dSn yi^ 
yovi^ Ttcti 01 Tr^o^yiTott tt^o olvth ^ zoLi 7r^0Kyiqva-(rHO-i 
"Ti^ X^^f^ "t^yiv \7riSyifJu0tv . ehoL Ttai aMo t/ ^iXco «- 
TfGiV dTT avTyiq ryii; y^a(pyig. Xot/jLnyiX dva^aiVdy xAi 
/J« 2£t8A Xiyei ioo^aKivotd i^vXi^v* « ^«7« lca^aKivai 
' dvS^qoirTrov . i^rryi^i thtov ov eik' Tiva oj^a; Qi^Qi ^w- 
o-iVy iya> fjjbv, B-ing dva/SaivovTag d^ro Tjfc yfig' Ttat 
TaXa ^f/MyiX h fjiovot; dvot^fiyiKi Koti Ton .7r^o^yi^ 
TivtToov TO) 2flt«A* fltM' GiKOt;^ co(j-7ri^ ivTavB-a' ^uf- 
Tflt 00"/« o(ricoQyi(rri y Kat fjnra dvS^og dQooH dQcoog Icttii 
zat fJLiTa iKXiKTH iKXiKTot; itTvi' Kat dcTiv ivTavd-a 
SiaT^ifiat dytoov fJLira dytoiv* ix^ ^^ dytcov fJLira oU 
fjta^TcoAcov* Kat « d^a 7roTi i^i to)V dytoov SiaT^tfin 
fXiTa rcov dfia^TooXcov y v7riP t» Kat Tng dfJLa^TcoXag 
a-cotrat. iiTco raXct Kat dvapatvovTt tco lafjtayiX avv^ 
ava/BifiyiKaa^fv y riTOi dytat ^l/vXcti dT^Koov 7r^o^yiT6ov. 
taX^ ^r!Yi7Hc,y 01 dyyiXot ina^av iTrt Tcoy 7rviVfxaT0)V 
avTdv; 7rPo(pyiTyi(; Xiya* dyyiXog XaXoov iv ifjior 
r dyyiXoi mav fJLira ^mvfJiaToov avvavafii/ByiKOTiQ^ 
Ttat 7ravTa ^rM^HTat tcov Siofjnvcov aooTyi^iOL^ ; Kat 
TroLVTig eia^i XeiTH^ytKa ^rvivfj^ara $iQ StaKOVtav dTro- 
^i?7^ofJiitfa Sta T«5 fJiiXAovTOLQ KXyi^ovofJi^v a^coTyi^tav* 
T/ q>ol3yi ehruvy ot/ Trctq tottoc X^^C^ I^o-« X5'^«- 
iSi 7flt£ /C§^^« l^^v PCgwC^ 'Tcov 7r^o(pr,TOi>v y X^^K'^^ , 

. rn 



IN LIB. REGUM. HOM. H. 109 

vatore noftro dicatur : Si crederethMoyJiy crederetfs& 
mihi : de me enim ille fcripfit. St fcriptis ilitus non cre» 
dttis , qumodo verbis meis credetis ? Et venit in hanc 
vitam Chriflus ^ & praenuntiatur Chriftus in hanc vi- 
tam adveniens. Si Moyfes de illo hic prsenunciat ; 
non vis & ipfum iiluc defcendifle, ut Chriftura prae- 
diceret eo migraturum ? Quid porro ? Moyfes id egit : 
reliqui Prophetae non item? NonneSamuel? Quid- 
tfam abfurdi eft , medicos ad male fe habentes def- 
cendere? Quid abfurdi eft^ principem medicorura 
ad segrotantes defcendere? lUi medici^uidem erant, 
& fane multi: at Dominus meus & Salvator princeps 
eorum feft. Etenim internum defiderium , quod non 
poteft ab aliis curari, curat ipfe: quod a nemine po- 
tuit medicorum fanari , fanatur a Chrifto Jefu. Ne 
timeas. Ne mireris. Chriftus iri infernum defcen- 
dit, & ante eura Prophetae, qui ejus adventum pra^- 
dicebant. Addara praeterea &aliud, nefcio quid ex 
ipfa fcriptura. Samuel afccndit ; & ecce Saul dicit 
fe vidifle animara: non dicit hominera fe vidifle. Ti- 
m^it, quera vidit: atquemvidit? Deos^ inquit, ego 
vidi^ deos afcendentes e terra. Etfortafle tunc non fo- 
Iqs afcendit Samuel Sauli vaticinaturus. Sed confen- 
taneumeft, quemadraodum hic: Cum fanHo /anBuf 
eris^ & cum homine innocente innocens eris ; & cum ele* 
Ho eleBuseris: funtque hicfanftorum cum fanclis con- 
fuetudines; atnon fantlorum qurapraevaricatoribus: 
& li quandoque fieri poflit, ut fanaoriun una cium' 
peccatoribus confuetudo fit, ut peccatores falven- 
tur. Fortafle hac ratione una cUra Samuele afcen- 
dente afcenderunt etiara aliorum Prophetarum aniih» 
fanftae. Forfan quaeres, an fuerint Angeli fiiper fpi- 
ritibus eorura. Propheta dicit : Angetus , qui loqui^ 
tur tn me. Vel Angeh erant, qui una cum fpiritibus 
afcenderunt, oraniaque ad egentiura falutem com- 
plent: Et omnes funt f^iritus mtmjirantes^ qut m mini* 



^TA ORIGENIS 

C5>**w^ ;tgiS^ TraqaaioLV zcti iTnhfJnetv «' ;jcg>i^ * xct/ 

mr w €r^W7fgo^ ifMov juui^rv^ioLV Ae^ovroc > fJi^^m h 
^fmro/f TWfltiJc^v loxstvv» t« BofcTTT/r» «^«^ Ir^v ' ywn 
fOjS« Af7«v oT/ ^'c ct^« KctrcL^ifimi yr^oKfi^va-a-av rof 
MV^iov 3 /Vflt iT^oei^^ri avrov xariMvfrofJtAVov ' ^/ot T8to 
OTi ifv Iv T>j ^t;Afl&?6>)> >tflt/ ii^« *r>iv i^oSov rm i7meiiu.i* 
m at)T«i>3 7rf/^\|/fl^ JuoT6)V jWflt^TjTft^v l-^rvv^-avgTo, «X^* 
erv ci l5PCO/-«'«voc; >?<?« 7flt§> d?^cL' trv ^o i^Xoi^^^oi^ 
rf aAAov 9rgoo-(Jb>t6);>tgv; «^gv ohJt^ twv ^o^otv, iXoL?\.yia'^ 
'^oXXcL TTi^i Tw^ Qav/mourion/iroQ avr^* i/uuL^rvqfia-iV av^ 

T6) •^rgWTOC* OTT/O-O) )Ui/ l^^tOA^^VO^ > ifJLTr^O&iV fJLH 7«- 

70vgv» ^JSgv flfctJT8 Twv ^o0fltv> ^o^fltv 0)^ /WOV078V8C Tro^a 
vr&r^oi > VA»5>ic All^g/Toc ^a/ ctAwS-^fltc • rmXiTtavra 
i3m Tnqi Xii'^^> oxv^ 7r/^8iio"flt/> dfjip^aK?^^^ yxti « 

A€7«> C-fTTfltTg fltt>T6)' a-V ^ Pig/rO^i VVV' ^tW VOUO-flt!/- 

T^^ 7^5 T/v^Ci Tflt ^^W/wgvflt Ae780"/v > lcdavvvn o ryiPitxAiroi 
^>L Yihi X^i^ToVy" flcAA' flt9r«9"W otTr' fltt/ra to Trvivfjca ro 
' dyiov. Xflt/ );f^(f/ T«Tov > flJ ifJLa^rv^mi Tr^o y%via-ice^y 
Kai l<p* flJ ia^Ki^rvia^v ^ miTut wA^^g )fcflt/ « Mflt^/flt 7r^o<; av^ 
T0V3 w'$ lyt>tfltgTi;gwo"ev avra> lisfJLyirvi^ avrn Mywa' iSk 
ya^ co^ iyiv^o « $a>v« t« dayraa-fta ffH ciq ra dora fjtMy 

«O^X/gTWO-gV Iv flt^fltAA/fltO*^ TO /S^eCpOC Iv T>1 XO/A/flfc fJlM* 

«Toc «V o^x/gTiio-fltc Tr^o ytvia^icdi;^ lcdavvfi^ o fJTrewv' «- 

TO^ Iri "l^Tgg/ 8 I76) f/VoV > 07ri)T(id fJLH i^X<>I^^V^Q ^f^ 

Tr^o&iV /U8 7670Vg' zai o mfjei^a^ $hr^ fjLoi* l(p' ov fltV 
i^C To TrvivfjLa KetrajSaivov y xai fjLivov^ «toc Ir/v o i/Zoc 
T«3-g«' 8T0?> ^aanvy «;tm >i(Jle/ I«0"8v ^c^/rov Iv xo/A/ot* 
»1^ 7fltg otvTov. flk^Afl^ J/' vm^^oMv ^o^tif ofJLotov n t^ 

n^TgflD 



IP^ LIB. REGUM. HOM. II. iii 

fierium frofter futuros hartdes jalutis mittuntur. Quid 
titnes dicere, omnem lociim Jefu Chrifto indigere? 
Neque \5er0, qui Chrifto indigep, Prophetis, iis- 
que, quiChrifti pracfentiam , & adventum preepa- 
rant, non indigent. Et Joahnes fane , quo majpr 
inter natos mulierum, Chrfto ipfo tefte, nemofuit: 
Major inter natos ntuliernm J-aiim Bapttjia nuUus 
fuitx neque timeas id affirmaret defcendit ad infcios 
praenuncians Dominum, utillum defcenfurum praedi- 
ceret. Propterea, dum in cuftodia elfet, ac fibi exi- 
tum interitumque imminere confpiceret , miffis duo- 
bus difcipulis ^ qiiaerebat ^ Jion : 7l# es qui venturus 
es? Sciebat enim; fed : Tu es^ qui venturus 0/, ath 
alium exffeBan^usi Gloriam illius compertam habuit; 
de mira ejus vi plurima locutus fuit , prim^usque illi 
teftimonium exhibuit : Qui foft me vetiit -, nnte me fa* 
Bus eft. Vidit illius gloriam , gloriam quafi unineniti 
a Patre^fleni gratia & veritatis. Haec cum de Chri- 
fto vidiflet ^ piget credere > dubius haeret ^ nec fate- 
tur: Dicite ipfi, tu es Chriftus. Quae cum non in- 
tellexiffent nonnulli , afleverarunt, Joannem tantum 
ac talem Chriftum non novifl^e ^ fed ab eo difceffifle 
Spiritilim fanftum. Sed fciebat illum, cui aritequani 
nafceretur teftimonium perhibuit , & pro quo falta* 
vit, dum adipfum Maria accederet, ut de illo tefti- 
monium fecit mater ejus iflis verbis: Ecce enim^ ut 
faHa eftvox falutationis tua in auribus meis^ exilivit in 
gaudio infans in utero meo. Hic itaque Joannes, qui ante 
nativitatftn exilivit ; qui dixit: Hic eft^ de quo ego di^ 
xi, Qui foft me venity ante me faBus eft: &: Qui mifit 
me^ dtxit mihi^ Sufer quem videris Sfiritum defienden^ 
tem^ & manentem , ipfe eft filius Dei: hic, iriquiunt, 
nondum noverat Chriftum in ventre. Noverat quip- 
pe illum. Simile quid Petro paflus eft propter gloriae 
exfuperantiam. Quodnam illud eft ? Hic magnum 
quid de Chrifto fciebat. Quis fum; Quem me dicunt 

flii 



112 . O RI G E NI S 

XlfT^ifi TTiTromi. T/ OjULOiOVi HTOQ /JiiyeL T/ IfSci m^t TH 

h y roSt • o*v Ji T/ ; 0"^ « X^^^og o vio^ t« 3"€« t« Swv- 

TO^ 1 Iv 6r) ;ta/ fMXa^^it^Tai 5 OT^ 0"flt^^ PfcOt/ eLi/LtCL «X aTTe- 

;cfltAu4/fiv fltJTft) 3 aAA o TraTWg o iv roiQ h^clvoh; ' iyru 
«y fjutycLKcL i^jtHcri TTi^i X^^^^ 3 ^ot/ fjmr^aXcL omihGLfJu^ 

/SfltVe, Jtflt/ « Trflt^g^g^fltTO TWV I^OVlQ&iCLV TWV TTgOC flttJTOV ' 

ij*» dvcL^cLivofJL^v «g h^so^fltAif^i ^flt^ TiMiooB-mirctt. 

, JMt/* ^€/ TOV f/OV T« avS-gOJT» TTOXKoL TrO^liV ^ KCLi dlTO^ 

ioKifJLOL^moLi dyro Tct>v a^^t/g^eo^v y ncLi Tt^^cr/Svn^aiv % 
xai dTTOicravQiivaii Kai rri r^iTvi lifxi^a dva^vai. (pn^ 
ciV iMcoq croi Kv^it' fjtryaXa )|^e/ yri^iX^^^^^ «xw3-g- 
Awo"t Tro^QDL^i^a^ai ro raTravori^ov yn^i avrn. romrof 
nva jJLOi vou Jtai rov Icoavvm iv (pvAajcvi' wv fjLiyaXa «- 
iax; 'zrt^i X^*^^ ' ^*v s^avs^ dvicpyoraQ' eih TrviVfJUL 
dyiov I5 «fttv» )tfl6T€gpco/ugvov Jtt/ tov orcornpai Kat fjui'- 
vov Itt avrov iSoi>v rv\v rwXiitavrvw So^av afJup^^aTO^i^ 
xai raXoL im<ru' hq Hro% Iv^o^o^ Ttat fJtiX^iQ dSovy xai 
fAiXJ^ Twc d0v(r(rov KCLriXiV(Tirai. ha rovro iMyi. ov 
€i oi^Xof^i^foc; y 11 dX^ov TT^ocrSoKcofjLiv ; h Tra^i^i/BYiv^ 

hSi iTTgAfltS-O/UWV TOy TT^OK^ifJLiVOV i d?iAa Tovro d-iA^iv 
Karao-Kivaa-aii oti ii Travng iiq clSov Karafii/BfiKaa^i 
TT^o rov X^^^^^ TT^oS^ofioi X^i^ov oi 7rgo(p«Tflt/ X^ig-ov • 
' wco Kai ^afxovYiX iKU KarajSijSyiKiV ^ h ycL^ d7rha>g, 
d?Oi d^ dyioc,' oirov lav >» dytoc,^ i^v dytoc,, fjimi 

X^^^OQ «X It/ X^^^O^ WiVy iTTii iV Cf^H TTOri WV ; HK ItI 

iJv viO(; fif»> iTfii Iv TO) KaraXQovicp yiyivnrai roTfO)^ 
Iva Trav yovv KdfJLt^y) Iv ra> ovofJLan Iwo-» X^^^^ > Ittoi;- 
qaviCdVy Kai iTTiyiicovy Kai Karax^ovicdv ; Hrax; Xi^oq 
iiv, Kai Karcd chy iva nrcoq iiTro^ iv ro) Karco rojrcf 
iJvj yr^oaiPiCii dva>m' iira> kcu oi 7r^o(pnraiy Kat^EcL^ 
fJiovnXy Kav KoLraficoa^iv ottov ai \l/vXcLi ou Karcoy kcl- 
ra> Svvavrai iivai r(mcj>y h Kara> h iion rif yr^odLi^i- 
(Tii ' TTvvS-avofJLai ^i 3 iTT^ocpwTguo-fltVTflt vTn^ov^avia ; 
iryco Si « SvvafjLat SiSovat Scufiovia> rviXiKavryw ^vafjnvy 
OT/ Trj^o^Yinvii TTsg/ 2^t/A, HafJLovti?^^ Kai rov Xclov rou 

Q-iOV 1 



IN LIB. REGUM. HOM. IL 113 

flii hminum ejfe ? Hic, ait, dicit hoc. Tu vero 
quid ? 7« ei Chriftus jfilius Dei vivi. Propterea bea- 
.tus enunciatur ;^ quoniam caro & fanguis non revelavit 
illi, fed ffater^ qui incalis eft. Cum igitur grandia de 
Chrifto audiflet, & grandia concepiffet, auxilium ia 
femet non admifit : Ecce afcendimus in Jerufalem , CT 
ferJi.iefUur omnia. Et: Ofortet flium honiinis multa fati^ 
O reprobiiri a PrincipibusSacerdotum^ & Sacerdotibus ^ CT 
oaidi y & terjio die refurgere. Propitiusj inquit ^ fis 
tibi Domine. Maxima de Chrifto noverat; quod hu- 
milius erat , de eo noluit admittere. Similem mihi 
animo pingo Joannem , dum iri cuftodia erat : gran- 
dia de Chrifto apprehenderat ; vidic coelos apertos ; 
vidit Spiritum fanftum ftiper Salvatorem defcendeff- 
tem , manentemque fuper eum. Similem gloriam 
dum videt, haeret dubius, fortafle etiam non crede- 
bat, an fic glorificatus usque ad inferos^ & abyflum 
ipfum d«fcenderet, quapropter dicebat: 7u es ^ qui 
venr^s ex, an alium exffeEiamuf? Non egreflus fum a 
propofito , neque materise , quae ftaihi prae manibus 
cft^ oblitus fum. lUud probare nobis in animo eft, 
fi omnes , qui ante Chriftum in infernum defcende- 
runt^ praecurfores Chrifti, atque Prophetse fuere; 
pari ratione & Samuelem eo defcendilfe, non fimpli- 
citer, fed ut fanftum; ubi fi eft fanftus, fanftus om- 
niho eft. Nojnne id etiam de Chrifto affirmamus? Ani- 
non ChriftUs erat , licet aUquando apud inferos fue- 
rit? Annon fuit filius Dei, licet in fubterraneis de- 
geret locis , ut omne getiu fleileretur in nomine Jefu, 
ccsleftium, terreftrium^ & infernorum? Non aliter Chri- 
ftus erat , licet inferius elfet , ut fic dicam , & fi in 
inferiori loco ageret, voluntate fuperius erat. Eo- 
dem pa6to &Prophetae, & Samuel, quamviseo def^ 
cendant, ubi funt animae, quae ininfernisvloco qui- 
dem inferius funt ; at non infcrius funt voluntatc. 
Et quaero an fupercceleftia prophetarint, At ego nus- 
Origenif Tm. VIJ. H Q^i^ta. 



114 p R I G E N I S 

fia&iMvetf ^crreu oi ravTet Af^ovric ret rfi^ d/ji'^ 
Sthgl^ T»rc tMa ro9 r&Trof^ ^X tv^fioi^o-i Tra^a^wtu 
' vrotq df xoi dyiO( ytvono th-f^ erontiiqiaq rm Tutiiu»% \X^^ 
yrwy «5 rov rmov rm juLxmc iX^*^^ ia/ri^oi ytviud-o)^ 
a-av, ^ "TH^ roTrn^ rm xafjcvovrm ^^to^mv y xai 
jActrro^av oTrn ai ivo-cd^iOi rm rqavfjca^m avrm' rn^ 
ro vTro^aS^H if la/r^im ^i^jtvQ^mna. 4rm ruro fhro^ 
^/Sf/3AHXf rtp te^rfi^i 6 Ao^o^ xara roifTr^o^aK *ai 
hS^dit i^Jd^My xJai ei^ ei^ xanra^wai. xai rjira h 
vr^oSrir%ov rq» A076I' ori laijum^. 7rqo(pfirv\g nv 3 xai 
i^AfloKToc flferf^w djr avrs if •?rgo^)iT«a' sx dqa *A>f- 
^vH TCirym dTro^oXo^ d^i Tr^o^mivo^ ix jufg»^! tuu 
«t fJU^H^ yivcocxay orav h fA3>i to TfAf<ot^> xat ror% 
ro ix f6fg«ig xara^yfiBTiarrai; hxhv ro nP^HOv /AAra rov 
^fiiovi^iv. xaitiriT^oi^pfirivcrfvUo-aieLgy ix /Jt^^HQ 7r^o%^ 
iffinvn urra iraarfiq Trappna^iCLg* uifjid^v^fireu h re^ 
Iv3tt3)i £iaviS Tri^i ro ri?^oiv ^rfiQ Trqo^fireiaq • hx 
dTnXajSiv hv mv X^^^ '^^^ Trqo^finxnv ^afiHfiX. 6 i% 
VHQ fjLH dxa^TTog i^i ' xai on ixx^j/itriav otxoSofiei ^Aoio'- 
07» KahcdVy xai ycL^ My&i UavhoQ , oti ixxP^ficnav 0/- 
xoiofjtci 'Tr^Oipfinvm y avrai^ M^o-i Xiycov • fj ^ ^go- 
(pnrfvm ixxXfio^iav olxoSofjt^ y ^X% X^^v Tr^o^nxfiv* 
*¥ •yag d7ro?^X%xM aCrfiv fJLfi d^a^fiera^ ' fjcovos ^fltg 
diTo^ven X^^^ Trgo^ifTixwv, ^ fjivra to Tr^ofpfir^vc^eu 
^%7roifix%v dva^ia rH TrvivfJtaroQ rn dyiH > ^V' v^xjo^ 
raysjrtTGiv aCrovy xai"^vy&iv d^ro rn nytfioviXH avrn' 
OTTfP i(pofi^ro TOTf xai fjirra rfiv dfjutqriav 6 HkaviSy 
xai f Af^f * xai ro 7rv%vfxa ro dyiov &h m dvravO<af<; dir 
'ifJLH. A roivvv ro Trvivfjui ro dyiov ^o^iiTft;^' tivi; 
dyytXoic; ' o/c fjin TCJ^aav iXn&iv 0/ ia-Xvovm; tajr^m , 
aM' 0/ xaxo)q ixovn^. Jf^tovTtfi Tivfc rfiQ Tr^^o^rnctQ 
avrn; h ^cl^ dq^^&i X^^^Q Tr^opinx»!* hS%v X^^f^ 
doyei rm fv To) ayic^' tuc hv X^^of rti^ irqoipfiriKfiQ 
ai \pvXai rm KOifJuu>fJL%vm s roXfJwa^co xai ehr» 3 fjiio^- 
To - d?9C ivB-ah fi%v ^cgfiav ix^^ 'f^ ^fdfnTir loi^A- 

• ttH 



IN LrB. REGTJM. HOM. U: 115 

i)uam damoni fimilem potentiam concedam. Nam St- 

muel de Saule, & p&pulo Dei, & regno David, David 

Xcilicet regnacurum vaticinatur. Qui contrarium feil- 

.tiunt, veritatem , quas in ed loco eft, confirmare fe 

•non poiTe animadvertent. Sed quanam ratione fan- 

.d;us pro falut^ male fe habentium> in locum ubiper- 

manent deveniet ? In loca miHtum asgrotantium me* 

dici greiTum dirigant : introeant ubi fcetor ulcerum 

.eorum male olet. Hoc fuggerit medicorum in homi- 

jies amor. Sic & Propheticus fermo Salvatori fuafit;^ 

*uc eo veniret , defcenderetque in infemum. lllud 

item orationi addendum: Samuel Prophetafuit, eo- 

que mortuo prophetia ab illo difceflit. Annon vera 

dicit Apoftolus ? Jam profhtto ex farti^ tf ix fartt 

.€(^npfco : cum vero confummatio venerit ^ tunc quod exparte 

eftf etiam evacuahitur. Confummatio itaque pofi: hu- 

Jus vits finem eil. £t quicquid Ifaias prophetavit^ 

ex parte ciun omni libertate vaticinatus efi:, teftatui- 

que eft ha^ omnia de prophetis confummatione Da« 

vid: non recepit igitur gratiam propheticam Samuel. 

At intelleaus meus fine fruftu eft : & quod Ecclefiam 

.cdificat, qui lingua loquitur« Et Paulus ipfe aiBrmaC^ 

prophetantem Ecclefiam fleriificare his iisdem verbis. 

Porro fi prophetans Ecclefiam sdificat, utique gra- 

tiam propheticam habet , neque enim ipfam amifit^ 

nifi peccaverit. Solus quippe gratiam propheticam 

amittit) qui, poftquam prophetarit^ indigna Spiritu 

.ian^io operatur ^ ita ut ipfum Spiritus deferat , fu- 

giatque ab ejus principe anims facultate Quod ti- 

mebat tunc poft peccatum David, dicebatque: Et 

Spiritum fanBum tuum ne auferas a me. Itaque fi Spi* 

.fjtusfantlus prophetat: cuinam? Angelis? At: Nn 

iOpus eft medicus bene^ fed male habentibut. Quinam ejus 

prophetiam excipiunt? Neque enim fruftra eft gratia 

4)rGphetica ; neque ullum charifma eorum , quae in 

AoSto fimt, fruftra eft. Gracia iuque prb^hetvca. 

H a motx.\xo* 



ii6 O R I G E NI S 

Xi Tojy TT^otpfirm , Iva TraXiv ol Tr^o^mcti olvto^ xvi^v* 
^cocTi Twv X^*^^ i^n^ihifJLicLV • flfcMa)^ Te >ca/' Trgo^pwTuc t« 
xvpiH fJLii h\(rH X^^^^ hnS^pua^ dSuvaTov «V T/va Tra^- 
tA^«v owH ro ^vXov rtiq ^am^ ' divmrov m TrcL^tXBuv 
rbL nrctyfJUiveL (pvXetafruv thv o^ov t« %vXh rn^ ^cohq. 
, T/g ^^varo oSoTromacLi'^ T/5 ^SvvcLro rtiv (fXoyivm pofJt^ 
(DCLiCLv TTOificrcLi hiX&M nvct ; coOTn^ QaAcLccrav «x w 
oSoTTomcai "^ rn S-%i^'zai th rfA» tk TTfg/w, t« 9-1;- 

A« t5 ^«TOC T« flPTTO T« B^H • cicrTTtq rOV lO^ScLVflV HK 

m sSivot; oSoTrointTai i Iwh • t« dXv\^iVH fl«« Ttrro^ wV 
iMiVOQ 6 ha^H^ • «TO) «f/flt Tw^ ^Ao^/vwc pofjUpata^ ^fXHfiX 
HKviwaro SiiAQnv hz K^^cLafx* ^ia rnro xai ^fi^aafx 
fiXrTTirdi VTTO rn KoXd^OfJL^VH 3 kou vTra^X^^ ^^^ iSflt- 
travoit; TrXHO^ibq .Ittclpclq rnq o^oLXfjLHQ o^a A/B^aafJLy 
^ Kai dTFO fJt.€at^oS'iv oga ' fltAA* o^a nai rov AaZa^ot 
iv roit; iLoX7roi% avrn • Trf^HfJt^vov hv rnv rn kv^ih -fjLov 
lf\(TH ;t5'^« ^'^'^i^^^w, xflt/ TrarqioL^X^^i ^^ TPocpw- 
Tflt/ 3 Kai Travnq 3 iv nreoq rm o^ov dvoi^vi • iyeo eifJLi w 
oJoCj iyoo iifAi w Qv^a. q^q i^tv i^n ro ^vXov rvi^ (^coviqy 
iva y^vjiraii iav Sa^Jdyi^ Sia Trv^oc;^ cpAo^ h KaraKav- 
iTii ai. TTOiH TTv^oq ira^i ra X^^^l^^l^» *^' '^wv ^Ao^/- 
vm pofJL^atav rm <rf^f(pofJinm (^vXoLo-cruv rm oSov t« ^f- 
A« rn^ ^coriq* co^i ha rnro Tn^i^fjLivov ol fjLaKa^iOi iKH 
oiKOVOfJLiav TTOiHvrt^ y Kou fJLfi ^vafJLivoi OTTH ro fuAov rfic; 

l^COff^y OTTH 6 TrOL^aSiKTOC; T« flg« 3 OTTH 6 QiO^ yiCO^ 

yo(;y 2« o/ fJLCLKCL^iOi Kai IicAbxto/, Kai dyioi 3-€« yt- 
V€c9*flt/. «<Jfv «V T^ocTKOfJLfjta Kara rov roTrov i<riv' dk^ 
Xa Travra ^oAjfJua/Tiooc, yiy ^anrrai. imi vivofirat , o/c 
dv 6 d^og fltTTo^ttJt AtnJ/Jf- Treg/o-o-ov ^ t/ IpiOyUtv >^€/^ ol 
iyn (TvvnMict rcov aicovoov lAwAyfloTg^. n Tn^iororovi 
iav dTraXAcLycofjLiV y%vofJL%voi KaXoi Kai dyoMoi^ fifi fTror- 
yofJLivoi ra rfiQ dfxoL^icL^ (po^na^ SnMvorofjLiQa Kas 
avroi rm (pXoyivm pofKpaiav , Xflt/ « XfltTeA«(/o-o^«fla eiq 
rm ^t^ffltv 07r« 'Trf^nfttvov rov ^t^/rov o/ ttpo rfit; Tra^H- 
fi-Jd; atkn KOifJkoofAfvoi* ^nMvo^ofJLiQa ^t fj(;imv jBMLTrro^ 

fttVOi 



IN LIB. REGUM. HOM. U. 117 

mortuoruiDdnims, auda&erdicam^ indigebant. Sed 
hic qiiidemneceflarius eft Propheta Ifrael, & qui dor* 
mit,. difce0itque exliac vica^ indigebat Prophetis , ut 
alia rationeipli Chrifti adventum vaticinarentur. An- 
te Uomini mei Jefu Chrifti adventum nemini datum 
erat, ubi lignum vitae erat, prajtergredi ^ & iUa trans- 
gredi, quae viae ligni vitse cuftodiendaepraepoOtaerant, 
Quis viam illam tentare poterat? Quis alicui audor 
effe poterat^ flammeum gladium pertranseundi ? 
Quemadmodum nec mare tranfiri poterat finc ope di- 
vina, columnaquc divina, columna, luminis , quas 
erat ab ipfoDeo : quema^modum neminis efat^ Jor- 
danera pedibus trajicere, praeterquamjofue (veriDei 
figura erat ille Jofue) : fic per flammcum gladium Sa- 
muel tranfire non poterat : non Abraham ; ideo & 
Abraham ab ed^ qui torquebatur, confpicitur. Et 
cum in tormentis dives eflTet , el^vatis oculis Abrar 
ham confpicit, licet a longe vidcat; videttameri & 
Lazarum in finu ipfius. Exfpeftabant igitur Domini 
mei Jefu Chrifti adventum & Patriarch», & Prophe- 
tsB, & omnes, ut fic viam aperiret. Ego fum via: 
Egofum porta. Via eft ad lignum vitae, ut fi per ignem 
tranfire tibi contingat , flamma te non comburat: 
qualis ignis pofuit Cherubim , flammeumque gladium, 
qui volvebatur, ut viam ad lignum vitae cuftodirent. 
Ideo beati illic permanebant fe pr^parantes y & cum 
non poflTent eo accedere, ubi erat jignum vitae, pa- 
radifus Dei, & Deus agricola, ubi beati , & elcai, 
& fanfti Dei. NuUum ergo in hoc loco offendiculum 
eft: fed omnia mira quadam vi fcripta funt, intelli- 
gunturqueab illis, quibus Deus revelat. Nos porro, 
qui in faeculorum confummatione advenimus-, habe- 
mus quid eximium ultra caeteros. Quid illud eft? Si 
exhac vita excefferimus bpni , & probi , non una no- 
biscum peccatorum farcihis conduclis , pertranfibi- 
mus flammeum gladium , nec in locum iUum , in quo, 

H 3 qui 



108 O R I G E N I S 

zeti iTn^ihfJmiti rnrcp ra> /iia> ^t^/roc 3 ^cti Tr^oKYf^va-^ 
a-irrcLi /tg/9"oc l7n^n/uut>v nirco rco /3fa> ' $i ^g Ma)(r>ic 
7r^o(pnriV9i ctvrov IvB^dhy « ^iX^g ctvrov xdK&i Kctroi^ 
/SijSfiJC^vcci 3 iVOL 7r^o(pyiriVG-ri ^X^tfrov IXivcn&cLi ; t/ J^g ; 
JAaxrm f^^v 3 ol h l^fiq TT^otpnrcii i^X^; ^fJtAiViX h «X^; 
n droTTov W* rat; loir^Hq KOLroL&aiveiv yr^ot; rag xxtxooq 
iXovroLt;; n h droTTov Wiv Ivol itobi 6 d^iocr^ot; ko/vol^ 
/3)1 TT^OQ rnQ KOLTto^Q Ixovrou; ; ijc&ivoi locr^oi fx^v moLv 

TTOTT^Oi^ Ot h KV^tOQ fJUH KOLi O-ftJTWg OL^X^CLr^Oq Wi' KOLi 

^OL^ rnv Ivhv iTnSv/jLieLV y n « SvvoLrobi vtto dTT^^v 0€- 
jPCLTnvQywoLi 3 cLvrot; ^d^^QLTnv&i' w ng w la-Xva-iv vtt 
aSivo^ SiqoLTTivQTivcLi ra>v lcLr^cov y X^^^oq Iwo"hc oLtjrrw 
B-i^oLTTiv&i . UYf ^o^a. fjt/n B-afJLjSn. lnoriiq €i(; olSh yi- 
yovi^ Ttai 01 7rqo(pfirai TT^o avrn ^ %ai ^r^oKyi^vcrcrscri 
'^^ PCg/f » T«v \7nhifjuav. dra xai aMo n d-tXco ^- 
TT&iv dTT avmq ryig y^oL(png. lafjLnnPi dvafiaiv^y Kai 
iSn lOAiX X%yei loo^aKivod i^jvXfiV' « Xiyei lco^aKivat 
dvS^qca^rov. l^rrn^i t«tov ov eih' nva oga; fl€«c, ^w- 
cnVy iyco $iSoVy ^int; dvafiaivovrou; d^ro rm; ynt;' Kai 
raXct ^fJMnX « fJLOVO^ dva^i/SnKt Kai rort .Tr^o^w- 
riv(ra>v ra> 2a«A" d?}C eiKOi;^ ooa^n^ Ivrav^a' fjLi^ 
ra oonn oo^icoQn^rYi ^ Kai /uira dvS^ot; dQcdn dQoooQ ia-rii 
Tcai fjLira iKXiKrn IxAexTo^ lo"»i* Kai eia-iv IvravB-a 
iiar^i/Bai dyia>v fjnra dyicdv* ^X^ ^^ dyioov fJLira cL 
fjLa^Ta>Aa>v* Kai ei d^a Tron l^-/ ro)V dyicov har^i(in 
/jLira ra>v dfjLa^ra>?^v ^ thno t» Tcai ra^ dfjLa^rooXnc; 
(Toocrai. wod raXct Kai dva/Saivovn ra> XafJLank arvv^ 
cLva/Si/SnKaa-fV 3 riroi dytai xl/vXct^t d?7^cov 7rqQ^nra>v . 
raXct ty^^na-eiQy ol dyyiXoi na-av iTn rcoy 7rvivfJLara>v 
avrcavi 7rPo^nrnQ Xiyoi' otyygAoc ?xLXa>v Iv IfJLOi' 
r dyyiXoi na-av fJLira TrvivfJLaroov a-vvava/SijSnKonq y 
TLai Travra 7r?j\^srai rcov SiOfJLivoov a^oorn^ia^ ; Kai 
Trdvnt; eiari X.Birn^yiKa TrviVfJt^ara di; haKovtav d^ro- 
i^?9\.ofJLi^a ha nn; f^iXXovrou; KXn^ovofxm croorn^iav. 
n q)o/3ri mruvy on Trcu; ro7rot; X^^C^ I«o-« X5'^«- 
^h ycL^ PCg/^» /^iv /tgw^^ Tft)v 7r^o(pnra>v 3 X^}^^^^ , 

^ TH 



IN LIB. REGUM. HOM. U. 109 

vatorenoftro dicatur: Si crederetifMot{fiy crederetis& 
mihi : de me enim iSe fcripfit. St fcriptis iUms non cre» 
dttis , quomoio verbis meis credetis ? Et venic in hanc 
vitam Chriftus^ & praenuntiatur Chriftus in hanc vi- 
tam adveniens. Si Moyfes de illo hic praenunciat ; 
non vis & ipfum iiluc defcendifle, ut Chriftura pra- 
diceret eo raigraturum ? Quid porro ? Moyfes id egit : 
reliqui Prophetae non item? NonneSamuel? Quid- 
tfam abfurdi eft , medicos ad male fe habentes def- 
cendere? Quid abfurdi eft^ principem medicorura 
ad aegrotantes defcendere? Uli medici^uidem erant, 
& fane multi: at Dominus meus & Saivator princeps 
eorum feft. Etenim intcrnuradefiderium, quodnon 
poteft ab aliis curari, curat ipfe: quod a nemine po- 
tuit medicorura fanari , fanatur a Chrifto Jefu. Ne 
timeas. Ne mireris. Chriftus iri infernum defcen- 
dit, & ante eum Prophetae, qui ejus adventum prae- 
dicebant. Addam praeterea & aliud, nefcio quid ex 
ipfa fcriptura. Samuel afccndit ; & ecce Saul dicit 
fe vidifle animam : non dicit hominem fe vidifle. Ti- 
mi^t, qucmvidit: atqucmvidit? Deos^ inquit, ego 
vidi^ deos afcendentes e terra. EtfortalFe tunc non fo- 
lus afcendit Sarauel Sauli vaticinaturus. Sed confen- 
taneumeft, queraadraodum hic: Cum fanElo janBus 
eriSf & cum hvmine innocente innocens eris ; & cum ele* 
Bo eUHuseris: funtque hicfanflorum cum fanctis con- 
fuetudines; atnon fantlorum cumpraevaricatoribus: 
& a quandoque fieri poflit, ut fanftorum una cum' 
peccatoribus confuetudo fit, ut peccatores falVen- 
tur. Fortafle hac ratione una cUm Samuele afcen- 
dente afcenderunt etiam aliorum Prophetarum aniihai 
fanftae. Forfan quaeres, an fuerint Angeli fuper fpi- 
ritibus eorura. Propheta dicit : Angelus , qui loqui' 
tur m me. Vel AngeH erant, qui una cum fpiritibus 
afcenderunt, omniaque ad egentium falutem com- 
plent: Et omnes junt J^iritus mmjirantes ^ qut in mmi^ 



no ORIGENIS 

l«ai;f^iK> i,<Aei^ ty 7fVvnto/c 7t;va/3w»v«'<Jlwc wvi Jcatrflt 
•riM r«. wnigo^ ^/^^ ^§TUgiav A^yovTo^^ fJLd^m Iv 

'^«ytfttTO^ 7VWli«»V Ia>aVV8 T« Bot-TTT/?-» B^«^ I^^^V * yWW 

^^ Ai7«v OT/ f/c flt^« KQLretlBi/SyiKi Tr^OKfi^vcrcrcov tov 
jiif^iov > iVflt 'TT^oei^^ri avrov zanMvcroimmv ' ^/flt T8To 
gxi )fV 5v T>f (pvXdxlfy zcii riSei rm i^oSov ryiv iTnTLeifJLi-^ 
MV «vt6)> "jr^i^^^t^horm fJLa^rodviTrvv^^oLv^ro^ »X'* 
0u iii t^X^/Wfvo^; »1^« 70153 flfcAAa* ct» ^o «5%o/x€voCi 
i d?\Xov TT^ocrSoitOdfjLiv}, siS^v eLfjrn rnv So%avy iXoLXm^ 
9roAAfl& Tfi^i TW4 0at;/.tflW/oT>iToc atJT«' lyttfltgTVgJio-^v olv^ 

T^ "TTgWTOC; OTTKTCd fJlAi IgJ^^OyW-eVOC > l/XTT^Oc&gV /«< 7«- 

70V€V. ASiv tiLvrn rnv So^olv^ So^olv eot; fjLovoyiva^ ttcl^cl 
TTfltTgO? > VAd^wc Pi^5^Toc Jtflt/ fltAw^-^fltc • rmXiTLOLvroL 
tSm TTi^i /C^'^«> ozv^ Tn^^-ivoroLi y dfjLpfioL?\^^ ^ nen h 
My&i^ ^oLri cLvreo' (Xv ^ 6 pig/foCi vvv' fm vovKTCtV' 
rtq yct^ nviQ' rct &iqyifJLivoL Myacriv > Ict>avvfi( o rfi^iiKnrog 
sz YiS^ ^t^/^ov y flc AA* fltTTtfM aTT avrn ro TTViVfM ro 

'dytov. Tcat viSci t«tov > co ifjui^rv^mi tt^o yiVicnceQ y 
Kai i(^ (p icTKi^rfKnv > mx/t >fA9-g zaiin Maqia tt^oq av^ 
T0V3 «c if^a^rv^yiariv avrcb iisfJLYiri/iq avra Xiywa' iSn 

' ya^ coq iyiv^o w ^covfi ra davraarfjni cth cig ra cora fjiMy 
lcrKi^rmiv iv dyaX^icur^i to /S^i^oq iv rvi KoiXict fjLH* 
^roc; Qv crzti^rvKroLf tt^o ytviorico^y IflDfltvv^c fi?r<»v k- 
Toc i^i T^g/ « iyca CiTTov 3 07n)TCd fJLH i^Xof^'^'^^^ ^f^ 
TT^oS-iV fJLH yiyovi* zai 6 mfjc^oL^ chn fjLor l(p' ov fltv 
iSifQ ro TTVivfxa mrajSatvovy xat fjnvovy nroQ i^tv vlo^ 
rn^iH' Hro^y (pa/rtVy HKirtYiS^lMHv yj^tg-oviv TLoiXta* 

iffSsi yaiji cttkov. d/^OL St vV«g/QoA*iv So^tiq of^otov rt rc^ 

Uir^a^ 



IP^ LIB. REGUM. HOM. II. iii 

fterium profter futuros haredes jalutis mittuntur. Quid 
times dicere, omnem locum Jefu Chrifto indigere? 
Neque wro, qui Chrifto indigef, Prophetis, iis- 
que, quiChrifti pracfentiam , & adventum prsepa- 
rant, non indigent. Et Joannes fane , quo ma]6r 
inter natos mulierum, Chrfto ipfo tefte, nemofuit: 
Major inter natos mulierum y^anne Baptijia nuUus 
fuit\ neque timeas id affirmaret defcendit ad infcros 
praenuncians Dominum, utillum defcenfurum prsedi- 
ceret. Propterea, dum in cuftodia elfet, ac fibi exi- 
tum interitumque imminere confpiceret , milTis duo- 
bus difcipulis , quaerebat , Jion : Tii es qui venturus 
es? Sciebat enim-; fed : Tu es^ qui ventumt es ^ an 
alium exffeBat^usi Gloriam illius compertam habuit; 
de mira ejus vi plurima locutus fuit , prim^usque illi 
teftimonium exhibuit : Qui foft me vetiit , nnte mefa* 
Bus eft. Vidit illius gloriam , gloriam quafi uni^eniti 
a Patreypleni grafia & veritatis. Hsec cum de Chri- 
ftb vidiflet, plget credere^ dubius hseret, necfate- 
tur: Dicite ipfi, tu es Chriftus. Quae cum non in- 
tellexilTent nonnulli , afleverarunt, Joannem tantum 
ac talem Chriftum non novifle , fed ab eo difceflifle 
Spiritum fanftum. Sed fciebat illum, cui antequam 
nafceretur teftimonium perhibuit , & pro quo falta* 
vit, dum ad ipfum Maria accederet, ut de illo tefti- 
monium fecit mater ejus iflis verbis: Ecce enim^ ut 
fa£{a eftvox falutationis tua in auribus meis^ exilivit in 
gaudio infans in utero mto. Hic itaque Joannes, qulante 
nativitatftn exilivit ; qui dixit: Hic eft, de quo ego di^- 
^h Q^^ f^ft ^^ venit^ ante me faBus eft: &: Qui mifit 
iwe, dixit mihi^ Sufer quem videris Sfiritum defienden" 
tem^ & manentem j ipfe eft ftlius Dei: hic, ihquiunt, 
nondum noverat Chriftum in ventre. Noverat quip- 
pe illum. Simile quid Petro paflTus eft propter gloriaei 
exfuperantiam. Quodnam illud eft ? Hic magnum 
quid de Chrifto fciebat. Quis fum; Quem me dicunt 



112 ^ O RI G E NI S 

IltTg^ TnTTomi. Ti o/uioiov; HTOQ fjciyeL T/ ^Sci m^t TH 
;tg/9"'«' T/c eifjn ; T/vflt f>G€ A^^fcfO"/!' o/ d^qmroi eivoLi; o 

ii y Toik • Ct; JlS T/ ; O-O « ;tf '9"0C VlOQ T» 3-«« T« 5wV- 
TOC^ Iv 6) )Mt/ /^axa^/^Ta/3 OT/ Crce^^ Xflt/ Ct/^(X «X aTTi^ 

3fcfltAt;i|/«y aJT(3e) 3 aAA ttcltviq iv to/^ ii^ctvou; * l7re/ 
«y fjifir^tikd >?;fc«o"« Trg^/ PCg/r» > ^ot/ fJLiyaAct dTnAafJL^ 
/Sfltve, jMt/ 8 Tra^^h^aTO rvw fio7\Q&tav tyiv tt^oq avrov 
IS^ dvcL^aivofJi^iv «^ Is^so-otAif/u^ »0^^ nMio/^d-Yicrirai. 
Kctr hi rov vtov t« dvd-^coTTH TroAAflt Trflt^-^/v, >tflt/ dyro^ 
ioKifAoS^mcLt dTTo roov a^PC^egi a>y > )Mt/ Tf^eo^/SwTggfiiv > 
atflt/ dTroKTdvQywoLi , TULi rvi T^irri lifJLi^a dvct^tivcLi. (p«- 
CiV IXicoq aoiiLv^it' fjLr)fciXoL vihi yrt^iX^^^^i «xwS-g- 
Awo^e TarflfgoJ^g^fltc&flt/ to TfltTre/voTegov yn^i avTn. To/8Toy 
T/y<3t fioi vou Kai tov Icoavvfiv iv ^vXaitif' wv fJLV^aXa «- 

' Jiw^ TTfg/ ;tS'S"« • ^IV «gfltV«^ fltV€6)70Tflt^ ' fiJe TTVtVfJia 

d^yiov I5 «gfltv« atfltTegX^/utgvov Jtt/ tov o-o^TWPflt, xot/ /t^e- 
vov Itt avTov" i3o)v twv TYiXiKavTfiv So^av ^afjupi/SaPiPit^ 
uai Tflt%flt wV/9"e/* J/p «Toc Jy^ofo? ;Mt/ /tt«;^:g/c otVot;, xflti 
t^^X^ '^^^ dfivcrorov KOTiMv^riTai. Sta tovto iMy^. av 
f/ oig%o/>t«vo^ 3 i dX\ov TT^oa-SoKOiifjLiv ; Q Tra^t^i/Sviv, 

Q3i iTTiXcLB-OfJilflV TOV TTqOKiifJiiVOV 3 fltAAflt TOVTO ^^iJ^jQfJLiV 

xaTaaKivoL(rai i ot/ «/ TravTiq ilq dSov KaTajS^i^YiTUtcn 

Tr^o Tov ;tf /5"0(> 7r^oS^OfJU>i X^'^^^ ^^ TTgOipWTflt/ X^i^ov • 

' «TO) xflt/ ^afJLovfiX iKii KaTa^ijSyiKiV 3 « ^fltg flt7rAa)c> 

dX?C cig dyio^' oTrov iav ri 6 dyto^y l^v 6 dytoq. fjLmt 

X^^^OQ «>t Jt/ X^^^OQ i<riVy iTrU iV Cf^H TTOTi W V ; «X ItI 
IIV VIOQ 6^y iTTii iV TCp . KaTaXQoViCO yiyiVYITai TOTrCjdy 

Iva Trav yovv KdfJi/^ri iv Ttd ovofJuaTi lyiara X^^^^ > iTrov^ 
M,viCdVy KCti iTnyiicaVy Kat KaTax^ovio^v ; «Ta)C X^^^^ 
wv> Kai KaTca cov^ iva_ HTcoq UTrcoy iv tco KaTco Toyrca 
ioVy TT^oaiOiCii dvcom' ^tco Kat ol 7r^o(pmai y )tflt/Sflt- 
fjLovviXy Kctv KOTa^cocriV ovrov al ilivXoLi cti KaTco^ kcl-- 
Tco ivvavTat ilvat TOTrcoy « katoo ^e e/V/ tv^ ir^oat^i^ 
au • 7rt/y3"fltvo^flt/ h > iTr^o^YiTivcavTa vTn^ov^avta ; 
iryco Si « SvvafjLat hSovat ScufjLovteo TYiXtKavTviv ^vafjnvy 

Ort 7rgO(pYITiVii TTi^i 2^t/A ^afJLOVYlX^ Kdt TOV KcLOV TOt/ 

^iOV a 



IN LIB. REGUM. HOM. n. 113 

JUU ,hminum ejfe ? Hic, ait, dick.hoc. Tu vero 
quid? Tu es Chrijim Jiliut Dei vivi. Propterea bea- 
.tus enunciatur j^ quoniam caro & fanguis non revelavit 
illi, fei Sater^ qui incalis eji. Cum igitur grandia de 
Chrifto audiflet, & grandia concepiflet, auxilium ia 
iemet non admifit : E,cce afcendimus in Jerufalem , CT 
ferJiJen$ur omnia. Et: Ofortet flium hominis multa pati^ 
O reprobiiria Princifibus Sacetdotum^ & Sacerdotihtis ^ & 
cccidi , & terjio die refurgere. Propitius , inquit , Jis 
tibi Domine. Maxima de Chrifto noverat; quod hu- 
milius erat , de eo noluit admittere. Similem mihi 
inimo pingo Joannem , dum iri cuftodia erat : gran- 
dia de Chrifto apprehenderat ; vidit coelos apertos-; 
vidit Spiritum fanftum ftiper Salvatorein defcendeff- 
tem , manentemque fuper eum. Similem gloriani 
dum videt, haeret dubius, fortafle etiam non crede- 
bat, an fic glorificatus usque ad inferos, & abyflum' 
ipfum dfifcenderet, quapropter dicebat : Tu es ^ qui 
venrps e/, an alium exfpeBamuf? Non egreflus fum a 
propofito , neque materiae , quae ftiihi prae manibus 
cft> oblitus fum. IUud probare nobis in animo eft, 
fi omnes , qui ante Chriftum in infernum defcende- 
runt, praecurfores Chrifti, atque Prophetae fuere; 
pari ratione & Samuelem eo defcendifle, non fimpli- 
cjter, fed ut fanftum-; ubi fi eft fanftus, fanftus on^- 
nirio eft. Nonne id etiam de Chrifto afRrmamus ? Ani- 
nop ChriftUs erat , licet aliquando apud inferos fue- 
rit? Annon fuit filius Dei, h"cet in fubterraneis de- 
geret locis ^ ut omne genu JleBeretur in nomine Jefu, 
cosleftiumj terreftriumy & infernorum? Non aliter Chri- 
ftus erat , licet inferius eflet, ut fic dicam , & fi in 
inferiori loco ageret, voluntate fuperius erat. Eo- 
dem pafto &ProphetaB, & Samuel^ quamviseo det 
cendant, ubi funt animae, quae ininfernis, loco qui- 
dem infefius funt ; at non infcrius funt voluntate. 
Et quaero an fupercceleflia prophetarint, At ego nus- 
Origenis Tom. ViJ. H oivi^ 



114 p R I G E N I S 

fic^tMvw ^trd/rrtu oi rctvxeL Ac^ovtic ta rt\<; aAiv* 
d^Gid^ Tifc tir* TOf TO^ory liX ttJgifOVO"/ TTfltga^^ifO-oi 
Voic tfv lUftict^ioc 7«yoiTo vTri^trtarn^ui^ Tm xxtK(»^iXfi9-^ 

I TdHr j ^ TOV TOTTOV TOry XOXOIC ii^OTTAiy lOT^OI ^fVf^ai- 

0-tfv> ffC T8C TOTrec Ton^ TCBLfAVorrm ^^a/n6»rm ^ xxu 
jtH^neiicreLif hrn ai ivceo^scu rm r^twfjwre^ wirm' Td- 
To u^ojSoMfi if ifltTjgixif (piMvd^oma. tfrai tiito vtto^ 
^/Sfj3Ai}Xf T^) o^oitiigi A070C nxuva roif 'Tr^o^eut xai 
hB^et^i ixd^m^ itki ei^ eiik TUtnrafiweLt. xat rnra h 
TrqoS^nov rcj^ haym^ ort 2«u8irA ?r^o^Tifc nv ^ xat 
t^XflovToc flforf^i» dir amJt» 11 •^go^ifTWflt* 8X oga aAn- 
•d^ufi Airy£^v ehrog^oXoQ d^t Tr^o^mtvm %k iM^>i%i xat 
'«t f^HQ ytvco&x^y orav ii iAdii to TfAfiov^ xat ror% 
To ix f«g«c XfltTo^Tif^o-fTai; «xnv to TfA^ov /A>%ra rov 
^fitov Wtv. xat eirt Trqoi^nriva^iv Ueraia^j, ix/Mqsq •^rgof- 
(pfir%v(n uvfa iremit; 'Trappnctaq* /zi/jcd^vqtirat h re^ 

IviStt^ AflfcVI^ ^fgl TO TfAl^OV ^TlfC 'TTgO^lfTWflBC * HX 

dinXafiiv Hv rnv "X^^ '^'ifv ?rgo<pifTixiTV ^a/jtHnX. 6 i% 
VHQ /JLH dKa^TTog Wt * xat Srt iKK^crtav otKoh/JLOi 6 ^AflDO*- 
07t XaP^Vy Kat ya^ My^ 6 UavPio^ i ort ixx^ifiertav 0/- 
xoio/JLei "0 ?r^o^i?Tfua>V3 flMJTfltic Af^fO-i Af^wv • « ^ ^go- 
(pnrivoiv iKxMa-tav oiKo3o/jL$i i ^Xf X^^^ Tr^opiriKnv* 
'ii 7fle^ dTToXe^XiK&i avrtw /in d^a^rwa^ * /jiovo( yet^ 
dTro/^vcrt Pcag/v ^rgo^ifTixwv, o? jttfTflt to Trqo^finva-eu 
r/riTrotfiKiV dva^ta ru yrviv/jutroQ rn dytn , apV' iyKO^ 
raMlrciv avrovy xaf^vy&tv dyro rn nyi/jiovtKH avrn^ 
OTriP i^o/Beiro ron xat /irra rnv d/JLaqrtav ^vt^y 
xat f Af7f * xat ro 'Trviv/Jia ro dytov trn juun dvraviMft; d*yr 
'i/jLH. A rotvvv ro Trviv/JLa ro dytov ^o^ifTfu^* tivi; 
a77€Aoic* o/c /Jifi X^etav i;j:«o*iv 0/ hx^ovn^ iojr^eev, 
d?fC ol Kaxcdq iXovTfc. iiX^^ '«'ivfc Tifc Tqo^retcLQ 
avrn; h yx^ d^^voi X^^^Q TTgo^HTixif «^fv Xfi^f^ 
dpyei rcov Iv ro) ayta>^ thc hv X^^ot "^^^ 'frqoi^rtKng 
ai ^vXat rm noi/M/i^/meiv y roX/Jwcra xat ehrco , ihot^ 
To • d?9C\v^aii fiiv pcg^c^y ix^^ i^^ ^£0f inrir lofmA' 

> ttki 



IN LrB. REGUM. HOM. H.' iij 

Jfam dasmoTii fimilem potentiam concedam» Nam Si- 

muel de Saute, & pSpulo Dei) & regno David^ David 

icilicet regnaturum vaticinatur. Qui contrarium fen- 

.tiunt, veritatem , qu« in ed loco eft, confirmare fe 

non pofle animadvertent. Sed quanam ratione fan- 

jStus pro falute male fe habentium, in locum ubi per- 

manent deveniet ? In loca miUtum asgrotantium me* 

did grelTum dirigant : introeant ubi foetor ulcerum 

.eorum male olet. Hoc fuggerit medicorum in homi- 

jies amor. Sic & Propheticus fermo Salvatori fuafic^ 

•Qt eo veniret ^ defcenderetque in infemum. lllud 

jtem orationi addendum: Samuel Prophetafliit, eo« 

que mortuo prophetia ab illo difceflit. Annon vera 

.dicit Apoftolus ? Jam profhito tx farto^ & ix faru 

.tognofco : cum vtro confummatio vemrit , tunc quod ex fartt 

eft^ etiam evacuahittfr. Confummatio itaque pofi: hu- 

jus vit» finem eft. Et quicquid Ifaias prophetavit^ 

ex parte cum omni libertate vaticinatus eft , teftatus* 

que eft ha^ omnia de prophetiae confummatione Da- 

vid: non recepit igitur gratiam propheticam Samuel. 

At intelleclus meus fine frudlu eft : & quod Ecclefiam 

.sdificat) qui hngua loquitur. Et Paulus ipfe aiRrmat» 

prophetantem Ecclefiam ndificare his iisdem verbis. 

Porro fi prophetans Ecclefiam aedificat, utique gra- 

tiam propheticam habet , neque enim ipfam amifit, 

nifi peccaverit. SoKis quippe gratiam propheticam 

amittit, qui, poftquam prophetarit^ indigna Spiritu 

Un&o operatur ^ ita ut ipfum Spiritus deferat , fu- 

giatque ab ejus principe animas facultate Quod ti- 

mebat tunc poft peccatum David, dicebatque: Et 

Spiritum fanBum tuum ne auferat a me. Itaque fi Spi* 

ritusfandus prophetat: cuinam? Angelis? At: Nn 

,$fus eft meiicus hme^ fed male habentibus. Quinam ejus 

prophetiam excipiunt? Neque enim fruftra eft gratia 

4)rophetica ; neque ullum charifma eorum , quas ia 

Skd&o iunt, fruftra eft. Gracia lta(\u^ $t<^v^^^^^^ 

H 2 motx.\\.^* 



ii<J ORI GE NIS 

KCLl TtOif^Cd/MVOq ^ flt-TTwMflt^^fljp^ T« /3/8 X^&tM 0U 

X^ T6)y TT^otpfirm 3 /vflt TTfltA/v 0/ Tr^o^firctt cLura> xjfgw- 
^fl^ij/ Twr ;)t5'^« l^^rtSfi/^fciv' d?7iQ)Q n Kai Trgocpmc tk 
Xf 0/8 /^fc( h\(T^ X^^^ hnSYifMa^ dStJvoLrov ifv riva ttol^-» 

t^GiV OTTH ro ^VXOV T«C ^^C dSvVCtrOV YiV TTCt^^X^HV 

rdL nray/jLiva (pvXatrtruv mv ohv t« fvA» tw^ ^wc- 
, Tig in^uvoLro 6So7roiyfcrdi-y rt^ i^Svvaro rnv cpAo^ivwv joo^ 
^et/dtv TTOiyia-ai hiX^GiV nvcL ; coaTn^ QcLXaG-arav «» uV 
oSoiToma-ai yi rn S-Mitai t« ^fA» tk 7rt;g/v«, t« ^v^ 
A« t5 ^«toc t« OTro T« *9^« * a)0*7reg tov lo^Savm «x 
i?v 8^€Voc ohTroifia-ai « Iwo*»* T8 aA>»S-/v« fl«« Ttr^roc wv 
iKtivoq 6 Jna^aq ' «to) ^/a twc ^Ao^/vw^ poiu(paia^ ^Ea/uLHfiX 
^Kiiiwo/ro SiiXQuv HK A/B^cLafjL^ ha rnro xai AjS^aafjL 
jBXfTrtrdi vtto rs xoXdl^ofJiiVH 1 xa/ vira^xm \v fia^ 
travoit; 6 TrXHcnbq lyraoeLQ rng o^aXfJtMt; o^ct A/3^aafty 
fj Tcai dyro fA.cac^oS^tv oga ' otAA* o^a y/ti rov AaCa^ov 
iv roiq iLO?\r7roi% avrn . iri^itfMVOV «v twv t« Kv^iH -ftou 
Imn X^i^H iTTihiftiav i xot/ Trarqio^X^^i ^* TTM^pvi'^ 
Tflt/ 3 xfit/ TrdvriQ 3 /v* ot6)c t«v Jbv dvoi^vi • I7&) «)U/ w 
o^oc3 iya> iJ/Ai w flu^flt^ oh^ Wiv iTTi ro ^vXov rviQ ^coifK^y 
Iva yivwaty lav ^a?^^ ha yrv^o^y ^Ao^ « xaTaxott;- 
irii <ri. TTOiH Trv^ot; Ira^i ra X^^^l^^f^y ^^^ "^^v f Ao^/- 
vnv pofjipaiav rnv ^Pi(pofjLmif (pvXaatriiv rm oSov rn ^v^ 
A« T«c ^wc' ci^i oia rnro yn^itfjLtvov ol /xaTca^iOi «x€i 
ohovofJLtav TroiHvrt^y kcu fJLn hjvafMVOi otth ro ^vXov rvn; 
^cari^y OTTH 6 TrcL^aStitro^ 6 t« flg» 3 o7r« fl^oc^ea^ 
70^3 ^ B ol fJLOkcL^iOi Kai IxAbxto/j xa/ 0^7/0/ B^iH yt- 
Vi^ai. nStv Hv TqoaKOfJLfJLa Kara rov roTrov WiV oA- 
Aa Travra B-avfJLaLtnoi)^ yty^a^rrai. xai vivovirai 3 oh 
dv 6 3^oc dTroKaXv^Yi. yrt^io-a^Cfp h n Ip^oyutv n^ue/^ ot 
tTn crvvrtMia reov alcovcov lAtiAyfloTg^. n Tn^icra^oVy 
iav dTraXkdycdfjiAV yivo/ttvoi KaKoi Kai dyoBoiy fjtv hror- 
yoftivoi ra ryiq d/xeLqnaQ (po^ncLy iiiXtvorofJLiQa Kai 
ctvroi rtiv (pXoytvfiv poft(paiav 3 Kai h KanMva-o/JLiQa eiq 
rtiv pc^ffltv oTTH Trt^iifjiivov rov PJ^/fov 0/ Troo rmq Tra^H-^ 
f/a^ 0vTis Kf^ifjiCiofAivoi^ hiAivarofJLiQa Si fjtmm fiP^yrro^ 

(AiVOi 



IN LlB. REGUM. HOM. II; u? 

mortuorumaniinae, audacterdicam, indigebant. Sed 
hic quidem neceffarius eft Propbeta Ifrael> & qui dor-' 
mic, difce0itque exhac vica^ indigebat Prophetis , ut 
ilia tationeipli Chrifti adventum vaticinarentur. An* 
tc Domini mei Jefu Chrifti adventum nemini datum 
crat, ubi lignum vitae erat, prsetergredi ^ & illa trans- 
gredi, quae viae ligni vitae cuftodiendae praepofita erant. 
Quis viam illam tentare poterat? Quis alicui au£lor 
effe poterat, flammeum gladium pertranseundi ? 
Quemadmodum nec mare tranfiri poterat fme ope di- 
vina^ columnaquc divina, columna luminis , quas 
erat ab ipfoDeo : quemfa^lmodum neminis efat^ Jor- 
danera pedibus trajicere, praeterquamjofue (veriDei 
figura erat ille Jofue) : fic per flammcum gladium Sa- 
muel tranfire non poterat : non Abraham ; ideo & 
Abraham ab eo, qui torquebatur, confpicitur. Et 
cum in tormentis dives effet , elQvatis oculis Abrar 
ham confpicit, h'cet a longe videat; videttameri & 
Lazarum in finu ipfius. Exfpeftabant igitur Domini 
mei Jefu Chrifti adventum & Patriarchse, & Prophe- 
tse, & omnes, ut fic viam aperiret* Ego fum viai 
Egtyfum forta. Via eft ad lignum vitae, ut fi per ignem 
tranfire tibi contingat, flamma te non comburat: 
qualis ignis pofuit Cherubim , flammeumque gladium, 
qui volvebatur, ut viam ad lignum vitae cuftodirent. 
Ideo beati illic permanebant fe pr«parantes , & cura 
non poffent eo accedere, ubi erat lignum vitae, pa- 
radifus Dei, & Deus agricola, ubi beati , & ele6li^ 
& fanfti Dei. Nullum ergo in hoc loco offendiculum 
eft: fed omnia mira quadam vi fcripta funt, intelli- 
gunturqueab illis, quibus Deus revelat. Nos porro, 
qui in faeculorum confummatione advenimus-, habe- 
mus quid eximium ultra caeteros. Quid illud eft? Si 
exhac vita exceffcrimus bpni , & probi , non una no- 
biscum peccatorum farcinis conduclis , pertranfibi- 
mus flarameum gladium , nec in locum illum , in quo, 

H 3 qui 



■t 



ijff, ORIGENIS 

fjtmi ihro ttfc ^Aoyiintc pofJi^€tQ, ua^ Jb ¥9 ^ 
jov oTTOiOf Wi> To TFvo atho ioKtfMuni . ei tmc rd 
«I^TOV MTOMirotTcUj ^^Ci^0tTe(i>' avrof Si &€0Qn^ 
orrrou Hro9f w; iui^ ttu^. ^ifAivo-o/^d« w. xtii TrAfoir 

no^ chraP^^at. w iAtVoy o/ o^;t^/oij nh oi tto* 
▼6^<a^X^> <^^i ^' ^goq)frT«i* H hf^fMQxt ^f^ fihrw^ 
iaf mA^ fiim(r»/Mf 9 aeeiAAioy x«/ wetMcrcLi^ kcu 
fxvf JCJ^Kc^ ^\^^ hom^ HTo^ ix^mv; rt 'rrAwf xcLt 
troAt; «fgobc ir t^ hrt orvrrO^i^ tw 010^^01»? iAirAt;« 

dwctlj TTOOITOI TO ^^190^^ ^afdfict/fOfd^f * dw% yOL^ 

Tffc ^a^poAnCs oti d^^ttfMOi Utin to Sma^tof dTro 
r€if io^jtOTW» 01 ^ ^PWTOi ^fofro ortTrMtof Aif\|w- 
T«i, 01/ Hf TTgoHroc fo^Jltwoc iAdw» Atf/u^vfic t»c 
^4i09i«c etTTO T» o/xoJ^TroTOU h XV^V ^^^ '^V '^** 
(i^ iT)tM»r , ^ if io^a MM To x(«to( fic Tot^c aioir«c 
Vi0r aimoff^ dfm^ 



IN LIB. REGUM. HQM. IL l^ 

q||||iite «jus adventum quieverant, Chni^uin exfpe^ 
raMtitv deveniemus. Pertranfibimus nulio nobis t 
flafnmeo iUo gladio damno illato. UnHH€mjmqu$r ve» * 
ro quak ^pus fit^ ignis ipfe frobabiU Si alicujus opuf 
cambuftum fuerit f damnum contrahety ipfe vero fidvabi* 
turficjuafiperigTiem. Percranfibimus erf o. Habemus 
item ultra & aliud eximium ; non poflUmus, fi re£te 
vixerimus , male difcedere. Hoc non dicel^ant anti- 
qUi , non P,atriarch«) non Prophets. Nonne id noi 
efiari poiTumus : fi bene vixerimus, melius & diflTolr 
vemur , erimusque cum Chrifto? Propterea cum ul- 
tra cseteros id habeamus , nec leve fit emolumen* 
tum , cum in fine &culorum devenerimus, primi de- 
narium acdpiemus : nam audi parabolam : hicipier^ 
dahat ienarium ab ultimis. At frimi exiftimatant y fi 
majus quidpiam habiturii. Tu ergo primus, quiulti- 
mus venifti, mercedem a Patrefamilias acdpis in Chri* 
fto Jefu Domjno nolfaro , cui efl: gloria & imperium 
in faecuia faeculorum, Amen» 



H 4 MONt 



ite MONITDM IN JOB. 

M O N I T U M 

AD ORIGENIS EEHrHTIKA 

I N J O B. 

Sua ipfi Ortgenes i^nynriM in J^ citat homiliafixta 
in Ezechielem. Scriptumeft, inqufti inlibrojob 
deDracone: Virtus ejusinumbilico^&fortitudo 
ejus fuper umbilicum ventris; . Scio ex his , qus mi- 
hi gratia divina largita eft , cum prasfentem locum 
exponerem, me dixiflei quod draco fit fortitudo 
contraria. Homilias ipfum edidijfe tefiatur Hierofiymuf 
tfffi. ^6. ad jyigilantium ^ ubi aity Confejforem Hilarium 
homilias in Job ex libris ejus, id eft ex gneco in la- 
tinum, tranftulifle. Prater homiliasy funt qui futant 
ro/usQ feu frolixos traBatus in Job ipfum fcripfijfe ^ quia 
idem Hiermymus ibidem Vigilantio exprobrat , quod trafta- 
tus ejus in Job defcriptos habuerit , in quibus concra 
diabolum & de ftellis coelorum difputans, qua^dam lo- 
cutus eft, qu2B Ecclefia non recipit; & Itb.A. covtra 
Rufinum fag. 3fu docet , Hilarium quadraginta ferme 
iHillia yerfuum Origenis in Job & Pfalmos tranftulif- 
fe ; item epifi. 41. ^d Pnmmachium^ Nec fumus, m- 
quit^ difertiores Hilario^ nec fideliores Viclorino, 
qui Origenis traftatus . . . • tranftulerunt. l'erum 

traBa- 



MONITUM ll>I JOB. iir 

trdBatumn nhmine Hieronymum homitias dejtgnajfi liquet 
€x aliero ejusdem diStoris iocOj ubi de Origefie ait : Quis 
nollrum tanta poteft legere, quanta ille confcripfit? 
Mille & eo amplius tra6tatus , quos in Ecclefia locu* 
tus eft 5 edidit , innumerabiles prseterea Commenta- 
rios , quos ipfe appellat rq/JLHQ. Ut ut eft^ hi traEia- 
iu) feu homilia in Job nonnuBis erroribus fcatebant y fefte 
Hreronymo in citata fuperius efiftola ad Vigilmtiumj ma^ 
gnoque contemtui erant EuftathiOj qui in Oratione de En^ 
gaftrimytho contra Origenem fng, 791. aiti Tri^i^ ^ 71 Ti^ 
vroXxnKcL 7r^o(ro/Jii>J/\(rou; l(afi y drvi rn Q-avucurou rnf 
vTTOfMvnr y iTrcLififfOLi T»( TTovHqy tv^niuimeu tmv d^t^ 
s-BiOLVy dfTToS^cuB-oLt rtif yng-ii^y hupqacrou roL rn^xa^ 
rt^oyl/vX^a.^ vTroSoiy/JUurcL 3 wqor^tefimS-eu hct rurn 
T8C noM^rn^ eii; d^trnv iv^vX^ci. • xau ^o^fjunj^ ^gow-^ 
cw^ y o7rXi(roLi t«c dymtTOLQ dvS^^o)^ VTri^ rfiQ «tJ- 
ci/BetoLQ dQX^Vy d(pifMvoq ineiVH fjukruc^a^ d^ rec rco^ 
&vya>ri^a>v o^fjui/\(raLc, ovofJta/rcL , %ccn:rr^ifin yqctM^etx;. 
aM' o/flt fjiiv l(pAvoLqy}(riV cit; ro tw^ nfJL^^ob^ ovofJLct of- 
fjLfio^oLQy TCoLi xcL^rctoLt; irot Ttai ro rn^ dfjta?^icLQ Ki- 
qcLQ y iih Xiysiv olomti^X^iun^ ysL^ i^i Trctvroicu; 
c vcLTrXia. Porro in fuis de Job , qui multa paflus 
cft ,-homiIiis , non admiratur tolerantiam , non com- 
n endat virtutem , non probat fidem , non fortitu- 
dinis' animi exempla defcribit , non tyrones milttes 
magnitudine animi vigoreque prudentiae ad virtutem 
hortatur, non armat certatores, ut fortiter pro 
pietate pugnent, fed haec omnia praetergreflus , fub- 
liml dicendi modo filiarum nominibus exponendis 
aniliter inulta confumfit. Verum quae de diei no- 

H 5 XSVYC^a 



it% MONITGMIN jdB. 

mine & Ciffi8& five comucopis nugatiu eft, hic com- 
memorare diiSicile eft. Muldplici lumque fcatent 
&tilitate. 

Ex hit hmilHs nihil Mie fufenfiy nifi forte par* 
tietda iHa IwmiUa in Jei^ qnam ex Htlario refert 
Aniufiimu lib. 2. eentra ^uliamm tom^ lo. fag. 543. 

Alia infkftr fiA Origmis nmitu fragmtnta Graca 
in Jab oaAAeM Cattna man^ferifts Raiiaj nec non 
iUa^ qnam ox dxohu mjf. BAUothoca BodleianM codici^ 
hu in lucom iiidit & kfim vortit Patricius Jmuus^ 
ja an ex homiiiis m Joty oH ex aliis Origonis oferu- 
Ims excerfta fumnti imo an iffmmM Orifjmomy cui 
in catenis aifint^tMur^ farmtm hahomt^ cortii alrga^ 
mmtis aJ^rmari nofuit. 



FRAG^ 



masssssssssasssssssssss^ ' ' i -j» 

FRAGMENTUM HOMILIiE 

DE LIBRO SANCTI JOB, 

IHTERPRETS BeATO HlLARlO PlCTA- 
VIEKSI* 

Tanta enim & tam adimrabilis in nos mirericordiai 
Dei bonitas eift, ut per quem in Adas offenfa ge^ 
nerofitatem prims & beatas illius creationia amifimus, 
per eum rurfum id quod amifimus , obtinere merea- 
mur. Tunc enim diabolus invidens npcuit, nunc au« 
tem cum nocere nititur^ yincitun Movet enim per 
infirmitatem carnis noflxae omnia poteftatis fuac tel/L^ 
cum ad lafciviam accendit, cum ad ebrietatem illicit,^ 
cum ad odia ftimulat , cum ad avaritiam provocat» 
cum ad caedes inftruit, cum ad maledifta exacerbat. 
Sed cum per firmitatem animi horum omnium fubre-. 
pentiaincentivareprimuntur, emundamur apeccatOi 
per hujus viftoriae gloriam. Diftumenimitaefi:: Aut 
fiomdofe mundabit natni ix mnliere / Quia non eX"^ 
ftantehofl:e, non erit bellum ; ceiranteaeindebello^ 
vi6toria deerit. CoHidentium autem adverfus nos 
vitiorum vidoria noh adepta, non erit emundatio 
ulla vitiorum: quia his infidiis corporis noftxi pirata 
vi^io, col1u£l:aixtium adverfusnos paflionum concer* 
tatione purgamur. Memores igitur & confcii , illa 
ipfa corpora noftra omnium vitiorum eflTe materiem^ 
per quam poUuti & fordidi nihil in nobis mundum, 
nihil innocens obtmemus , gaudeamus nobis efiTe ho« 
ftem 9 in cujus concertatione quodam concertn^cionif 
noftrae bello dimicemus. 



aPITE. 



124 E X O R I G E N E 

« 1' ' ' ' . ' ^M 

nPirENOT2 EKAOrAI 

E I 2 I a B. 

OI iTTTruQ hromfTdv ^f^tv xi^oLXoLQ T^iiQ zoLi IkvkXoo-- 
COLV TOLQ lUtfM\>JOV^*] To^ /XlV HV XGLIXr\XQV(; TTg- 
TTOiYlTLt '^lVt&OU VTTO TOV^ i^TrTTtlQ' TOLQ OVOV^ h KOLi TOL 
ijtvytl TOdV fioOdV VTTO TOW^ OLiX/^^Till^VTOLQ ' TOL ^^O^ 
pOLTOL ^ ifJLtarU. hoLTOVTO TTV^ iTT CLVTOL MLTHr/ar^lV . 
d79^CL TLOLi TOiQ vtoiQ hnjStiMvti TLOLi JLOLt^OV H^nTGi Tif 

avTnt; oLTroXtoui. d iv^fiJLei oLvoLyiVcoa-KOVTCL^ y hk obf 
mJ/flftTo^Twc oiJUoL^i nh tottov eix^ tk olvth^ dmoxT^-- 
vcLi. « ivqtiKei TrPoa-ivXof^^va^ y h^v ISvvolto Troimon 
^xai/T avTo^v. dy^ ot€ iv^%v ivKou^ioLVy ia%v&i* ^oio^ 
fiv xflt/poc; ^«37! w, (rvfjLTT^iov «V. Ta> h^ todv 
yo^ioiv et-^OL&OLi to TrviVfJtoLy iTrKrwov oti iv toli^ 
TOdV ymiodv nThATiidAt, oi throxqiTCLi i<rooTi^ Tr^otriv^ 
XovTOLr TrcLQ h fJifi iTrilSi/SfiKa^ : wB^^olq o^«, tojc 
yoovietK; itfX^^^roLi. TrhdT^a h yoovia Wfv n ttoAAw 
xcLi dveffMVfi TLCLjua,. 

^ Kg(p. iff. 

Eco^ TivoQ iyjtOTrov 'TroivKTiTi -i/vXfiv A^;] Clavnq^ 

COdfiOLTOL /BoL^iOL hriTl^tfJLiVOL tjOdOifV O^OdfmfTI }tOLfJLV$iV 
^OI&i TOL ^OL^OL^OVTCL' HTOH^ CiO-l TlHt; XoyOI /BoL^GiCiy HQ 

dxMcroL^ T/^3 zcLf/.v&i cSq vTro/BoL^nQ Tm^ofJiivo^ Tmq Swol- 
fjLtcd^ TOi>v Xoycov^ Tcov 6v9iSi^iKet>(; KOLi XoL^^^Trco^y V tTri 

?\,OlSo^lCLIQ ciqYlfJLtVCOV' COq KCLf VVV TCOV VTroHOLX^OL^ «^Jf- 
fJitVOSiVy oloVtr (po^lH OLi£rOLV^tl(; /BoL^tO^ O lo^jS ^ TLOLf/XOV 

Tvi 'i^jvXyi (pficriv 3 lco^ TivoQ iynoLTrov Troifia^Tt Tfiv i{/t;- 
Xfiv fjua^ KCLi coa-ei (po^Tiov /Solpv /2oLPvv&iTt zclt if^a thq , 
Aoy^f ; ogcLq ot/ tvqolvvitcoi &ia'iv oi t« Sat/^fcflt/o^v tv- 

^avvH 



S E L E C t A I N J O B. 145 

« ■'-.'— ■...'. j » 

EX ORIGENE 

S E L E C T A 1 N J O B. 

C AF. I. 

Equites fecerunt nobis caprta tria & circumdederunt a^ 
melos.'] Caiuelos igitur in equitura poteflatem re* 
degit; aOnos ac juga boum iis , quiabduxerunt, ad- 
dixit; ovesinjflammatus odio incendio interemit; fi-' 
liis quoque cum compararet infidias^, patrandae necis 
opportunitatem obfervabat. Si offendiffet eos le* 
gentes, domum non attigiffet , & ad interficiendum 
locus defuiffet; fi prccanies inveniffet, nihil contra 
illos efficete potuiffet: fed cura opportunitatem nap 
dus fuiffet, praevaluit. Qualis autem occafio & op- 
portunitas fuit? potus erat, convivium crat. Eo 
vero quod quatuor domus angulos ventus contigerit, 
difce in angulis platearum Iiypocritas ad orandum 
confiffere: fed & unusquisque, qui haud redaince- 
dit via, angulis utitur : plateae vero angulus eft ve- 
hemens atque effulk improbitas. 

C A p. XIX. - 

Usqueqm moleftiam facietis anima me4i?2 Quemad- 
modum onera gravia animalibus impofita Lifntudinein 
geftantibus adferunt, ita gravesquidamfic molefti fer- 
monesfunt, quos qui audit, viverborirai, quaecHm 
convicio & acerbitate ad calumniandum prolata funt, 
tanquam onere aliquo gravatus laffeffit: prout Jobus 
impraefentiarum ob ea, quae ^ Baldado dicebantur, 
quafi onus grave fentiens , & animi viribus fraftus , 
ihquit ; Vsquequd molefitam facietis anima mea^ & tan» 

quam gravi farcina verbis me onerabitis? . Vides ut 



.Wff EX ORIGETl-E 

^X ^^ 7^ xa^ixvHTou ^vXw; dvh-^coTTH d^oTiy eic 

XoyoQ (TxMqoQ* '^o?J<jttXi^ ytt^ t/c ihrojbwva^ ficttravHt 

rai^iuLcuri TT^oa-ipiqo/JiiVAf^ A078C ^X thnfjuaviv • /unvroi^ 

71 n-fAf loc dQ?inm^3 A xtn xoffjivmy obAA' thro/utvei rtiq 

jttfAf^HC Ad7«^. i/)8g/ff yoL^ uTTOfAivetVi fJL^v^dKH dvS^oQ 

i^i. iiOTTi^ iv Toic dvi^OfyaldfnfioLcriv iCLtfrH 6 chro^o» 

IKofMyuy ?^oih^HfM!90i iifisJoyHfm * fiXeuripfifMfmoi tto^ 

'^itjuOsHfm . KAi vvv Si 6 I6^j3 Wiv nrm d^?smon y%v^ 

'f€Liora/roti TOUTa Af^o^v. -y xm to ^ifi?aav n^tv d?^-^ 

Ao't^«/^lTai( ifi^i^iX^i 9f Tiry dvS^aeLV olvth xm rnv 

"fihrofjLOVtiv * e^AA' 6fjui)f ai&oLifWOLi rm KeLfjutrm eif 

<MX/tAmfi tfVo T» Ao7« T8 oTtAKP» reev fAH AuS-oTat 

auTor^fTrio^xoTrifo^a/. a^ti i^/^ m t8 A078 fieLqvm^j 

mTTn^ n (po^iov hnriStfuvov n/ i^JvXilh «tfjupfiv uim 

'TMy ^tfgaoTMUflt^is ^ia tiito (pfia^iVy dvff orn^ d ^i^ 

f^ii roLif rn tmfJLcuroi dXytnioari Troo^i^irt rov rni; \|/u- 

X^ ^ovov a fA>cL?0^ov MvrHvrii rou; finifiaa-iv» >i t« tto- 

'^ TO a-e^ct*^ 

KtfT^oAfiTf UH.2 TloAAftxic M/rcLXeL?iH n^ kfl^ 
%o^ ^oion/v* hrm 0% dm^S-^ieLa-ri 3 eig m^wxmreiv Af^fi 
hukm^ HK lAf7%i»v, Mi% r aAnSti Af7«v» cfcAA* ovf i^i- 

YivLqa^ofJUU 3 itcu ^hLfJUH xgi/^.] Nuv iav x^^ai> 
i?J^U8 To st^i^ fJUH i^X^rai' in d^Xo^. eiau lAf^fv* 
iOQ n^ dB'?\,tirtii iv ^ci^ied Kix^cLya^ xai ^iictfjuH ro xgi. 
fUL fJLH iTreLVi^eLrcLi* in yeL^ yrcD^^io^. iav fJLt/i rt?.ia-eo 
'To 7ret?^aia^fjuty h% iqX^^^ '^^ x^ifjui m ^i^avH. xcu 
^eujra ^fefv» ivcL fjcn xamnyomfJt^v rn ^Hy on ro^ 
^eraivra TiwrX^ lo^lS 3 TLOi HioLfiH ro x^fjui 3 rnrt^ 
'^tv if diro^cLni mq fAft;3t£itfc» xcu Tif( to^v ifiVA^ 

Kff . i^. 

fjov dvafiff ek ^^avov avrn ra Sot^a.'] t.at ^W 
"^mQfitm if^m»ia ot#v if ^rucfna-nmm dvajBfi nf u^ 



SELECTA IN JOB. 127 

Sauchaeorum tyranni femiones tjrrannidem Ipirent; 
quibus auditis, Jobus verba, quas iupra allata funt, 
protulit. Nihil enim adeo ufque ad hominis animam 
penecrat, ac pungit, ut f^mo durus; fsepenumero 
emm qui corporis cruciatus fuflinuit, verba non tulit. 
Perfeftus autem athleta, fraAus Ucet & fatigatus, 
verba afperiora patienter fett; contumeliam vero 
tolerare magni efl: viri; unde Apoftolus egregia fua 
facinora commemorans inquit, Qmvkiis affeBi bnuii* 
cinmsj infMmati precamur. Non vero Jobus qui haKI 
dicit, athletarum flrenuiflimus ^ & ciijus liber forti- 
tudinem ejus ac patientiam prsecipue compleftitur^ 
labores nihilominus & moleftias perfentit , quas ex 
duriore fermone eorum 9 qui invifendi caufa ad ipfum 
aeceflenmt , pertulit. £t quoniam fermonis pondus, 
tanquam gravi onere impofito, animam fatigat, id« 
circo dicit, quamobrem, o amici, acrius me verbis 
veftris pungentes , quam dolores corpus ftimulant, 
animi angorem corporis doloribus fuperaddijtis? 

Loquimini contra meJ] Ssepenunjero qui mala per* 
petrat, alteri detrahit; & cumfirontem femelpertri- 
cuerit , non arguendo , neque vera dicendo , fed con- 
viciando & calumniando in os loquitur. 

Clamabo, & nufquam juiicium.'] Nunc licet clami»^ 
vero , nusquam tamen judicium meum venit, adhuc 
certo; ac lidixiiret, tanquam athleta in ftadio cla-, 
mavi, judicium tamen meum nequaquam inftat, ad« 
huc enim luftor: Si autem lufts finem non impdfue* 
ro 9 corona mihi non adjudicatur. Hasc vero dici- 
tnus , ne Deum accufemus , quod Jobus tam gravia 
^pateretur, &nusquam tamen judicium effet, id eft 
libertatis & liberaiionia ab aerumnis fententia. 

C A p. XX. 

Si afimderint in coelumima ejus.] Et hsTeticus cum 
preces ad Deusi fuderit , cum facrificittm e\us oiM^ 



lia MONITOMIN JOB. 

M O N I T U M 

AD ORIGENISEEHrHTIKA 

I N J O B. 

Sua ipfe Ortgenes i^nywnza m Jet eitat homiliafexta 
in Ez^hiekm. Scriptumeft, inquftj inlibrojob 
deDracone: Virtus ejusinuifnbilico^&forcitudo 
ejus fuper umbilicum ventris; . Scio ex his , quae mi- 
hi gratia divina largiu eft , cum prssfentem locum 
exponerem, me dixiflTe) quod draco fit fortitudo 
Contraria. Homilias ipfum edidijfe tefiatur Hieronymus 
epffi. 96. ad Vigilantium^ ubi aitj Confejform Hilarium 
homilias in Job ex libris ejus , id eft ex graeco in la- 
tinum, tranftulifTe. Prater homiliasy funt qui putant 
n-ofinQ feu prolixos traSiafus in Job ipfum fcripfijfe ^ quia 
idem Hiermifmus ibidem Vigilantio exprobratj quod trafta- 
tus ejus in Job defcriptos habuerit , in quibus contra 
diabolum & de ftellis coelorum difputans, qua*dam lo- 
cutus eft, qujB Ecclefia non recipit; & Ub.A. contra 
Rufinum pag. 3f i» docet , Hilari^m quadraginta ferme 
millia yerfuum Origenis in Job & Pfalmos tranftulif- 
fe ; item epifi. 41. ad Pammachium^ Nec fumus, in- 
quity difertiores Hilario^ nec fideliores Viclorino, 
qui Origenis traftatus .... tranftulerunt. Ferum 

traBa- 



MONITUM li>I JOB. 121 

trABatmmnmini Hietimymum homitias dififfiqffi liquef 
€x altero ejusdem diSt^rh iocOy ubi de Origene ait: Qnis 
nollrum tanta poteft legere, quanta ille confcripfitf 
Mille & eo amplius tra6tatus , quos in Ecclefia locu* 
tus eft 5 edidit , innumerabiles prseterea Commenta- 
rios, quos ipfe appellat to/>c»5. Vt ut eft^ hi traSla* 
tu) feu homilia in Job nannuBif erroribus fcatebant , tefte 
Hreronymo in citata JUferiuf efiftola iid Figilantium , ma- 
gnoque contemtui erant EuftathiOy qui irfOratiane de En^ 
gaftrimyjhk contra Origenem fng, 791. aitx ir%^$. hytm 
vr.o\\nKoL ^^oerpfc/Aircrac ^fi > ^t^' 'f^ B^ctuixcureu rnr 
VTTOfMm y iTFoLma-ai ti^ TrovHiy tu^n/imrcu n/iv d^t^ 
^&iavy dfTToS^cuB-cLi nrm Tng-iv^y Ix/^Mreu w rr^zoL^ 
n^o^l/vX^^ vTroSoiyfJLon-a > TrqorqmimS-eu ^ml rurn 
rnt; viohAKrHc, eiQ d^trinv iv^X^^f^ ^^ ^fJt^ ^^cm^ 
(Tico^ y 07rXi(reLi rnQ dycovig^oLQ dviqao^Q vTn^ twc ^tJ- 
aifi^cu; dQ?^Vi dtpi/jfAVOt; IxetVH /umoi^an; ^ rcL rosf 
^'Vyai/ri^m o^fJimttc, ovofM/roLy xccrvr^ifin y^aceS^coQ. 
d?9s! otcL fJLiv i(p^vcL^n<riV «c To nn^ ifjut^ct^ ovofJtet of- 
fj(.i/io-cL(; y TtcLi KoLcrcricLQ moi TtoLi ro tw^ dficL?^i0L(; xg- 
^fltC > ^^^ XiyGiv afom: 'XAiuwi? 7fltf ig-i Travroicb^ 
c vaTrXiOL. Porro in fuis de Job , qui multa pafTus 
cft ,-homiIiis , non admiratur tolerantiam , non com- 
n endat virtutem , non probat fidem , non fortitu- 
dinis animi exempla defcribit , non tjrrones milites 
magnitudine animi vigoreque prudentiae ad virtutem 
hortatur, non armat certatores, ut fortiter pro 
pietate pugnent, fed haec omnia praBtergrelFus , fub- 
liml dicendi modo filiarum nominibus exponendis 
aniliter jnulta confumfit. Verum quae de diei no- 

H 5 ws\^ 



'j^t: 



itt MONITOM IN lOB. 

Sttne & ciflir five comucopis nugatus eft, hic com* 
memorare difficile eft MuldpUci namque fcatent 
lutiliute. 

Ex hif hmilHs nihil h§dii fitfereft^ nifi forfe far- 
tinda iUa /umUiM in Jot^ qnam ex Htlario refert 
A»iuftimu lih. 2. eenira ^Hlimum tm^ lo. fag. 543. 

Alia infMfer fiA Origmis nmina fragmima Graea 
in Jeb oMbme CaUn^ man^feriftM ReiiMy nee non 
iBaj qam ex dmkas mjf. BAUethecM Badleianm cadici^ 
hu m iMcmedUit & Uaine vertit Patricius Jtmius^ 
fU an ex hmilHs in Jekj m ex aliis Origmis eferi-^ 
has excerfta fsurint % im an iffamatat Origmm^ cui 
in cattnis ai/crihiMur^ farmtm hakemiit^ ctrtis arpt^ 
mmtis aJ^rmari nequit. 



FRAG^ 



^ 3K ( o ) 311 usa 

msssssgssBSssssssssss= ' . • I 1 ' J» 

FRAGMENTUM HOMILIiE 

DE LIBRO SANCTI JOB, 

IHTERPRETS BeATO HlLARlO PlCTA- 
' VIEKSI* 

Tanta enim & tam adimrabilis in nos mifericordiai 
Dei bonitas eft, ut per quem in Ad» offenfa ge^ 
nerofitatem prims & beatas illius creationia amifimus, 
per eum rurfimi id quod amifimus , obtinere merea- 
mur. Tunc enim diabolus invidens npaiit, nunc au« 
tem cum nocere nititur^ yincitun Movet enim per 
infirmitatem carnis nofixae omnia poteftatis fiiac tehiit 
cum ad lafi:iviam accendit, cum ad ebrietatem illicit,^ 
cum ad odia fiimulat , cum ad avaritiam provocat» 
cum ad casdes inftruit, cum ad maledifta exacerbat. 
Sed cum per firmitatem animi horum omnium fiibre-. 
pentiaincentivareprimuntur, emundamur a peccatOi 
perhujus viftoriaegloriam. Diftumenimitaefi:: Aut 
quonudofe mundabit natus ix muliere / Quia non ex^ 
ftantehofl:e, non erit bellum ; ceirantedeindebello^ 
vi6toria deerit. CoHidentium autem adverfiis nos 
vitiorum vidoria noh adepta, non erit emundatio 
ulla vitiorum: quia his infidiis corporis nofixi pirata 
vifto, colluftaixtium adverfiis nos paflionum concer* 
tatione purgamur. Memores igitur & confi:ii , illa 
ipfii corpora noftra omnium vitiorum eflTe materiem^ 
per quam poUuti & fi^rdidi nihil in nobis mundum, 
nihil innocens obtinemus, gaudeamus nobis efiTe ho^ 
ftem 9 in cujus concertatione quodam concertiftionit 
noftrae bello dimicemus. 



asii:^ 



124 E X O R I G E N E 

QPir ENOT2 EKAOrAI 

E I 2 I a B. 

OI iTTTruQ hroma-av ^fjnv xi^obXdt; r^g/c kch iwxXcD^ 
(rav TOLQ kcl/zyiXjovq. ] Ta^ /xiv hv KobfjifiXov^ Trg- 

TTOiflZi ytVtS^eU VTTO TOV^ iTTTrtlQ' TCLQ OVOVq h JCOLi TCt 
i^tvytl TCdV ^OOOV VTTO TOf $ WpC^Ao^T/^VTa? • Tflt ^^0-- 

poLTct ^ ifjttaru. Sioltovto ttv^ hr olvtcl xoLTfiyoLytv . 
aT^oL zoLt TOtQ vtotQ hrifitiMvt y tlols tlcli^ov I^wt« t« 
avTn^ dTToXiorai. ei %v^fi7t€i dvayiVcoo^TtovTOLQ ^ Qk d^ 
mJ/aTo^Twc omcu,y sh tottov «;c« t» avTH^ fltTroxTf/- 
vai. oi tvqnjLei TrPOfrwXofJLtva^ 3 nhv iSvvaTo Trotmai 
^xauT atJTcav. fltM ot€ «iJgfv %vKCLt^taVy i&X^&t* 'Troiog 
nv «flt/Poc; fJf>tB7i w, avfjLTrt&tov w. Ta> iig, tcov 
ycovtcov at^cLS-at to TrvtvfMy tTrt^rmov ot/ iv Tai^ 
Tcov ymtoov TrKaTttatc, oi throx^tTat i<rcoTtq Trqoa^tv^ 
XovTai' TraQ h fJin iTrt^tfimuot^itv^^&iou; 0^«, tou^ 
yoavtai^ Tt^X^y^^^cLi. 7rXaT$ia ^t ycovtd f^/v w ttoAAw 
»fl&/ dveffMVfi Kaxta. 

Kt(p. iff. 

Ea)C TivoQ iyiLOTrov TrotvKXtTt -i/vXnv /W«;] HcrTrtq 
(TcofMTa fia^ta tTriTiB^tfJitva ll^ocov ccofjLCLcri KOLfjLv$iV 
"not&i Ta fiai^a^ovTa' ^tco<; eicri TiVtt; Xoyot /Sa^&iCiy hq 
dimarau; tiqj xaf/.vei cot; vTro^a^nt; Trtt^Ofitvoi; thq Swol- 
fjLteax; tcov Xoycovy tcov ovGiSi^iKCix; kai x^t^^^^^Qy w tTn 
KoiSo^iaiQ eiqfifjLtvcov' co<; Ttai vvv Tm vTroHaXioi^ ei^fi- 
fjt^tvwy olovti <po^ts ouSravB-tt^ /Sa^to^ 6 Io)jS , TLaf^cov 
Tri 'ipvXyi (pncriv 3 lco^ tivoq iynaTrov TromrtTt Tfiv r^jv- 

PCWV |W«3 X,CLI COCrCi (pO^TlOV /SaPV ^OLOVV&iTt TtaT ifA^ THQ . 

Aoy»? ; ogaq ot/ Tv^avviTtoi eiaiv 01 t« Sat/^fcflt/o^v tv- 

^avvH 



S ELE C t A IN J O B. 145 

EX ORIGENE 

' SELECTA IN JOB. 

C A*p. L 

Equites fecerunt nobis capita tria & circumdeierunt co- 
melos.'\ Canielos igitur in equitum poteftatem re- 
degit; aimos ac juga boum iis , quiabduxerunt, ad- 
dixit; ovesinjflammatus odio incendio interemit; fi-' 
liis quoque cum compararet infidias^ patrandae necis: 
opportunitatem obfervabat. Si offendiffet eos l^* 
gentes, domum non attigiffet, & ad interficiendum 
locus defuiffet; fi prccanies inveniffet, nihil contra 
ilios efficere potuiffet: fed cura opportunitatem nap 
tfcus fuiffet, praevaluit. Qualis autem occafio & op- 
partunitas fuit? potus erat, convivium crat. Eo 
vero quod quatuor domus angulos ventus contigerit, 
difce in angulis platearum hypocritas ad orandum 
confiftere: fed & unusquisque, qui haud retla ince- 
dit via, angulis utitur : plateae vero angulus eft ve- 
hemens atque effulk improbitas. 

C A p. XIX. - 

Usqueqtta moleftiam facietis anima m« ?] Quemad- 
modum onera gravia animalibus impofita Lnflltudinein 
geftantibus adferunt, ita graves quidam & molefti fer- 
monesfunt, quos qui audit, vi verborira:! , quaecHm 
convicio & acerbitate ad caJumniandum prolata funt, 
tanquam onere aliquo gravatus laffeflit: prout Jobus 
impraefentiarum ob ea, quae a Baldado dicebantur, 
quafi onus grave fentiens, & animi viribus fraftus, 
ihquit ; Vsquequd moleftiam facietiT anima mea^ & tan» 

quam gravi farcina verb.is me onerabitis?.Vides ut 



Wt6 EX ORIGETl:E 

uX ^^ 7^ xa^ixmrou i^vXr^ dvh-^eaTTH d^orty cS^ 
Xoyoc orxM^GQ* TroAAaxi^ ya^ n^ vTrofJLeiio^ fiaa-avHg 
rai^/jta^iTr^oa-^qoiuiivaf^ A078C fix ^^f^m. /unvroi-- 
y% n-fAMOC dQXnrfiq^ A xat xoffjivmy d?0C vTTO/utvei raq 
XaMrr^^ Ad7«^* v^iv ya^ thro/j,%V€iv y fx%yaXH dvS^oq 
Wi* hoTTi^ iv TOiC dvi^ofyaJd^nfiacriV iavrs 6 ehro^o» 

'A0CAI76/3 PiOih^nfjLmi ivMyHfJiiv ' ^Xaa-^pnfjtyfjLiVOiTra^ 

^^ajui?\Hfjm * Ttai vvv ii 6 I(»fi Wiv 6 rofp dBAnirm y%v^ 

'faioraroti iraura Xrym. h tuh ro fiifiXiov nikv oK^ 
Ao't^«i^lrai( iri^iiX^y tf Tiry dvS^aav avru xm tw 

rwr^fjLovnv* e^AA' tfM^ aiSraif%rai rm xafjutrm m 

«Mx/tAmti tfVo rn ^^ya ni oTiAirP» rm lAMAud-ora^y 
ourov^iTriffiuiTrna-ai. xai hra^ m rn A078 /ia^vmg^ 
marTn^ n (po^iov hnnBtfjtivov n/ i^JvXiSh xafjkvav av^ 

*<n^v ^a^aerM^aljiiy iia rnro (pncnvy dvQ* ot«, ci ^/- 
Ao/i rai( rs tmfJLOjTOi dXytSoa^i Tr^iQirt rov tik; \|/u- 

'X^ ^ovov a fJLaPO^ov MvrHvrii roa; ptifjuta-iv» >f ra ira^ 

'^ TO OTftj^dt; 

YumaXaXmi A^^O TloAAe&x/c M/tdKaXpi ru; x^ 
w^ 'Troim* orav et dm^vS-^io^fi 9 eig Ti^ocrxoTrov Krni 

^^/^89 »» iArypcwv, Mi% r aAnSti A«7«y» aAA*oy§/^/- 

'i^y xflt/ t^(/^v. 

Kfx^dt^o^, XM 49afjiM zqifJba.'] Nuy ietv x^^ai> 
i?J^U8 To x^ifjuL fjts i^X^rai* It/ ^dAo). aia-u iMyw 
iOQ n^ dB'^,tirtii iv ^eLd^iO» xix^ayay xai ^iiafjuki to x^i^ 
fUL fjLH vrravi^arai* It/ 7*65 Tra^it». iav fjm nXia-ci 
n-o Tra^^a-fJLa, hx i^X^^^ '^^ x^ifJLa m ^i^avH. xag 
^ojvra ^fJLiv y iva fjLti xanmyoP(»fJLiv rs 3^8 3 or/ to« 

-ewjra TraarXn lo^fiy xoi HSafJtH ro x^fjut^ rnn^ 
snv if d^o^a^m rnq lAft;3t£/tfc» xoi rtif rm hiv^ 
dfraMx^yvK. 

Einr dvafiff ek ^^olvov avrn ra io»^a.'\ l^cu i oiM* 
*tfmcthm w^nroiM irm n dvata-avrM dvajBfi nf uv^ 



SELECtA IN JOB. 127 

Sauchsorum tyranni femiones tyrannidem Ipirent; 
quibus auditis, Jobus verba, quas iUpra allata funt, 
pirotulit. Niiiil enim adeo ufque ad hominis animam 
penetrat, ac pungit, ut fpnno durus; fsepenumero 
emm qui corporis cruciatus fuflinuit, verba non tulit. 
Perfed;us autem athleta, fra£his Hcet & fatigatus, 
verba afperiora patienter fett: contumeliam vero 
tolerare magni efl: viri; unde Apoftolus egregia fua ' 
facinora commemorans inquit, Qmvkiis affeBi bnuiu 
cinmsj infMmati precamur. Non vero Jobus qui haKI 
dicit, athletarum flrenuiflimus ^ & ciijus liber forti- 
tudinem ejus ac patientiam praecipue compleftitur, 
labores nihilominus & moleftias perfentit , quas ex 
duriore fermone eorum 9 qui invifendi caufa ad ipfum 
aecelTerunt , pertulit. £t quoniam fermonis pondus, 
tanquam gravi onere impofito, animam facigat, id« 
circo dicit, quamobrem, o amici, acrius me verbis 
veftris pungentes , quam dolores corpus ftimulant^ 
animi angorem corporis doloribus fuperaddijtis? 

Loquimini eontra meJ] Saepenumcro qui mala per^ 
petrat, alteri detrahit; & cumfirontem femelpertri- 
cuerit , non arguendo , neque vera dicendo , fed con- 
viciando & calumniando in os loquitur. 

Clamabo, & nufquam judicium,'] Nunc licet clami»^ 
verO) nusquam tamenjudiciinnmeum venit, adhuc 
certo; ac lldixiifet, tanquam athleta in ftadio cla-, 
mavi, judicium tamen meum nequaquam inftat, ad« 
huc enim luftor : Si autem lufts finem non impofue* 
ro , corona mihi non adjudicatur. Hasc vero dici- 
mus , ne Deum accufemus , ^uod Jobus tam gravia 
.pateretur, &nusquam tamen judicium effet, id eft 
libertatis & liberaiionis ab aerumnis fententia. 

C A p. XX. 

Si afienderint in coelumdma ejus.] Et hsretictts cuno 
preces ad Deujga fuderit, cum facrifidum ej[us ai% 



M : E X O R IG E N E 

A«/Tflti; >f ^op tvXn (tvTHy Myi^iTAi avTCf( eig dfjLct^-^ 
TiCLv. oLSt&woTiQeLVTa TOL cr^aX/JutTa iscKXncnct.iKOii 

l^iilU.iV» TTii fia-iV Oi TOiSTOi ivVTTViCt^OfJiiVOi KOLl dvot^ 

TfAaTTOVTi^ iGLVTOig or(paXfMTa ; H Tri dAyiS^na t iu 
Siavoiav iTTiqii^tri ar^pct^o/uivoi' Kai yivovTUi cottt:^ 

ivVTTViOV iKTnTaS^iVi ^ fA.tl tV^i^TI. TOiSTOV Ti KOi 

AaviS \|/fltAA«i , o/ Si l;tflgo/ T« KV^m i^i>j7rov ' cijua. 
To So^ct^fivai avTOiQ Kai tA|/a>6wvflti ixMtTrovTiq Jau 
KaTTVog ^^iXPTTov* Kai 7ra?iiVi coa^u ivvyrviov l^g^e/go- 
fjiiycov. 

nAaToc dSiKO)^ GVvayofJLivo^ l^if^iQncnTai.^ O/Jot 

' Kai d?^ov ttP^tov dSiKOfQ avvayofjnyov y tov Iv Toi^ Ao- 

^oil; Ta>v -ai^iTiKcov y o/ IXiicri H^aSrifjutra havTia Toig 

^oyfjuicri Tfiq dXnB-ua^, iyya^^ia avTcov d hk i^i 

TAfxeot, fltAAflt X^^ davriSoQy THTi^i Trovnqa' co^ei- 

SfiTai iv ^iVTiqovofJiiq) iv cpSff Mcova^icog vriPi th oIvh Tnc; 
iSaa-KOLXioLQ avTcov iK yag dfJLTriKa 'Eooofjuov n d,<j^ 
^TtiXog avTcov. fltAA' o dya^oq Q^iOQ y hk iaa-ii avT>g 
TrPinTov d^KCog avvayofJLivov ix^^v da Iv iavTotg , fltA- 
Aflt TTOimii flnJT8C i^ijuia^cu. dyyiXoq ya^ imt eJ:P- 
'yicnav 6^« i^i^.Kva-n avTHt; y iyr avTniq Tng KAKCot; oi-- 
^^^SofJLfiQaayiQ oiKia^' «Tic i^iv « iKKKmia TrovYi^ivofJH^ 
* vcov. ijrayii yav' i% oiKietq fltuT«, Kat Ta l^fi;. 

O^a ^i Troa^av Kat TOf \*vi^olo%co diroKinai 3ia tol 
dcn^fi ^oyfMTa. ha thto Tr^oa^iX^fjnv iavTOiqy fjnn" 
TroTi iv TTiBavoXoyiait; crvXfiS^cofjnv dvro ai^iTiKYK; Si^ 
^ct/TKaXiaq y Kat iKTnaoifMiv tov fJiv^A^iov Tnt; ixr- 
xAno-iflt^ 

Mn iSoi dfjLi^iv vofJiaSoBiv.'] Kam o jTgpo^o^oc Si h 
(iXiTru dfJiiX^iv vofJutSai>v . vofJLoSi^ Si eion y v/vXatvifxo^ 
fjLivai vTroTcp KaXoo TrotfJLiViy xai vofJLnv ivqiaKna-ai ^ Kat 
Tflt SayfJutTa Si KaTa 3"i« > nSiv ixu yhvKv y dXha 
ff^v<fva Kai '^vKva* 

noAAo^y 



SELECT A IN JOB. 129 

faj(hi & fuperbiloquentia altius afcenderit) cum res 
fiis ftabili in loco elFe videbuntur, tunc funditusin* 
teribit; ejus enim preces illi pro peccato imputabua-' 
tur. Nos vero ecclefiaftici, quibus ejus erroresco- 
gniti funt, dicemus, ubi funt illi (bmniatores, <im 
errores fibi ipfis comminifcuntur ? Decepti mentem 
veritate non ilabiliunt^ ac tanquamfbmnium, quod' 
avolavit, & nusquam invenietur, evadunt, Huic 
fimile David in pfalmis canit , Inimki aurem Domtni 
defemimi. Et rurfus , Mox ut homrijknti fuerint (f 
4xaitMtij deficimtes f€Mt fHmuf defecernnti Et, Tfln- 
i^aam fomnium torum , qui exfer^ifiuntur* 

Divitia inique congr.giiia evomentur.'^ Novi etiaixt 
& aliud injufte comparatanim di vitiarumjgenus , quod 
in haereticonim fermonibus apparet, qui doArinas 
/neritatis dogmatibus contrafias in ventre ac vifceri- 
Dusfaabent, quaeguftui diihmiton funt^ feAfelafpim 
dif , id eft 3 vitiatae & cori-uptaB ; quemadmodum m 
Deuteronomio & cantico Moyfis de doArin^ eorum 
vino didum eft, etinim tx wte Sodomorum vitis eorum^ 
Verum benignus Deus non fcmper patietiir^ ut divi- 
tias per injuriam partas intus poffideant^ fed evome- 
re flias faciet. Angelus enim divina beneficentia e 
tilomo male exftru^a , quae «ft itnprobe degentiimi 
coe^l^^ illos extrafaet* Quare fubjungit^ dedofnoejus 
txfrdhet tum i &c^ 

Vide autem , quot & quanta homini haeretico 
propter impia dogmata recondita fint» Quare cavere 
nobis ipfis debemusi, ne hBereticaB dx>£)xin^ fermonis 
probabiUtate Q>oUemur ^ & Eccleim myfterio exci- 
damus. 

Non videat mul^ram ptcorum.] Mulfionem vero gre- 
gum heterodoxus non videt ; greges autem funt ani- 
ms , quas a bono paftore pafcun tur ; & pabulum in ve- 
niunt: dogmata vero , quee Deo adverfantur , nihil 
dulcedinis in fe habent, fed afpera & aiiiara funt. 
Origenis Tom. VIL I MuU^ 



lict - E5C O RI GENE 

fioJb^o^ (Tt iaf TTs iuqri d&%n h t») Tfi^u^ dS-m iv T>f 
uym ^iSacr7ta?U(t X thtov VTroa-v?^^. tuh i<^iv dAfid-ca^ 

^i^i T«* h^ftdTCOLPiH rcOV in^oSo^eOV ^%iV:, OT/ 7ro?^v 

dSv^a/rm o/»«c i&'Aaor€r, dqTraija h twv hanav t» 
«yf ^aortfTWT» > Mi fMTa ravra ^X iT^cnv avrm. «^fe 
7<»g ivvarai ^MOi to xJ/et^J^o^. 

H^Ptf ofTwc «TIA3-0/ auT^»] Kat^-* nv i? d-f/ot 
jMtT avra mvarai hw «re t« Ix Tri^irofJLVi^ ^ 
^iov d(r%fiwavro^x «Tf t« fT^goJbf»> «3*' 69i*a)C7roTf 
dci^HQ 3 fltt/Tfit) /x«^/^ l$-/v >i ifi?ihiuLivn iv roiq -^^of /gw- 
fi^oK* 

iua T/ da-ifiiig tj^i^ vrr7raXai(»vrai 3% zai iv '^A^- 
•r6E>;] Toftfv tq/, "TtrTra^oicovrai ivvr?^r(f>y fhr^v av- 

T/ T^ > «X $40-4 VfOTT-A&fTOIirTttAA' Ix VfOTWTO? ^fcflt/ IMX^i 

yYiqcoQ 7r?\,HrHvri^ ^/fTeAwailu 

hvd?jafiovra \|/aXTwg/oy ^/ afc/flfltgav.] AAA>? "^ATf- 
5«ay vjicufxovtay reov TraiScov w ft/^gooT/vw> rfv aVo-TrAjf- 
^.8criv «tt>Ao/ X0&/ x/^-ofi^di/ )6c&/ Tf/UTT-^vix^ t;(p' cov cu fJiiv dzoai 
^rAo}^vra4y ai $i rn^ 'ipvX^^ vi^ovou m^yti^ovraiy Ttat 
fU ^ra^QVTf ? rn dKOXa^co iM?\.coha xara>)LY\XHvrai • iv ol 
ntav dtn^v vraih^ dc^^^ycoQ iqya^ovraiy rai^ ivnra^ 
fjiAvaii nv^ai^ raq ^Cf/^flt^ ott^o^v i7ri^a?^ovri^ > xoti 
7r^o<; rm <pft)v»v ta)v o^avo^v iirix^orHvnf;. 

SvnriM^rav iv dyad-oiQ rov ^iov ctt^Ta^v.] Twfr/Vj 
njfv Sia^iifJLfJut rt\<; iVTr^ayio^ avroiQ iymroy oAA' Iv 
/3/0) Tf Af/ft) To/c (To^anxjoit; dyocQoig ivrqv^pcavrt^ ^/fTf- 
Afo-av * xo/ ^f^oc c&t;To/c ivSaifJLovicu;^ ro rt\(; ^i^ '^fgc^ 
fiyfVfTo' waqaira^icrff^ f^Xi^ rOsAvrn^ t«c ivi/\f/.%^ia^. 

Ka/ Iv dva7rav(r%i (thi ijcoiimftQyiarav .'] Avt/ t«> /wf* 
;i^/. ^-o&vfltTH dvw7raxjofJi%voi zai fvQv/Lmvr^ y d^aa-avi'- 
90i «c *3-w awtTf g^tovTflt/ . w , 6t/ «^f flttJTOc 6 flfltvflt- 
To^. ^rixqoQ avroiQ yivvrai. d?X davn^ vTrvsvrt^ , «- 
«7^1)^ dTrt^notMCiv . »i> 6t/ o/ yufv fltAAo/ Iv T6) ^v aut- 
xoTraS^an xm raJ^sTrcoqHvrai» d^ro^avovn^ h dva^ 

TravQv-- 



S E L E C T A I N J O B. i3r 

" Multorum tmm impotmtum domos fregitj] Et hete- 

r<Kloxus quidem, ii quetn in fide iniirmum, & in fa:- 
na doftrina imbecillum invenerit , illum depraedatur. 
Et revcra de heterodoxorum magiftro feu haerefiar- 
cha dici poteft , quod multorUm impotentum domobi 
confregerit, &tabernaculumejus, qui facile in frau- 
dem inducitur , diripuerlt ; tiec poftea ipfum ftatue- 

: rit, mendacium enim ftatuere nequit. 

^ Dies tr^ fuperveniat ei.] Qua contra ipium ira 

' divina concitatur, five ex circumcifione fuerit, qui 
contra Deum impie fe gefferit , five heterodoxus , 
five alia quavis ratione impius , fors ejus & portio 
eft , quse fupra diftis oftenfa efl:. 

Quare impii vivunt^ fenuerunt autem (j in divitiis?^ 
Hlud autem, fenuerunt in divitiis, id eft, non nuper 
locupletes evaferunt, fed ab ineunte «tate ad fene- 
ftutem usque in divitiis vitam tranfegerunt. 

Sumentes pfalterium & citharam.^i Alia eft pBten^ 
tum felicitas, liberorum laetitia, qus tibiis, citha- 
rte & tympanis fit ; quorum fono aures quidem titil- 
lantur, & animi voluptates excitantur, & qiii ad- 
funt lafciva melodia deliniuntur, quam impiorum fi- 
lii petulanter faciunt , manus intentis fidibus admo- 
ventes , & muficorum organorum fono voce fua con- 
cinentes & applaudentes. 
^ Confummaverunt autem in bonis vitam fuam.'] Hoc 
eft , feh*citatis eorum tenor non interruptus fuit, & 
deliciis corporeis fruentes vitam univerfam traduxe- 
runt, extenfaque ad vitae exitum felicitate, idem 
beatitudinis & vitae terminus cxftitit 

Et in requie inferni dormierunt.'] Id eft , ad mor- 
tem usque tranquillitate utentes , & fine aerumna ac 
cruciatu Isetitia fruentes, ad infernum defcendunt. 
VeU quia mors ipfa iis minime acerba fit, fed ficut 
f6mno confopiti moriantur. Vel, quia alii quidem 
iir vita fua tribulationes & afiii£)iones patiantur, ia 



t3& V E X O RI GE NE 

^ttvovrm. sroi^ St TTi^i m o A070C» 'TreKxav rm ^mv 
•V tvB-v/Jt^ict ^nvvKor^i Hrcoi ^ rm iv ra> Qavare») inA^ 
^ov dvcLTravorw. ^ 

Tlon^ov « Kvmf; W*v 6 SiScbo-xxav. ] Tyng i^ ro S^cy- 
fjUL rsro y ori fltAnS^iVo^ StSettrJuiPioq ot^irfig h SifVOLrcti 
fivGLidvB^^a^Trot;. 6 iiScLcriuav ya^ dvd-pa^yrov yvaxnv , 
xai iv i^cLXiJLOii; dvcty^y^amrcu^ oTi h% aXkot; Wsv ctAA* 
1? Qtog. hSatTMi h flfOCi i?0^fAma>v rri ^vXV rn fMvQoL^ 
vovroQ VTT avrn y xxti rtw havoiav (^cdri^cov rcd (pcori rea 
^XfiQivo) rcd lavrn Xoyo). «V«y jcdv dv^^iq ^i^catoi i/JLaq 

ii^aoriMd^ii Si^OLO-iOaMMV ^«^OTfC X^^^V y TTfltA/V 6 KV' 

^ioq Wiv o Si avrcov SiSaarx^ov iifjutq. kcu avro St to av^ 
viivai Tuti havoiX^vai raq x^aqSiccQ infjuav ^ rtiv rcov Qua>v 
ftaQfiluLarcov Tra^cthx^Vy xara rtiv B^aav yivtrai ;tfltg/v. 
H A070V TH Trota/JLifoq iMy^u 0"« ;] Upoq t«to «/- 
yroifJdiV dy 3 on H.^^ovn^cov 6 d-^o^ fJi^Trori avroQ n jSAflt- 
/S>i3 iMyX^^ rovdcrijifi' d?\Aa Pioyov TTon^fJHVog m 9rgo- 
voHfJLiVH Ttat tvi^ytrm avrov^ 

Hyi;tt^gflt^? T«? flt^gA(p«^ a^H haKtVfiQ.'] TTToAflt^ 
jSavii iSg T«To TTiqi T8 Ift)jS Ivnvd-iv oTi ifSii avrov •^A»- 
(Tiov y xxti vTTcoTmviv djTo romrcov nmv Tro^eov 7rA8T€iV 
avTov. ^io ^«o"/v' HvftJfcfgflt^C ^iaKiVH' rnn^j fjumhv 
iTro^iiXoju^AVot;. Tr^arnTirtiVcov h ttclPjv cl?\Mv avrn 
aftcL^nav ^mtv. ^ 

kfjupiaanv h yvfiv^v flt^/A«*]] E^/ yron AotjSg/v dft^ 
(ptaa^fjutra , « yvftva , otiAAflt TrXna-in y iXovrog fltTTo- 
xiifjLiva ivSvjbtara ttoXXol. iav fJLivrotyi X^(»va ixtf t/c 
fvflt, Kat T«Tov Tov ^t^^^^^vflt TTqo^aa-u T« dTratruv ro 
iftov iTLSvarco , fMfi iMtiara^ Ixuvov tov yvfJLVOv > dfju^iOLanv 
T« yvfJtfVH d(puXofM\v . iToTO^.a Si rotavra iv ^fjuv yiVirai 
orav Savu^cofJLiv i' irav Tr^o^ro^uMrat; iXaifJLiV. tto?^ 



S E L E C T A I N J O B. i^ 

morte vero requiem inveniant: hi autem de quibus 
eft fermo , vitam omnem indeflexo tenore in laetitfa 
animi tranfigentes ^ fic ad requiem , qua^ m morte 
eftj, pervcnerunt. 

C A p. XXII. 

- - • ■ 

Nonne Dominus eft qui docet.'} Sanuiti ^ft hoc dogma> 
quod verus virtutis m^gifter homo non effe poffit; 
qui enim docet hominem fcientiam y ut in pfalmis feri- 
ptum eft, non alius eft praeter Deum. Docet autem 
Deus difcipuli fui animam illuftrando, & vero luini- 
ne, verbo fcilicet fuo , mentem illuminando, Et 
quidem licet homines jufti , docendi gratiam confe- 
quuti, nos erudiant; Deus tamen eft, qui per eos 
nos inftituit : imrao & illud di vina gratia fit , ut in- 
telligamus , & ad divinarum doarinarum receptio- 
.nem corda aperiamus. 

Atit irationem tui habens arguef fe?] Ad hoc re- 
fpohdere poffumus , hominem impium a Deo argui, 
non quod follicitus fit, ne damnum aliquod ei infe- 
rat, fed quia quem providentia fua dignatur , curam 
ejus gerat, & beneficentia fua compleftatur. 

Inpignuf autem accepifti fratres tuos in vanum^ Hoc 
, autem de Jobo ex eo fufpicatur, quia divitem eum 
fuifle cognoverat , & cjufmodi aliquibus rationibus 
locupletem evafifle . fufpicabatur : idcirco, inqutt, 
pignus in vanum accepifti , id eft fruftum nuUum in- 
de percipiens. Improbitatem autem ejus exaggcrans , 
aliud praeterea peccatum ejus addit. 

Et ami^um nudorum abftulifti] Fit interdum , ut 
indumentum capiatur, non autem nudi, fed divitis, 
qui multa veftimenta recondita habet: fi vero quis 
tunicam unicam tantum habeat, & hanc fub praetextu^ 
rkpetendi , quod meum eft, nulla nudi illius mifera- . 
tione ta6tus , detraxer.o , nudi indumentum abftuM. 
Talia autem multa intcr nos eveniunt , cum foenorl 

I 3 ^^^NX- 



134 E, X O R I G E N E 

veb/jLWoq chroiHfAi* ms i/AAi^ *« avrXouyX^^ ^f^^ otTro- 
xXuoroLvri^j lULi fjum fi^j^ovr^ oTiyvvotsxa, Tgg^gi* koli 
^iKVOLy xoLi /jLo?a( r^i(ptTOLi chro rm Tro^i^ofJiivm oLvreo 
oXiyoov ofioXjcov^ d^n^cur^ifuv^Tnn^oo^ lc&-' ot« xoi 7ri^i<r^ 
coL IXovr^ TTfltg* iobvroiQ. rcLvroL hv Xvyii l^xoAoiv rco 
JqijS» oti dfjupiobonv yvfjbvm et^^M. ia-caq h luti ro fjin 
iyvcLi rof yvfjbvq> ifJLoi/noVy d^oLi^ixnv ovofJioL^u . dTTo^i^n^ 
m/iQ yoL^ Wi juLi TrMovvtrtiQ y juLi 6 fjbti ivSvo^v rov yvfJwov% 
xou fJLni r^t^oiv rov ol^h itofjtwov. 

Ud^oujfJLoLO-oLQ h nvcov 7r^oa'oy7fcL.'] AAAo KOLi raro 
dfJLOL^fJUL. dfjLOL^rtifJLeL ydt^ xcLi ro ^oLVfia^tiv Trgoo-^)- 
vrov. hiVdy ori TrXa&ioq Wiy ^oLVfut^oo cLvrnro Tr^o- 
aoiTrov* r^ov TrtvnroL xa/rcLiroLroo y iTruSyiTn^ d^ioofxcL 

HZ %X^i. 

B^oLi Hv croi TrcLvrox^oLrcaq jSowS-oc-] Tyiti tvB-cL-- 
iti 3oy fJLCL EA/^a^A67«i. oitrcu yotq rov Ia))S SioL roL 
dfJLCL^nfjUtn^cL TrcLo-Xuv^ xcfc/ W/ vTrofJLUvot^ , itaJ^ai^irai 
ii avrn t« TroLaX^f^' ^i TtaB-oLiqofJLivo^y da-yrt^ XJ^vaoq 
{yPta)V«UT»g/a), SoKifjLo^dyro^aiVirAiy Trav ro d]\Xor^iov 
dToQtfJt4Voqy xai TrcLoi/iQ TutKiOLt; dfJLiynt; y^ovooc,: (pnaiv 
H9y OT/ tavxM (Tv vTrofJLUVVic; ra cvfjL/St^nxora a-oi^ d^ro^ 
ioixrti (Tt KoQa^ov oSa^Trt^ d^v^ov TrtrTrv^cofjLtvov o 3-toQ' 
%ai KoBa^oQ ytvofJLtvoQy Trappnaiav t^u^^ cot; dTroB^tfxt^ 
fOQ ra dfJLOL^rnfJLan^ay xai i^^coQ ro Tr^oortihrov tTra^uQ 
$iQ rov s^avov , dKarayvca^cp a-vvuSon rou; iKtreiOLq 
TroiHfJLtvoQ. Kav n tv^ri Kai v^n-oaX^ roo B^cdy avroc, Iv/- 
<rX^^^ ^^ '^^OQ Trt^oLQ dyayoiv rcu; yr^oQ avrov vtto^tX^' 
0"«^' avroQ yoL^ t<riv o tvt^oov tv nfjnv xai to B-tXeiv xai 
ro iy«g7«v> vyrt^ rnQ^ tv^KicLQ. dvn fxtvroi t«> Scoa-et 



S E.L E CT A I N J O B. 135^ 

pecuniasexponimuS) & cum debitoribus negotiaiia» 
bemus. Saepenumero qui nobis debito obftringitur^ 
in fumma eft egeflat^e-, ita ut folvendo omnino non 
fit.; nos vero nequaquam confiderantes , quod con- 
jugem & liberos alendos habeat , & paucis obolisy 
qui illi exhibentur, difficulter vitam fuftineat, oc-» 
clufis mifericordiae yifceribus, cum acerbitate debi- 
tum exigimus, idque interdum cum ipfi rerum omnium 
abundantia circumfluamus, Haec igitur Jobum vitu- 
perans dicit, Ami8ium nudorum abftulifti. Fortafle 
etiam & veftiraentum nudo non praebere, ablationem 
vocat. Qui enim nudum non induit , & carentem 
pane nola alit , fraudator eft & alieni avidus. 

Et admiratuf es quorumiam perfonam.'] Hoc pras* 
terea aliud crimen eft, Hominis enim perfonam in 
admiratione habere, peccato non caret; hujus per^ 
fonam , quia di ves eft , veneror & admiror ; paupe- 
.rem vero, quia nulla dignitate p raeditus eft, fuh pe^ 
dibus conculco. 

Erit igitur tuus omnipotens adjutor.] Eliptiazus hoc 
loco fanum dogma profert; Jobum enim propier pec- 
cata pati adverfa arbitratur , . & quod ipfa malorum 
toleratione fuftinendo purgetur , & purgatus , abje- 
&o omni alieno , & liber ab ulla improbitatis mixtu- 
ra , tanquam aurum in fornace coftum , probatus 
appareat. Si igitur, inquit, ea, quae tibi accide- 
runt, fuftinueris, Deus, tanquam argentura igne 
purgatura , purum te reddet ; & purus fatlus , tan- 
quamis, qui peccataabjecit, fiduciamconcipies, & 
confcientia a condemnatione libera preces fundens , 
hilarem vultum in coelum attolles : & fi voto aliquo 
& promilTo Deo te obftrinxeris , ille ut promifTa tua 
ad exitum perducas, vires tibi fuppeditabit ; ille 
enim eft, qui operatur in nobisy & ut vtlimus ^ £jf ut 
efficiamus , pro gratuita Jua benevolentia, Pro illo au- 
tem , dabit tibi reddere vQta , Theodotio interpretatu» 

I4 ^^^ 



iStf J&X ORIGENE 

St^ att ehro^amt ta^ %Ox^y ©ioSortmy xctt o^a^ pn-- 
fACLy TtaoLi Tctdnatfraa (TOiy i^^icaixi' rwi^Wy dTrw^ 
dv avvrd^ri, XM rvTrtottTY^y k ^H^aritrcii. xgu dwKco^ 
^TTUV X <hrcL(rcv9 (TQi rm ctpfm^Haa» h^ncucd vraqi^a 
iiarya^ymvi tuu Tra/rm ai o^ot «» itartvo^SnG^ovrotd vtto 
T8 3ti« oiyiyHfjb^^ (pcoro^^ i mi ai Tr^ct^et^ aa hauu^ 
'TT^ XM iTnh^Ost iaovrcu. 

Oti hra^TnkvciXFiv lcLvroVy tuu lg«ic> thr%^n(pemva-et^ 
TO.] O4 /^v TTi^i Iri^i^ ^oiLBi ?\ryuv . ^goc ^i "rov Ia)/3 £ 
XayoQ. iict rnroy.cpfKFiVy Wat ra^vra. rcA fMroLvcmrt j^ 
oTi Ira/mivctkortv \<j(,vroVy XM CHHfffiv y ort IfStKc^ atjro^ 
utm^ cL rstimoit^Vy imttSn vnar^yKpa^tiva-etrro. 

H^eu xv^ovrok^ o^Qa^/u^^ ac^tJ} Tnrtg^ rov rcuant^ 
f o^QVtf > rov xetra jiTiimo^rcL hcL ro ^aavfttSiitrov xai 
d^tarcL^^fTtcL^o»^ xaAeLfanq o iv rotg tvtfyy^Aio^ hxenaii^ 
S^ TeAaw«C* 

Eri St 9argoc9"«c ^^fi "tca 'jr^ootfxtc^ CiTrtf.'] 'EXct/Bw 
i^saictv rn lcofi StcL^oXog xat mofXiV cwrov vvxro^ xoct 
ifjLtqa^* Tr^ort^ai^ fjm Stet rcav ixroc,^ v<^i^ov hy ii olv- 
nrn rn acofjuirog \ fjnrd rcLvrcL xat iiou roav (p/Aoiv . ot^ 
yoL^ eLurav HoxtfjLeL^t StcL tiic yvvatxo^y xat oiStv ort h 
VivtxjireLt loofiy rqctg pX^ rivtyxiVy yx iX^^^^y ^^ 
hrtfia?^ ioy fJLctret iXovrcLq* d?9C dXnd'^^ fJ^v Ao^k^* 
ti xoAo^c ^^> ^ii iv xcLi^c£> Tr^oatpi^ofJLiv^ic^' xat ifihM^ 
ro itcL t«tw yrotnacLt tov hxoLtov ^ty^aS-oLt t/ xaroL 
m^ Tr^ovotcL^' dai/Bfio-eu ita t«c 7rovHQ\ Ixxaxncrai hcL 
rou; dXyniova^* otAA' ^ippog^ dioLfJLou; iroc;y o^ct rt 
Myei ftircL rat; Xoyng rc&v r^totVy on irtMcn EA^- 
^fltr^Tgttc Sta^t^HQy 6 BcLXSai Tg«c, So^fltg Svo. 



Ov 



S E L E C T A I N J O B. 137 

cft, Definiif verbum^ & firmitm erit tibi^ id eft, quic- 
quid conftitueris & animo formaveris , non interci- 
det tibi & evanefcet, fed firmum & rafum fiet; & ut 
verbo dicam, dabit tibi converfationem in omnibus 
homine jufto dignam, & viae tuae omnes, divino lu- 
mine iter monftrante, profperabuntur , vel ctiam 
aftiones tuae fplendidae & hoiiorificse erunt. 

Quaniam humdtavit feiffum ^ & dices: elntus eft ith 
Juferbiam,] Licet Jobum alloquatur, de alio videtur 
verbafacere: Propterea, inquit, poenitentiam agenti 
haec evenient , quia feipfum humiliavit , & quatido- 
quidem faftu & arrogantia elatus erat^ merito fe fu- 
ftinuiffe dixit ea, quae paflTus eft. 

Et demfjjum ochUs fahabit.'] Hoc eft, humiliter 
de fe fentientcm , & humi oculos figentem propter 
animum mali fibi confcium ac fiduciae expertem, quem^ 
admodum Fublicanus in Evangeliis juftificatus. 

C A p. XXVIL 

Adhuc dutem Job aijiciens frmmie dixit.'] Diabo- 
lus, poteftate acccpta, primum quidem extrinfecus„ 
dcinde plagis corpori infliftis , ac poftea per amicos, 
Jobum dies & noftes cruciatibus exploravit; Poft- 
quam enim per conjugem animum ejus pertentaflet ^ 
& invitUim eum permanere cognoviflTet, amicostres 
ad eum adduxit, non inimicos, neque infidiofa dog» 
mata foventes,. fed qui fermones veros, licet mi- 
nus appofite neque tempore opportuno prolatoa 
ufurpaverint ; ac per hos , ut juftus contra Provi- 
dentiam aliquid loqueretur; propter^rumnas & mo 
kftias impius evaderet, & doloris acfcrbitate viftus 
animum defponderet > enixe contendebat : verum poft 
horum trium fermones , poftquam Eliphazus tres dit 
fertationes , Baldadus tres , & Sopharus duas abfol« 
viflfet, vide quid firmus hic adamas dicat. 

J 5 Nh 



138 E X O R I G E N E 

Ov yaq avmia lfMvrq> irtmd 'Trqa^etQ.] T«t# 
nai Iltf uAo^ v^^ov i^ty^cbTo > xxtt 7rqo<ri3in3tiv > aM' 
m iv THr(jj> it^ixaioafjLan. ttoMw rf TfctppmicL t» iixain^ 
Kdi iyri rc^ TrgoT^^ fiia^y iMi iin roa; ko^ol rov jua^ov 
rfiQ Trsgi^d^fo^Ci- ^Vf cLvrov ihniVy nhv ifMvre^ av^ 

VOiicL 

A^goi i^ iTTawo^etVTO AoA^VTfc*] H x^dt rm 
rm ^xuTTcav htSoonVi ol dqXovrtq. firoi TrctqctXoo^V' 
TK re^ hiuLici^ rn Ao^Hj outoi avrn Tret^ovrot; io-i- 

AaxTvAov iTTi^vri^ hn rcd ^ofta/ri.'} ^o^€i fjm «V 
wu ortifjLCiov eivcu fTiomvi^ > to » hutrvP^v iTnB^civcLi iTn 
rq» ^ofiart. raXa h> rT« rf X^^ ^vn l^eov ^utfjLjSar^ 
vrrcu^ hXoi oti to i^yov avrm ipfta avrou; ra x^^ 
AH) xai o/ovw ^terfjLOQ nq reo ^ofjutn iTTiKaro* iffl9"wfl>f-. 
aav 7*5 oTi 8* e^iv d^iOi rn AaA«v> yra^ovro^ rn Ift)/3, 
fjL^^ova iqya TrtTroifiKoro^ y avroi oXtya TrrTTPaXoriQ. 
705 ^XTcAoc Twv ihaXi^v afifiaivei yr^e^iv y zai 
ivii^y^av. 

C^iKaioavifw h ivh^KGiV.^ Ka^ov pc/Tfi^vflt v^aviv 
iavro) 6 I«jS 3 /va ivSvcfirou twv SiKaioavvyiv dvn JfciTo)- 
voc* /^e ai;T« ;cflw to IfJianov' S(kcuo(tvvii y 6 X^^^^v' 
x^ifjcaf »f hTrXoiq. 

Kg(p, A/3'. 

(bo/SyiQei^ t« tJ^iV dvayy&tXai rtiv ifjtavrs iyn^fjufiv.'] 
fiTTrayyiTT^irai fiivrQihnc^vifJLnv ix^v y «% Kararn^Xoi^ 
Tra^y yvcoa-iVy TreoQavQ^aiTroiTaaX^^nviv ro) /SiOD' Troot; 
nvtq ddiKot ivruX^aiv . cihv dhKnvra^ Kai Tra^avofJtMV^ 
Tot^3 ivB-vvHvra^y Kai ifJLH Tra^a fjuK^ov iaaMvQviaav ol 
^oh^y iav iv ra> ^feo rnrco fJLOvco iviSco' iav h ro ftiX- 
Aov ivvofiacoy W^oriq eiaiv oi vroht; fJLn. 

Aio «TTflt, aKovaan ^.] 'En^a dvny^a/pa y fi^ra 
T0> IfO) 7^2 vfjuav dKHOvrmy ix^ ^ai rnrHe; <riX^Q» 

i^H 



S E L E C T A I N J O B. 139 

Nec enim confcius fum mihi commififfe iAfurdaJ] Hoc 
etlam Paulus poflea loquutus elt^ & addidit, Sed nm 
fer hoc juftijicatuf fum. Magna fuit viri jufti fiduda "^ 
propter vitae anteaftae innocentiam , & ea quae c^ala^ . 
mitatis temporegefTerat, itaut dixerit, nuUiusmihi 
confciUs fum. 

C A p. XXIX. 

Et potentes-cejfaverunt loqui.2 Vel fecundum alio- 
rum interpretationem , Principes. Hi poteftatem lo* 
quendi jufto concedentes, prasfente ipfo, filentium 
agebant. 

Digitum imponentes fuper 0/.] Porro autem digittis 
ori impofitus filentii fignum videri poteft. Forte 
etiam (quandoquidem manusproopere,fimiitur) ope- 
ra eorum labia iis obturafie , ^ quafi vincuIum(ori , 
injedfie, oftendit; feenim quod exiguaprsfiitifient, 
indignos efle animad verterunt , qui coram Jobo oi 
aperirent , qui majora facinora edidifiet ; digitus , 
enim aclionem & operationem minimam fignificat. 

Juftitiam vero indutus fum.'} Praeclaram tunicam 
Jobus fibi contexuit , ut jufiitiam pro tunica indue- 
ret. Vide etiam ejus pallium. Juftitia, tunica; ju- 
dicium, diplois. 

C A p. XXXII. 

limens in vobis annunciare meam ipfius fcientiam.} 
Profitetur quidcm fcientiam^ vel, juxta alios, noti* 
tiam fehabere, quomodo homincs in vita patiantur, 
& qua ratione nonnuUi injufti profpera fortuna utan- 
tur. Vidi injuftos & improbos felicitate fruentes, 
& pedes mei pene coipmoti funt , fi vitam hanc prae. 
fentem tantum contempler ; fi vero quod futurum 
cft mente cogitavero , pedes mei fixi ftant. 

Quare dixi , audite me. ] Alia exemplaria , poft il- 
lud, dicam vobis audientibus ^ hos verfus habent, Ecct 



I40 E X O R I G E N E 

VfJLCOV, Ol St Irt^Oi ff^WVffTflW 8Ta>$ \x^iioiX(t(nv , i^», 
^ih^etjuCm T«^ Ao7«c t;^t6t)v m^ocurctfjL-AV i(p oo-ov l<pgo- 
if«Tg 3 «^' oo"ov i^Yiralj&Ti Ao7«c ^ xai it^tpt^i t« l^/xf- 
c^-fl&i tJM^v > mvoHV . )tct/rd fAiv hv roLvrtiv rnv ix^oa-iv 3 
xcti roL fTtgflt roov dvriy^a^cov y oocrm^ y ^H(7/v > lyco 
fjLiGt liavXioLg ixAiorci Trctvroav cSv wrct/rt 3 xxii dvifji€ivcc 
/J^iXJ^i a-vfJLTnqoLfjutroQ roov vfAtri^m Xoryoov ' xxti icog 6r% 
'TTOffctv ioLvrcov mv (p^ovfia-if xivcocrtiri' KOLi vfjb&tt; rm 
luM djuiceiTi Xoiycov.' TuaurcL h ra Trct^ fifxiv dvrgy^oL^cL 

VHt; «TO^* CftXHO-fltTf fJUHy ^tlCTiV ' fgO) yotq ihv VTTiq^ 

oyxov y otM' d ^vvcLiQ-i SoKifJULo-ca . TcoLi ftiX^^^ vfjuav 
cwwooi dvri T«3 « Kivo^c^vidK; ^Cgifo-o/^flt/j d?^ co^ Sv- 
fCL^i orvvnvcu ?<cL?^a-co. n imvo (pfia-iVy ot/ « Tr^on^ov 
TTCLvcrofJiM XaXooVy tt^/v >f xoLi vfJL&iQ ra^ f/>e8c SoKifjui^ 
OTjTi A07«C9 ti dqetx^yoo awaveu ivvcLfJUU fJLiX^'i tifjicovy 
T8Tfr/3 /uiXg/ H KCLi vfjLBi^ ivvonoiirji^ HnM v7ri^^>9\,oo 
T«v vfJLin^oLv avviOTiv. ' ^ . 

UXff^fi^yci^eifJU pyifJLCLTo^.J KoLXoog^i^ roy '?r?\ji^ 
cfiq ^fu. 6 yoL^ fJUfi '^Aw^JfC oov pfifjicLrcov y 'xcLi fg^t^^tfvoc 
fTTi ro AfltA^y, KiVCL AcLp^a^ co^ KivOQy KOLrcL ro «PW- 
UiVOVy yoL^ fjtcoqoq fJuo^cL XoLMaety KCLt » xoL^hcL etvrn 
fjutrcLiOL vofiaH. 

^ OMK&i ycL^ fjLi ro TrviVfjLCL rfiQ yoL^^oq. ] ilOTn^ n^ 
iyKvoQ ytviroLi , KOLi fjLo^(po)Qivrqg rn yivvoDfHVH iv oLvrfji 
iTri oohvoLq iqX^roLiy fJLiJCQ^ ^ dyroyivvfiayi ro av?7i»i(p^ 
Q-iv • KOLroL roLvrcL h kgh vrri twc (piAofJLcLfJH^ ^vXn^ 7/- 
nrui • avT^oLfjL^oLV^ yoLo rov Xoyov y ov d^Trairf^iXKofMi^ 
vov fjioqtpoiy TLCLi rvTroi oLvrov rvi roL^a. oroLv aiy fJLtrcL 

ro rVTrOO&OLt KCLt fJU>q(pcoa0Ll , Tf TfA««|Uf VOV fltUTOV TrOL^CL- 

^ooy ran riKr&t' Tutt fJLiXJ^t^dv nKfiy fioLqvvirat iv oohva. 
AoL^aco 3 tvoL dvoLTroLva^oofMLi dvoi^ou; roL X^^^'] O 
rvyXot-voov avvirn dK^oa/THy koli oov TrXfi^fit; XoyooVy Xol^ 
Aft)V dvayraVircLt y rnv Tri^taaroryira oiov Kivooaa^ Kat 
dTToJictXoov . 



S E L E C T A I N J O B. 141 

Mudivi fermtmef vefirosy aufcultavi ufque ad inteUigentiam , 
vefiram. Ca^teri vero interpretes fic reddiderunt ; 
Ecce excepi fermmes vefiros , aufcuitavi donec /aperet'Sj 
donec exquireretis fermones , & quoadusque vos pervenire* 
tis , confiderabam. Juxta hanc igitur vcrConem & re- 
liqua exemplaria, quemadmodum ego, ioquit, omnia, 
qu8B dixillis , audivi , & ad finem usque veftrorum 
fermonum, ac quoad omnem veftram fapientiam ex- 
haurirecis , tacite exfpeftavi ; vos etiam fimiliter 
meis fermonibus aurem prajbete. Juxta autem exem- 
plaria, quibusnos utimur, fenfushiceft; aufcultate 
mihi, inquit, nihil enim tumidum & elatum , fed 
quae vos ipG explorare poteritis , in medium profe- 
nui^- Et usque nd vos inteOigam, id eft, nulla vanilo- 

?uentia utar, fed quae afllequi valetis, loquar. Vel 
oc dicit ; non prius loquendi finem faciam , quam, 
vos etiam fermones meos examinaveritis, fi & ego 
ad vos usque intelligere poflTum, id eft, donec vo» 
etiam inteliexeritis, vel veftram etiam intelligentiam 
excedam. 

PtenuT enim fum verborum.'] Re6le dixit , plenus fum ; 
qui enim verborum minime plenus ad loquendum ac- 
ceflTerit , tanquam inanis inania loquetur , juxta illud, 
faiuus enim fatua loquetur , & cor ejus vana intelliget. 

Perdit entm me fpiritus ventfis.'] Quemadmodum 
mulier gravida primum fic, & formato foetu, donec 
conceptum edat , partus dolores fentit; idem animo 
difcendi cupido accidit: fermonem enim concipit, & 
enunciatum fingit, & ordine decoro format; tunc 
autem parit (& donec pariat., gravidatur & dolores 
pacitur) cum fiftum & formatum , perfeftum in lu- 
cem ediderit. 

Loquar ^ ut retfuiefcam aperiens labia.'] Qui Verbis 
abundat , & intelligentem auditorem naftus fuerit, 
loquendo , fuperfluitatem illam quafi exinaniens & 
rejicienS) requiefcit. 



:^ EXORIGENE 

Ke(p. Af. 
ilM.£VA^Qv h; ro9 h^clvov.] kvcL^XvTrei ci^ rov »pg^ 

m* ^MOH • rnro 'vetg ro dvcL^XrTrav iXw^ ^' ol kv- 
^ «JM oi ovoi. HO€i(; ^i^^KOO^/uiog dvcL^Mir&i ^ tov 
«|>tA!>(}v > aAA' fJiin dyamodv roy KOorfAov ^ iuiv\h ra iv ra> 
AOtru^* TraAiy ^ fiX ^'^^ "^^ ^^^^ v\|/»fAflt d<^ infjuav 
ifif^ ck i^^ iioirov Ma>varu»^ /Btov y xcli rm ix&iva tt^o^ 
3w d^%n^eLV y KCLt rtiv ifMvra a-jbLiK^orirrcL tlcls tol^ 
TiMorwrcty wo^ ^Xiyra> ro v^^oq uiJ/»»Aoy aV if/Ai. icLv 
tA9^ tTT/ IwTOV rov T« Nai/w 3 Itt/ t«c /3/»^ Ta)v Trgo^w- 
TAMf, icLv i^ircL^o^ cLvrm rcL^ yr^a^&i^ , toti Troio) ro 

^r^qOLfJLfJiiVOV i TLOLi TLCLrdfMV^QLVO^ ITOCOV i<^i roL vi^n 
U^lflXcL dTT ifM. 

Ctf if/^Tec 3 Ti 7rgflt0«c €7^/ To XvtroLi ro lifJLCL^rfifMvov 5 
fi ifjLomi^ AoyoiQ 3 AoTOi^ itg^TTOflriv iWai ' « rfyiMt^- 
Tfc iv €^701^3 1^701^ ^ifl^epvo^iy ottJTOC icLvrov ieofjLivoQ. 
eiit TToXAoLi KOLi dviOLroi cu dvofJLicLiy SioL T8T0 Itt-i toic 
avioiToic 3 o/c loLvrHQ iOLarcL&oLi Q ^vvcLfjLiS-cLy ifA^-ev Ifh 
cr»c /CC^^^^C l^ «gavoiv hcL rcL dviCLrcL icLoyircLi 3 kcli 7«- 
vnraiy to. /uo&xotgioi ^ fl^fe&no-otv ou dfjLoL^icLi. 

O Kct^arcLcraroiV (tv?\jaxcLQ vt;xT6giva^.] Oga oti I7- 
xcofua ra ^w Kat vfJUVHt; Jif^f^^t^TOi £Ai«^^ 3 Ae^o^v 
iTi^i avTHj xfltTfltTO^o-w i^Xaxaj; vvKn^tva^. S**- 
A«; i^«v 7ra>q KCLrcLrcLaraa tpvXaKac vvKn^iva^ 6 3-iOQi 
oAoc cua)V sroQ vv^ l^i 3 o"atdTo^ If 1 . to ^co^ THg«- 
Tflti aroi • vuv 7^5 ^i* Io-cwtp« ^Mna^y /wgAA«t ^e 9ro* 
T€ ^XvTTOiV ro ^a>Q, hksv vv^i^i ttou; 6 dicovy Kat X^eta 
(pvkaKcov nr ay fJLivcov ci^ vvKra ravrniv' Iva ol (pvKoL^ 
xeCi ol iTTi ra>v vvKrcov ^HPcoa^i ryQ iv vv^iv dTTo rcov 
M^a>v i dTTo roov ^n^icov 3 dTTO rcov TroXifjLicov . nv^ ol 
^XoKi^ 3 01 Trage^c^fltAAovTec dyy^Aoi. 

O Sio- 



S E L E C T A I N J O B. 14J 
C A p. XXXV. 

Arpice in cwlunt.] In coelum fufpicit, non qui oco- 
los corporeos attollit, & ccelum intuetur;)bac enim 
ratione canes & afini fufpiciunt. JNemo^ qui mun- 
dum diligit, in coelum fufpicit, fed qui nec mundum, 
nec ea , quae in mundo funt , amat. Rurfus nubeS 
non adeo fublimes funt & a nobis remotas y quin 11 
Moy fis vitam & converfationem , qua Deo placuit , 
meamque tenuitatem & humilitatem contemplatus 
fuero, nubem hanc fublimiorem &rcmotiorem ame 
vifurus fim : fi ad Jefum filium Nave , & ad Prophe- 
tarum vitas devenero, illorumque res geftas diiigen- 
ter examinavero, quod fcriptum eft, tunc adimple- 
bo, & nubes quanto me fublimiores fint, addifcam. 

Si peccaftij quid ages?] An nofti , inquit , fi pec- 
caveris, quid tibi facitndum fit, ut peccatum diiua- 
tur ? Si verbis deliquifti , verbis fanioribus , & fi 
operibus off^endifti , faftis egregiis teipfiim curans , 
tibi medere, fi vero iniquitates multae & incurabiles 
fuerint, propter delifta immedicabiha, quge ipfi cu- 
rare non poflumus , de coelis defcendit Jefus Chri- 
ftus , ut infanabilia fanarentur , illudque effeftiun for^ 
tiretur :^£eafi quoTHm remijfajunt tniquttates. 

Qui diftribuit cuftedias noEiurnds.] Vide Eh'us lau- 
des Dei & praeconia perfequi , cum de eo dicar, qui 
dfftrUuit cuftodtas noBurnas. \f\s autem videre , quo- 
modo Deus nofturnas vigilias diftribuat? Totum hu- 
jus vitae tempus nox eft & tenebrae, lux in pofterum 
tibi refer vatur ; nunc enim in fpeculo vides, lucem. 
autem ahquando vifurus es. Nox enimvero hoc fae- 
culum eft, & vigihis difpofitis in nofte hac opus ell, 
utvigiles noftibus deputati, a latronibu?, a feris, 
^hoftibus eos, qui in nofte funt, cuftodiant. Qni- 
nam yero funt cuftodes? Angeli , qui circa nos ten- 
toria figunt ^ & caftrametantur. 



14# EX O RI GENE 

mfi^^flin^ t^€g T«t KO/rtt rov di^a SuiTTaf^iva TTiT&iva. 
^«oiroc.Tttg dvQ^cdTTog ?ioya> fiTtjuLfirat . xclta (xiv hv tov 
Ao^or Tnc hiMH^iou^y Sica^itr/xiGot dyro ttuvtcov Tm 
Ij^ciiv. ia^ h »1 dfjLa^TcaXo^y Tro^vo^y MTco^i^fig ^ li 
iiod^iS-vg dTTo TiTqoLTTo^ov ytiQy d?<Xct 7ra^oc(rvvtfiXy\^i 
TOi^ TLTnwitriy ruti iyiVH coq iTTTroi Kcu ^fXiovoQ^ oii HK i^i 
avviffiQi Kou iTTTrog QnXvfjLctvfiQ. 

Ki^» fjb'. 

Mfiy dXhOL ^eaa-ou ^o";reg dvyi^ Ttiv oc^ov ora.'] Tcl 
fJLiv Ti?^&iCL Tcov dycAViafLtLTm y TOi% kclXco^ dQ^nfia-cLcri 1 

fjtira TOV ^IOV dTTOTLOiTOU THTQV. • ^hv h WTOV KOLi lih jlt 
^CpL^iQ T» fl«8 dppOtfic^ii^iTCLi TSq aflAwSoC» ^'^ T8T0, OT^ 

inyct^vio-oLTo tol fjtiyi^CL IcoJS* on dTrojScL?^ tol wtfg- 

XOVTCLy iSo^CUTi TOV ^iS^COKOTa" OTi dTTO^ifXiVOg TOL TiKVOLj 

€tJ;t^'^«^^ '^y^^^pwAoTr oTg vocnficrcLQ oot; ck^hkciq 
dvofJL^^M dyro t« crcofjiaLTog y h viViKnTcu dmo tcov 'rrovw 
Tr^ooifJLiCL Kai dppcL/3covcL TCdv dB^Xcov h^ontriv avTct) fifoc^ 
X^yif^cLTiiTcLg avTcpha Vicpsg Kai XaiXaTro^.' dKHCOu; hv 
TcovTr^c/ri^odv Xoycov^ hov diroK^ivOL&ai ir^oc; ^iov^ onoo* 
TrcLy ciq Qk ixwTrappyia-iav . niTcoyoL^ tfSety toj Mcoo-nC 
iXaXeiy i SiS^g dTriKqivCLTO avTcd (pcovn). fLiVToi 8105 
di^ooa^iv avTcp yrappYia^iav t» A€7«v Kai TooravTfi t^/i^ 
avTH w X^vi^oTAc; i (i^i dva?<a^M a^ov.it^ocTci^Trov 3 h 

K^iVOVTO^y d?O^K^iV0fJLiVHfJLiTaTH dvQqc^H. Kaid?0\jai 

THTo ihia^av y^oL^ai' cS^y to^ ^fTs, xai ha?^iX^oo-^ 
fm' Kaiy XcLo^ fJLHy T/ ijroivicta o-o/; nJ»f c^dAov ^tioDcriv 
^vTcf ^ioi^ oTi dvB^o^Ttov IgaTfltj ofi TrvvQaviTcu 

atjTH^ 



S EL E CT A IN J O B. 145 

Qui fefarat fne a quairufedibut terra.'] Seamdum 
reliquos vero , qui docet nos fuper jumenta terra^ tj 
fapientef not redditfuper volatiliay qua peraerem votttantl 
folus ehim homo ratione ornatus eft. Creatibnis igi- 
tur beneficio ab omnibus animalibus diftin6li fuinu? : 
fi autem peccator , & adulter evaferis , & prono af- 
fe6lu ad terram propenderis, a quadrupedibus terrae 
fecretus non es , fed comparatus es jumentis , faftus- 
que es ficut equus & mulus, in quibus non eft intel-' 
ledus, & equus quidem oeftro libidinis percitus. 

C A p. XL. 

Nequaquam , ftd accingere ficut vir lumlum tuum, ]| 
lis quidem, qui fe ftrenuo athletas praeftiteruiit, prae- 
mia praeftantiffima poft hanc vitam recondita funt; 
nihilominus nunc etiam in praefenti faeculo illis gratia 
Dei pro arrhabone eft. Idcirco Jobus cum fummum 
difcrimen adiiflet, cum bonis nudatus , largitori glo- 
riam detuliiTet; cumliberisorbatus, gratiasauferenti 
. ^giflQt ; cum aegritudine laboraflet, ita ut vermes e 
corppre inftar imbris profluxcrint, moleftiis & aerum- 
nis fuperatus non eft ; verum Deus e nube & tur- 
bine eum allDquutus, praemiorum primordium & ar- 
rhabonem ei concedit. Quandoquidem autem audi- 
tis fuperioribus Dei fermcmibus, cum vices refpon- 
dendi illi incubuiflTent , fiducia loquendi deftitutus, 
filentium egiflTet, (nondum enim illud didicerat, Mo- 
fet Uquebdtur . Deus autem voce ei refpondit^ Deus lo- 
quendi fiduciam ei impertit ; .tantaque ejus benigni- 
tas^eft, ut non judicis, fed cum homine decernentis 
perfonam fufcipiat: quod aliis fcripturae Jocis often- 
ditur ; Ut , venite^ & arguamut. Et , Populut meutj 
quid feci tibi ? Quod hominem interroget, quod lo- 
quentem audiat, & quod refpondendi licentiam con- 
cedat, haftenus praemio eum Deus aff^ecir. Si viftor 
HOB extitiflet, praemium non reportaffet; fi anirai 
Qriffni4 Tom. VIL K 5:q>v. 



146 E X O R I G E N E 

apTH 9 oTi S^Seoffiv i^na-icLv Tfiif clTrox^ia-io^Q , $i /uLiV »iV 
nvix^xco^y «x i^job/JC^oLViv . $i /x^v m vTrof^GiVOLqy «x dv 
^wcrts StfTflt/ coavrt^ aviig twv ocr(pi/v o-», ^i ^tJt ariomcc 
d^ dvh^t^H Tr^oQ roLQ i^coTyiar&tq. ocro) ycLq oa^vq Tivoq 

Hxil^^CUy nSi O^VViCr^iyKTCLly dTT^ObMkVTOLly H SvvoL^ 
nrOLt tV^JByCOQ d7rOX^lVOL&'OH TCO ^tCO. fM\ TTf OTg^OV HV djPO' 

x^ivoL^co Tig Tco 3-ea) , lotv fm dvw^ ytvmcti Tik^oc, tw 

'TrViV/JtCLTiKtHV iXiXiOLV KCLi TflV Oa^VV ^COCTfiTCLi. 

}Afi dTTcmoiH jJiM TO xg/^tflt.] M>t o\h dXorycot; zt- 

X^i^CLi fXOi TCLVTOL dTTi^ VTrtfJL^VCLQy fJLYlh dlTOTTOiH fJLH 
TO TL^ifJiOL. THTH TH ptlTH y COQ X^^^^l^^ fJLVYlUOViVCCfJLiV y 
OTOLV i ^iOQ TTOL^M T/ ifJLOL(; K^iVVi 3 T6XV0V dTTOJ^OLKCiVy 

d^X^v dTToXifXOLiy voarvKrai kcltcl to (rcofMy 63 Ti iti- 

TTOTi THTCOV VTTO^flVCLi. H^iV THTCOV OiOVTi 'TTOL^^iV W- 
fJLCL(;y fJLfl X^iVOVTOg TH 3-g«. iTT&i HV H^V THTCOV yiH^ 
TOLt Xa)^/^ KqifJUtTOg TH S^iH 3 MyiTOLi TT^OQ TOV TTOL^ 
^-OVTOLy fJtM WncmoiH fJLH TO X^tfJLOL' THTi^ip fJLfl dlfa^-^ 
VH OTTi^ Ix^/V^ TTi^t 0*83 TOV TTOL^OVTOL M^&i PCgW/>tflfc- 
TiO-fJLOV. 

0/« Si fJL% dT^cog (TOt xiX^^f^^^txivoLi y w Ivct dvob^ 

(^mYic, ^/xot/o^;] hTroXcr^HfxcLt o-ot' hxaiog iq^ d>9^ hk 
inq (poLVi^oQ ' 'vmofJLOVfiv ^Xjtc, • l^« fjn dcpo^fjLfiv TroL^oLcrX^v 

TH kOLfJL^^OLi CH TflV VTTOfJLOVflV ' dXi^ dvS-q^aV' OtAA* 
ix^VTTTiTO iv O^Oi * 0/ G^VfJL^ilBfiXOTig TTOVOi iSc-i^OLV O^H TflV 
dvS^eiOLV. THTCOV fJLVflfJ^ViVCOfJLiV iv TOtQ TO)V 7nqt<^0L(riC0V 

xoLt^otq i xcLi So^cofjLiv TH B-iH dxH^ TTa^ovToq xai 
Ag^ovToc infiiVy oiei h fjn dT^cog <roi xiX^fifJLaTtKivoLt* 
THTi^i Tbv Trn^arfJLov avyXco^^^aat > h tva Totq dyvQHO^i 
SfiM in (Tfi Stxatoa-vvfi vi ; 

AvfltAa^ Sfi v-JIjo^. ] T^t Si xat htco vofia^cu thq $"/- 
P^8$' viv^xnm^ Tov Trei^oL^fw* dvaXa^i (xh to v'^0^'' dvoL^ 
Xafii aHTYiv ^vvafjLiv ^icpavooa-at - IvSva-anvTr^iTreiav» 
i v/S^t^fiq i^QaTiva-aTo xxiTa an' (tv h^ tov vTn^n^ 



S E L E C T A I N J O B. 947 



( 



conftantiam non oftendiflet, illud utique non audivifl 
ieC, accingeficut vtr lumbumtuum , noli filentium agerd^ 
fed ad-Tefpondendum animum virilem indue : quat^- 
nus enim lumbi alicujus minime accinfti & conftriai, 
fed foluti funt) is Deo, prout confentaneum eft^ 
refpondere non poteft. Deo igitur nemo prius re»? 
fpondeat, quam fpirituali ftatura vir confummatus 
pvaferit^ & lumbos accinxerit. 

Ne repel/as judicium meum. ] Noli exiftimare , me 
perperam & fine ratione ea , quae paflTus es , judicafle y 
fieque judicium meum defugito. Didki hiijus utilita- 
tem memoria recolamus, cum Deus pati nos aliquid 
decreverit , fi liberorlim orbitatem, dominatus amif- 
fionem , corporis aegritudinem , vel aliquid hujus* 
modi flibire oporteat: fieri enim non poteft, ut fme 
Dei judicio quicquam horum patiamur. Cum itaque 
absque divino judicio nihil horum eveniat, adverfa 
toleranti dicitur , ne repellar judicium meum > id eft^ 
quod de te judicio ftatui (prasfens fcilicet refponfufo' 
meum) noli detreftare. 

Putas autem me aliter tihi refpmdijfe^ quam uf appa* 
r^as juftut?] Juftus eras, fateor, verum aliis igno- 
tus ; patientia inftruebaris , fed ut patientia tua eni- 
teret, OGcafionemmeprcebereoportuit; animo forti 
eras , fed latentem in te fortitudinem «rumnaB & mo- 
leftiae , quae tibi contigerunt , perfpicuam reddide- 
rqnt. Horum recordemur, cum calamitates nos pre- 
munt, & Deum prafentem , nosque allo^uentem au» 
direexiftimemus, putatne me aliter tihi refpndfffe^ id 
eft, tentari te paflum eflfe, quam ut igtiorantibus ju- 
ftitia tiia manifefta fiat? 

I Affume tibi altitudinem.] Licet etiam hoc modo 
verfus.intelligere; viflus atetentator eft, animi tui 
celfitudinem & vires tuas refume , coronam accipe, 
& decus indue : bellum tibi movit conviciator , tUr 

K 2 N«^ 



14« E X O R 1 G EN E 

UcLi^ff h iv etvrod cocnrtq 6^Via> ; >? Sna^&fQ ctvrov a)V- 
•^eg ^^nd^iov TTcti^Cf).'] MijciXfiq kcci VppcofAivnQ Koti ri-^ 
A«fl^ "^vXi^Q hety^ci^&i to nXoq^ on y^ o ^^azcov avro), 
loa^Tri^ irPnQiov TTct^ctSiiorai TraiSicoy fJLtiSi fiXail^ai to 
vraiSiov avva/jLivoVy ot/ xai StS^/Jitvov avro d^yBt oTrn yt 
finMrai ro TraiSiov xxti Tn^i^ig&i ' «Vo) rvi X^^'^^ '^^ 
atvg/«> cSqs^^hiB-iovvTroX^^ioVy Ixtravac; dih[JLivoq yi^ 
ymrairoiQ vnTnoic ncti Byi^^HonVi dv i)c ^ofMrog xxt^ 
rti^ryicrard ftlvbv o flfoc. 

Bv&iravrai St h avreo IQrvfi.'] SlcrTn^ rcov Tn^cav 
0^fM Kt/^io(;\ iircoq 6 S^axcov rcav ct^i/BcifV' iScoxag 
yct^ avrov fi^oofJLa Aao/c roiq Aino^^i ' rarig-t y roig vtoig 
m crTtomgy roii h dyvcoaict. jutfl' htet^ov yctq^ A070V ov 
r ira^oLSiXofJfJe^ai nroi djio mSpaxovroq iS-iOfJHVy \av tto^ 
qoLSi^ct>f/,iQa outofiv jLtdraiavy fi d^ro rn X^^^^y ioLv Trct^ 
qaS^^oofJA^a Xoyov olxoSofJn^vra xai oo^iXnvra . 

tlav^ S^ irXoorov. crvv^XS-ov « fJLfi myxa>ori /Sv^crav fJLiav 
M^a^ avTH.] l,cL(pi^i^ov Si ehrnvy 01 dvh^ooTroh 0! TrXoioiQ 
roig arcafjLOLcri X^^J^^^oiy ra nMvraia ra S^axovroc; xat 
*ra hrXP^ra^ v^K^ooaai avroi zaff lavraq ^v Svvavrai. 
^aaq di SvvafJLioog iTriaKOTniorfiq , xai oAov avrov xofJLi^ 
trai xai vtx^ooa-ai SvvafiiB-a. vix^i^fJLiv Si ixosro;> ro oaot 
i^ iavro) rov StajioKoVy xara roy 6 S^ S-ioq a-vvr^iylfH 
rpv ^ravav vtto rnq TroSag vfjuov iv raX^ • 

Eiq Trrv^iv d^a^qaxoq avra nq dv €ia%Xdvi'^l &coqa^ 
xai '^'fiQoq ovofjutl^irai y oTrn i<pi ro nyifJioviKov. hX aTrXng 
i^iv Qcaqa^ avrn' SoXioqig-i^y ivrrvyfjLivoq l^iv y dyioQ 
Si tMyX^v avrov Svvarai y xcli Sci^ai ot/ h^rrvxrai'^ 
rcp ya^ dyica ^z i^Trrvxrai. 

UviVfJia S% 8 ftfi SiiX^if avrov . ] To > « jujf Jlr^A- 
^^ iX on « Sn^X^rai^ w/ 7ra^^%raiy d?9C oti 



S E L E C T A I N J O B. 149 

vero fbperbiam ejus doipuifti , & cum cohorte iua 
procul illura cum dedecore fugafti. ' 

C A p. XLI. 

lAides autm in eo ficut avi ? aut lignhis eum ficut > 
fajjirem puero?] Magni, ftrenui, & perfecli animi glo- 
riatn & honorem defcribit ; & quod draco illi , ut 
pafler puero, traditus fit, qui puero noccre non 
poteftr puer enim eutn fibi alligatum , quocumque 
vuit, ducit & circumfert: haud fecus gratia divina, 
inftar pafleris , in poteft:atem infantium & laaentium,^ 
ex quorum ore Deus laudem perfeqit , Satanas vin-^ 
6kus devenit. 

Pafcuntur autem in eo gentes.] Quemadmodum Do- 
minus fidelium, itaetiam draco impiorum cibus eft; 
dedifti enim eum efcam populis jEthiopibus^ id eft, fiHif 
tenebrarum,,qui in ignorantia verfantur. Vefcimur 
enim omni fermone , quem aurjbus accipimus , vel 
a dracone, fi vana& futiliaaudiverimus; vel a Chri- 
fto, fi verba aedificantia & utih'a acceperimus. 

Omne navigans conveniens mn ferent peSem unam. 
cauda ejus.'] Ut clarius dicatiir, homines, quicorpo* 
ribus tanquam navigiis utuntur , draconis extrema & 
Ultima fuo marte conficere non poflTunt; -divina vera 
potentia nobis invigilante, totum etiam eum portare 
& enecare poflTumus: finguli autem, quantum in nor 
bi5 eft, diabolummortemaaamus, juxta illud, Do^^ 
minus Satanam fub pedibus vefiris velociter conteret. 

In rugam peBoris ejus quis utique ingrediatur?'] Pars 
corporis , in quaratio fedem habet & imperium^ .exer-. 
cet , thorax & peBus appellatur. Thorax ejus fim- 
plex non eft, verfutus & implicatus eft: fanftus au4 
tem detegere eum , & involutum eflTe oftendere po- 
teft; viro enim fanfto implicatum non eft. 

Spiritus autem non tranfibit eum.'] lUud autem, non 
tranfibity non quod non pertranfeat^ & percurrgit^ 

K 3 ^^^ 



t>* E X O R I G E N E 

ffltvT»? HV 7r(i^(ia-KW(i(r(»fm i th fxn MJroLcrX^^^von v^tt 
avrs. 

di h ocpS^aA/^o/ avrn f^b? E«(7(poP«.] O/ ocpd-aA-^ 

' /beo/ 7«f flttiri* HK «o"/v E^cr0ogoi> otM «^o? Bctxr^o^a. 

IMra^rX^fActrttj^rai ^otg «^ ctyyeAov (pct^o^ . l^^^oavroi&t'' 

Tot/ f/Vot/ «gav/o^ aVw^ » 7r^o(rrromrai ^(/AtjSoAov w/^g^a^* 

iif XafA7r(t^i(^ TK/tiofmcu.'^ OifAai ^ev x«i TTfltvTd^ 
T«c ckr^^^i^ dS^(X>v SoyfJi.arcdv ^(rnynrai; 3 ftVa/ 9"0/ixflt 
T« ^^axovroq . fiw J' « v t/ xa/ r^oTrtmg vo«^ov 7ra- 

(JCfcT«TOj 09«V 0/ A07O/ «tTO^^VVTtC. HTTOTg n^O^GU; Ao- 

- 7« 7rP0<pacr« pCg/9"/»v/(r/i^ ;6eT>j70£«VTo$ t« iwft/8g7«, 
(peg€ f/TTg/V:» Tr^iQ-fiivovroq ra Matg;c/a>voc j Tcfc Ot^otAgv- 
T/VJ^j Tflft B^o^/AfiJii' OTW KOKCOi; Myc^tTi rov Tromnv 
H^avH Kfiti yn(;^ orav ri o/Wo/ov, oiJ/« ot/ k <rofjutro^ 
rosv roiHrcov l^€g;)tovTa/ ^otAo/, rni^e$fMV hv iavrngx f^yi- 
TTori lKeiva$?\jcf^fAwaiig nfMq Kava^cocn. fmTr^m ai WXol^ 
^ai T« TTvgo? nfmv d^^covrat. 

Tc^fjm^o&tv avrn r^^X^ dTrooK^ia,^ Olov 7r^o^^ofJLO(; 
T/$ i^-zv <LvrH Kai ^ogvcpeg^ o^vtov n o&VcwAe/a, otth iav 
^P/tHTa/a Tr^or^iX^ ^ aTrcoK^d avrn^ ^* nrci^Q avroq 
^a^i^X^rat ' io6V fJt>n TrgwTOV •/Tot^ot^e^JiTa/ ng rnv d7ra>^ 
Ae/otv a H ^ra^ahx^^^^i tov ^got^covTot , otw ^ap df/^a^-^ 
T>| T/?, T0T2 xvyj^^o^^vo? T«v ot^cowv ^ hSoi/rKahHc, ^>it« 
d7rohHfjt,%vo(;. Kai Ij/ircov St^aorKaAHq^ f/^wa to otTroA^- 
i&flt/ evg/o'^ Tov ^^aKQvra y mi 7rapcLi%X^'^^^ rnrov 
ro^Hrcov KCLKCOV 7rr7rKn^eofilvov ei? twv ^avTj^ ;|/vpc«v. 

E^ace ^e w^/o? JiTrAot.] O fiiv hv Travra TT^ga- 
^•^tov xhro^ctt;^ d^KaKaf/tefiav^ rn(; t/Vo/^ovw? ctvV^ ^rav- 
ra Si7r?\.a 7ra^a ra 7rgoT€Pov , i% xv^/o? o&9Aa h^cocrivy 
^X^ h^rXoLcnova fjLovov ^ a?7C UotTovTot TrXouriova • hk 
dv h hTrXafTia roov Tr^ori^oov %Ka^%v y c4 fJt^n ^TrAatnova 
rnv d^%mv %7r%Sei^aro. 



SEL E CT. A IN J O B. 151 

fed quia nihil ipfum lateat, omWesque per ipfum 
tranfire.oporteat, quare, quominus inpoteftatq ejus 
detineamur , nos ipfos cum ftudio accingamur, 

Eioculi ejusfpecies LuciferiJ] Oculi igitur ejus non 
funt Luciferi, fed Lueiferi fpeciesi transformatur enim 
in Angelum lucis : fimulat fe eflfe fidus ccelefte , &' 
diei fymbolum ementitur. 

Quaft lampades accenfa.] Ego quidem omnes impios 
atheorum dogmatum authores os draconis eflearbi- 
tror. Verum & aliud etiam pneterea per metapho- 
rara intelligi poflit, fermones fciHcet qui enecant. 
Siquando fermonem, quiopificem condemnet, prae- 
textu Chriftianifmi audieris^ Marcionis verbi gratia,^ 
Valentini, autBafilidis dogmataaflerentisi, cum cceIi 
& terrae creatorem contumeliis profcidefint^ Vel quid 
fimile evomuerint, faces ex iHorum ore erumpere 
animadvertes. Ne igitur aliquando lampades illae nos 
adurant, aut ignis flamma attingat> nobis ipfis dili* 
genter caveamus. 

Ante eum currit perditio.'] Perditio tanquam prae- 
curfor ejus eft, & quafi fatelles eum ftipat; quocum- 
que greflus converterit , perditio pracurrit, atque 
ita poftmodum ipfe fubintrat. Nemo draconem fut 
cipit , qui non prjus perditionem fiifcepcrit. Qui 
enim peccatum admifit , pr»ceptores auribus pru- 
riens periturus petit ; ac magiftros qutsrens , poft- 
quam perierit, draconem invenit, ipfumque tot ma- 
lis refertum anima fua excipit. 

C A p. XLIL 

Deditautem D^minus duplaj] Qui igitur tentationem 
omnem fubiit, pro patientise fuae pra^mio, refpeftu prio- 
rum dnpla omniafortituseft: (Deus veropraemia non 
tantum duplo, fed centuplo etiam ampliora largitury 
non vero prioribUvS duplo majora accepiflet, fi animi 
virtutem & fortitudinem duplam non oftendiflet. 

K 4 wm- . 



ij» UOKITDMIN.PSALMOS. 




M O N I T U M 

AD ORIGENIS EHHrHTIKA 

IN PSALMOS. 

Eff^M 74 kati Hieronymi ad fanBum Augufttntm 
Jklhmusy Origenem multis voluminibus tynctarum 
ffiilmorMm explanationem reliquijfe. Si obfcura^ 
f*Ni»e» qiiomodo tu aufus es poft eos diflerere, quod 
ittiexpIaDare nonpotuerunt? Si manifefta, fuperHuum 
cft le diflerere, quod illos latere non potuit, maxime 
iueJkplanatione Pfalmorum , quos apud GrajGOs inter- 
pietati funt multis voluminibus primus Origenes^Eu- 
Kbius Caefarienfis , &c. Revera antefuum ex urbe Ak' 
SAudria difiejfum-^ id eft ante dnnum ^31. Commentdrios 
tii frimos quinque tJ viginti ffalmos jam edtderat tejie Eu^ 
/fho Hift. Ecclef. lib vi. cap. 24. Fhilocalta AuBores cap,2. 
Eufebius lib. vi. eap. 25. Pamphilus martyr in Apelogia pr^ 
Ongene , Methodius apud Epiphanium , & Epiphanius 
iffe haref. 64« varia e tomo in pfalmum primum exhibent 
ftagmentay qua fuo quaque loco in hac editione repraJetU' 
tantur. Suum ipfe Origenes Commentarium in pfalmum 
fecundum citat lib. 4* Comment. in Epiftolam ad Rowanos^ 
hts verbis : Ira Dei quomodo intelligi debeat , in fe- 
cundi a nobis pfalmi expofitione plenius diftum eft, 
& quomodo poflit impleri, quod fcriptum eft, ut 
falvi efiiciamur fugieqtes abira ventura> &iram qui- 
dem fugientes , ita ut non nos comprehendat, fe- 
ftantes verojuftitiam, pietatem, fidem, charitatem, 
patientiaiQ, manfuetudinem > & castera his fimilia. 

Jtem 



MONITUM INTSALMOS. 153 

Jtm IH.%. de Principiis cap. 4« De quibus^ inquit^i (e^ 
cundum parvitatem fenfus noftri , ^cum fecundi pfal- 
mi exponeremus illum.verficulum, tunc loquetur ad • 
eos in ira fua, & in furore fuo conturbabit eos, pro- 
utpotuimus, qualiter hoc intelligi deberet, oftendi- 
jnus. £ Commmiario in pfalmnm fextum locus'exJlat in 
Apologia Pamphijt pro Origene , uLi & alter profertur e 
Commentario inpfalmum decimum quintumy nec non alius 
in XVllL Fiderat quoque Hieronymus Origenis in XV. 
pfUmum exfojitionem , cujus unum locum carpit. epift. 43* 
ai Ctefiphontem : InXV.inquit^ pfalmo, ubifcriptum 
eft , infuper usque ad noftem erudierunt me renes 
mei, aflerit virum fanclum, cum ad virtutum vene- 
rit fummitatem , ne in no6te quidem ea pati , qu8& 
hominum funt, nec cogitatione vitiorum aliquatjtil- 
lari. Suam in pfalmum trigefimum frimuin & alios fer 
ordinem ffalmos emrrationem memorat iffe Origenes lib.^^ 
Comment. in Efiftolam ad Romanos : Propterea puto, 
inquity &Davidtrigcfimopfalmo, quem fuperfcripfit, 
mitelieiius David^ dedifle iftud initium , admonensper 
ipfam fuperfcriptionem, altiorem debere requjri in- 
telleftiim in his, quae difturus erat> quia Beatiy quo- 
rum remittuntur iniquitates : dequiius, prout fotuimus y 
diximus , cum de pfalmis per ordinem diHaremus. Expo^ 
fitio Pfalmorum XLF. & XLVll. citatur lib. 7, contra 
Celfum fub finem num. 3 1 . his verbis : rov cLvrov v^oirof 
xou i^fjbii^ ret TTi^i T'A<; ar/icu, %ou dyctBn^ yngy xcLiri/iq 
Iv ctvrvi Trohiodt, th QiHy s KCLrcfrfiv in^o)(roLv yofJbil^oivrtQ 
€imi TT^obyfxdrtiav tra^nviCFdiy UTft^ri^ifJLtroL «5 rou e0>i- 
yr\rixeL ra>v 7r^o<ptirm , dwo /utqH^ y KccrcL ro Svvctroif 
i/MiVy ^myyio-oLfjLtvoi Trggi '^oMo^q S-g» Iv roig TiPeLyfJLoL^ 
rwS-imv rifjnv «c *rw rta-acL^cLKO^rov TnfJLTfrov ^jcO^v^ 
TtcLi rov rta-o-oL^cLKO^ov l^ofJLov -^a^^v. Sic & nos 
praefentis inftituti non ducimus effe terrae fan^kse &' 
bonsB & civitatis Dei, quae in illa eft, explicationem : 
afturideilla tum, cumProphetasenarrabimus: prac- 



,v^ MONITUM IN PSALI^OS. 

^itm cum iam cx parte in Commentariis in Pfalmoi 
\U\\ & XLVll de civitate Dei pro viribiis fermonera 
fccerimus. Hrerfmmus lib. i. adverfuf Rufinum ait Ori^ 
gtnem otlogefimum nonum pfalmum, quifcribitur, Ora- 
tio M yfi hominis Dei^ & reliquos undecim, qui non ha- 
bcnt titulos , fecundum Huilli Judaorum Patriarcha ex- 
pofitionem , ejusdem Moyfi putafle , nec dedignatum 
efle Hebraeam fcripturam interpretantem per fingula 
loca. quid Hebraeis videatur inferere. Origenes hom. XV. 
in jfefum Niive^ fuam cmtefimi ffalmi exfofitimem comme^ 
morat. Memini me, inquit^ fltnilia dixilfe etiam in jis lo- 
cis, in quibus exponebamus verficulum pfalmi, in quo 
fcriptum eft: in raatutinisinterficiebam omnes pecca- 
tores terrsB, ut difperdam de civitate Domini omnes, 
qui operantur iniquitatem, Denique enarratii inffalmum 
CXVllL aperte citatur homilia XIIL in Leviticum his 
verbis: Memini, dudumnos, cum centefimi decimi ofta- 
vipfalmi exponeremus illum verficulum, inquo fcri- 
ptum eft, luierna pedibus meis lextua^ Domine\ tjlumen 
femitis meis^ diverfitatem lucernae &lucis pro viribus 
oftendifle, Dicebamus enim , quod lucernam quidem 
pedibus , id eft, inferioribus corporis partibus deputa- 
rit, lumen vero femitis dederit : quae femitae in alio loco 
femitae seternae nominantur, Qui ergo fecundum quam- 
dam myfticam rationem inferiores partes creaturae 
mundus hic intelligitur , ideo lucerna Ijegis his, qui in 
hoc mundo tanquam totius creaturae partes funt, accen- 
fa memoratur, Lux autem aeterna erit illis femitis, per 
quas in futuro fajculo unusquisque pro meritis incedit, 
Sed de his in fuo loco fufficienter pro noftris viribus di- 
ftum cft. Nyillus ergo dubitandi locus efiy qum Origenes to^ 
mis feu prolixis Commentariis univerfum Pfalmorum corfus 
illufirarit^frafertimfi adWeronymi efiftolam ig. alias 141. 
adtendatur^ ubiait: Beatus Pamphilus martyr centefimi 
vigefirai fexti pfalmi Coramentarium confefliis eft non 
repmnmi non quod talis tantusque vir (Adamantium 

dici- 



MONITUM IN PSALMOS. 155 

cficitniu) aliquid praeterierit, fed quod negligentia po-^ 
fterorum ad noftramusque memoriam non durarit. , 

Prater tomes^ Efuhtrtdiony id elifcholiajfeu ftriSlar bre* 
Wiijue in pfalterium admtationes relirjueratj uti docet auBor 
Breviarii in Pfalter, tom. 2. oper. Hteronym. p. 121. Proxi- 
me^inquit, cum Origenis Pfalterjum, quod Enchiridion 
illevocabat, ftriftis & neceflrariis interpretationibus 
adnotatum in commune legeremus, fimul utprque de- 
prehendiraus, nonnuUa eum vel perftrinxifleleviter, 
vel intafta penitus reliquiflfe. 

Homilias infuper ipfum in pfAlterium edidijfe teftatur 
idem akSior cum ait ibidem: Non quodputem a me poflTe 
dici , quae ille praeteriit; fed quod ea, quaef in tomis vel 
homiliis ipfe diflTcruit, vel cgo digna arbitror leftione, 
in hunc anguftum commentariolum referam. Nec aliud 
quam homilias ejm indicare videtur Bafiliusltbrode Spiritu 
faniio cap. 29 his verhis : wJw ^^ mi il^tytvnv h ToXP^tQ 
fTCoy eiq t«^ V(^(t?^fXH(; hdXi^^m iv^omv d^a> avv t^ dyiep 
TTViVf/^ctTi Tfiv S^o^ctv dTrohhvroL^ dvhoLHSiTravwi liyiuq 
^regi T« TTViv/uLCLTot; TOLq tJ9roAmJ/</$ Iv OLTracriV l^^ovTCt. ttP^v 

d^CL TToXKdX^ ^OLi OLVT^QQ TWC (TVVyid-VOLq TO WX^^OV ^V- 

(TcaTrhsiLiivogy iv(rtfiu(; (pcovoLQ d(p^Ki yri^i th TTvev^Toc. 
Jam vero&Origenem multisin fermonibus fuis, quos 
in pfalmos edidit, deprehendimusDeo cum fanfto Spi- 
ritugloriam deferre, virum qui non omnino fanas ha« 
bet in omnibus de Spiritu opiniones. Nihilominus & 
hic reveritus confuetudini^ robur, pias voces emifit de 
fpiritu • Trithemius de AuSlor. Ecclefiaft. num, 30, memorat 
Crigenis in Pfalterium tr^atus centum & tjuinquaginta. 
Tomos ejus feu prolixos Commentarios nonfuijfey indejufpi^ 
candi locus eft, quod jam Hiertmymi atate centefimi vigefimi 
fexti pfalmi Commentarius non reperiretur. Quamobrem 
centum hi (7 quinquoginta traBatus^ de quibus Trithemiut 
quajt 0LVTQ7rTt\^ loquituryfi vereOrigenisfueruntJriter homi^ 
lias recenfendi funt. Utut eft^ fragmentum genuina Origenis 
homtlia adpopulumi qua pfalmum dctogeftmvkm fecundum ^^ 



156 MONITUM IN PSALMOS, 

fonehat , refertur ab Eujebio Hifioria Ecclefiafi. lib. vi. c. 3 3. 
deharefi Hekefaitarum. E tiumeraquoque Homiliarumfuijfe 
widentur PJalmorum 21. 134. & 140« expUcationes^ quasci» 
tat in honfilia de Engaflrimytho , & homilia g. CiJ 1 8- in Je^ 
remtam. Denique ex interpretatione Rufini habemus hodie 
quinque homilias in pfalmum trigefimumfextum, duas in pfaU 
mum trigefimum feptimumj& item duasin pfalmum trigefi^ 
fftumoElavum. Origeniseas ejfe^nullus erit dubttandi hcus^ fi 
frologus eis ab interprete Rufino prafixus conferatur cum hisy 
qua ab eodem fcripta funt in peroratione Comment in Epifio- 
lamadRomanos: Namilla, inquity quaeinJefuNave, & 
in Judi,cum librum, & in trigefimum fextum & in trige- 
fimum feptimum , & in trigefimum odavum pfalmum 
fcripfimus^ fimpliciter expreffimus, ut invenimus. Huc 
adde^ quod patrum manufcripra in hospfalmos catena nonnul" 
lafubnomine Origenis exhibent fragmenta graca^ qua proxi* 
mam habent cum nonnuUis Rufiniana interpretationis locis 
adfinitatent: uti videre eft in Notis noftris. Erafmus ergo in 
cenfura fuper his homiliis criticafua nimium permittit ^ ea» 
rumque auSiorem^ & interpretemperperam dubiosfacit. Vi- 
de quemadmodum confutatur ab Huetio Origenianorum lib. 3. 
fsEi. 3. w. 6. De Pfalmorum iOorum expofirione ita Rufinus 
inprologo: Idcircotibi eam, Aproniane fili cariflime, in 
novem oratiunculas, quasGraeci homilias vocant, ve- 
lut in uno corpore digefl:am in ktinum tranft:uli. Vbi 
eaminnovem homilias dig^ftamfe tranftulijfe dicit^ non in 
novem homilias digejjljfey contra quam Erafmo & Sixto Se^ 
nenfi vifum eft. Certe ex multis earum locis manifeftum eft^ 
Origenem explicare^ qua ad populum leSta eranty & coram 
auditoribus loqui. Denique hfc expofitio , ui ipfe adnotavit 
Rufinus^ tota moralis eft, cujusmodi funt omnes alia Origenis 
homilia* Homilia prima in^pfalmum 36. de Imperatore lo^ 
quitur^ qui antetrigintaannosmagnofplendore regnaverat: 
Vide quis imperavit ante hos triginta annos: quomo- 
do imperium ejus effloruit; continuo autemficut flos 
fodDi emarcuit. Urideprobabiliseft conjeHufa^ hanc homi- 

liam 



MONITOM INPSALM0S. tsj 

Kam habitam fuiffe anno 241. trtginta anninpofi Severi in^ 
teritum. Homilia frima in p/almum ^'^. quidpiam citat tx 
eo, quod dixerat explicando Matthai locum. Memini me, 
inquit, aliquando de illo capitulo Evangelii difputan- 
tem,in quo fcriptum eft: Spiritus quidem promtus'^ caro 
OHtem injirma^ tale aliquid fenfiffe , &c. At Commentarti 
in Matthaum fcripti funt circa annum 245. Non ergo ifia 
navem homtliahodem anno edita funt. Hvmilia fexta ^ qua 
efiprtma inpfalmum 37. apertefe interfenes numerat Quod 
fi, inquit, eruditio puerorum hujuscemodi eft, quid 
fentiredebemus de nobis Senibus? Homilia quinta in 
ffalmum trige}imum fextum loquitur depace^ qua tunc Eccle' 
fia fruebatur. Sed ne fecurum, inquit, reddat pacis tem- 
pore ifta talis expofltio. Optime quadrat ilia pax cum an* 
no 247. qui erat Impirii Fhtlippi quartus & vita Origenis 
fexagejimus fecundus. 

Catena Patrum Gracorum in Pfalmos^ tum manufcrip* 
ta^ tum edita innumera^ropemodum fub Origenis nomineex* 
hihent fragmenta^ qua nec omnia refpuenda^ nec omniain 
hanc editionem admittenda ejje cenfuimus. llla omnia relin» 
quenda du^imus , vel qua non unanimis Catenaruni eon^^ 
fenfus Origeni adfcribity vel qua alios fcriptores Ecclefiafiim 
€OSy Enfebium puta^ Theodoretum, aut alios quoslibet^ pa* 
rentit hahere deprehendimus ; catera vero admittenda vifa 
funtj non ut ierti atque indubitati Origenis faetus ^ nec ut , 
qua vet e tomis , vel ex Enchiridio , aui ex homiliis^ fi pau* 
ca admodum excipiasj excerpta ejfe confiet, fed ut qua c^« 
fis argumentts Adamantio nofiro prorfus abjudicare nonpo^ 
tuimus. Ea partim e Catents edttis a Balthafare Corderi^ 
tX Daniele Barbaro^ partim e fchedis Grabii^ qui codices 
Angticanosy & tombefifii^ qui codices Regios exfcripfity par* 
tim ienique )e codd. fnff. Bibliotheca Coislinian^ ^ nec non 
ex aliis locis , qua fuo loco indicantur^ depromta fimt» 



^ 



IS^ EX; ORIGENE 

EK TQN OPirEN0T2 

EI2 -^AAMOTS. 

Aiet rs^iTnyiyqAfjLUiVHC i|;aA/^«$ «y^ nro TgAoc, iTTi^ 
M^oLfJLiB-CL ^rnq 05«« CLvrii y iyt fxiv Ta)v Ag/5"0Tg- 
A»c «Ta)c iX^VTOLQ' TgAoc l^/v « gvexgj^ Tflt dy7\/ty avTo 
h fJLYid-iVQQ iViZiv* w 8T«5 > 8 Jv€)fcgi^ TA «a>C\.a' aVTO Si 

8X fltt^ftJV ^V^lta • W «Tft)? * Ji' « Tflt OtMct T/^ ^^fltTT« % 

avTo Si hd fJLvihv d^o^ Iz Si Tm Hpo<p/A« 'Tfi^i Sta)/-. 
x)f5 oyo^Ta)v;tC^^^^5> i/T6)5' TeAo^ 1* «Vot/ XiyHo-i m" 

Tfiyo^flflCt 8 «V^XftV Tflt XolTTCt . TT^CLTTOfJiiV > flttJTO ^ 

H^ivoQ €V€Xiv. TO ^e a-v^vysv t«T6»3 Jta^^af^rfcg ){ «J- 
ScLffJif>ViCi TCd iV^CLiUOVm i (rtOTTOV* ^ l(r;)tfltTov l^i 

Tcov cu^iTcav. 

£i ^e mi ot yri^i QiH o^oi y mt oM a^fJiCLiV<zTcti h 
T«$ 6iOQ 7r^O(myo^ict^i X^^^^l^^^ '^^ ^l^'^ Tra^i^Ho-iv ^ 
liiXi^oLfjLivoii; dTT ctvTCdv T8C Siot(piqovTccQ TYi y^ce^(pyi , 

TUti CLVTOt; iTTi^YlCr^Q. ^HCTiV Qv CLVTOC HgO^lAOf ^IOV 
fJLiVyiViiUdTCi/tCL XiyHCTi^ ljU>OV d^-CCVCLTOV i A07/XOV3 >tflt- 

d-o 7rcL(rcL Xoyizvi ^vX^ ^^o^ Wiv* dXXo)^ hy ^ov 
aflfltvfltTov A07/XOV 3 HcLff CLVTO ov * Cd(; Toq iv ^fJiiV 9re- 
i^iiXofJiivou; i^vXcLt; fin chcLi 3-€«c* djraXKd^^^trac, Si 

rCt>V (TOHfMLTm i(Ti^CLi . %CLT dKKoV Si T^OTTOV fl^OV Myi^ 

S-oLiy ^caov dQoLvcLTov y A07/XOV , (TiTs^aiov * 6)V« 'Tracrav 
d^$iav ypvX^v S-iov VTroLqX^v^ iuty Iv dvQ^coTrcp m-ioH" 
XJiTai ' dX?ico^ Si XiyiSrai 3-f ov 3 fo mff avTO ov ^ov 
flfljfltvfltrov, (TTriiSaidv* ciQ tol^ iv dvd^ooTroi^ co^poiQ '^n^ 
^tiXofJtivoLQ ^lfvXott; fJiM VTra^X^^ ^in^;^ xai It/ dXXax; 
MyacTi^iov' Qu>ov dS^avaTov o-Trs^aiovy "IXov Tiva hn- 
tpatnav Iv tc^ wcrfm zara tyjv hoiTimiV 3 ov t^ottov 
• ifA/os M4 n o-tAwv*! , 'aAA6i)C h Kiy^ ^iov^ tov 7r^6)Toi^ 

hoiTMi* 



SELECTA IN PSALMOS. 159 

EX ORIGENIS 

SELECTA IN PSALMOS. 

Propter Pfalmos , in finem infcriptos , vocis illiug 
definitiones felegimus ; ex Ariftotele fic : Finis 
eftid, cujus^caufa alia, ipfum vero nuUius caufa; 
vel hoc modo : cujus caufa alia ^ ' ipfum vero non 
eorumcaufa; fivehoc paito, propter quod alia qui- 
vis operatur, ipfum vero propter aliud nihil. ExHe» 
rophilo autem, de Stoico nominum ufu, hocmodo: 
Finem vero dicunt eflfe cathegorema , feu praedica- 
tum, cujus caufareliquafacimus^ ipfum vero nullius 
caufa. Quod autem huic (fcilicet fini) coYijungit, 
veluti beatitudo ei , quod eft beatum efle , fcopum 
appellant: quod eft appetendorum ultimum* 

An vero definitiohes Dei, & variae hujus vocis, 
DtHs^ fignifieationes I, ex optimis fcriptoribus feler 
dae, aliquid nobis utilitatis conferant^ confiderani- 
dum tibi propono. Ait igitur idem Herophilus: 
Deum quidem generaliffime dicunt, animal immo|"- 
tale , rationale ; fecundum quan: definitionem omnis 
anima rationalis eft Deus. Alio autem modo : Ani« 
mal immortale , rationale, fecundum fe exiftens ; ita 
iit animae , dum in nobis continentur, non fint Dii, 
fed folutae a corpore dii futurae fint, Alio autem mo- 
do Deum ait dici: Animal immortale, rationale ftre- 
nuum; ita ut omnis anima elegans &urbana Deus fit> 
ctiamfi in homine contineatur ; alio item modo Deum 
definiri, quod fecundum fe eft animal immortale, ftre- 
nuum; quo pofito animae fapientum dii non funt In- 
fuper alio modoDeum definiunt : Animal immortale, 
ilrenuum, habens aliquam prasfefturam in mundo fe- 
cundum adminiftracionem , quemadmodufla fol & luna^ 



t6o E X O RIG ENE 

hoiiafrizov n xotriuLH. iTn iTdori ^% ^iov Xvywr ^odov 
dcpS-cL^rov Kcti dymmovy Kca tt^cotov fioLo-iMdy m %X^ 

'Ekmvri\fii^Xi(t SiOLi^wiV E/S^ctioi rm re^v '^aXfJua^ 
/SijSAov • m ro /-e«v Tr^carov f^aKCL^ioq dvn^ 6q Qtl Itto^^V'- 
i9tj Iv /3«A>i dcrificov^ la>^ rcov rtXivroLim ra r^crcrctoa;^ 
awr«' ro6ihvr%^ov* 6v r^oTrovlTrmoB^ iXoLfpo^^ icot; 
TTPcor^l/ihlu^tizog-h* ro S^t rqirov' ci^dyoLd-oqr^ lorqoLfiA 
6 0«oc roiQ iyS^iCTi rri KcLq^icti lcot; ttv. ro ^e nroL^rov^ 
KV^it' KoLTCL(pvy¥i lyiVYiQfiq ifJLiv iv yivict kcli ytvicjL y leoi; 
T« §6' ro di TrifJLTrrov ' i^ofioXoyei^i ro) KVj^icp , Icoq 
rcav ioxarcov. 

EycofjLiv cifm Ivct eivou iv rvi fiifiXco rcov ;|/aA/^ft)v, 
oc iTriyiy^ciTrro' Tr^ocnVXJt rs Mcocrvi dvB-^coTrn ra 9«». 
ro v^i^ov St dvdLKivnf/AvoQ Tn^t nvtov iKoyicov Qm I«AAa> 
ro) TrcLr^icL^xV ^ *^' '^'^' '^^^ ;j:;5«^aTi^ovTav TroL^OL I«- 
ScLiOiQ oo^coVy dKfiKOCL oTi Si oAw^ rnq )8i/8A« rcov 4/aA- 
fjbcov dTrq rcov d. koli 0. o/ Trap ElSqcLiOiq dviTTiyqoL^poi y 
>i iTnyqcL^Yiv fiiv iXovn^ , nXi h ro ovofjuct t» y^cLi^dv^ 
tocj Ik^vh eioiv « TO ovofJLU (p^^ircLi iv Too Trqo rnroov 
iTny^oLcpnv iXovn li/oLXfiicp . kcli yn^i rarcov Mycovy TrqO" 
n^ov fjiiv i^pcLOKtv 3 OTi r^iOKctt^^iLOL cioiv ol T« yicoortcot;. 

eoq Si If cov dKHKOct koli clvtoq twv dvt(pt^ov iyr at;- 

T0V3 oTi eioiv IvhKCL' eircL yrv^-ofJLtvot; t« yrcL^ cLvroi^ ^o- 
kiivroq oofpny ifjiOLvS-fLvov OTi mv hSiKOLy cov t« fJL^v Trfl'. 
iid^X^!> ^^'^ KoLroL^pvyn iifA.iv^iym3yiQ iv yivtct koli 7«- 
vt(t* KCLi T« «0Jtc TTflt^' nfJLiv ivmKog^hs (pggo^ev«3 ^ ol^X^ 
m ' 6 KaroiKcov iv /SonS^&iOL ra JiJ/i$"«* ov kcli avrov C\e- 
7€V dvai Mcooioix;. dXXct kcli tov iXovroL fjnv iTnyqoL^ 
(pm 3 « f^tr ovofjutroc; h rs y^oL-^avroc; avrov • Myco St 
rov ivtvnKOg-ov Tr^corov ^rcog iTnyty^afJLfJLtvov i|/aA^6oc 
ioSiiQ ri^ T«v infJLt^av t« oa^^oura 3 lAq/gv fiVflti Moootcoc;^ ^ 
« >f fltPigWo dyocd-ov ro i^ofJtoXoyoiS-ai roo iv^ic» 3 Kat 
tI/aAA«v rca ovoftan oh^ v-\ii^t' dvtirny^cKpoc, St mKa$ 
fi d( mvnwfof Stvrt^o^ ^t^fJLtvo^i h n a^x^i 6 kv^ioq 

i^aoi" 



SELECTA IN PSALMQS. i6t 

AHo pa6lo, Deiiin cjicit efle primuiiiadminiftratorem 
mundi« SuperomniaautemDeumdicuntefle: Animal 
incorruptibile & non genitum, SjL primum Regem, 
quera habet locum univerfus mundus. 

In quinque libros dividunt Hebraei Pfalmonmi li- 
brum, quorum primu§ efl : Beatuf vir^ qui non ahiit 
inconfiltoimpiQYum^ usque ad finem quadragefimi Pfal- 
mi; fecundus: Qiiemaimodum defideYOt cerva^ U.squea(l 
feptuagefimura primum ; tertius , Quam bonus Ifrael 
Deiisy re£lff corde^ ufque ad odogefimum oftavum* 
Quartus , Dotnine refugium fjiciuf er nobis in generatio^ 
ne, O generationny usque ad centefimum quintum; 
quintus, Cmfitemini Domino^ usque ad flnem. 

Ego vero arbitrabar , in libro Pfalmorum unum 
lic infcriptum eflTe, Oratio Moyfis hominis Dei. Scd de- 
inde qutEftionem de quibusdam Dei oraculis movens 
Jullo patriarcha^ , & cuidam apud Judsos fapientis 
famam habend, audivi, in univerfo Pfalmorum libro 
a primo & fecundo pfalmo eos , qui apud Hebrseos 
infcriptione carent, vel infcriptionem quidem ha- 
bent, fed non fcriptoris nomen^ ad eum fcriptorem 
pertinere , cujus nomen fertur iA prsecedenti primo 
pfalmo ^ qui nomen icriptoris habet, His autem de 
rebus verba faciens, primo dicebat tredecim eflTe 
Moyfis pfalraos. Cum autem ex iis , quae audieram, 
teponerem ipfi , undecim tantum efle : percontatus 
deinde eum, qui apud ilios fapiens audiebat, edidici, 
«flfe revera undecim: quorum oftogefimi quidem no- 
ni initiumerat: Domine refugium foElus es nobis in gene^ 
rafione & generatione : fequentis vero , qui apud nos 
nonagefimus Fertur, initium erat, Qui habitat in ad^- 
jut^rio attijjimi j quem etiam dicebat eflTc Moyfis. Imo 
etiam eum ^ qui infcriptionem quidem habet , fcd fi- 
ne fcriptoris nomine^ nempe nonagefiraum primum 
fic infcriptum , Pfalmus cantici in diem fabbati^ Moyfis 
cflTe dicebat, cujus initium, Bonum eficonfiteri D^mi^ 



i5t E X O R I G E N E 

IficLa^iMva^iv^i iVTT^TTHeLf miocra/ro'' 6v ms avray lA<- 
ytv eivau Mcoatcoq' ofAiOicoQ i% xM rov mvfiJco^ov rqsrov > 
« if d^X^' ^o^ iKSuficrioiV xv^to^y .xets^rov mvmo^ov 
viTflftgToy j « w d^X^ 3 hwi dycL?9iicura>uiB-a rco xv-^ 
^io». xcLi rov V«* » »• fi^f/t*»' flW"fltT« Tfi> xvgifi) flwr^cflt >«&/- 
Voy>* flto-fltTt T^ xv^ua Tracret nyTi' xcti rov mvim^^ov fx- 
rovy H II d^Xy^* xugio^ IjScLO-iMvcriv ^ dyaT^iaartrcti n 
Tif. xai SC*^ ^'^50^76*'''^'^^ A^^^*'^ ;|/fltA/tto5. To^fltg^ 

^^ AfltUi^> ^'ipC^ it^ Tiff-iV.fl&VTr^^fltcpo/C^ »V€ Iv T^ f/Sgflti- 

ac^ Wj »Tt If -TflW^ Xonran^ Iz^oa^^env. n h dqX^ aLvra w^ 
^fTcf/tt rt^ rv^iea .^/jut TUimv ^ ort B^avfjtxtf^ct iTroiwtv. 
neu o^ i%nyrs ctvrn lAt^tTo fJyflt/> h i dqx^ * ^ xv^ioq 
Ifia^iMvatVy o^ii^i&coa-oLV XcLOi^ %ai 6 mvfixo^oq ivvce^ 
Toc> o^ i?rf ^e-ygfltTTTo ' iJ/fltAjUo; ^ i^OfJLohoymanv ^ « ii 

di^yyi" fliAfltAflt^fltTf Tft) XWgifi) TTflWflt II 7W ^fTOt ^f T«- 
rH% T»{ id^ forfJf^gfltTTTO JCflti fV rcd Ifi^OLlKG) KCLi TTCL^ 

qa TTCLa-iv i T6) AcLVi^ ;J/fltA^toc> xai wV o g' «xfT/ 
Ma^o^fo)^. 

Tsrcov ^^fiiuiivcov «c Tf«^ 4^fltAyU«c ot fltVo EjS^fltiO)!^ 
aVflt^^ovTflti «^Ma)o-fflt> dvS-vTro^po^cLV VTraSoiuivo^ 6 I«- 
SoLiot;^ iQ^fiKtv oLvrfiv tuv ^cLivofJiivfW cLvrci) Xva^iv eivrfie;. 

tOO^et Tttg OTi fltVTfiTTfV fltV Ti^ TTf gi T« ftW «Vflti TOV fVflt 

rcov id 4/flftA^£i)V> Tov ^w Ma)o-fa)c> Ix t8' uiJ/^Tf ;tt/giov 

'TOV ^-fOVIf^V^ JWti T^OOTICt/VeiTf T6) VTTOTTO^iCd rCOV TTO^ 

Scov ctvrn . flt^ioc Mo^o^nc ^flti Afltg&)V Iv TOi^ U^ivaiV aurny 
xai lafjiHfiX Iv TOi^ iTriTcaXnftivoii; ro ovofta avra. fTTf- 
xaX«vTo Tov xt/giov> xflti flttJToc eia^fiKnaiv avrcov^ ^v $-t/- 
A6) VfcpfAu^ lAaA«< TTgo^ flttJTwc. 'S sartiMyeav ehriv dv 
vrcot; ro ovofta t« ^afjmfiXy ymftiVH TrX&ioa-iV t/Vfgov ^f- 
/^^«•> JVf^^f I^XfV fv rea kavrn ^j/aA^tflD. lAf^fv ifv 



SELECTA IN PSALMOS. 16$ 

jMj tf ffo/Ure nomini tuo altijjime, Infcriptione autem 
carere eum 9 qui nonagefimus fecundus fercur , aijus 
initium, Dpminus regnavit , decorem indutus eft^ quem 
& ipfum dicebat effe Moyfis : fimiliterque nonagefi- 
mum tertium, cujus initium, Deus ultionum Dominmsg 
& nonagefimum quai;tum, cujus initium^' Fenite exuU 
temus Dominoi & nonagefimum quintum,,cujus ini- 
tium, Cantate Domino cariticum novuWy cantate Domi'- 
n§ omnis terra ; & nonagefimum fextum , cujus initium^ 
Dominus re^navit j exultetterrai & nonagefimum fepti- 
jnum, quiinfcriptus tantum erat Py2i/iiffi/: nam.illud^ 
Davidij quod in quibusdam exemplaribus habetur^ 
neque in hebraico , neque in Feliquis editionibus ha- 
beri: hujus aotem initium eft, Cantate Domino canti^ 
cum novum ^ quta m rabtlia fecit. Nonagefimus itent 
pftavus ipfius pariter effe dicebatur , cujus iniduni 
eft, Uominus regnavity irafcantur fofulii ettamque 
XCIX. infcriptus , Pfalmus in confejjtofhem , cujus ini- 
tium, Jubilate Deo omnis terra. Poft hos autem unde- 
cim, infcriptum haberi tum in hebraico, tum apud 
omnes, Davidi Pfalmus: ka ut centefimus non ultra 
Moyfis effet. 

His ita diftis circaPfalmos, qui ab HebraBisMoyfi 
adfcribuntur, cum fufpicaretur Juda^us, objeftionem 
fibi opponipoffe, hanc ejus deditfolutionem.^ Prp- 
fpiciebat enim, fibi quempiam poffe contradicefe, ac 
negare unum ex illis undecim pfalmis, videlicet non- 
agefimum oclavum, Moyfis effe, ex his nempe ver- 
bis : Bxaltate Dominum Deum noftrum , & ador/ite fca^ 
heQum fedum ejus. SanBus Moyfes'& Aaron in facerdoti» 
kus ejuj , & Samuel intereos qui invocant nomen ejus. In* 
vocabant Dominumj & jpfe exaudtebat eos^ in columna 
nubis hquebatur ad eos. Objici vero poterat, quomo- 
do nomen SamucUs ^ qui multis poft generationibus^ 
Jiiit, Moyfes pofuerit in pfalmo fuo*. Ad haec rof 
Ipondebat, nihil mirum effe) fx prophetice ^totvvv^ 

L a cv^\.\»Sk 



164 E3t ORIGENE 

*ZrgO^ T«T05 OT/ QStV QaVfM^OV TTPOTri^flTivS-Ctl VTTO MftK 

trmq ro ovofJLcL 1ctfj(Mif\X , dv^^oq n^a 3 TWti a-vvci^iQfjLYiQiv-' 
To^ t^TTO l€Pe^i»Tfi) M^i!)(r>i Iv ra>* y^* dv 9>l M6)o-it^ y.cn 
^dfJLHtiX^ ort Iv rcLu; fioLtnX^Gbic; JtxxrtcLQ 7r^oi(pf\rtvd7i' 
^(TioL^qiov^ d-va^icL^r^iov y ra^i Xty$i zv^iof^ Ihi vioq 
nitrircLi rco Aavi^^ laxnoLq ovofJi»cL ttvro). ' 

lloP^cLKiQ Ijni^ficreLQ rm cLirsav ra i7riy^cL(p\^cLi fjLt-^ 

\reL^v reov i|/fltA^v> ^/aftiJ/^tA^ua 5 vg-^^ov 7rcL^a/rv\^n^ 

&cLg Iv rq> E^PCLixep^ xm cvH^ira^caV cLvrq> ro «A- 

XWiliOV y tC^OV OTi 07r« TO i/B^OLi^iy (TlX^ \y^Vi<fi h 

dei 3 >? Ti rnrep iaoSuvoefJUiv 3 i^^ ol O. Tuti ^ioSo^ 

Tlft)V KOtd ^VfJLfJLOLXOQ Wa^OLV TO hoLl^a.XfJLOL . H X^^^V 

Si Tfa^OiSeiyfJutri ro Myofj^tvov fit^oLio^obi' olov iv 
ra> oS^ ip£tA^3 « rf ^X^' i^ofM^oyficrofJtiB-CL croi 
'Qrioc;^ i^OfiioKcyyno^OtfJL^cL coiy xxti iTnyutXtfTOfXi^ob ro 
ovofJLcL (TH' fjutroL ro^ Vyod i<rt^toi>(TOL T8C rt^A«c OLvm^i 
'Tra^cL roit; O. TUli 0to3orict>vi KcLi ^vfXfjLttX^ ^^*y ^^^ 
t^fObXfJLOL. dvn Jg T«T«3 TTOLOOL fjLtv AkvP^ol*^ lyco i^OLQ^ 
f^io-oLfifiV rnq ^vXnQ avrmc; olh* iv St rff €, iyce eifJLt 
oc moiftatTOL rac; ^vA»^ OLthfiq du • iv St rri ^. iycA 
i^t^tco(roL rnQ rvA«5 ctvrfig SiOL7roLvro<; . tKCiro h iv rcA 
lEjS^oLiJup fJLtroL ro AfJHiSiLy 6 i^i y §"t;A»c oLvrfii; ^ ro 
otX, TTOLXiv rt oLv iv rcd ck^ « d^X^ 9 yvco^oq iv rri 
la^oLict 3*€0C3 tv^ofjitv ttol^ol^ roig O Kai &toioriO)vi 

fJLtrOL TO, OTTXcLy KOLi pOfJUpCLiCLV y KCti TTOMfJtOV y hoL^ 
IpOLPiftCL. TTOL^CL St ^VftfJLaXCf^ b fJLVVOL TO 3 d^TTTlSoL KOLi 
fJLCLXOLiqOLV y KCLi 'TTCiMftOV y OfJiOiOOC, SiCV^OLKfJLCL . dvn St 
T8T8 TTCLqoL fJLtV AkvXcL 3 fJt.tr OL ro > B^V^iOV KOLi TTO- 
A€^.OV KOLi fJLOLXOLi^OLV y TO d&i' iv > St T>|^' fttrOL TO 3 
- OTTAoV KOU pOfJL(pOLiOLV KCLi TTOXtfJLOV 3 TO 3 €iQ rtXoQ . wV 
Sfl TiOLXlV iv rcp 'Efi^aiKCd fJUtrCL rOy ^fJLOLXOLfJLOLy iffiy 

KOLi 7roXtf/>ov ^ro' (TtX. KoLt in iv ra> OLtjreo i^oLXftc^ 
fxtra ro 3 rn a^caa-ai Travrac; rnq Tr^aag r^ 7WC 3 
XvfjLfmXoq ofioicoc; Sia^^aXfJLa* Tra^a St TO) AkvXci 
fxtra TO3 7ravraQ rac; Tr^aeig rnq yfiq^ ro da' «t6> &i 
-«av ^> T// mjw^rrri fjitra TO3 Travraq r\iq Trqcten; rnQ 



SELECTA IN PSAI.MOS. 16$ 

ciatum fiierit a Moyfe nQmen Samuelis , viri facri , 
qui a Jereniia cum Moyfe annumeratus eft iii iUo; 
N.qu^ /i fteterit Moyf^s (j Samuel i quandoquidem in 
libris Regqorum Tpfia^itemprQphetice enuntiatus eft; 
Alt-irey altare^ nac dicit Bominus , icce JiiiHs nafcetur 
JQi^idiy jfofiaf nomen ejuf. 

Saepe quserens cavifas , cur in quibvsdam Pfalmis 
interponatur diapfalma, obfervavi diligentiffime in 
Hebraeo, & cum Graeco contuli, invenique, quia, 
ubi lingua Hebraea /^//2 (mf. /tf/) habet, Graeca vero 
femfer aut aliquid iftius modi , ibi feptuagipta & Theo* 
dotiQn, & Symmachus tranftulerunt itaffalma, Ne- 
que vero noc^t exemplis afiirmare^ quod dicimus. Tn 
feptuagcfimo quarto pfalmo, cujus principium eft: 
Conjit^bimur tibi Deusy tonfitebimur (jnJf^X\h\) & invth 
cabimus nomen tuum : & poft illud : Ego confirmavi co* 
Imnas ejus y apud feptuaginta, & Tlieodotionem & 
Symmachum eft, diapfalma; pro quo apud Aquilam; 
fonderavi (mf. conftitui) columnas ejusyfemper. Inquin- 
ta autem editione ; Ego fum qui paravi columnas ejus , 
femper: infextavero: Ego firmavi columnas ejus ^ugi^ 
ter. Porro in hebraico habet poft, Amuda^ quocl 
eft, columnas ejus Jela (mf{el.^ Etjrurfumin feptua- 
gefimQ quinto cujus principium ell : Notus in ^udaa 
JJeusj invenimus apud I^X%, & TheodQtiopem poft» 
fciitumy frameam^ (J beUumy diapfalmni apud Symma- 
Chumpoft, Clypeum& gladium& beUum^ fimiiiterdia- 
ffalma, pro quo apud Aquilam poft^ Cltjpeum & gla* 
dium & bellum^ f^mp^r^ In fexta vero poft, fcutum^ 
& gladium & beUumy infinem. Eratque rurfum in he- 
br^ico poft, Umalamay quod eft, tJ beUm^ A/^(tnC 
fel,) . Et in eodem pfalmo poft illum Ipcum. , ut faivot 
faceret omnes mites terra , diapfalma^ Apud Symma* 
chum firailiter diapfalma: & apud Aquilam femper: 
necnon &apudquintampoftillud: Adfaivandum omnes 
manfuetos terrai femfer. In fe^^ta verQ goftiUud^ ai 

i 



j6% E X O R I G E NE 

*r«§« Afl6« oTifAatfei hrym* xm htu iTtMcr^v o Xetot; iu« ^i; 

nvTHc; xa/rcL ra iTnnmhuiJLctrtt tcov Tut^hcdv olvtcov • Kcti 
c oySdnJtd^OQ rqno^ rnv ctumw ix^ Tr^ory^cupm , oti hx, 
ir/v €V (TKnvc^fJuty nh h Bvcrta^yi^tov iv h^ocroXviuLOtc^y 
dXAoL iroXXoL crwvodfta/rcty jtai TrohXct Qva-ia^ft^toL 7tct~ 
^i^at. ho Kct» cii; TToMjod» wcov Xtwm^ TnnroDV cturo^ 
TOWF crimva^iJiCLra)Vy Kctt rcov Srucrtcc^fi^tcov y thrt^ rcov Aw- 
va>v Tr^oy^yqctTTrcLt • Mya h «v • co^ dyamnrct rct cnm^ 
ycductjrct ch KV^tt rcav ^vvcL/utayv ^ iTTtTro^H koli iKKciTrei 
i ^/vXft ftH eic; rou; avXou; ra Kv^tn. kcu f7r/(p€g« * roL 
BvortoL^^yiqicL ch KVPtt rcov ^voL/ttoov ' KCLt TTctXtv TrKn^vV" 
rtKOi)% iTTiXty&i* vTri^oLcnrt^oL n/toifv l^ o Qto^y Kat ir^t^ 
/SAgi|/ov eiq ro tt^oo-cottov rn X^ith o^h > ort Kq&tca-cov 
inftt^a fita iv rouQ cLvXaiq cth vTn^ ;t/A/flt^acc. ivS^a «rif- 
^(r€iq y ciq KM ovofta<rt ;tg/^« ftifivwfcu. rHQ iTTtyi- 
yqaftfttvHQ vTTt^ mc oy^cmc; ho i^aXfJunf; rr^Hftai rm 
era^rn^tov rnQ eLvcLg-acru»^ nftt^ctv rn kv^ih cLivtrrt'- 
SroLi. rm TTO^q ^cuifarcyv ynv dfta^rtav iqyacraftt^ 
voq 6 Aavt^ y tKmv€i KOLra rov fKrov , ftn t« B^vftn > 
ftnh rnq o^ynq rn S^tn Trei^oL^nvcu y iXtnq h Kat ioLcrtc^ 
rnv ^l/vXnv avrn rvX^iV' rnro h ia^t^as B^avn}!jH A^- 
^a>v* l7J-/9"5n|/ov Kv^tty pvcrat rw ij/t/;cwv ftHy cra^aov f^ 
fVtKivrn ihtHc; aHy otshk ig-tv iv ra>Suvaroi> 6 ftvn/to^ 
vtvow a-Hy iv h rcfi clhi ng i^ofioXoryna-trai a-oiy ftovo^ 
VHXt rov Kv^tov avrov iK Qavarn pvcyoL&at avrn rnv ij/f- 
X^v tKtrtvaov. '^^oia>v St ra>v tvXo^v rtrvX^^^vat SnXos 
Si m ^na-tv • eianKHort kv^ioq mc; (pa>vn(; rn KXavB^fxn ftn' 
eia^nKHa-t kvpioq rn^ hnatax; ftHy Ku^toq rnv Tr^oortvXnv 
ftH TT^oartSt^aro . rnv yoc^ dva^taxnv avrn rnv iK rn 
^avcLTH fttra rnc; th X^t<;-H dva^aa-tcoq ytvofttvnv Siol 
nrHranr viv^ctro. eoa-avra^g Si Kat o ivhKccro^; Trtqt rn^ 
irySonc; iTnryty^aTrraty rn ^avi^rnv oftotav iKtatav Trt- 
qitXm (poLa-KovroQ* a^cda-ov ftt Kv^ity ort iKMXoiTrtv oaioc;^ 
«Tot To i^nc; hk iiriKtKaXvfJLfttva>c; , aMa rnXavya>c; iTri- 
^£^^ Mym* vvv dvcts^na^ofJiM Mya Kv^iog' ^na-oftat iv 



SELECTA INPSALMOS. 1^9 

ceps inferius reprobationem prioris populi fignificat, 
,dicens : Et non audivit popultis meus vocem meam^ & 
JJrael non intendit mihi\ Et dimiji eos fecundum defideria 
ccrdiseor^m. Oftogefimus item tertius, qui eamdem 
habetinfcriptionOTi, nonunumhabitaculum, neque 
unum altare Jerofolymis, fed multa efle habitacula, 
multa altaria declarat. Quamobrem , ac fi ha&c ha- 
bitacula, atque altaria , mul ta fint torcularia, ffo re^r- 
cularibus infcribitur, Ait itaque : Quam dileBa tater* 
nacula tua , Domine virtutum ! Concupifcit tJ deficit ani^ 
vna mea in atria Domini : atque infert , altaria tua Do-* 
tnine virtutum. Rurfumque pluraliter adjicit : Prote^ 
Bor nofter afpice, Deus^ & refpice infaciem Chrijii tui: 
quia melior eji dies una in atriis tuis fuper millia. Ubi 
obferves, illum nominatim de Chrifto mentibnemfe- 
ciflTe, Duos autem Pfalmos, pro ^^vii, inferiptos, 
arbitror falutarem refurre6lionis Domini diem adum- 
brare. Cum itaque David peccatum, quod ad mortera ' 
crat, perpetraflet, deprecatur in fexto pfalmo, ne* 
furorem & iram Dei experiatur;' fed rogat, ut anima 
fua mifericordiam & medelam confequatur. Illud au- 
tera futurum eflTe vaticinatur his verbis : Convertere^ 
Domme^ eripe animam meam^ falvum mefac fropter mi^ 
fericordiam tuam: quoniam non efi in morte qui memor fit 
tui , in infemo aufem quis confitehitur tihi? ac fl DominO 
ipfi fupplicet, ut animam fuam eruat a morte. In-fe* 
quentibus vcro , fe vota confecutum eflfe, declarat 
his verbis: Exaudivit Dominus vocem fletus mei : exau^ 
divit Dominus deprecationem meam , Dominus orationem 
meamfufcepit. Suum enim exmorte ad vitam reditum , 
qui poft refurredionem Chrifti contigit , his fubin- 
dicavit. Similitcrqueundecimuspfalmus, proeSiuva^ 
infcriptus eft, paremque Davidis (Jeprecationem con- 
tinet dicentis: Salvum me fac y Domine^ quoniam dtfe* 
cit fanSJus. Deinceps non obfcure, fed clare acdilu- 
cide fubinfert dicens : Nunc refuriam dicit Dowhv\^\% 



I70 E X O R l G E N E 

ccoTfi^ia). ii w dvctf^-curiv t» xv^ih ^»? fJnreL ro (rct^ficL^ 
n-ov w^fc€gfa innq m o^Jbw^ y^vo/utvmy «c tvttov x/tmq 
^cofiqy ro^ctvTfi^ oi^oLi 7r^oy^cL(pfiq rov -^cLKfJuov in^iaxQ-oLt . 
€i(n fxtv TTcLVTi^ ol i^^yvy^cLfjLfjLivoi vmo ra^v d^oicoQfi^ 
crofjuivodv Tov d^tdfjiov ncrcroLqi^. thto^v o fJiiv 7nvrfiKO<roQ 
IvvcLroq» SofL&i fjLoi rfiv reov i^ycov d^oicoaiv «V TrtTrovd-cL^n 
fA^rctficLvriq Ik t«c ^^crtScLiftovo^ TrXdVfK; hrt twv euVe- 
fi^oLv rs rcov o?\xov d^in anfjutiv&iv. Myei ^' «v o d-eo^' 
V^oLXfiiTiV ivrcd dytcd aurHy dya^icia-ofJLOLi Mi StoL/jLi^tco 
'XtxdfMy KCLtrfiv KOtXoLSoL rcdv (ntfwcov hoLfJLir^ficrc^. ifJLO^ 

i^t T0L?\.0L0t^i ZOLt ifJU)^ ig^t MoLVOLirorfl . KOLt E(pqOLtfJL K^OL^ 

robicoart^rfigKt(poLKflQfji}i' Ih^ol^ /SactMvi; fJLH ^ Mcool/S M- 
/Sfi^ rfig i^iTTtSoQ fJLH* iyrt rfiv i^nfjLCLtcLv iKr%vco ro,v7roh- 
fjLCL fMy ifJLOi d?^o(pv?<ot thrircLyficroLv . fJL^roL ysv roov 
lcr^afiKtrnLm <pvKo^v, KCLt rov McooL/iy KOLt rfiv l6HfJLCLtoLv% 
TLOLt T«^ otMo^A»^ TTiqiGiKfKpiv , h i^fiKO^OQ oy^oo^ 
pfjLOico^ iTrwyryqcLfjLMvoQ fJLvrei^ohfiv ix^ ^^ dT^otctxriv 
rn ^t nfJLoLQ «c Tflt ^cLiff rfi^ vonfjL^vfi^ «^(tAaercnr^ xfltT€- 
IhiXv^oro^ 5 KCLt roL yri^i t» ttclSi^q oLtjr^ y d mi ^Mt Sicl 

T8, iS^KCLV ek rO iB^COfJLCL fJLH XO>^f^Vy KGLI $i(; rflV ^ill/W fJLH 

vrrortcrav fjL^ o^o^ , koli rfiv rcov iTTtfi^Mvo^cLvroifv iTri roc 

X^^CO 'TPOTTflV ' d KCLt CLVrOQ TTCL^I^flOrt XiyOOV • CTfLOrt^fl^ 

roixrcLV oi 6(p9oLXfJLOt 0Lvro)v t« ftfi (iM7r$iv y koli rov vcorov 
avrcov hayravro^ o-vyKafJL-^ov ^ Kaira l^fiQ. Kat 6 Tgo-- 
(TcL^aKO^OQ riTCL^OQy Tcov viQ)V Ko^i TuyX^vooVy V7r%^ roov 
d?^tct>Qfi&vft%va>v iTrtyty^afjLfjLtvogy VTn^ n t« dr^aTrfiTHy 
OfjLoico^ Kat oLv^oi; rfiv Tn^t rov dyayrfirov r^ 9«« d^otco^ 
crtv ix^' iv avrcc Katrfiv Q^ohoytav avrn Trt^tXa^coVy Kai 
T«^ ij i^vcov iKK>^GrtaQ rfiv Tr^oc avrov iyrKT^o^pfiv SfiXcov 
ha ro' dKHCov dvyoun^y kou ihy Kat kAivovto ^t; (r«> 
xai ra i^fi^. 6 h l/SSofJLfiKog-o^ ivvaro^ ig-t fJLiV t« Ao-a(py 
ofMicol; Si iTriyiy^afJLfjLivot; t« Tr^ori^n TraXtv Xoh rfiv iTrt 
ra X^^^ T^orTrfiv Tri^tiX^ Xtycov* dfjLTrikov i^ hiyvTrrn 
fjLfTYiqoLqy Kat ra l^fiQ. Kat iotKtv iir^h ro£>v diro rnc, yfi^ 
dvB^my Kat kpivcov to coqatovy Kat ivcohq B^arrov aA- 
A^i^rasj Kat «5 (pd-o^av fJLirajSoL^ircu • t«t« X^^iv *ro 



SELECTA IN PSALMOS. 171 

fmtam m faluuri. Propter quam Domini refurrefliOr 
nem, quae die Sabbatum fubfequente, id eft, oftava, 
contigit, in novae vitae typum hujusmodi infcriptio- 
ne dignatum eflepfalmum exiftimo, Suntporrooinnes 
pfalmi , Pro iis qui immutabuntur , infcripti , numero 
quatuor. Ex his quihquagefimus/iotlus videtur mihi 
immutationem indicare, quam paflsB funtgentes, dum 
ex fuperftitionum errore ad univerforum Dei cultum 
tranfierunt. Ait ergo: Deus loquutus efi in fariBo Juo^ 
latabor & fartibor Sichimam , & convattem tabernaculo» 
rum metibor/ Meus efi Galaad^ C meus efi ManaJJesy & 
Efhraim fortitudo capitis mei. Juda rex meusy Moai 
olia fpei mea. In Jdumaam extendam cakearnentum meum: 
mihi alienigena fubijiiti funt. Cum Iftaeliticis igitur tri- 
bubqs Moab quoque & Idumasam ac alienigenas com- 
prehendit. Sexagefimus oftavus pfalmus fimiliter in- 
fcriptus, immutationem illius,, qui pfopter nos ih 
profunda fpiritalis maris defcendit, nec non ea, quae 
ad paflionem ejus pertin^nt, fignificat his verbis : De^ 
derunt in efcam meam fely (J in Jiti mea fotaverunt me 
aceto; fimulque eorum, qui infidiati fimt in deteriora^ 
converfionem : quae etiam ipfe exhibet dicens : ObfcU^ 
rentur oculi eorum nevideant ^ & dorfum eorum femper in* 
curva^ &c. Et quadragefimus quartus quieft filiorum* 
Core, & infcribitur pro iis qui immutabuntur^ & pro ;« 
dileBo , fimiliter immutationem , quae circa dileftum " 
Dei accidit, divinamque de eo doftrinam continet, 
& Ecclefiaeex gentibus ad eum conveffionem often- 
dit hoc modo : Audijilia^ & vide^ tf incUna aurem 
tuam , & caetera. Septuagefimus^ nonus qui eft Afa- 
phi , & fimiliter infcriptus eft , prioris rurfiis populi 
ad deteriora-converfionem continet dicens ; Vineam 
_de Mgyfto tranfiulifti , & caetera. Quonian^ autem ter- 
reftriumflorum decor & fragrantia citius immutatur, 
& in corruptionem vertitur, idep videtpr hebraicum 
Se liliis aut de fioribus titulum habere. QuaQTO^t.et lc^c^ 



17* EX ORI GE NE 

BlBqoiiKov TTi^i rm xqiva>Vy in TT^^i *rm c£vflg6)v Trg^ 1«;^«^. 
itOTTi^ dvTi rcdv d^^iiaod-ficrofjtivm^ Q IMV AkvKol^ hfi 
roit; K^iVoiQ ' Si S.vfJifjLaXoQ Tfi^i Tcov dvQim ri^fjtyivitMriV. 
* <M iTnyty^aiLtiuivoi vTTi^ rcov z^vpcov TcqvcptQV TivoLTtdLi Aav- 
S^vpvTop 7foX%fM>Vy Koci rnv u/traroi^v do^(f.rmv Ttoci foyirax» 
iX^^^v vi^^nvrs o-earn^o^ nfJU$v Tn^iiX^o-^v o jnv ivvoLroc 
(pna-iv ' Iv rcf>d7ro<r^oL(pnvoLi tpv ipc^-gpv f6« ^q rOf oTn^yod^ 
KOLi d l^ng rnrQiQ iTr^cp^^^a anficiiVGi rnv^rc»>v \^vcov xAnr^ 
^iy ' i|/GtAaT8 rcf> ^v^icp r^ KctrqiKHvri h ^icov , dvayyn^ 
AfltT^ ly roic, IQvtcri rcf. ^TTiTn^ivfxctrct aLvra , KOLi on ravr^ 
roL MAnd^QrctJi^ Kci^Tarqv x^/pov t« Tra^y^ crvnnMS^ny rgct 
r-rig 7r^Qyqa(pnQ t« '^a^.fjLH onXoi * i7ny%y^^7rrai yd^ u- 

Wi^ ^kCOV K^VpCOV T« v/«' olv(f H 6 fJLiV Xv/Xf^OLXOQ VTTi^ T« 

S-avOfrH r^ vla 7r%7roinK^v^ o h AwAa^, v^iornc; viorfi-' 
roQ' oIq cvfxcpaivet xa-i ra 7r%^i rviQ iK Qavarn avafiicocna^Q 
is^VT« a SipL T» \|/aA^i< (nifMivofjiiva zara to* p vi^ia^v fJL% 
%K TCdv TfvXcov T8 ^^tXVflPT» •• xflt4 rtcra-a^aKOf^oq^VifJiTrrci^ 
wa^a7rM(7icoQ Tri^i ro^v K^v(pia>v ^nfJLtvoQroy do^arov 
KOLi vonrov r^QX^.fjcov Tra^i^tn Mycov- ira^aX^aoLV Iflv*!, 
%K?iivav fiaaiXeiCLiy zai ra i^nt;.. ^ra coq 7raXai Kara^ 
^arnvrat; raiv iBya>v d^XQ^^^ xo^-gActV, v(f>lavrov r^ 
Vf^7roinf4^ivoQ ra iBvn l^ngMy^' vyl^toSnaouai ivrotc; I3t^ 
i^iv 3 w^cd^ncrofjuai Iv t») 7^1 • ol i^nyiy^afjLfjtivoi eii; ^nXq^ 
^gfltcpiw A07«c TTi^iiX^o^i f4*ir^iornrqg Kai ra7rmo(p^o^ 
crvvnQ. ^io7rtq 6 fjLtv A7tvXoL(;dvri t« ^nXoy^a<picLVira7r€i^ 
V« T2A«« npunviucny * h ^vfJdfJtaXQQy ra^retVQ^^ovog xfl^/ 
' dfMiofjtH^ «Tt yoL^ ^J^aviS /Sc^iMvq dv Kai d^X^y Trav^ 
roQ lo-gfl^wA fJt/ir^iciL Kcik r^TTGiva (p^ovcov roiavraQ 7r^qn^ 
' ^ro (pc^vaQ' eiri k'^ ^Cg^^PC ^a 3^« roiavra iQ%(r7ri^% 
ra7rGivo(p^vc^v si cov-tt^hv ,oi^a(rK^ ha t«* fJLa^irid^r 
\f4M OT/. 7r^cf,(^c, $ifjii itai rci7r$iVQQ rn Ka^SioL' ^nXnQ d^iqi 
fiev dv ol hoyoiy Kai rnc; dt; rov a-vfjt^ravra dicova fjuvnfjmc;' 
QTfi^ SiO^rng gyiXoyqa^pioLQ TroLqi^arai. voncr&iQ h ro «- 
i^nfJLivov dTTo T« TrfVTwXiOrH TTifJUTrrki , oc; i^nyiy^a^rra^ 
¥">|Ao7ga(p/ot^ 3 n ra^r^va nX&in , n raTr&tvo^^ovog Kai 
.^^/^9 h ^ ^nrai' lAe>icrov /Jti ^•eofi on KartTra^ 



SELECTA IN PSALMOS. 173 

fro iis qm immutah^ntur , Aquila ffP iiliis , Symma** 
ehus ie floribus interpretatus eft. Qui infcripti funt 
frooccultisj occultum quoddam & latens bellum, nec 
non de invifibilibus & fpiritalibus inimicis vidoriaip 
Salvatoris noftri continent. Nonus igitur ait : fn 
conveytenio inimicum meum retrorfumy & ca^tera> quas 
fobjungit , gentium vocationem indicarit : PfaUite Do^ 
mino qni habttat in Sion^ annuntiate inter gentes jiuaia 
ijus. , Hsec autem latenter.tempore paflionis accidifFe, 
ipfe titulu:? pfalmi oftendit. Infcribitur enim pro oc^- 
€ultis filii: pro quo Synin;achus vertitf Pro mortejiliii 
Aquilavevo pro juventute: quibus confonant, & quae 
de refurredione ejus a morte pfahnus indicat his ver* 
bis; Qui txaitas me ie fnrtis mortis, Item quadragc- 
fimus quintus fimiliter pro occultit infcriptus invifibile 
& fpiritale bellum exhibet dicens : Qtnturbata funt 
^entesy imlinata funt regna^ & cxtera. Deinde ut 
qiii prineipes g^ntium olim conculcatores deftruxe* 
rat, & gentes fibi fubditas fecerat, continuo ait: Ex^ 
sdtabor in gentibus , exaltabor in terra. Qui infcripti 
font in tituli injcriptionem ^ demodeftia & humiHtate 
loquuntur^ Quapropter Aquila pro in tituU infcnptio'^ 
nemy VQnit humilis perfeEii .; Symmachus vero humilis 
& inculpati. Nam five David rex & princeps totius 
Ifriel prae modeftia & humilitate ejusmodi miferit vo- , 
ces ; five eas protulerit Chriftus humiliter fentiens , 
Ut cum docet: Difcite ame^ quia mitis fum & humtlis 
€orie\ certe digni funt hi fermones, qui in columni 
fculpantur , & memoriae aeternaB mandentur. Quod 
quidem per tituli infiriptionem fignificatur, utintelli- 
gere licet cx quinquagefimo quinto pfalmo, qui in* 
fcriptUS eft , in tituli infcriptionem , vel hUmilis per^ 
feBt^ vel, humilis & inculfati: in quo diftum eft: 
Miferere mei Deus^ quoniam conculcavit me homo tota iie^ 
& caetera. Quinquagefimus etiam fextus , qui paren» 
habet titulum^ rurfus.eorum) quiipfuoxcQucvilcm^^ 



174 JtX ORI GENE 

TTtvrifizog-oQ iKTOQ nrtiv icrtw ix^^ hriy^a^nv , TraMv tw 
xcLTCLTrciTHVrcov cLurov fJii/A^vfirat Myet>v' i^a>}t^v ek ov&i^ 
^oq T«5 KOLTCLTrarnvrcLQ fJH' xau rn^ Xomn^ h rot>v nrcag 
iTTiyty^cLfJifjLivoifv h%?^cov^ nnqloTi^ iX^fJtAvsQ iv^Yiaei^ ha^ 
fotcL^. ot iTnyry^oLfjLfjLiVoi eiq civoLfjiVfia-iV ra AoLviS^ vtto^ 
fMfJuvWKetv OLvrov ioiTutonv iTn rfiQ rn OvqiH dfJut^noLg • o 
Ji r^icLKo^og i/iibfjioq «tojc iTfiyfy^oLfjcfjLivo^ i^^iMya ' «» 
UriV ei^nvfi iv roi^ o^toi^fjui ohro nr^o^TomH rouv dfjLOL^noi^ 
fjLHy KCLi roL i^fi^* xoLi h* ©A» St T« i^0L?^fJLki rfiv iTfi rri 
TTOLqctXB^^cnf dfjuL^iOL xeLrctg-oLo-iV a-fifJLOLivei * da-oLvrco^ 
S^jLCLio '^nxjog-OQ TnfJLirroq ^ dvafJLVfiaiv iTnyty^oLfjLftivoi; 
ixiTfUM T« 3t» rvX^ fiofiQn. ol irTnyry^afjLfjLivoi tt^o^ 
artvX^y ftnTTort kx «tri }^cL?\^iy 8^« eoSaiy lih vfJLVoi^ 
oAA* avro tkto iJ/iAai ir^wrtvXf^^ t»j roi>v iv^af^iva>v ap^ 
fjLorrnorcu SictS^a-ti» rfir% Tftqi avrHt;jLara^a^^y xai 
"jroun roiQ iv iaif hoL^tr^ roiQ eiqfifjLtvoi^ rvyXoLvaonv . oi 
iynyry^afJLfjLtvoi ^^cL^fJLOii fjoi ha<^9i^fi(;^ rn Aavi^y i(pt^ 
^fic ^a-i Tg«c* ^ TTtvrfifLo^of; «xto^ et^firai iv rcp avrov 
dTTO^iS^OLcnt&iv dTTo ir^oa^umH 2flt8A tnc, ro (rmiT^jaiov ' kcu 
fjLfiTTort iTT&ii^iq iv rcd tnrfihaiod x^vTrra^ofJLtva t« Acl^ 
vi^y iTT&ia^fi^^t ^ScLH?i dyvoodv ivSov avra ovro^ xcu rcov 
iroLi^m T8 AaviS l3H?^fJt^vot>v dvtXeiv avrovy ehrtv oAaviS 
wgo^ Tov AjSia-cLB-y fjLfi iia^pB-Gi^Q avrov SfiXov ^ on rov 

Zo^A' T«T« X^^^^ ^ dTTO^i^afJLiVH T« 3"«8 rfiv ^COVflV^ 

dxqorfira dvt^ixaxta^ 7rt^itX^<^^^ ^ ^v fJLVfiutf rcov nrodt; 
hrtryty^afJLfxivodv il^aXfJLcov TrcL^tAfKpd-fi . 6 dt Trtvrfixo^fog 
vy^oo^ TrtqttX^v rdyfJLfi iia^fl«gifc, 07rortd7rt<r^Xt Sct^Ai 
xat i<pvXa^t rov oixov avn m Qavarooa^at avrovy iotx% 
'TT^og-ayfJLg, Trt^ttX^v rn Qtn t« fjLfi a-vyXu^i^^^vro^ rott; dirf 
^aXfjLtvoi^ VTrt^ T« hatpQei^ou rov iiavt^ vTro t« 2a«X. 
va;t* ^ dv rfiv avrfiv iXfii havotav xat o i/^SofJLfixo^o^ rt^ 
roL^roQ rov ofJLotov r^oyrov roo Kcroj^ i^^tyty^afjLfjLtvoQ. o 
hnytyqafJLfjLtvo^y t« 2a/3)SaT«, ivtvfixo^oQ Troooro^Trqo^ 
rqffTFfiv ix€i a^H^atoiq djravrav ok '^ac a-vva^oi^ rfiQfJLt^ 
^lUTfffrm Q-efm fJtal^fMUxoiv ^ xas fMira ravra io^o?^ 



SELECT A IN PS ALMOS. 175 

meminit didens: Dedit in opfrobrium conculcantef,me; 
& fi reliquos , qui fimiliter infcripti funt, percurreris, 
eumdem videbis eos habere fenfum. Qui infcripti 
funt m rememoritionem David , eum in peccati Uriae 
memoriam videntur reducere. Tricefimus feptimus, 
qui hunc habet titulum, ait : Non efl pax in ofjibus meis a 
facie; peccatorum meorum , & caetera. Ac per tOtum pfal* 
inum oftendit , quid ob peccatum a fe commiffum ex- 
periretur. Sic & fexagefimus quintus m rememoratio- 
nem infcriptus, auxilium Dei invocat. Qui infcripti 
funt oratio , forte nec pfalmi , nec cantica , nec hymni 
funt, fed nudae orationes orantium convenientes af* 
feclui , & habitudini , nec non omnibus, qui in eo- 
dem ac ii, de quibus didum elt) mentis affedu funt. 
Qui.infcripti funt , Nedtfperdasj Davidts ^ continua 
ferie tres funt, quorum quinquagcfimus fextus diftus 
eft, cum fugeret a facie Saul in fpeluncam. Et quo- 
niam latente David in fpelunca ingreflTus eft Saul,. 
ignoranfi ipfum eflfe intro ^, & cum amici David vel- 
lent eum interficere, dixit David.ad Abifath, Nt 
difperdas , nempe Saul ; idcirco fortaflfe ejusmodi vo- 
cis, quae fummam menfuetudihem oftendebat, & quae 
Deo valde accepta erat, memoria hac Pfalmorum in- 
fcriptione confecrata eft. Quinquagefimus odlavus^ 
qui titulum habet: Ne difperdas, quandoy mifitSaultT 
cuftodivit domum ejus ut eum interficeref y videtur conti- 
ncre praeceptum Dei, qui non permifit, ut qui a Saul 
mifli erant, interficerent David. Eumdem forte fen- ' 
fum habet & feptuagefimus quartus , qui fimili modp 
Afaph infcriptus eft. Nonagefimus primus , qui Sab^ 
batt infcriptus eft, exhortatur ad conventus ftudiofe 
frequentandos , ubi meditatio fit divinorum eloquio- 
rum, & poftea DeiJaudes continet. Ait itaque: Ai 
annunciandum mane mifericordiam tuam^ tJ veritatem 
tuam per noEiem. £t rurfus : Plantati in domo Domini^ 
in atriis Dei mftri florebmt. Nonagefioiu&ivouu^ ^ ^ 



17« ' E X O R I G E N E 

7/av . Xiryei ^ «ir • t« dvobyy^Xuv ro Tf^m ro iKio^ av, 

/c^€Vo/ Iv rod olitcd xv^iHy %v rasQ avXonc; rs Qi^ ifjuiov I^olV'- 
dTKTHO-tv. ivmxo^^-o^moLTbq iTfry^^y^ctfjifMvot^eiq i^ofxoXo^ 

7W(7iV Sl^CKTKGi ^a/T^mV" (tVTO^iTTOJYiaiV iifA.OL^ KOLi ^Xl^fJLif^' 

nrm ^vvctfxtv Tr\(;^i^ofJLoXoymm(; TroL^ig-^ oti ^wJlgv i^fjnig 

CUp icLVTOOV KiZTflfJLiQoLy OL??C OTi TTOTg iT^ TTfigi l^fJCOLq djOL^ 

B-oVy THTO oLVTog iTTOiYKriV. T^iaKOTOt; T^iToq ;|/aA/^05' 
iTnyiy^oLfjLfjL^voQ to) AaviS^ ottot^ nT^oiCficn to Tr^ocrooTfov 

aVTH ivOLVTiOV ^jSlftiXiX^ ^O/XgTOV Iv Tf} TT^CdTT/^ TOOV {ioL(J-i'- 

?i$ict>v A;;t/yW€A€;t wo^ot(7"^2vov A/SifJnMX dTrojtoLXBiV' tcov 

rO/;t€/^V TTfltg' EjSga/0/^* A«7(i) ^€ T« PiOt^p )L0Li TH )S«03 TTOA- 

A«v ofjiOiOTnTOL (Tcoi^oPTOOv y ooq TtoLTOL fM\hv d^^viAcov (JiaA- 

AfltTT«V> W ^^CtX^Ct Ki^OLiCt fJLOVVl. i^M S' «V « ho^tOL «TO)^. 
JCflt/ ioX^TOLi AOLViS ei^ NofJLfJUtV TT^O^ A^t/ywgAfiX TOV /aggflt, 
Jtflt/ l^g^-W AXlfXi?iiX '^V ^TTOLVTmei OLVTHy KOLi €i7riV OLV^ 

Tcp' Ti OT/ cry fjLovog-y xxti sSeig fJL^TOL cr«; Kcii ehr^v olvtcm) 

, AoLViSs fioLCriXiV^ ivTtTOLXTOLI flOI CTfl/Jti^OV pHfJLOLy TLOLteiTr^ 

jLcoi ' fjLf\ yvcoTco fJLfiSuQ To pfifjca Tnqt « iyco dTTog-O^co a^ 

KCLI TTi^i « iyoo ivTlTOLXflGLi COi ' KOLi TOtq TTOLi^CL^IOI^ fJLi^ 
fjta^TV^flfJLOLi iv TO) TOTTCf) TCO AiyOfJLiVOi S-€8 TTl^ig ^iXfA>COVS 
AXfAMVl. KOLt VVV €i SiCriV thrq TflV X^/gflt (7« TT^VT^ fltgTO/, 

Joc «c X^^^^ At8 To iv^id-iv. KOLi fltVgx^/^Ti fltgpj/ggef c >tflt/ 

^iV • «;t fJ(7/V flt^TO/ (ii^flXoi VTTO Tf\V %€/gflt ^t«3 fltM' W 

a^TO/ a^/o/^ « i^i tol TrcLiScL^ioL TTii^vXoLyfiivcL diro yvvai' 
xoc> Kai (payiTai. xa/ dTnK^tS^fi Aavt^ Tcp d^X^ioei Kai 
ehriv avTCd' atAAflt dTTO yvvaiKoq dTTicrX^H'^^ X^^^ ^^^ 
T^iTfw i^fjLioav. iv Tco l0gA3-e/v fjn «^ otJov, yiyovi TravTa 
TraiSaqia f\yvi(rfJLiva- Kat avTfi fi oh(; fiijSfiXogy hoTi a-YifXi" 
50V (^yioLtSrfia-iTai Sia Tflt (rKivf\. Kai iScoKiV avTO) AXif^i" 

MX Q h^iVC; T«C d^Tag Tfiq TT^oQiO-iCO^y OTi HK >1V d^TO^ iKily 

aAA' « 0/ d^TOi Ts 7r^o(roo7rH ol d<(>v\^fiiLLivoi iK 7r^o(ra>7ni 
xf f /« T8 Tra^aTi^Tivai d^Tov 'S^i^f^ov^ >f iifn^cL iXajSiv av- 
THc;. TavTa fjiiv vi /Vo^/at. dvTi St t», Iv tco totioo tco Ag- 
7o^u€V^ 6f« 7ri<ri(; ^biXficovi ^\XfJLCoviy AKvXao (pwo*/ Trqoq tov 

TOTTOV TOt/^i T/V(JP T^i\ T/VO5 ' H TOvJ^S TiVa d^iCTTrOTOV ' h 

" HvfJLfA^Clr 



SELECTA IN PSALMOS. 177 

inftribitur in c$nfeJJionem j cum ait : Ipfe fecit nos tT 
non ifjinojj virtutem confeffionis commendat, quod 
nihil nos a nobis habeamus, fed quidquid in nobis 
cft boni,* id ipfe fecerit. Tricefimus tertius pfalmus, 
qui infcriptus eflj Davidtj cum iptmutavit vultum /uum 
€oram Abimelech^ videtur eum , qui in primo libro Re- 
-gam dicituf Achimelech, vocare Abimelcch, elemen- 
tis hebraicis Caph & Beth multam inter fc fimilitudi- 
nem fervantibus > ut nihil a fe inyicem difFerant, nifi 
brevi admodum calami duclu. Hiftoriafichabet: Et 
venft David tn NtHnman ai Achimelech facerdotem ^ & ob' 
fiufuit Acktmekch ad adventumejus,^ & dixit ei: quare tu 
folus^ O nuliusefi tecum? Et dixtt ei Da^d: rex pracepiP 
mihi hodie fermonem^tJ dixit mihi: nemfjciat rem^propter 
quam mitto te^ ^ cujusmodi pracepta ttbi dederim^ Et 
fueris fignificavi in loco di£io Dei fdes Philmoni Almoni, 
Et nunc fi funt fub manu tua quinque panes^ da in ma- 
num meam quod inveneris. Et refpondit facerdos^ O di" 
xit: nonfunt panes prophani fub manu mea^ fed tantum 
panes fanSli: fi pueri mundi fttnt a muliere^ & manduca* 
bunt, Et refpondit David facerdoti & dixit ei: Equidem 
a muliere continuimus nos ab heri & nudius tertius. Cutn 
txirem in viam^ faEii funt omnes pueri cafii^ Sed hac 
via poButa efi; ideo hodit Janiiificabitur propter vafa. Et 
dedit ei Achimelech facerdos panes propofitioniSj qkia non 
trat panis ibi ^ nifi panes faciei^ qui fMati ftterunt a 
facie Domini ^ ut apponeretur panis calidus^ in die qua 
accepit eos. Atque hsec hiftoria. Pro eo autem quod 
fcriptum eft : In loco qui dicitur Dei fides Philmoni Al- 
ntoni , Aquila vertit: Ad locum hunc vel iUum ^ hujus 
vel alius , aut abfolute ad locum hunc vel il/um ; Sym- 
macJius autem: Adquempiam locum. Videtur ergo ti- 
twXns pfalmi vel fimulatum Davidis fermonem ad fa- 
cerdotem indicare his verbis: Quando immutavit vul^ 
tum fuum coram Abimelechy vel immutationem faciei. 
Qiiapropter Symmachus ait : Quando transformavtt 
Ongenii Tiw/ ffll, M «uvilt\^m 



I7l8 E X O R I G E N E 

vr^oy^et^ twv dp^tcdo^if t« Xoy^ AcLViS' rm tt^oq to» ii- 
i^tcL ayi/Miveif hoL th (poLvou * ottots »?Mo/a)o-e to Tr^oaca'- 

VroV CLUTH ivCLVTiOV (KfiifJLfXfX ' ^ '^^ d^fiOiaXTiV T« TT^O^ 

ercmn' ho xcura rov ^Ev/jLfjieLXov ci^fircLi' oTrort /jitTi^ 
/uo5^a>o'f To Trqoa-cmov avrn tvavnov AjS/^Af^f o Ji 
'AxvAcL^y ort 9fMp/a>o-f roytv/juL cLvrn' Sio xai TT^oioiV 
h rG> i^oA/u^ rvw itpav coq fo/xe r^o^mv ouvnro/JLtvo^ ^wt ' 
yfvo-a^&t xat thn ort X^t^o^ i Kvqto^. /JLvmort hv avrn 
ytvcrcLJ^at rn JCgi5"« 7ra^atva>v ro ato/Aa oLvra ita rnrc^ 
ifvtrrtroy d xat ra vo/i^ m a-vu/So^jOV • t« rn^ tvXot^^^^oLq 
Xj^tg^ a-o^/jta/roq rsq miq Tr^oQtorted^ a^«C Tra^eiP^vi^oroq. 
ig-t tM fTfgd^ d?9^0iooartq t8 LojvtSy xaff nv i?9\.otmart to 
"Tr^oororTrov avrs Tr^ AyXi^^^fioLa-tAta TtQ rov d?9io^?^ 
/jLavtav vTrox^ivo/JifVOQ. d>X hx iotxtv o ^aX/jfjoq ravrnv 
hrt rn ^a^ovroq 7r^oaoL?^ta^iv an/juttveiv. oi it /Jtti^ 
irt^a iTnyry^/Ji/JLtvoi ra>v ^^/oLh/jicov y Myo^ hy /Jfmt cihii, 
fjLfirt vfJLV0f9 /WTf T^ceAjuoc* ^enTf /liXai&ntJf^^ fjanrt flwVf- 
a-i^y /Jinrt TT^oa-tvXyi y fJf^virt nrcov roiHrmy d^t?^t/cH(; 
rtvcLQ iotxaa-t hSaa-xaXiat; Tn^i^X^Vy *^' Pioyag TroL^eLtvt^ 
rtxH^xat Tr^qtTrnxHQ eiq tvai^eio^ dvaXw^tv oloq i^tv 
hxaro^^ tv ti et^nrat' iyn rco xvqto) yrtTrotBay 7ra>q 
fgeiTf rv\ -^X^ M^y *^' rai^n^' xato Stxotroqr^irog xaff 
o/Jiota Xvyoov ' fr^fv d^^oov iv xa^hcL avrn. xat ol Xo^Trot 
ii TroQaTrAna^icoq Ao7«< rtvoL^ hSaa-xjaXtXH^ xat TrXniMq 
d^tX.&iOL^ iTrayovrat' h /Jtfiv iv ilaX/jLOiq xat vfjivoi^ n iv 
eiaouq xartXvyna^avy to) fjun a-cdQHv rov ofJLotoy rot^ f<g«- 
fjitvoi^ r^OTrov • ij pun doa iypoL^na^av xat avroi d^t XtX" 
^nvai 8ta t^aXrn^tHy n h^ (ah^y n ok rt^ rotv€iqnfJitv6i>v' 
H a-vvtjSn h xat XtxQnvat avrn^y «Vf iX^^ o/Jiotav/MV iv 
roiq il/aX/jiot^ xat rat^ c^iat^y xatrat^ Tr^oa-tvXoLt^ Jl^rtf- 
/juvy /Jin iTrtyty^a^at h ha ro /jinXtxBnvat avrnv* i 
/jinrrrort nvt^ fjitv ha rnv jr^ort^av oLtnavy rtvt^ h mq 
hvrtqa^ ivtxtv hx nhoo^a-av Tr^oy^a^nt;. o fJitv yoL^ jrtv^ 
rnxo^oc yrqcoro^ Hhrt^a m ruov ei^nfjitvo^v ra TTfPi rk 
^m aTrayytKXH Xtycov' rtiryxavXf iv xaxtay o Sv^ 

-vmroti 



SELECTAIN-PSALMOS. ^ 

vmhmm fuum caram Abimdech. Aquila vero : QuatJ^ 
immutavit guftttm juum. idcirco etiam progrelTus % 
j>fatino facrum, ut videtur, cibumindicans ait: Guf>^ 
ftate O videte qmniam Juavts efi Domims. Forte er« 
go ad guftandum de Chrifto adhortans , his verbis 
iodicabat corpus ejus ^ cui inerat legis fymbolum^^ 
cum Eucharifticum ChriRi corpus panes propofitio* 
nis comprehendat. hfl & alia immutatio David^ 
fecundum quam immutavit viiltum fuum coram An^ 
cbtts rege Geth alienigena dementiam fimulans. Se4 
non videtur pfalmus hanc in praefenti immutationem^ 
indicare. Alii, qui nullum habent titulum , idefl:^ 
qui neque cantici, nequehymni, neque pfalmi, ne« 
qiie modulationis ) neque laudationis, neque ora<* 
tionis , .neque alius cujuspiam rei fimilis nomine in- 
fcribuntur, utilia quaedam videnturhaberepraecepta, 
& fermones exhortatorios & invitatorios ad pieta- 
tis cultum. Ejusmodi eft decimus , in quo dicitur; 
in Domim cmfiio^ quomodo dicitis anima.mea^ tSc & 
decimus tertius , qui fimiliter ait : Dixit infipiens in 
corde luo. Reliqui fimiliter praecepta quaedam u^ilita- 
te plena continent , neque tamen pfalmis -, hymnis 
aut canticis adfcripti funt> quod eamdem ac praedifti 
formam non fervent : nifi forte fcripti funt & ipfi^ 
Ut per pfaltcrium, vel cantici more, vel ficut quia^ 
piam e praedidis canerentur, hoc autem non conti- 
git, adeo ut eamdem quidem ac pfalmi , cantica & 
orationes vim habeant, infcripti autem non fint, 
quod difti non fuerint. Vel forte quidam ob prio- 
rem caufam , quidam vero ob fecundam nullo gau^* 
dent titulo. Quinquagefimus enim primus, cui ni- 
liil commune feft cum praediftis , quae ad Doeg per- 
tinent, narrat his verbis: Qui gloriaris in malitia po^ 
tens & castera, quas quidem ob amaritudinem dici 
^ncqueant inftar Pfalmorum aut Canticonim , ficut 
X2ec (juinquagefifflus fecundus, qui & i^Ie triftia re- 

M 2 i«t\- 



i«o E X R LG E NE 

varoq j zcLf TCL l^n^ ' oLTn^ Sict ro orzvS-peoTTov Jx ctv MX- 
Ib^mrcd r^oTT^cp rcav -^(iKfJLm > w rm mcov' dg nSi o 7nv- 

't'11KO<rOQ S^iVTi^Oq TCCti «TO^ XvTTYl^CL Tn^liX^^ ' ^^ TTiV^ 

rmo<ro(; nrcL^rog i w d^X^y iveancrai 6 Shioq rm Trgoor- 
'fvXyiv fJLHi r^oTTOv Tri^aX^ iTr^otrivXyi^' ^' o eizo^roQ 
fKro^y zv^ioq^ (pcana-fJLoQ /^« )ccLi a-carfi^ /uii ^ lihv Simv^ 
cX^ TWC ^^X^^ ' tajuoo^ ^ «V «x v^teo^Tta-cLv Tr^oy^aupn^ , 
iioL Si rfiv Stvn^Vy coi eiKOt^y alncLVy t« \^iofM\xo<^H 
^7rgft)T« ilfaAfJUi tTTi r%X^ rvic; Tqo^nrucLc; TTi^nXovroq y 
i^iAiTrov oivfJLVOi^oLviSy w« Ucra-ai' iTrah ^i nviq VTTi^ 
/etjSov TgAoc rcav m HaviS vfJLvm ro Pioyiov a-fifMivc-iV , 
tTfiUeicoa-ri y ot/ « raroSfihCi w ra E^^am Siavoia. 6 7«v 
AKvXcLqy dvn t»' i^tXiTTov oi vfjuvoi AaviS^ inAiiQ^fiaav 
yrqoaivXcLi /^aViSy IxJiianciv* o h ^vfjLfjcaXf^V ^^'Triri- 
Tii^naav 7r^0TivX<ti AaviS xxti n 'TrifXTrrfi inSosiq'' dviiti- 
(^aXaitd^rfiaav Tr^ocnvXcLi Aavi^, Si cov Tta^i^arai, roig 
'iv rcd -i^aXftcd 'jn^i ra /t^/r» Tr^o^nnvofJLiVoi^ a^vvn^ai 
ra d^nfJiiva • iTnyryqaTrrai ftiv 7^^ -^a^^fiog eiq Iol^ 
Xofim 3 dva^pi^irai 2i ra Iv avrco eic; n avrov ^ljaXofUjd' 
vay iiai rov Ik aTn^fjutrog avra yivnaofjnvov vlov avra' 
ho eiqnraiy B-iot; ro K^ifjua oth rco /SaaiX&i Jb^> Kai rftv 
iiKciioavvnv arn rco vlco t« liaTiMcoc;, eha i^nQ raroiQ 
iTTi^i^ovrcLi Xoyoi nvic; 7rqo(pnriKOi Tn^i ra vtn ^aa-iMco^y 
^nXaSii Ik aTn^ftaroc; ^.aXoftcovroc; yivn^aofJHVH y oln- 
Vic; HK iClf in^ov d^fjio^eiv hjvavraiy n iTn fjLovdv X^^^^^ 
T« d-iH. ro ycL^y KaraKv^iivaei dTfo^aKoLa^ang icoc; Qcl- 
Xacranc; y Kai djro TTorafJLcov lcoc; Tnqarm rnc; olKHfJUivnc; , 
Kai Tra^aTrXnaia mroiQ nr iir avrov dvayoiro dv rov 
^AofJimray h^ iTn rov dvah^afiivov avrn rnv doX^v 
Vo^octfty hS" I9' in^ov rm avra SiaSoX^v y otAA i^n 
fAovov rov nfJiin^ov acorn^a. iirei roivvv Kara rov AaviSy 
ii ivX^Q wv iTnnMS-nvai rnv iK avn^fJLaroQ oLvrH yivi- 
anv ra XQ^^^ * ^^ '^* ^*^' ravrvi 7rqo(pnnvofjLivay iv 
olg nv ra iv rco Tr^oKUfJnvco i^jaXfJLCd coc; inti nX&i MMk^ 
rai' Kai ivivXoyn^n^ovrai iv avrco Travra ra i^ny Kxti 
^A^j^af9'/jairGU rng So^nq o^vnd jracrflt n 7« • dKorcoc; iTn^ 

CVVHTTTflM. 
X 



SELECTA IN PSALMOS. igi 

fert. Quinquagcfimus qiiartus , cujus princij)iuni 
eft : Exaudi Deus orationem meam , formam pracionis 
habetj & vigefimus fextus: D^minus ilJukinatio mea^. 
if feYvator wt;i#x , . nihil ab oratione difFert; nuUo ta- 
xnen infigniti funt titulo. Cum autem propter fe^ 
cundam% ut verifimile ed, caufam feptuagefimus pri-, 
mus pfalmus in fine prophetiae habeat : Defecerura 
hifmni Dofvid filii JJJe^ hisque verbis qiiidam opinati ^ 
fint finem hymnorum David indicari , obfervabis/ 
non hunc effe Hebrai textus fenfum. Aquila ergo 
pro : Oefecerunt hymni Davidy vertit: Compteta fifit' 
, oratiufUy Davidi Symmachus autcm: Confummata funt 
! orationes David; & quinta editio : Recognita funt ora- . 
l times Davtd. Quibus oftenditur, prophetfls, quaa* 
I _babet pfalmus de Chrifto, conijexa cfle^ quae difta. 
funt. Infcribitur enim pfalmus m ^alomonem , & quae 
continet , referuntur tum ad Salomonem , tum ad 
eum , qui ex ejus femine generandus erat , filium, . 
Quapropter diftum eft : Deus judicium tuum regi da , & 
juftiiiam tuamflio regis. Deinde confequenter fubne- 
ftuntur fermones quidam prophetici de filio regis , . 
generando videlicet e femine Salomonis , qui qui-. 
dem fermones non in alium convenire queant^ quam 
in folum Chriftum Dei. lUud enim : Dowinabitur a 
maii usque ad mare^ & a fluminibus usquetad terminos or^ 
bis tervarumy & alia his fimilia^ neque ad Salomonem^ 
neque ad imperii ejus fucceflbrem Roboam , neque 
ad alium ex ejus fucceflbribus, fed ad folum noftrum . 
Salvatorem referri queunt» Quoniam crgQ feciJn-. 
dum David per oratiooem confummanda erat e fe* 
mine ejus generatio Chrifti , & quge circa hanc prae- 
difta funt , e quorum numero funt • quae in propo- 
fito habentur pfalmo , ficut in fine diclum eft ; Et le^ 
nedicentur in iffo omnes gentes , & reflebitur majefhit^ 
ejus omnis terra i merito his connexum cft fecundiim 
Aquilam : Comfleta funt orationes David j fecunduiu 

M 3 SYTOKva.* 



m £X O R I 6E N E 

0VfWTrmrHTon; mtTa fm rov ^KvXaVy irtM^^^^ ^?^- 
0WX^ ^^^^ y ^f^^ ^eTov ^vfjLfjittXoVy hrrriXi&maf 
"je^pmvX^ AflWi^, Tcara h rm 'TrifJirrrrw I«^0(T/v, dn^ 
lU^piiismci^ww) TT (yrivX^^ ^avii. Iv r^rx^ dviJLi(pa^(tie^ 
(nTttf j Wre» Travrct ra iSrw vjXoyv\^'Avai har% t» I» 
^jn^fjut/ro^ avrif ytytvtifJLtvyiq iTn^paveiO^ rn rcav i9i^a)y 
thra^ro^ vonft^o^. %v oiq ra hai\jaXfJiara ^«^WflW, it 
rHTot^ AxuAflt^ fltVTi rn ha-^aXfJiaroqy TnTroiWff^fJUt" 
ff h TTiftTrryi ist^oo'!^ ha TravroQ . Tcara h ra Tra^ lifttf 
d^rfjM^TUti TLora ^vfJifjuaXov y iotxt ftnaiTUi nvo^ fti^ 
A5<Cj »1 f>v&fjLii r^oTryit; yivofJLivtK; w t« S^a^i^/aXfUinrOi ira^ 
pax^^as Tra^aa-fifjLeiooa-tQ. 7ro?Jia}ciq h xai havoiag 
tvaXXaryti ymrai iv to/c S^at^aXfJLa^iVy' vihi h ttoti xai 
vrf^minrH fJLvra&oM. olfiQeift fJLiv dv ri^ yravraq rnQ hn- 
yryqa^fjLiVifg ^/aXfiH^ ha xqHa-tco^ o^avH fJLHa^ixn m 
TLOXHfJLiVH \Jja\rfi^iH dyrohhS-as' d?iPC iyrei ttara rov 
AxvAa» h^ aTrajTni rtig ^ifiXH^ \v oa-ot^ hnyvyfiaTrrai^ 
xararHQ ifi^ofjtvxovra '^aXfJco^y h rnroi^ ftiXqf^fM iz- 
ii^orai' xanrah rov ^fjLfjLaXov dhy w da^fjoa* rnrHfX^ 
^iv dvayxatat; iTna-vifjL&icoa-apLyiv cdt; dv fJtfi ng vofJLicrf} ha 
rn f^HTixjH o^yavH TravraQ rn^ yra^ infJLiv }pa?ifJLHg iTn^ 
yry^afjLfjuvHg ci^fiS-ai. nh ya^ dv ix^ Xoyovy rov Trtv^ 
rffxog^ov ^gff hnyryqafjLfji^voVy «5 to TfAo? \J/flKA)ctoc to^ 
£auiify ha iJ/tfATifg/» ^i^fiS-ai' ftnoixa 7»^ iv TrtvQn 
dxat^o^ hnyvia-it;. 'Trc^ ya^ oiov rtmi MX^ivra i7n Sei^ 
irft> 7r?\:iiifjLfJtji\fifJLari rea Aavi^, h rfi(;rvx^(rf\(; dyavaxrfi^ 
ffuat; rn 6f^ xar avrn yivofjumt; , xai dyreiXfK; ^ia rn 
TT^offifrrH y d^ iv viBvfjuac; xai^ec i^aXm^iov dvaha^ov^ 
ra y r^^fi% xai tv^^oa-wyiQ avfjLfioXa iTnrO^nv ; n h 
'^aXryi^iH TrtqaX^ariv olxtiov 0/ A070/ ; hX* h oXo^v^fMi 
xai d7rox?^ava'ia(y hq eixo^ fJLtra nvo^ TnvQixn fttXH^y 
H fiyiv fjttra rn o^avH ei^yiSrai; ravrov ^ dv ehroiQ xai 
hn rn roirHy o^ tTnyty^OTrrai '^aXfJuo^ rcd Lavi^y^ oTro-- 
r% drrtSiS^aa^xtv dyro Tr^oa^coTrH kfiia^oaXofft rn vIh av^ 
rn- hng-yia-ti^ yct^ « \v roiavrri rvyX^'^^^ ovfAX^o^cLy 
toLff nv iKmyrrcoxoi fttP ryii fiaoiXuctq y nXavv^ro h 

7rgo« 



SELECTA IN PSALMOS. 183 

Synra^chutn : Canfammata! funt oraticmt Davidi fe- 

cundum quintafm editionem : Recognitm funt oratiwm 

David. in bbc recognitas funt, cum omnes gentes 

benediftae funt per ejus, qui ex femine illius ortusi 

eft, Salvatoris omnium gentium adventum. Inpfal- 

mis, qui habent diapfalmata, Aquila pro diapfal- 

mate vertit Canttcum^ quinta autem editio jugtter. 

Porro juxtanoftra exemplaria & Symmachum^ quan* 

do mufics cujusdam melodias & rythmi fit mutatio, 

videtur appofita diapfalmatis nota. Saepiflime vero 

& fenfus mutatio efl: in diapfalmatis , interdum & per* 

fona^. Exiftimabit forte quispiam, eos, qui Ffal« 

morum nomine infcripti funt, pulfatione infbumenti 

mufici, quod vocatur pfalterium , recitatos fuiife; 

fed quoniam (ecundum Aquilam per totum librum , 

in quibuscumque fecundum LXX. /t/ii/iiiiif infcribitur, 

in iis modulaiio editur ; fecundum vero Symmachum 

Ode vel Canticum , idcirco neceflfapio baec annotavi- 

mus, ne quis putaret, per muficum inftrumentum 

omnes , qui apud nos Pfalmorum nomine infcribun- 

tur ) cantatos fuiflfe. Neque enim ratiopi confenta* 

neum eflfet, quinquagefimum, verbi gratia, qui in» 

fcriptus eft, infnem^ plalmus iffi D^vid j pfalterii 

organo recitatum fuiflfe : in ludu quipp^ intempefti«t 

va eft mufica modulatio. Quomodo enim fieri po<i 

tuit, Davidem de graviflimo fcelere verba facien- 

tem , cum Deus contra illum haud leviter indignatu^ 

minas per Prophetam intentaflTetj quafi laetitiae tem- 

pore aflfumto pfalterio , gaudii & hilaritatis fymbola 

perfoIviflTe ? Qliid autem pfalterio proprium conti- 

nent ejus fermones ? An non potius ejulatus & fle- 

tus, quospar erat, cum lu6luofo cantico, noncum 

inflrumento recitare? Idipfum dicas de tertio, qui 

infcripcus eft , Pfalmus Davidi y ^uando fugit a facia 

Abejfalnm fiii fui. Confideres velim, num in hujus- 

modi calamitate cooilitutus , cum regno exaftus a 

M 4 6lvo 



184 E X O R I G E N E 

"Trqo^ T» vi«> fjukitrixoi^ l^pCaAflt^. A070V ^ dv IXoii '^qo^ 
rov 6tov xau rdoTfiv Amnrijjifrrm tm U^aiav y fjnra t/- 
fo^ fMKa^ oLwnv ^POYiinyTtaTO zcltol^^iiXh t« itouqep • ^i 
fJLiXcd^miLML KoLi danv^ oi XotTTOi xotj Iv Tff TOTOJV TTqory^a^ 
(pw TriTroimoLo^iV . t8C XorTTHi; h rm Ofioico^ iTriyey^cLiix^ 
fiivm TrGLq^amXmonoii^ toig ei^fJbmi^ lincryL^n . ocoi eU 
a^tVy iv ufJLVOi^y iTriy^^oLfimvoi y hri rHrm.elvrt m h 

VfJOfOU^y fJb^V ^TLUXcL^y l> \J/fltA/^0/^" ^ It/fJifMXO^ ^^O^ 

\|/fl6AT«^/« tx^t^efi>7tif ' aJfg atotTflc twv ttvrm i^fJtHVtictf fjio^ 
y«C ^i^ex/ T«T«c ^i^ T« fjLHO-iTtH Qj^avn fiiXcp^ft^-irfrdLQ . 
>wti l;|jfti 7« Aon^ov Tov nroL^rov ^^cbXfJUif h i/^mto/^ «t/- 
7i7fflt/te/te€vov> J/' o^yttYn xtTt^ti&^au. hm^ yct^ o rqt-- 
To^ dqnro rco ^oLt/i^ mza d^TH^t&^ctcxiv dyro '^^oarco^hi 
A0f(r<roLXa>fjt t« w« cLvrHy eiiLorax; 6 ririi^oqy ra v/- 
Xfirii^iet '^i^i^Xf^v rn Tr^o^ rov vlov 7roXif/,yy ofjm tlch d^ 
ro TgAoc^ ofJHfi.Ttai Iv u/uvo/c tTirpy^cf^rou. iio^^^ o 
'S.vfjtuoLXo^ dvrirHy ^ to t^Aoc. iTrifiXiOfy o ii Akv^ 
Xct^y rcd viKOTroicpy ixJ^coKaa-iv , (noljH h rnf dTroh- 
B^i(rav d^co^iav ra iTriXtyofJiiva y iv oIq ^VKnv ' iv rca 
' iTriKaXtiS-ai fjLt , ^(TfiKncFi fia o 6«o^ rnt; SiTcaio^vwig ^«> 
xai ra i^fiq^ n^fjto^iv yv ravra co^ Iv iTnvtxioi^ xat Sicl 
fiHG^iKm ofyavm dvdK^H^vwai. o h r^iro^ hx hriyi-^ 
y^aTrrai «ig to tsAoc* h ya^ h Troo iTnviKiO^* dxX nh 
rn TroXifJiH rtXo^ ^XwcpoToc ei^firo. (rxt^^iu St kou Ittx 
. rn iKrn y fJLftyrort iTrtiSn fj^ira ra Trqcora rn '^laXfJLH 
iv roi^ rtXivraioi^ iyrKpi^ Xtym • mHcn kvpio^ rvig (pco^ 
XflQ rn xXavBfJLH fjLH* ei^TfiKHari kvpioq rfig oifto^iooq fia^ 
xv^ioq rnv tt^o^ivX^v fJtJH 'Tr^ocrtS^aro y dKorcoq avroe; 
ieGriviKiOQy xoLi ^ia xJ^aXrfi^iHy ^oLqa h roit; t/B^ofJLfiKov-^ 
Tflt eiq ro rfXoQy xaiy iv vfjtvoiq inMriyty^atnrrai. dXXou 
xai 6 ^tvrfiKo^oq r^irot; ^^o rfiq €iQ rov Ov^iav dfioL^-^ 
rioL^ ciqtffjLivot; rcfi Afltuf<?> Iv rco ixB^iv rnq Tj^aiHQ kou 
ei^iiv roo ^a^X* hk /(JW LaviS KtK^vfanrai fsrat^ i^fjnv* 
eog dv rm ha^t(iXyiKorm avrov rco ^anX fjifihv Wx^* 
Korm y iv vuvoic fJLiv mc^ vifx^r fur '^a Si roic; Xoi^oiCy 
ha '^^fOXrfi^iH xai \v f^oLXfJLo-q y xzi rq> viKO^oicoy kou 

itarivi" 



SELECTA INPSALMQS. 185 

fiHo pelleretur , muficis cantibus vacaflet. Certe 
rationi Gonfonuin eft , ipfum , dum hanc fupplica- 
tionem ad Deum emitteret , cum quadam melodia 
tempori accommodata eam obtulifle. Quamobrem 
Melodia & Canthum reWqxxi in horum infcriptione ver- 
tenint. Similiterque de caetcris , quibus eadem in- 
fcriptio praefigitur , cogites oportet» Quotquot 
hunc titulum habent, inhymnisy AquiJa, inpfalmiif 
Symmacbus vero fer pfalterium infcripfit ; ita ut fe- 
cundum eorum interpretationem , hi foli per mufi- 
cum inftrumentum cum modulatione ditli fuerint,. 
Et quidem e re fuiflTe videtur , ut quartus pfalmus^ 
in hymnis infcriptus , per inftrumentum puliatus fit» 
Quandoquidem enim tertius pfalmus a Davide pro- 
latus fuerat, quando fugit a facie Abeflalom filii fui; 
merito quartus, qui triumphos exbibet hujas> quod 
contra filium erat , belli , in finem pariter & m hymnis 
infcriptus eft. Ideo Symmachus illius lo(ip^ infinem,, 
tnumphalevenit; Aquila vero, vif?ari, edidit. Hanc 
vero a nobis traditam rationem fervant, quge mox 
fequuntur verba: Cum invoearem^ exauiivit me Dem 
juflittamea^ & caetera. Congruens igitur erat, haec 
quafi in triumphis, & per mufica inftrumenta cantari, 
Tertius vero pfalmus non, infnem^ infcriptus erat: 
nondum enim triumpbus aderat > neque poft fineia 
belli diftus fuerat. Circa fextum vero pfaknum per- 
pendas velim , ne forte , quia poft priores plalmi 
' verfus circa finem fic infert : Audivit Dominus voeem 
jietus mei : exaudivit Dominuf deprecationem meafn , Do' 
. minus orationem meam fufcepit , merito & ipfe triumpha^ 
lis & per pfalterium ; apud feptuagmta vero in finem y 
& in hymnis infcriptus fit. Imo etiam quinquagefi- 
xnus tertius , ante peccatum in Uriam a Davide di- 
ilus, cum venirent Ziphaei, & dicerent SauH: Mn- 
fie ecce David abfconditus eft apud nos , quandoquidenj 
calumniantes eum apud Saulem nihil potuerant ; m 

M 5 hnmnie 



»»5 EXORIGENE 

f 

xeu roii Ao/TTOiC* oo^oi ryit; ofJLoiot^ ti^icgvrai Trga^ga^?. 
o/AoXoyHiLcivoi>^ ol ttXjhh^ rm fAircL rov TriyrnJto^ov i^a^- 
fM¥y fjutnqed yrqoS-fv d^nvrai rn Trtvrvizog^H , xcu ott/- 
Toc ^ yrivrfixo^o^ (i^fireti Trqo ra ;t?ov« rn xa/TO, rov 
TgiTOTy OQ iMX^A T(f dOAJt^ mxoL dTriStS^acxiv ehro 
Tr^oa^cdTrH rn h^aoi^uav rn vIh avra . iv o wog ;tgo- 
voi fJLira rtiv t« Tnvrfizo^s i^ofM?ioyti(Tiv * i^tva' Hf 
d^a roiavrtiv Tri^aX^ ra^tv ; d fjnv n^ ehrot IX^v nvcL 
rm d^i^fji^v IxaTOv ivvafjLiv^ tuara Xot/hq d^i^fjLnri^ 
UM^^io^^HfxiVT/iV oiovy eo^ hn 7ra{iaS$iyfjLaro^y rvrifjuti^ 
(Q-ai fjuiv mv i^ofjia^a Iv rri Q$ia y^ct^if ha nva^ Ao«- 
yyq* iv ya^ hrra nfjti^ai^ ro a^a^ficLrov n^iodrai yr^ovo^ 
fjLiOLi; • xai iv hrra ifiSofMcrtv n Tnvrfixo^ti ^ ivn fjf^trtv 
ifi^ofJiOQ fjut^' ivn iviavrotf to i^SofJUiv itoc» xat Iv 
^oXvyrXaortmarfJiea Tnc iv roij; Iviavroiq ifihfJtaio^ o loa^ 

fifiXaioq \% hrra ifihfJLoim Vrm crvfjuTrXfi^HfJiAvo^. IfJt^ 
waXiv Si rnroi^ «c dxaB-a^rov d^i^fjuov i Svaq ira^et^ 
XnTrrat. ei^nrai ynv rcf> Na>i. daa^ei^ ci^ rtiv xi^oyrov 
rm fjuiv xetd-aqm tja^m hrra hrra 3 rm ^ cUa^^cL^m 
ivo Soo. xai rfiv fjtova^a h TroXv yr^i^ov rfivn Trgo)- 
rm avrfiVy xai mv iv hxa<riVy xat rnv iv ixa/rovraatv xa^ 
ra rtva^ ^rni rvXovra^ Xoyn^. cSi; av rrctXtv rnf r^io^ 
ia, xai rfiv TrivraSa^ xat rnv ifiSofJcaSa 3 xairHfXoi^ 
'TrHQ rm d^iB-jkcov 7raqa7r\ficria>Q' xara rnrov rotyoL^ 
fHV rov Xoyovy htag-ep dqiB^fjujt oixsiO^; i^fiqfJtaS-ai rnQ 
i^a^XfJiAi^y flfe-f Tfi) Trivrtifuo^eA dqiS-fJu^ xara?^Xov 7«- 
yovivai rnv t» i^aviS i^ofXQXoyficrtv j ha rov yn^i rn^ 
Tr^rfixovra^nqtio^ vo/utov 3 iv ci vmfJtodtrnrcLi x^^oav 
d^i(r$iC Troi^S-ai* ck ha ravra (juti rot; ^Cgovo/; I0w- 
xjo)\H!b^xivai mv rm ^aXfJu^ ra^iv y dXXa rvi rm 
dftS-jMmt hvafJUBi. ht^o^ ^ dv wrot fJt/fiSiV fXiv roinro 



SELECTA IN PSALMOS. itf 

Jtymnis quidetn apud nos , apud reliquos vef o per ffaU 
terinm & in ffalmhi itemque, vicioYi^ & trimmfhale^ 
infcriptus eft. Pari modo de reliquis cogites, qui 
fimill gaudent infcriptione. In confeflb eft pleros- 
que pialmos poft quinquagefimum pofitos, diji ante 
quinquagefimum editos fuifle. Imo ipfe quinquage- 
ilmus recitatus fuit ante tertium , qui diftus eft a- 
Davide, cum fugeret a facie Abeflalom filii fuir 
quod certe tempus poft quinquagedmi confeflionem 
locandum eft. Quid igitur caufas eft , quod talem 
habeant ordinem? Dixerit fortafle quispiam, nume- 
jos fingulos aliquam virtutem complefti , fecundura^ 
numericas rationes confideratam; ut exempli caufa, 
in divina fcriptura feptenarius numerus in honore 
habetur ob quasdam rationes ; nam in feptem diebus 
Sabbatum praerogativa dignatur; & in feptemhebdo- 
madibus Pentecofte ; in menfibMs feptimus menfis ; 
in annis autem feptimus ; & in multiplicatione fepte* 
nariorum per annos, Jubilaeus feptem annorum heb- 
domadibus completus. Rurfumque Dyas, five Dua- 
litas , pro impuro numero computatur. Diftum 
quippe fuit Noe, induces in arcam mundorura qui- 
dcm animalium feptem & feptem, immundorum au- 
tem duo. Unitatem vero longe prius efle, flve eani 
qttse prima eft, fivc eam qusB in denariis, five eara ' 
qiisB in centenariis numeris prarft , fecundum quas-"^ 
damneclevesrationes: itemquetriadem^ pcntadem, 
five quinarium, & hebdomadem five feptenaruim\, 
reliquosque numeros fimiliter ; fecundum hanc vera 
rationem fin^ulis numeris pfalmos accomodatos fiiif^ 
fe; ita ut qumquagenario numero proprie conveniac 
Davidis confeflio, ob legem quinquagefimi anni . \n 
qno lege ftatutum eft debitorum remifliories nerl, 
QusEf caufa fuerft , ut Pfalmorum non tempora , fed 
ixumerorum virtutem fequatur. Alius vefo dixerit^ 
nihil hujusmodi , tam' fcilicet fupervacaneum & a^ 



188 EX ORIGENE 

^tqa^v TTi^itX^^ "Twv fit/SXov 3 dyrKnv S^ a-vvaLya>yn9 
xoLroL TO .duro 3 eiSeov 0^« TtoLt iJ/atA/z^v. kcu tcov Xou* 

'TTCdV (TTTO^eiSvW dveLyiy^CLfJ^fJi%V0V • WT04 EtrS^CL KOU fTfltt;- 

roL fxtroL rm ol^cov y^oLcpcov d7rof/,vy\fJLoviU(rcLVTOQ y n tlcli 
rcov TTOL^ E/i^cLiosi; TrcLAoLiCdv (Toe^cov KauTOL ro Tr^o^rTrtts-ov 
iJtcL^a rvi fA,vrfJi.ri orv^i^oLfjLivcov r^glfJi(p%^OfJt>iViiQy coq Wv^ 

Xi > TWV iX^i(TiV aUTCOV fltVA^^^f hcLVOlCf, TriTTOillfJLiVCOV 

xixaJ^et^fJLivm» V 

AnO TQN OPirENOT2 

E I 2 T O T 2 •i- A A M O T 2. 

hTTO T« ^ TQV d if/fltA/AOV TOfJtM. 

I. TZ€xA«fl&-flt/ jtflW i(T(p^eiyi&0Li rou; Q&toLg yM(pcL^ ol 
JlV S^eioi (poUTi Xoyoiy tj|| leMth ra ^oLviSy roLXce* 
Si TLOLi (r(p^oLyiSii TTi^i fie; &^r\roLi ro' ix/rvTroofJLOL (rep^oLr- 
yiSoQ dyiCL(TfA*ei yjo^ico' rnn^i ry\ SvvoLfjLei.rH SiSea^tOTo^ 
avrcLi; QiHy rri vtto t«c (T^^cLyiSoi; Sfi^.iifJiivri . Tn^i fjciv 
8V T« KizXei^oLi KOLi io-^p^oLyiS-oLi , lcooLvvn^ dvcLSiSoL- 
(Ttcei iv TJ1 dTTOKOLXvi^Gi Mycov ' x/ti rco dyyiXep thc Iv 
<S>iXoLSiX(p€iei iJLzPifio^icLQ yqcL^il/ov' roL jSi Xiyet o.dyioc^y 
dXr^-ivot^y iXonv rv\v kX^Sol t« /^oLviS^ dvoiycov ^ 
xoLi QSeiq x^&io-iiy KCLi KA&ieoVy KOLi nSeiq dvoi^u' oJSol 
cn rcL i^yk • ISn SiSeoKOL Bv^av IvcoTTiov an dvicoyfjmvwy 
iv ^S^g SvvoLTGLi KX&i(Tai avTYW^ Kai fAiT oKiya' koli 

€iSoV iTTi- rnV Si^iav Ti^ KOLdyifJiiVhi iTTi TOV Q^OVOV fii(iXtQV 

yiy^afLfiivov i(TcoQiv^ Kai oTTiS-iVy TcanTcp^ayiorjUivov 
(T<p^ayi(Tiv hrra ' kou GiSov dyyiXov 1(tX^^ov kyi^v^tctqvtcl 
^covri fLiyaXif • nq d^ioq. dvoi^ai ro jSifiXiov y Kai Mf(Tai 
(T(p^ayiSoLQ avTH ; Kai hS^(; inSvvaro Iv rep i^^avep > «re 
iTTi T«$ yn^^ HTi vTiQKarco Ty\(; yv\(; dvoi^ai to ^ifiXioVy 

tiri fiKiTTBiV fltl/TO. Kai iKP^aiOV y OTi bSeiq d^iOQ iV^id-n 

dvQi^CLi 



SELECT A IN PaALltOS. ^is^ 

feftatuni , fconcinere librum Pfalmoriim ; fed fimpl&. 
cem coUeaionem Canticorum^ Pfalmorum, alip- 
Tumque permixtim defcriptorum f Esdra videlicet 
haec ita cum aliis fcripturis in unum redigente; aut 
fenioribus Hebraeorum fapientibus , cafu & fortuito, 
prout memoriaB fefe oiFerebant , colligentibus , aC 
fimpliciori mente editionem eorum expurgatam pa- 
rantibus. 

EX ORIGENIS 

CQMMENTARIIS INPSALMOS. 

E tomo in Pfalmum primum* 

I. /^laufas , obfignatasque fcripturas efl^e fatcras , 
V^ diviha teftantur oracula ; idque Dayidis da- 
ve, acforfitan & figillo; de quo fcriptum 6ft: FH- 
gura figiSi fanSiitaf Domino. Quod de virtute Dei, 
qui eas largitus eft y intelligi debet , quae videlicet 
per figillum adumbratur. Etenim claufas atque ob- 
fignatas eflTe fcripturas , Joannes in Apocalypfi de- 
clarat his verbis : Et' Angelo Ecdefia , qua Phila^ 
detphia efi.^ fcribe: Hac dicit SanBus ^ verusy qui ha» 
het ctavem David ; qui aperit , gj* nemo claudet ; tf 
clauditj & nemo aperiet* Novi opera tua: pofui foret 
toram te apertas , quas rUmo claudere poteft. Deinde 
paulopoft: Et^vidi ad dexteram fedentis in throno iu 
brum fcriptum intus & a tergo , obfignatum fignaculif 
feptem. Et viii Angelum proclamantem voce magna: 
Quis eft dignus aperire librum^ & folvere fignacula ejus? 
Et nemo poterat in coelo , neque in terra , neque fuh$r 
terram aperire librum , neque afpicere iUum. Et fio^ 
bam^ quoniam nemodignus inventus eft a^erire librum^ 



I90 #X O RI G E N« 

TTPicrlBvTt^ Xry€i fjLor /mii x^Hy iin ivixna-iv 6 Aeo^y 
€x Tyf^^trAn^ 18^^11 /D/c/t ^axniy dvos^cu ro fii/i^jov» 
weu roLg hrra a^^ayiidq dtjra. T€^i ^f rn ia^qayiS^ou 
fJLOV&v Ha^aiaQ lircaQ * tcm Wai v/uLiv ra pyijua/ra ^avra 
vravray oi^ oi ?ioyoi rs/Bi/SXia rnrn ra ia^^ayiafJLiva ^ 
6 iav So»<nv avro dvB-^coTrea hri^a/juivcd y^a/jL/jara ^ , ^t^ 
yovn^ dvayvcoQi ravra^ xai i^$i * a ^wafxai dvayvco^ 
vaij io-^p^ayi^rai ^flfcg. xAi ^oSTfKrtrai ro ^i^Paov raro 
^^^OQ dv^^mPH iJMhri^aiJLiVH y^OfJL^^ xai i^H% 
Hx iTTi^afJLai y^afjLfJLara • ravra ya^ h fjtovov Trt^i rv^ 
dTroxxtXv^uoq Ia)ett^83 xoLi rn H^cei8 vofMg-%ov My%^ai^ 
dy^^a xai TTi^i ' TraoTiQ ^eioq '^f at^c o/tio Aoy^^vft); xai 
TreL^a roiQ fJLtr^io^g i7rcLi$iV f^covS^HmivvafJLivoiQy Trt-^ 
7g;?^qcafJLmQ aivtyfMrm y xxti waoa^o^^v y frxjnrcAVCAV 
ri Xoym.y xai dysKm ^roixihjm &^m daa^paoLqy hj<r^ 
ysxmrm t>i dv^^omivv^ (pvo-&f' 07nq Si^a^ai finXofJLivoq 
TULi a-amn^ ^miv y coq ryiQ xA^ Jbc «oiK TrcL^a roiq y^afJL^ 
fjui/riva-iy xai ^tt^io-aiott; hx dymi^ofJLnvoiq rng ohv iv^^v 
T« dvoi^aiy TO' «flt/ vfJLn^ roi^ vofJLixoi(;.y on ri^a/Ti tw 
xA^Jlx rnq yvooa-icoqy avroi hx ^»fA3w€> xai rsq ei^ 
Ci^XOf^^^^ 8X flt^/ITf «flTfAS-wy. 

2. Tavra h nfJLiv iv Tr^ooifjuo^ MKixraiy ^ fJLiyt^ 
jg-ovdyoDvay xai ofioXayHfJLivooq vTn^ iifJLCLqy xai rv\v k^iv 
ifjLCdVy dvayxa^ofJLivoig thro ryiQ 7ro?^nq o^h (piXofJLcLQeiCL^ 
xai ^aomnfjLivoit; vtto rt/i^ ;C5«$"otwtoc> x^i rtiq fJLiroio^ 
iTfiroQ any ii^i fifJL/Sqoa-ii y xanPi^etv xdt on yi iTri 
^TToXv dvoL^vofJLivov fJLiy ha ro e^ivai rov xiv^vvov y i 
.fjLovov rn Xrym Tn^i rm dytoav y d?iXa 7roXXja> TrXeiOV 
rn y^oj^Giv y xat roi^ fJLiff ifJLOQ KajraXiTretv y Travro^ 
iaTrooq xariTrctim (p/Aixa)^ y xat xara Tr^oxjOTrnv d-eo- 
•THToc «c T8T0 nyayiQ fjLi» fjLOL^rv^ iao fjLOi Tr^oq S^ov, 
^jutff o^H rs fiiit y xat 7ri^i rm vTrfiyo^iVfjLivm V^a^ 
fyfimv ^ Trouf n ^rj^o^iO-H rnro yir^ivnrat* xai 7nf 

fJL%V 



SELECTA IN PSALMOS. 19^ 

Ituqni affiart iOum» Ei unut de Siniaribuf dpxH mi^ 
hi : NqU flere : ecce vicit leo de tribu Juda , radix 
Uavidf aperire lihrum^ & feftm fignacula ejus. De 
fola vero obfignatione ita loquitur Ifaias: Et erunt 
vobis verba hac omnia^ ficut fermorus libri hujus ob* 
/ignatij quem fi dederint homini fcienti literas^ daentes; 
I^tf 'fi^^f ^ reffondebit: Non fojfum legere^ eft enim 
cbfignatus. Et dabitur liber hic in manus, hommis m- 
/cientis literas ; & dicet : Nefcio literas. Ha3C enim \ 
non ad Apocalypfim folum Joannis , aut Ifaias vati- 
Cinia pertinere putandum eft ; fed de univerfa fcri- 
ptura facra penitus accipienda funt, quam fane apud 
ilios in confefTo eft , qui divinarum literarum noti* ^ 
tiam mediocriter alTecuti funt^ aenigmatum involu- 
cris , ac parabolis , tenebrofisque fermonibus , ac 
verfis aliis obfcuritatis generibus , qus hominis in- 
genio diflBcile comprehenduntur , repletam eflT^*. 
Quod & Salvator oftendere voletis , clavem apud 
Scribas & Pharifaeos eflfe dixit , qui , ut viam ad ape- 
riendum invenirent, minime contenderent , y^vo^ 
bis^ inquit, Legisperitis i quoniam tulifiis clavem fcienm 
tia^ neque iffi intraftis ^ tf.intrantes non fermittitis 
ingredi. / » 

2. Hasc a nobis velut pnefandi gratia propofita 
futlt, qui in maximum certameuy quodque vires no- 
ftras ac facultatem fine uUa dubitatione fuperat , ab 
ingenti tuo , Ambrofi vir fanaiflime ^ erga literas 
ihidio concitati fuimus, & ut in illud defcenderemus, 
humanitate tua ac moderatione perpulfi. Quando- 
quidem diu me comperta periculi magnitudine recu- 
fantem, non modo diiputare de facris literis; fed & 
multo magis fcribere , acpofteris relinquere, modis 
pmnibus, atque illecebris demulfifti, & ad hoc qui- 
'busdam divinitatis progreflionibus addui^iflj. Td 
igitur teftis mihi apud Deum eris, tum cum de vi(a 
mea ac fcriptis inquiret., quonam aniaii confiiio fic 



192 EX ORIGENE 

i Soicsfjtiv ri MyeiV* i^iX^ivactfxiv h to 7e7ga^u/>tevo7, 

,H Tutra^qovHvriq t«* oTf My^Q TTi^i 3*88 ^ xg/v>j Ctto 

3-i«3 Kct?ia)q fJg«/Ugv«* xxu ro' TTi^i 3^« tloh rct?^Sti 

MyiiVy xivSvvog h /uLiK^og. d^iHfm roivvv y Ittu /Ji^Ahv 

X^^f^ fl«« XfltAoV €iVdi ^VVmCLi^ KCU fJLObXi^Ct V0A7i<; 

y^a/pcav ^Kmvfvg-oiV y OTro^q reo nTo/r^i rm oAfipy Q^a>y 
^icL T8 ccorfi^o^ ifJioov > KGLi d^X*iqict>g y^vnra QiH tt^o^ 
cravcLii ournauQ .SoQmcLi if/jv Tr^oi^rov kolXo^ Ijnriiv 
%7n%uroLi yoL^ roi^ Ijnrnciv iTroLyyiXiOL rn iv^i{T3ciiv* 
rctx^t ii% rttv dqX^v ^^ IjnrHvroLq ?^i^oftt\oov ttol^ol 
St6) Ta)V ix ^^V *^' rwo- Tr^qiovro^v . 

KcLi f4j^* In^a. 

3. \ ^«AAovT^c h d^X^iQ-oLi rti^ l^fttivuoL^ ronv if/otA- 
JL^A yuoi^Vy ;!Cag/f$"aTW TfoL^cLha-iV vtto ra ^(i^oLiH 
vifJLiv xdB-o?^iKQ)Q TTi^i TroLoyiq ^-uclq y^a^n^ Tra^ahh-- 
fjLivnv TT^ora^ofiiV ' i(pa(rx% yoL^ Ikuvo^ iotKivai rnv oA«v 
S-iOTTViv^ov y^0L(pny ha rnv iv avrn da-oupuav TroXXoK; 

OlKOiQ iv OiKiCL fJLiCt KiK^iiGTftiVOi^ > i;6a^£t) Si OiKCp TTa^O^ 

KU&ai kXuv « T>iv xotTfltAArAov avrci> ' xai Hroo Sii(TKi- 
^oL^-ai roLt; xMiq Tn^i ra^ olKHt;^ hX apfio^Hcrau; xa^ 
tKa^nv iKuvoiQ oiq Tra^aKUvrai * i^yov ^i eivai fJLiyi^ov 
iv^iCTKUV T€ ra^ xAug xai i(pa^fjLo^iiv avrag rou; olKoit;^ 
tit; dvoi^at ^vvavrai • vouS^ai roivvv xai rcL^ y^a(poLq h^tol^ 
dcroL^u^ HK d?Oiohv rcLQ d^o^fiat; rn vouorS-ai Xafjb^ou- 
VH(rcLQy n Tra^ d?0\,n?iOdV ix^orcav iv avraiQ SacrTra^fjLivov 
ro i^nynriKov. nynftai ynv xai rov dyro^oXov rnv roiav" 
rnv i(pohv rn (rvvnvai t«^ Quhq Xor^Hq iy9ro/3fltAAovTa Ae- 

yuv* d K^i A(a(A«yuev hk iv h^aKroi<; dv^^o^Tnvnt; oro^icu; 

?^oyoii» 



SELECTA IN PSALMOS. 193 

iilud a me fufceptum. Ac nonnunquam quideiq ve- 
ritatem aflequimur; nonunquam aut violentius per- 
runipimus , aut dicere aliquid videmur. Porro qiiod 
.fcriptum eft veftigavimus , non ita ut prsclare illud 
diftum contemneremus : Cum de Deo dicis , a Deo jum 
dicarir ; item illud; De Deo etiam veta dicerey nm me^ 
diocre periculum efi. Quamobrem.cum nihil fine Deo 
effe poflit egregium, pfaefertimque divinarum litera- 
rum inteliigentia; abs te etiam atque etiam petimus, 
ut parentem omnium Deum , per Sal vatorem noftrum 
ac Pontificem ^enitum Deum obfecrare. velis , idque 
ab eo nobis impetrare , ut im,primis refte quserere 
poflimus. Quaerentibus enim propofita eft aflTcquendi 
promiflio. Ac nefcio, an, qui ad illud via ac ra- 
tione minime contendunt, intereos, qui quaerunt, 
apud Deum non habeantur. 

Et foft alia. 

3. "pfalmorum interpretationem inchoaturi , pr«cla- - 

i riflimum documentum nobis ab Hebra^o de 
omni divina fcriptura traditum proponemus : dice- 
bat enim ille fimilem eflTe univerfam fcripturam divi- 
nitus afflatam propter obfcuritarem , quae in ea eft, 
inultis domiciliis uno aedificio conclufis ; unicuique 
domicilio appofitam clavim non ipfi convenientem, 
ficque diflipatas efle claves per domicih'a, non refpon- 
dentes fingulas iis domiciliis, quibus appofitae funt: 
opus vero longe diificiUimum effe, invenire claves> 
& eas cellis aptare , quas aperire poflimt : itaque 
^ctiam fcripturas abftrufas qujdem illas intelligi^ non 
aliunde furntis quam ab ipfis invicem argumentis in- 
teUigentiae 5 quse in fe habent difperfam exponendi 
rationem. Arbitror itaque , Apoftolum aditum hunc 
intelhgendi divinos fermones aperientem dicere: 
. Qua & loquimur non in doBts humana Jaftentia verbis^ 
Origenis Tom. VIL N fri^ 



194 E X O R IG E N E 

Xo^j^oi^, cbTC Iv hicLxroi^ Ttviv/Mroq TrviVfJLcirtK^i^ •»Tft/- 
jud/nKCL cvyx^iVOVTiq. 

Ktf/ /JcrreL •^oMflt avyx^tvm rn^ lv4X6og KGi/JiiVii^ fM-^ 

KO^iCriUUi^ TT^OQ rHQ TT^JflBvVrSKCOQ' f<g»/*€V8^, 

(pna-iv • 

4. Ei Si rcL XoyiCL KV^iH XoyiCL ctyvcLy d^^tov TTi^ 
Vrv^cofJLivov y hKifJLiov rif yfy KiKOLBcL^tcTfJimv hrramXa- 
(trscogy Kcu fjuira TfCLcrfi^ dK^i/S$iCLQ i^fircLcrfjnvcoQ ro dysov 
TrviVJUct ihrofiilS^Kiv cLvrcL hcL rcov vTm^ircov t« Xoysy 
fjmron kcls vfJtxt^ SscLcpivyrj idvcLXoyscLy Koiff m iTrs TroL" 
'acLv i^cLai y^oL^TfW II o^o^scL ra d-oi B^o/rvivg-ov fJ^iX^^ 
^« rvXovro^ yqcLfjifJLCLroQ • kcls rcLXcL hoL raro o <ro^f\^ 
\(pY\ * lcara iv ti fJtscL Ki^cLsoL Q wi TTCLQiXBif diro rn vofjuny 
icaQ dv iritvrcL yivtircLs. ov rPOTrov ycL^ iTrs tjic KOCfjLO" 

TrOSSOL^ « d-GiCL nXVfl « fJLOVOV iV H^CLVO) K€U iXsa> KCLS (Ti- 
Xj^Vri KCLS d^^OS^ (pCLSVirCLS is 0XO)V rCOV aCOfJLCLTCdV iK&iveov 

7ri(posrviKvscL y dT^cL kcls vn^t yrq Iv vXf) iunXi^i^cf, ro 
\kvro TriTrosfiKiV y eoqfJLvi vTri^fi^oLvn&cLs djro rs nXfsray 
fjLYin rcL (roi>fJLOLrcL rm iXoLXs<poov ^cocov ' 7ro?^cp Si TrMov 

KCLS rOL^ IvVTrCL^X^^^Q '^VXCL^ ^V CLVrOt^y iKCL^fl^ sSscO' 

fjLctrs AcL/SHcrifiQ iv oLvrffy coq Iv dXoycp crcorfi^iov fJLfin 
rcL rfiq yfi^ (iXa^ficLroLy htoL^CjO IvvTroL^Xov^roQ 't» nX" 

VSKH Tri^S rOLQ pS^OLQ KCLS rct (pv?9iCL KCLS T«C ivSiXOfJLi- 

y«C K0LD7rH(;y kols rcLc; hoL^o^cL^ rcov Trosornrcov nrcoc; 
^fUi^ V7ro?<oLfjL/2oLvofJLiv 7ri^s 7roLvrcov rcov If iTrsTrvostu; 
'ta dysH 7rviVfJLOLroQ dvcLyiy^oLfjLfjLivcov y co^ rfiQ l^rshhi^ 
anQ rnv thn^ dvS^^ca^rov gto^sclv ii^cLq 7r^ovosot:(; hoL rc^ 
y^OLfjLfjLOLroov ra> yiv^ rcav dvQ^a^rcav y AoysoL crcorviqsci 

iViO-^CLqKVSOLQ y OOq WsV ehriSV y iKCL^O» yqOLfJLfJLOLTS KoorcL 

To ivSiXofJLivov tx^fi Twc (TO^soLQ. X^^ fJLivr'oryi rov d^roL^ 
7rcL^cL^i^cLfjLivov T« KTsa-dvroQ rov Koorfiov eivcLs rcLvrcLQ 
roLq y^aL(pugy ^n^rc-iS-oLs orsoo^cL TTi^srfi^ krscica^ d^retV'- 
rcL rosg ^virs^rs rov 7ri^s cLvrfig Xoyov , rcLvrcL kols 7ri^s 
rm ygcL^pm" Wt St yi xa^s Iv t>i kvom rsva dvd-^co^rtvif 

* ^vViH 



SELECTA IN PSALMOS. igg 

/id in drStrina fpiritus ^ iis^ quss Jpiritu fercijfinntnr^ 
/pintaiia comparantes. 

Et imerjeSlis non pducis comparans Jmgulariter 

poptas beatitates cum its , qua plura^ner 

pojita fuerant ^ ait: 

4. Si aut^m iloquia Dofnint , ihquia cajia , argin^ 
tum tgnt exammatum^ probatum terra^ ixpurgatumfiptiisf 
^ cxquifitiffinia cura & ftudio Spiritus fanftus per mi- 
«liftros verbi ifta fubjecit , ne unquam nobis latere 
pofletratio, fecundumquam.divina f^pientia oipnem 
rcripturam divinitus datam , vel ad unam usque lite- 
rulam attigit: & propterea fbrtafle fervator, lotay 
inquit, unum^ vel apex unus e lege non prateribit^ do» 
nec omntafantj" Quemadmodum enim in mundi opi- 
ficio ars divina non folum in coelo & fole & luna & 
aftris apparet, per tota illa corpora permeans; fed 
etiam in terra , in materia viliore hoc ipfum efflecit, 
ut neque ab artifice minimorum etiam aniraalculo- 
rum corpora neglcfta fint ; multo vero magis & qu® ^ 
in illis infunt animae , quarum fingulae peculiare quid 
Jn fe acceperunt, quemadmodum in brutorum genere 
confervandi fui rationem : fed neque terra? germina 
contemfit , cum unicuique infit artificii quidpiam iti 
radicibus, in foliis, & in iis qui proveniunt frufti- 
bus, & in qualitatum diflTerentia: ita nos cenfemi» 
deomnibus ex afflatu fan6li Spititus fcriptis, tanquanjt 
ill^, quae fapientiam humana fuperiorem tradit, ma- 
^na-providentia per divinas literas hominum geneii 
Talutaria documenta inferuerit, &fingulis, ut ita di- 
cam, literis, quoad unaquaeque capere poteft, ve- 
IHgia fapientiae imprdflferit. tnimvero oportet eum, 
iqui femel admiferit, opificis mundi has eflfe fcriptu- 
ras , animum quoque inducere , quaecumque de crea- 
^tione occurxuut illiitf . ratiQn^m quairentibus ^ hasc 

N 1 ^^Aav^ 



'i9« ^ E X O RI G ENE 

'yo^miov T« TroiinTHrm oAa)v. ^«^e ^mv^ iTrei ^x eygiO"- 
^QfJi*^ cuTidv fioLcri^j-jUiov xritrtcog i xki rcov d?7ict>v iQ- 
/SoA^y flwgi^v. ivQcbh 7^5 oa^iov rov aicQ-cLvo/JLivov rfiQ dSri^ 
veicLQ T« 7€y«K^ if/xa>t^, x^i ori ri^vm^ Sttn Xoynq fJnrcL 
^TTCLavit; dTL^i^eiGLQ T€fif^gif^€y8$ iKKa^eiv ifjnv djjui/iXcLvoVi 
^icfi dvoLTiQiveLi TifV rarm yvcaa^iVy C^i^v ifjnv Iclv d^io^ 

^fL^iS^CO/XiV (pcLVi^COO^OVn TOLVrOL 'TTl^i civ VW %W%^C^ iTTi^ 

i^aroLfJUiV' Hrca roivw luti iv roLiq Q&iOLig yqoL^cUQ X^^ o^clV:, 
in '^'oTT^ct d^TTMeivrcLi iv oLuroiQ ^vcrcLTFoSoroL t^juiv d 
*7«v iyrcLYyi?9^ofJiivoi fjmcL to diro^pnvcLi /r« nt/ticrcivroQ rw 
^tjoa-fJLoVi iLOLici dviTTXcurcLV »( 3ta) Tr^o^r^iX^^y Avirca^ 
xw roLQ Tr^oacLyofJtAVou; v^ infjuov avrotq d^TTo^iaqy in ro 
iavroiv yt crvv&t^oQ TreiB-rrcoaav fjLtra ro rfi^^i^Larov roX^ 
fjLfifjLa rvi(; dfri^BiOLQ dva'7r%7rav&'aiy crvfJL^cavodc; reuc; 
vroL^ avroiq vTroQiar^ai Trt^i roav tjfirnfjuivoav y zai Tn^i 
fTcov ir^oaayofJLivoiV oLvroiQ dTro^vifJiarcdv* €i ya^ xaKei 
shv mrov ra dTTO^yifJUX/ra fjLiv&i y dTro^avroaiv rnc; B-io^ 
^firoQ ' 7ro(ra> oaicon^ov jiv fJL^vovrat; iiri rfiQ ivvoia^ rng 
TTgg/ Qta 3 dyro ro)V KnafJiarcov ra yivtfrinqyH Qico^nfii^ 
va j fxnSiV dS-iov Tcai dvotnov Trti^i ra rfiXiKnr^ diro^ 
(paiViS-ai 3-68 ; 

E» T« avrn &q rov d if/aAftov rofJCi<. 

E7r« Jf iv Tfi) TTg^i d^iQfJu^v rorrrtd Xfua^H d^iS-fJC^ Svv- 
afuv rtva ixovro^ iv roi^ wiv , fi futnX^^o^a/ro o 
rcov oAcov ^fifjnsqyo^ bc rfiv av^CLaiv > oTe fjiiv rn irav^ 
roc,y oTf S% ^^ T«v iv fj(^(Hy Tr^oa^tX^^ ^^^ **' iH^X-^ 
viv&iv dyro rcov y^a^cov ra Trt^i avrc^y luti Ivot; tjut^ 
uvTii>v. ifL dyvowTiov iv on fuii ro hvcu ra^ iv ^iaQfiKHQ 

(Si/3A«5 



SEtECTAIN PSALMOS. 197 

€adem de fcripturis occurrere. Sunt autem m ereav 
tione queedam , -quae natura humaua difl5culter vej 
nuUo modo invenire poflit. Neque idcirco accufan- 
dus eft omnium eflfector I^eus. Verbi gratia, quurii 
non ihvenimus eaufam , cur creati fint bafilifci, & 
alia venenata animalia: hinc enim fanftum eft, con.^ 
fcium imbecilli^atis generis noildL). quodque divina^ 
artis rationes , quant^bet maxima eas diligentia fue^ 
rimus contemplati , percipere non polEmus, ad 
unum Deum horum cognitionem referre, qui nobis 
poftea, fi digni judicemur, haec ipfa aperiety ad qu« 
mentem nunc pie advertimus. Sic igitur & in divi- 
nis literis videndum eft , multa ki illis recondita eflfe^ 
quorum nobis eft perdifficilis explicatio. Qui ergo 
pollicentur, poftquam a miindi conditore defece- 
runt, & ad eum, quem fipxere, ut ad Deum confu^ 
geruntj folvant, quos ipfis nodos exbibuimus;^ yel 
fuam ipfi confcientiam perlbadeant, uti poft tam in- 
fignem audaciam ab knpietatc definint ^ prout con? 
gruit ipforum inftituto ^ de quaefitis & iis , quse ob- 
jecla funt , dubitandi caufls. *Si enim ibi nihilomii- 
nus difficultates mainenti poftquam a divinitate defo* 
cerunt ; quanto fanftius erat in qogitatione ac fenfu 
de Deo inhaerentes , quem a creaturis parentem ac 
eflfeftorem contemplamur , nihil impium & nefariuiR 
de tanto Deo affirmare ? 

Ex eodem in i. Pfatmnm tomtk. 

Quoniam in numerorum loco finguli numeri yinj 
& poteftatem in rebus aliquam habent , qua 
ufus eft opifex omnium , interdum a^ conftitutionem 
univerC, interdum ad fpeciem^fingulprum confth 
tuendam : animadvertenda funt e fcripturis^. & per- 
veftiganda ea, qua& ad ipfos numeros nngillatim pd> 
tinent. Non igitur ignorandum eft veteris Tefta* 

N 3 \s^v:wx:\ 



198 tX Oftl GENE 

jSijSA»C> ^ EjS^flUoi Tct^^iSoeLo-t^ Svo lAt Atoorifi wrct^ 
i dqiO^iuLOQ r^»yf ira^ ctOroiQ ^osX^im Wiv y hx dXoiyaf 
^u^^t^f « • (ik ycf^ rtt x^ ^oiJc&id sia-ttycoyfi iox$i uveti 
§i; rnf ^o^iCLv xm ra^ S-&M iiSarf/jtajrcL roiQ X^^'^^^^^ 
^roiq ivrvTTHiuiVct roiQ dvQ^of^iQ^ nre» ^oiX^^^Q «ri^ 
^h rtiv (Topav rn 9wy Tuti ^rttye&yn «c rtiv yvo^a-tv rm 
ovrcpv rcL x^ B^iOTrviv^a, fiifi?ach 

^ l" I ■ i ■ L ■. ■ t ■ ■ JH » 

■^m ^ eti ehtoa-i ^o fii^^oi x^* E/S^cLiH^ aiSt* n 
^^' 7rctq*n/M Tt!VWi^hnyfiyqaftfJL%viii3 '7rctqcL.i%Bl3qeti^ 
fi^ ehro Tifc d^Xfi^ rviQ fii^Xn Bgifo-iS-, oTSf WiVy 
%v ciqXV" ^oSo^y OtMbAM)Maid-j ox^ Srii, reunet ret 
evo/Aa/ret. Aivmxovy Ouixgtfj zoLi ImaMinv. A^iBftoiy 
A/tftttr^Ko^hifJb. Aivf^ovofjiiov^ EMs dSh/Bet^ifJt, y i^ 
roi 01 A070K h\m^ vloi Nauir^ I^vo^f /Ser Nki^. K^/- 
TOi» Vn^y trra^ ttvroi^ iv m ^(ptrifJL. Bcta-iXGiOff 
w^onny iwr%^^ Trct^ ^tCroiQ iv y ^fJumX dfoxAn- 
^oc* iBcta-iXeie^ r^irvi , rtraifrfi iv ivi OvetfjLfJnXtX 
Lwui^y onri^ i^iy fiata-iX^ct ^ctviS. TUt^ctXiHTrofJt^ivcav 
w^omiy Smri^ iv iviy AijS^yi etictfjufjty oyn^ i^t Ao- 
y>i nfJLiqcdv * I^S^ctq Tr^omro^ xeti Stvn^oi; iv hiy E^dty 
tn fioild^o^. iS^iSApc ypcL^^Vy 2Kp€g d-iMi/iA. 2o. 
AoA^fToc Trct^oifjbictiy Mio-Aw3*. EweAif o-iarwc 3 Kft)«- 
Afd*. cf^ftet fa^fjwroav:^ Zig dar^i^ifjf^. VLaaiotqy I^ 



rac 



SELECTA IN PSALl^jOS. 19^ 

menti libros, ut Hebrsi tradunt, viginti &/ duo. 
quibus sequalis eft numerus elementorum Hebi^aBp- 
■) ^ rum, non abs re effe : ut enim du» & viginti literae in» 
fou trodu£bio ad fapi^ntiam & divinam doftrin^ his forr 
iQis imprelTam hominibus efle videntur ; ilc ad f^- 
pientiam Dei & rerunj notitiam fundamentum funt 
atque intrpduaio libri fcripturae duQ & viginti. 



reof 



4^ 



E COMMENTARIO IN f SALMUM 
fRIMUM, 

Sunt autem viginti dup libri juxta ^ebrasps hi: pri» 
mus qui 9 npbis Genefi^ ^icitur { ^b Ilebraeis aur 
tem ex ipfius Ubri iqitip defupitagp^sUatiope vpcatu]: 
Brefith, quod idem e(^ ac;, /ip friti^tpifi. £xodus deipr 
de, Hebraeis VeUe^mpdh, id eft, l/it^ funt nomjna^ 
Tertius Leviticus, HebrgBis Vaicr^i^ id eft, Btv^ca^iu 
Quartus Nupieri, Hebraeis Hanimifphecodim, Quintiuj 
Deuterodomium, flebrasi» Helle tiaddebai^ipi , |d ^, 
Hac fmt verba. S^xtu^, Jefu3 filiu^ Nav^, Hebrsi.c^ 
Jehofue ben Nun. Septipaus, Judices&Ruth, unicfl| 
volumine apud Hebraeos comprehenfi, qiipd apppU w^ 
Sophetim. Ottavus, Regnprum Hberprimus&fecun- 
dus : qui ^ud eo? upiQupi volupien conftituunt, quod 
diciturSamuel^hoceft, VoQatusa Deo. NonuS)Ilegn(h 
rum Ub jr tertiuj & quartus, quos ipfi etiam in unum vps 
lumenredigunt, & Vammelech David indigitant, hpi; 
eAy regnum David. Decimus, ParaUpo^ienon Ubeii; 
primus&fecundus, uno apud iUos cpntenpi voIupiiQ^i: 
quod vocant, Dibrehajamim, hoc eft, Fe^hadierum.^ 
Undecimus,£sdrasprimus &fecundu^, quj apudeof 
unicum conficiunt Ubrutn, quem voQ^nt Efra, id e((y 
Adjutor. Duodecimus liber Pfalmorum , Hebrapis S(Eh 
pher tehiUim. Decimus jcertius Proverbia Salomonis, 
Hebrjeis Misloth. XIV. Ecclefiafte?,HebraBis Coheleth, 

N 4 ^"^ ^ 



loo ItX O RIGE NE 

It^ifMd. £iwtm\^ A^yafA« UtjkimK^ U%^wK. lafis 



<t A AUO T d. 

Majta^iOQdvv^ ig hz iTro^^n iv jfoA^ dtnlBcofy z.t.%S} 
Ihiat ^X^m eimi 'i^dA/Jbeav d^X^v^ w «rw w jwt- 
^a rov jiAMni^ dv^o^f/rH iw fMbxa^ttrfMV Ti^HX^oWx 
Ttak T»5 iTmmiq. amJt» «i^ dyroXJf fMV^roat X^^^v^ /t^sAsT^ 

^ TT^^lW OW /S8ATWa>r> 3B^# T>^ I^O^^aN^W Tlt 'TPgO? 

fnasQ ei^nrai tmo 2oAflsjfcw»wo? yVwS^ fuAor Tff^iv- 
fmov TTO^a rat; hi^oSni; nitf via/rmj 0VTO)f Xtr^m hi- 
, j^o^ntodVy m vofM^ SiaMKTtKm ^as^^o^v ^ » ^vX» Tca^Trot 
/m nra w^onyy fiwa hyfJLasra^ pjM^a h ai Af^^> x^t 
nra ps^ra. ' 

Hh avrisS\ BaAir do^cav' Wf Xoynrfjco^ ifjmd5rr\^ 
m^roi^ Tr^yfiacTi rov vhv yr^ocr&idfim*^ «» «TTfe 
A> dv^arTro^y aAA* fltwt^, ot/ 'tt^^ dywoQ xat tto^ 
Aotc iwe/ A^/C^ 'rflftc vTTi^ dqirfiQ zakGi' itai jS«A€Tfl« 
xdi ra^ yvvanta^y dpptvcamq xai dvS^voLt; eivat. fMt^ 
xdqiornQ hy ^^X^ aTraS-aa fMra yvaawg rmv dv- 
ro^v d^nQsQ. xadt^^a XoifJLm Wi Ao^/xw^ '^X^^ «f^^ 
Jt^^e/rif* naff m xai rn^ dXXng SiSa^rxei' xai vo- 
fMxoi y ol xai xM^rwv dv dai^iu; xat Ao//uoi> xcu 
dfjLa^rcoXof. 



Ikai 



SELECTA IN PSAtMOS. 201 

XV. CanticuinCanticorum,Hebrais Sirhaffirim.XVL 
Efaias, Hebraeis lefaia, XVII. Hieremias cum Lamen- 
tationibus & epiftola, in unum compaftiis volumeii, 
quod ipfi vocant Irmia. XVIII. Daniel^ HebraeisDa- 
nie). XIX. Ezechiel apud Hebraeos Jeezchel. XX. Jol;>, 
eodem apud Hebraeos nomine infignitus.XXI. Efther, 
quomodo etiamHebraei vocant. Extra horum ccnfum 
funt libri Maccabasorum , qui infcribuntur , Sarbet 
Sarbaneel. 



P S A L M U S P R I M U S. ' 

BtatHs vir, qui non abiit in €mfilio impinrumy&t.'] 
Quodnam aliud oportebat Pfalmorum effe ini- 
tiiiim, quamillud, quois, qui in Salvatore erat ho- 
mo, beatus fimul praedicatur & laudatur;* quod a mar 
lis abftinuerit, magnoque animi ftudio egerit mehora^ 
& fimilisfaftus fit Unigenito, qui fapientia cum fit^ 
lignum quidem vitae in Proverbiis diftus eft Salomo- 
nis, nunc autem lignum plantatum fecus decurfus aqua- 
rumy orationum nempe, quibus aliquid percurritur, 
queeqiie lege dialeftica dividuntur: cujus ligni fmftus 
funt pra;cipua dogmata; foliaautem, di6tionks & 
veirba. 

'. Ejuidem;'] Confilium impionim eft ratiocinatio ma- 
le afFefta, qu» fenfibilibus rebus mentem illigat. Non 
dixit autem, beatus homo^ fed, beatus vtr, quoniam^ 
ad praelja, decertationes & pugnas pro virtute fufci- 
piendas hortatur, vultque mulieres & mares efle &i 
viriles. Eft autem beatitudo apathia quaBdam cura' 
vera i;erum cognitione. Cathedra peftilentia& peffl- 
jnus quidam rationalis animas habitus eft , quO' aljm 
docct. Qui funt a lege , eos forte vocare poterfo 
iropios, peftes & peccatores. 

N s ^ 



aoft . EX ORIOIJNE 

?^ifim 8% iKGLd^io-tVy X. T. s,] Ttv4mg r^s(t i^w nroi 
7flW Twv «gPCw' «'^i iTTfltyyeAAtTcti Ti? aAjjfl«av, ctAA' 
im; eTuPciy» «wov fxJ«c "To/^ fia/TdiOiq xaa dv^ifta^oifi 
'nravTfi SicLXayitrfMiq rn^ xeL^^et^ «ut8 ^ix^iv dXoiyH /So- 
(nuifjutjro^ (pfg€Tflw, «;jj l^^trxa^^d »^' hrtqei$o/MivoQ Tm , 
xtfi ^iflt T8T0 » xaQi^ofJi^o^ o^i^ Troqtv^oi Mytrai iy 
T>| /8«A9 Tw dat^v. iv ok jiiiMvOVT^ Oi dcrt/SciQy H 
fjLtTa, ^oxao^ng erxeij/fac Tr^OQ^i^Xov^at ^ ocra vofJn^tTai 
To/c dira^hvTOi^ xa>^j Byi^tvovTtf;. w fv t>i d^fiQua h" 
xc&v Wavoi' « awtTcfc tw rfAifflw hSaa-xahiav ^is^y d- 
/uagT6)Ao5 iwr* dfjLaqTa>?<o^v i^^v j, IJnTcov TO)y vofjn^o^ 
fmm iv d?\3/^ieL eiva^ Tnq X^*^^^ > *^/ ^ta thto iv 
oieo otfVTm W^muof. n xara to t^/tov tw fv t>i Trqo- 
nufAtvif At^ffi Tn^ yqa(png iv ^^tviia-i Ticn Jb^ftcw/ Tav- 
T^ vyro^^jofjtfiojvo^ $ivai To^AndH^ ^no^/v dva^TrtTravS-ai y 
xai HxtTi xipf^w wo^tiOQ w ^aa-tcog^aXdff^ ^* m^itX^" 
tni^ Tn fMmTr» woTt 7rrT?^qQ^qtifA4VH yrt^i Tm y^afi^ 
fjua/Tm. xai ktoc iTravairavofJtwd^ th xaB^q^ to^ At/- 
fjLOiVofJtsvm xoQ-t^tTOi. xaSr m h w Ao/Juo^ Trqoo-fiyo^iay 
xa/ra THTm xai w ;cAtt»fltr>ic w daxoTrco^ Traqa to/^ 
«Tf^o/^ «gHTflt/, xAfoa^cr/ ^otg t«5 Ao/9r«C3 **/ ywatA/- 
^flt T8^ xotra Tov tJy/if A070V •^fTr/^^fi^xoTot^ 01 iv.tavroig 
aoipoiy XM ivooTripv iavTm tTri^fjLovtf. 

AAA' if Iv reo vofju» xxfOiH to Qt?^fjia ovth i xai iv 
T^ vo/JUf> avTH fJtt?itTncr$i fifjutqaq xai vvxro^y x.t. t.] 
MfAfT^ft Tov vofjiov xv^ni nfJLtqag xai vvxrOQy hX Ta% 
?^tt^ TH vofJLH Pc^g/c Ta>v xaT avTa^ i^m ek to fJLvn- 
iJLOvtvffcu dvaXofJLlSavm y d?\Xa xai 6 Itt/ Ta xotTotAAn- 
Afli i^a iqXof^woq fM^itmxoot; awmy ic^ ^ia tw^ en/vf- 
;t«5 rm xana tov vofjuov i^ym fJUkKvrn^y ytvnTat tvXt^ 
^fig y dTroSiSn^ irarra ra iirifia?iXovTa to» xara tov 
fOfijov TfA6/a>c ^iiifTi. «Ta>c ya^ l^ot/ oiJvaTov to J/' oAnc 
Tn^ nfJLtqa^ xai^vvxTo^ fJitXrrav tov th B-tn vofjLov eht 
yt^ itrd-itiy eWt Tnveiy tsTt yrav oTinv jr^aTTu xara 

TO 



S^LECTA IN PSALMOS. 203 

Eiinvia peecatorHm' mn ftetit ^ tf m catheita fefti^ 
kntia nm feiit\ &c.'\ Generatim tria fuat: vel enim 
oninino non profitetur quis veritatem , fed, ut fors 
tulit^ feipfum vanis & inexploratis cordis (bi cogita* 
tionibus tradens, inftarbrut» pecudis fertur, non 
ftans neque re quapiam innixus , & propterea non 
fedens : qui quidem in confilio impiorum abire dici* 
tur. Porro impii ad confiJium ne in fpeciem quidem 
confiderate accedunt, fed quaecumque imperiti bona 
exiftitpant , ea feftantur. Vel qui in veritate vide» 
tur ftare, non autem fecundum ver^m doftrinam vi- 
vit, is peccator cum peccatoribus eft, eorum, qui 
in veritate eflTe putantur, deteriores quaerens, & 
propterea' in via eorum ftans. Vel juxt^ tertium ge- 
nus eorum , qui propofitis fcripturse verbis comme- 
morantur , qui falfa quaedam dogmata vera efle pu- 
tat, is in illis ait fe requiefcere, nec fibi ampliui 
opus efie, ut ambulet aut ftet ad illius fere inftar, 
quem facrarum literarum nunquam fatias cepit. Hic 
requiefcens in cathedra peflilentium fedet. De quif> 
bus autem vox, peftitentiay praedicatur, iis non fine 
confilio altera, ierifitr^ ab aliis interpretibus tribui- 
tur. Reliquos enim , & maxime eos , qui fecunduQi 
fanara doftrinam credunt, derident ii, qui in feipfif 
fapientes funt , & coram fe prudentes. 

Sei in lege Demini volmtas ejut , & fn lene e)us me^ 
iitahitur iie ac noBcj ijc.'] Meditatur legem Domin{ 
die %c nofte, non qui vorba legis fine operibus fu« 
tnemorids mandat ; fed qui meditando pervenit ad 
operaipfis confentanea, donec per afliduam operum, 
quas lex praecipit , meditationem promtus efficiatut 
ad praeftanda omnia, qupe fecundum legem perfeftf 
viventi incumbunt. Sic enim fieri poterit, ut quis 
tota die ac no£):e Dei legem meditetur. Sive enim 
comedat, five bibat^ five aliud quid faciat, jutlift 
quod didum eft a diviz\o Apoftolo, is qui eiusmodi 



104 EX O R I G E N E 

^av 5*«» 7af0i« TO/«TOC * ^r* ata/ iv T6) t« uttv» noLiqeo 
xcLTOL To ^eoy ytvofmH Tt\^ tt^oo-oX'^^ *^' Itt/t^tov ^3-flt- 

VHCrmy 7LeL$ hrS TCLQ ^CLVTQLCrSCtQ TCLQ iv CLVTa>. hoL THTH 
AvgTflt/ Xflt/ Tflfc TTOL^CL TCp chrO^O?^ dTTO^HlUL^VOL AiyovTi • 

dhoLXeiTrTOd^ yr^ocrivXi^i* ttojc Jol^ zonuioo/jLivog ^ts^ 

^V^tTOLiy XOLi TT^OLTTCdV T/ TfltfV $i<; dv^^OmHQ atfltSTIJWV- 
TOOVy fi TO \0LVTH aOdfJLCL ^^OLTTiVO^l d?7iOL JLOLi hri T«- 
TH (pOLfJLiV OT/ Xilt^CLyt TT^OQ QtOV y KOLi OUTGi CLVTOV TOb 

TLxtyhi^ob Tr^oKOL^jufjLivoq hri To Tra^oLj-X^v TfA«OC> 

^Tfltt^TCtTMfiTflt TOV A07OV TTOiciVy fl^t TFCL^dV OLVTS TTqoL^ 
^iV ivX^V iivai. ciiTTriq h^Tfi TH jUfASTfltV TOV VOftOV 8» 
d/Jii?^T%OV T« CLVTH TH i^nCHy HTO)^ HZ flt/UfcAWTgOV OLVTH 
T« i^KCOg iVXiOr&CLi y hr€i fJLiMT^V Wi KOLi tvX^Cll 
TT^OLTT^V OT/«V KOUTOL TOV VOfJLOV KV^iH. hrifniO^^ Si Ti^ 
€i KCLTOL VOfJLSQ dvOLJC^Q lifJLt^OL fJJiV SiJVOLTOLi MytS^OLi if 
din^i^OLTOg ifJLC^V KOLTOL^OLai^i VV^ St if Tn^i^aTiKfl^ hoL 
TO (TKvB^^OdTrdTt^OIV ^ S$i h Iv T^ VOfJiCd Tr&i^OL&OU ^OLiy 
H flOVOV OTf Tflt t^CO^tV ^fJLiV HK dvTiTT^OLTT^ y d?9\A KOLi 
OTg TOiQ KOLP^fJLmSQ TrBi^OLa-fJLOiQTri^iTfiTrTOfJLtV. 

Kflt/ l^flt/ OOQ TO ^VXOV TO 7rt(pVTiVfJL%V0V irOLPCL TOLQ 
Si%?^oSsQ TCOV V^OLTCdV 3 TOV KOL^TrOV OLVTH ^OOtTei tV KOLi^ 
, qO) OLVTH' KCLi TO (poMoV OLVTH HK dTroppVfiCrtTCU* KOLl 
TrOLVTOL OfTOL dv TTOiyi y KOt/ttVoSa>By\tTlTOLi y K. T. €,3 MiTCL 
TOLVTOL TrCL^CLMl-JljOi^fLiB-CL TO TTOL^CL TH AltfAflt Af^O^fVOV, 
/t^f TfltTTf^Tf V/*eVOV . TToflfV ^flt^ TO ^VXOV y TTt^i H 6 AO- 
7OC y fJLtrOLTrtCpVTtVfrCLi tTi TOLiQ TCt)V vSoLTCl^V J/flt/^gO^f- 

criv ; II 7fltg tppi^coKOQ iv Tcp TroLTqi y hr tvtqytaicL TroX-^ 

AOJV /ItfTfltTre^UTf VTflt/ 3 «5 TO KOLi d?9iHQ fJLtTOLXOL^eiV 
aVTH TlfC ^KOVOQy TW^ XfltTflt TO ^fTflfTTgCpUTfVfl&^flt/ Afltyt^ 

(BavoiuLtvfK; • hX ot/ hk Wiv iv to) TraT^i , ig^i ya^ , d?9C 
OT/ KOLi Tra^ tTt^oi^ ytyivYiTai. i xfltfl' gTf ^fltv l^/^oAnv n 

^VX^ Ir/ T« O-WTW^OC 3 «vlAflt/8gV> IVT€U.^V /UgTfltTf^V- 

TtvfJL^vn iwi Tov Traqa^&iorov y otth KaiTo tvayytMov (pn* 
syp aurov /irrflt to TrcL^oq ytyovtvai^ ^iYiyHjuavov avrov 



SELECTA IN PSALMOS. 205 

eft, omnia ad gloriam Dei facrt, ita utfomni etiam 
tempore» qui pro neceflitate fumitur, attentio & ad 
ipfum pertineat, & ad phantafias, quas in ipfo oc<- 
currunt. ,Hinc folvitur illud apoftolicum , de quo 
interdum ambigitur: Sine intermfjjione orate. Quifiet 
enim , ut dormiens , aut humanum aliquod officium 
praeftans , vel corpus fuum curans quis oret ? At 
vero perfeflum etiam dicimus clamare ad Dominum, 
ipfumque poftuiando ad opcima quaeque concedenda 
invitare , dum omnia facit fecundum rationem , ita 
ut omnis ejus a£iJo fit oratio. Quemadmodum au- 
tem in nleditatione legis non omitteqda eft vocis 
iftius proprietas , ita quoque minime negligenda eft 
proprietas orationis , cum meditari fit precari , ut 
aliquid faciamus fecundum legem Domini. Adver- 
tendum vero, num juxta leges Anagoges dies qui- 
dem tranquillus , nox vero calamitofus nofter ftatU3 
dici polTit propter tetricitatem. Conandum autem, 
ut in lege maneamus , non tantum quando externa 
nobis non reludantur , verum etiam quando inten* 
tationes incidimus. 

Et erit tanquam lignum , qnod plantatum eft fecus it* 
curfuf aquarumj quod fruBum fuum dabit in tempore fu0^ 
& folium ejus non deftuet^ iS omnia quacumque faciet fnro^ 
fperabuntur,&c.'] lllud pofihac perpendamus, quod 
Aquila , tranfplantatum , dixit. Unde enim lignum ^ 
<ie quo fermo eft , in aquarum divifionibts tranfplan- 
tatur? At vero poftquam in patre egit radices, ad 
benefaciendum multis tranfplantatur, ut aliiquoqqie 
illius imaginis participes tiant, imaginis, inquam^ 
^uds in ipfa tranfplantatione accipitur: non quod noo 
•fit in patre (fi quidem perpetuo eft) fed quod apud 
«lios quoque fit. Quod fi aliter interpretari volue» 
ris^ lignum eftanimaa Salvatore afllimta^ quas hinc 
in paradifum translata cft , ubi poft paflionem fuiffe^ 
4Sc poenitepti latroni narrat evwgelium ipfiun dixiiTef 



to6 E X 'O RI GE Nj: 

§iqniuv6u T^ fJLfrMOfia-eLvn A>?r>f * (ni//^ov fjtir ifjts iaif 
Iv T^ Tra^aiei^ro^rad-ui. f^rrdTn^pvnvreu h ixsiy ivct 
oi d^iot a-w ^t^a> eivat , (poyrtijoifVTat thr avrH Ta> Tng 
yva>oruiOQ (ponta-fJUfy Tr^oxoTTTOVTiQ iv Tif ro^ ovto^v d-^oD^ 
{iflt, xATa Tnv a-opav th 3-««- TavTaSt oto)^ ^^ei?^- 
^afjLiVy tTrciSn zv^ie»Q iTfi hvS^m Myrrou to (pi^&iv xog- 
TTov ' To ^i ^tiiovat fM?9\x>v ifjLx^X^^Q cL^fioijHi aai rav^ 
Ta ?^tKotg. i^nTviTiov Si ci i^t zod^oq Ta> 0vAa) twc ^m^ 
Tu xa^H • Xiyeiv yaq tw a^o^utv xaqwov Tron fjun ix^v^ 
sX oa-tov * Sto HX fJgyrToi, o tov xa^ov avTs ivryx&t iv 
xa4^q> avTHy d?0^ 6 tov xjopttov &juth ^M^et iv xai^e^ 

UVTH* Xat^O^ Jf aVTH TH itioV^y If TH P^fJifiaVOVTO^ 

Wtv r^tTtiS^oTn^. oflTor 705 to ifTr avTt»y irotfjLov i^tv 

^Ui itiovat Tov xaqTrov avTH. ei ya^ thq otxovofjcHq 

^oyd^ Qi\Gi TTtgiiQ ehcuy xm ^ovtfJUHQy nXt aTr?^ h- 

^VTaq To a^tTOfJLtTqtov TotQ awoH^JOt^ y d?X iv xatqtio h- 

jbyTO^ r iroffod fJtaihKoiv n &o^ta 7rtTCi>Q dfjca xat ^ovt- 

fjLOd^ THQ l^tH^ oixovofJLna^H xaqTrHf ; atho^ Si xai^o^ 

i^t TH StSovatj coavn^ xcu t&> ^MfjL^avovTt th Xa^&iv. 

Tt h To (poAAov Tifc ^odn^y THTiTt Tw^ oropo^y Hx chrop^ 

piva-ovy xaTtS&tv d^tov hx fltAAoStv ^e Aa/S^v avTo 

i^tVy n fierqto^i rot^ ^o^txotQ iTrt^tar^avTac» ^nAov 

^ oTt iteuTH^ xa^Trnq ra xa^Tro^oqa %vS^a 6 SnfJUH^-^ 

, 70C ix%Mva% fi^xL^a-at , 8t h^ ra ix^votq }^$iO)Sn xar 

i^Traxo^iHdTia-^Trrprotnxi. X^^ ^* a-xrTm^ Tott; xa^otq 

Tnq dvro rm ^uAA^v, (pvXax^n^' ivixtv . TOUTa hv xat 

l-jr/ Tn^ Tri^ rm ohm a-o^ta^ i^tv i^eiVy iv if ra yrav^ 

Tflt d Tm oKodv SnfJUH^o^ TriTomxtv. d fjtw yao Tr^on^ 

'^fjL^co^ ytviraty d Jt xar iTraxoP^HSna-tv y Sta ra 

Tr^owyHfJLtva. monynfjijwcd^ fjm ya^ to ^joytxov tju>ovy 

^ta h TWf avTH Xj^9tav xmvn y xm ra diro m^ yng 

^ofJLnva. fjmyroTt hv ci fjm Xoyot Tm Tr^onyHf/Avcog 'V€- 

yovoTmy ol xtt^ot eio-t th SivSi^ rng &)ni; ' rm h ota 

iTOvTa xrtS-iVTm > ra (pt/AAot^ cov hSw fJLO/ratov i^iVy 

/iit i^HdtvciS-at Travm d^tov co^ iVTtA^^ ha lAflij Trt-- 

mrHfy MtdyroppMjjm ^HqHfjtavav. jtadirujfutP^v to 



SELECTA IN PSALMOS. ioj 

Hodie mecum eris in paradifo Dei. IIluc autem tranf^ 
plantatur, ut qui digni funt efle cum Chrifto, in re- 
rum contempkitione fecundum fapientiam Dei profi- 
cientes ab ipfo cognitionis luce illuftrentur. Haec 
autem fic expofuimus, quod ferre frutium proprie de 
arboribus dicatur, dare autem ad animalia rationabi- 
lia magis pertineat. Jam vero quaerendum eft, an 
ligno vitaB tempus fit ferendi fruftus : nam afferere 
fapientiam aliquando fruilus non habere , nefas eft; 
Quare non diftum eft, quod fruftum fuum fert in 
tempore fuo^Ted quod frulttum fuum dabit in tempore 
fuo, Tempus intem dandi , accipientis eft aptitudo, 
Ad ipfum enim quod adtiriet, femper dare paratum 
eft. Si enim difpenfatores Verbum vulc elfe fideles 
& prudentes , ita ut non fimpliciter confervis dent 
demenfum, fed dent in tenipore, quanto magis fide- 
liter fimul ac prudenter proprios fapientia difpenfa- 
bit fruftus ? Idem eft illi tempus dandi , quod ei , quf 
accipit , accipiendi. Quid fit autem folium Ugni vi* 
tae, id eft fapientias, quod non defluit, confidera- 
tione dignum eft , fed aliunde illud non licet accipe- 
re, quam ex aliqua rerum phyficarum peritia. Con- 
ftat opificem ob fru6his pracepifle , ut arbores fru- 
ftuofae producerent fruftus , quorum caufe, qua il- 
lis utih*a erant, confequenter fecit. FruAus ut con- 
ferventur , indigent foliis , quibus tegantur. Haec 
in ea , quae univerfis praefidet, fapiefitia videre eft, 
in qua omnium opifex cunfta fecit. Alia enim prae* 
cipue fiunt, alia fecundum confequentiam ob praeci- 
pua. Praecipue animal rationale , ob commodum 
autem ejus befliaB & fruftus terrae. Forte ergo illo- 
rum, quae praecipue fafl» funt, rationes fruftus funt 
ligni vita?; eorum vero, quae db illafaftafunt, ra- 
tiones folia funt , quorum nullum inutile , nullum 
contemnendum tanquam vile , Qt pra? incuria cadat 
& defluat. Id adhuc potiore jwe did ppteft de his^ 



sog E X R I G E N E 

f^n^' xieti "^avra bcrct df iroiri iUirtvoic»di/mrai » i^i 
ya^ ^ nva dmyKOLiA xaraX^tKrcurQcti itai Tracn rotg 
fx ra dxoP^S^fjuLroQ ytvofAtvoiC • Ka^yrog ^ t« ;tgi^« 
ik dv 'TT^onyHfjnvag w ^iSacTKa^ia ^ « ro^v nfjLioiiri^w 

na^iiiq X^mrai o/ dvS-^oyrroi , cptyAAoi^ ^6 Tflt poa^Kfr 
fMLra. aijvarov ii Kai rnq y^acpfig ko^tth^ nvaLt; Xty^v, 
fit; iiiKafJi^avwiv ol X^itu»r%^oi' ^vAAap ^t oIq T^Kpov- 
ra4 oi aTrAs^tqoi. rs dt fMxa^il^ofjLtVii » Kai dfJLoicafjLt^ 
f« rco f uA» ri/]q ^can^ » xa^oc; fm Atyoiro ra 7^^0*17«- 
fjLtva t^ay otov tuTrouay Kai ^rtqi mv oro^iav dcrXo^a* 
^AAet it ra fiicanKa avra KivtifJLotra > iidt ravra d^ia 
uara^^oveia-Q^aiy n^t dyroppm rcd fitra 7r^o(roXyi^ kcu 
«2; So^av Qtn iravra iroietv. nrm ya^ Trav oTi^v rcav 
yr^arrofJLtvcov thr aCrn KOTtvoSHrat. 

OtiX ^*^^ oi dcrtfi^i^ oAA' 1} «c X^^^ ov tKPprrei 
dvtfJLo^ fltVo Tr^caa-caTrH rnci yfi^yK.r.t.] Ov^ ro tfi aU 
uov dvtSiTr^^eoa-t rnv Af^iv> nrt rct>v l^fJLfivtvr^ov Q^eiQ. 

Aia T8T0 HK dva^vKrovrai da-t/S^tg tv KPtaei , x» r. €. J 
EvrtvQtv Oi d^r^^tqoi rcav Trtwi^srtVKorcav o^fJUOfjLtvot vo- 
fjLt^nTt rag da^tfiet^ nng dva^ourtotx; fjui nv^tad-ai ^ n 
voHvrtq Twv dvai^-acttv» kou irc/ra^Tryw twv Ki^tatv ^^vra^ 
ijafjitvoiy H Travv a^c^mti^ovrtg^ Kciv ya^ SoKHatTr^t^i t«- 
T«v dTro^patvtad-aty w ^aawfoq av^Hi; htAty^tt ra t^nQ 
dKoXH^cdc; aco^ttv fJkn ivvafjutVHc;* iav hv TrvvS-avcofJbed-a 
Tivo^ avrcAV w dva^ok^tc; ytvtraty dyroK^tvovraty 6rt roav 
(TCdfAarcoVi m vvv irt^iKttfJt^a. dra TrqoortTrt^corfiaaV" 
Ta>v nfJLdov Trort^v rt\(; Honac; avrodV oAh?> n nXi'-» tt^^v 
/Saa-avtaat MyHortVy 6n o^. tav St irqoa-aTro^yiacafjitv 
trvfJLTrt^i^t^ofJitvoi rTf dKt^atorviri avrcoVy (^ a^vvava^^ 
ctrat ra chropptvaavra iv <pAt/iorofjnat^ aliuiaray xcu 
ai a^a^Kt^y Kat cu T^i;:^^^ «i irtjoirort ytvofJitvaty i fJLO^ 
vat ai Trqoc; rtf i^oScp d-Xi/Bofjitvai y «5 to rc^ Q-tco wotttv 
d ^HMrat Tr^o^qtX^frtv ,. ol ^it ytvvatortQOi aurcovy Iva 
fjiM dvayKOLi^covroi ra avra atffan-a, q-vvayayuv rca 

koycd 



SELECTA IN PSALRlOS. ao^ 

(jus fequuncur: Et Mmiaj qu^cumqut faehtf frofpirm- 

buntuu Licet enim ad quasdam neceflaria uti etiam 
Dftinibus^ quae ex confequentia fiuht. Frufhi? Chri- 
fti erit ptt&cipue doftrina^ qtfae fbrtiorum cibus eft; 
folia vefo irrationabilium efca. tJt frutlibus utun» 
tur homines ^ fic foliis bruta« Quosdam etiam fcri- 
pturae fruftus dicere eft , quos accipiurtt ratibnabi- 
lioreB \ folia vero ^ quibus nutriuntur fimph^ciores. 
lUius , qui beatu^ pi^dicaiuf , & lij^o vita^ compa^ 
fatiif I, fruftus dicl poflunt J^faecipua ejus opera, id» 
fiDirum^ quicquid boni agit, & amor fapientie; f4> 
lia vero ftudia^ quas ad vitas ufum attinent, quae fih 
Dey nec ut eonteronantur ^ nec ut decidant, digiit 
funt ^ modo intef im accurate atque ad Dei gloriam 
<)mnia faciat Sic enim omnia^ quia^cumque faciee^ 
pfofperabuntuf. 

A^ fieimfU^ fii tmjnam fuMss ^tiem pr^icitvm^ 
tuf^ erc»] Neque hebraicus textus geminat illud^ nm 
Jki heque uUus intefpretum» 

lde9 mn nfitrgtnt impii injuiici^j fyc^ HoC igitut 
loco^ qut M fidelibus fimpliciofes lUnc^ maxtmeflre- 
ti ^ impios negant feftirred^ionis compotes ftituros^ 
neque quid per refurreftionem intelligant , aut quale 
fibi judtcium fingant) fatis explicant» Nam etfi (bam 
de his fententiam pronuntiafe videantur^ ex ipfa ta* 
men inquifitiofie conftabit) minime illos, quds con* 
fequeiitia (lint^ polfe fervafe» Quare fi eos interfo- 
gemus ) cujusnam reflirfedlio (Utura fit \ eorponun 
litique refpondent^ quibus modo circumdati fumust 
fed inftantibus nobiS) totiusne fubftantiae, necneef^ 
fe debeat^ antequam diligentef e^pendant, totlus 
efle definiunt. QuOd fl nos ^d illorum fimplicitatem 
accomodantes itefum dubitando pef contemuf , num 
una ftnguis ille reftituatur^ qui fe6ta identidem veitt 
defufus eft) nec non & caro omnis, ac pili^ qui ua« 
quam enati funt \ ^an ii dumtaxat ^ qui fub exitum 
Origjsnii Totb. f^l tic^^^rsxs^ 



2to EX ORI GENIE 

?ioyco dTroT^^aTUi ehroKqiSTiveu rm ercofMrm v/uu&v avf'^ 
i/Bfii (pa^i ro hn rO^ jniuu»v dvaTna-tS-cu a-a>/xoL. Tr^ofT" 
fpro^McLfMV h SicL ro r^i^^rm eivoLi rnv a^co/jutriKnif 

' ^va-iv 9 KCLi roicwra cSa-TTtq ^ ro njtcmgor a^cdfM cu 
rqo^cu xa/rcircLrrovrcLi ^ xeu fj^tL^aJ^^i rct^ o/uo/o-t 
TMTflt^, srcoQ KCLi rcL li/jLtrt^ot aca/jutrct /JitroL^cL?^ovrcLi, 
. zcLi Iv roii^ a-ct^Kofio^oia' oIcovoiQ 3 Kai Qfi^iOi^ yiyvovrcti 
fjti^ft rm \kmvw (ro^/jutrcov . kcu itahxv \K^v(t\mo dv*- 
h^taTrm y.i m^onr l^oom iaQio/Jt^ivet dvri/Jtsrafiei^X^ 3 
nm yivtrai dv^^mrm i Jf irt^m ^com a^co/jtara. Kcti 
T«T« Itt/ TToMf ytryvo/MVH dvaym to avro^froi^/Jtxt TrXeio^ 

^ vcdv dv^^anrm 7roAAflMM{ ytvia^ai /jLt^oq. t/vo^ «V t^cLi 
aoo/xa tv t») dvat^-aati^ Kcu nreag eiq fivQoy (pXva^ia^ 
i/jLO^ d?^ki<; av/jLfiviavtai tfjinrmrtrv. Ktti /jttra ^avroLq 
rttt; dTro^ict^ , rpn ro Travret Swan-et hvou rq> Jd^a> ko^ 

" ra^ivyHcn 5 K&i P^t^ug rm y^a^m ^vva/JLtvaq Kxtra rf\v 
Tr^oX^^i^oy IkSoX^v vTrofioLXKuv ro voa/JLtvov avroig tt^o- 
^i^Qvrai • oiov rm \v riu> le^x/wA • luti tymro tTr tjui 
PCwg xv^in' KOLi t^nyayt juLt tv Tntv/Jiariy xMtBTiKt /t% 
\v jJLtaiif T» Trthny Kxtirnro m /ji^ov o^tm dv^^omm. 
kai Trtqinyayt /jLt tyr avra KVK?i0^tv KVK\a> • xai ISh 
TToAAflt a^oS^a tTri TrqoacoTrH t« Trt^iHy xai Uh avra 
^qa A/w KOLi €i7rt 'n-^oq /JLt' vlt dvQ^a>7niy ei ^natrai 
H:a o^ta ravra; xai ehrov* Kvqa Qtog erv tTn^eurai 
^avra' Kxti ehrt yr^o^ /jlv Tr^o^firtvaov vlt dvB-qcoTrH* 
Kai (iTrov yr^og ccvray ra oqrta ra ^n^a 'ravra , a^x»- 
arajrt Xoyov KV^iH' roL^t Xtyei f\Sdvai Kv^iog roiq og-toiQ 
rnroig' I^h iyco eiaaya^ eig v/jlccq Trvtv/JLa ^cofig y xai ico^^ 
a-co eiq v/jutq vtvqa y xai tTra^co \^' v/jut^ aa^KO^y Ktu 
hTBV^ If' v/JUti^St^/JUh Mi Scoa-eo ro Trvtv/jut /JtJHh^ v/jlou^ 



SELECTAINPSALMOS. nt 

noftrum effloruerunt, eo confiigiunt, ut Deo per« 
mitcendum elFe dicant, ut, quasvelit, efficiat. At 
qui magis inter illos ftrenui funt , ne fanguinis co- 
piam omnem, qui ex corporibus noftris plerumque 
fecretus eft, in unum conferre oracione iua cogan- 
tur, ejusmodi refurgere corpora pi*aedicant, qualia 
morientibus nobis extiterint , contra quos illud infu^ 
per objiciraus, cum fit corporum natura mucabilis, 
quemadmodum in corpus noftrum alimenta digerun- 
tur, iimilicudinesque transmucanc, ita & corpora no- 
ftraconverti, & acarnivorisavibus, ferisque depa- 
fta corporum illorum partes effici. Quae quidem rur- ^ 
fum ab hominibus^ aut aliis animalibus devorata vi- 
ciffim mutancur, & hominum vel aliorum aniroalium 
corpora fiiint : qua re faepius repetita, necefle eft 
idem corpus complurium hominum faepius efle par- 
tem.V Cujusnam igicur in refurreftione corpus efle 
debebit? Ita nos velutratione deftituti in altiflimas 
quasdam nugas acque ineptias devolvimur. Cseterum 
poft haec a nobis objefta eo demum fe referunt, ut 
omnia Deo poiTibilia efle dicant, acque ad opinionem 
fiiam quaedam fcripturae Ceftimohia , quae primo ob- 
vioque fenfu illorum confirmaredogma videncur, ac- 
commodare nicuncuri Quale eft Ezechielis illud: Et 
foBa eft fuper me manus Domint , & eduxit me infpiritu^ 
& pofuit me in medio campi , & hic erat plenus offibuf 
h6minum, & circumduxit me ad ea per circuitum; & ecce 
ftiulta valde m fuperficit campiy & ecce ipjaarida valde^ 
tJ dixit ai me : Fili hominis^ fi vivmt offa hac,? Et di^ 
xij Domine Deur^ tu ipfa nofti , & dixit adme : Pro* 
fhetiza fih hominis. Et locutus fum ad hac : OjTa arida 
audite verbum Dmini. Hac dictt Dominus Deus offthui 
iUis : Ecce ego inducam in vos fpiritum vita , & ponam 
in vohis nervos , & inducam in vos carnes , tJ extendam 
fuper vos cutem^ tf daho fpiritum meum in vos , & vive* 
tis. Et ponam vos in terra veftra^ (J cognofcetis^ <^i^ 

O a n? 



^ l^MitrJd^iy tdU ^&^fJtMi fJfMf \*9rt «rirt^ ^i/a ifJiM^ tuu 

^aonoi rq) pnrt^. Kiu dX/sM h XvyHcrip %vdyy%fiiKcL ^ 
oiovy ci^ roy hi,u Wa4 o xAMd/ioc nxu o fi^vy/>^ rm 
lO^oftotf' KtfrTo^ ^ndTm rop ^rafetror auu il/vXnf^ 
%eu ctG^fM ihroX%tt€U iv ytifinj*^ nuoLi ro ir Ttf UmjXca^ 
l^a>o7rotyi&ei *ta dyyirn v/Jtm (roofXa^ra^ iici to li^oixkv ttv- 
Tf^ TrvtvfjtA h vfjLiv. X^fi h irav^A tov (p^AitAitdH X^t itu^ 
Tov T«To/c Tov VHV Wi^xFUivrek ir%^t thc flfrctrM-f A»f a^yoi- 

ViO-Olcd-dtl^ OrdMTCftl Tf IMW THV T&)V df^X^AUl^ '7rtf^«ibo'ir > 

xa/ ^At^otd^flti Ift^^Tfd^ fH/; ^NJctqtav Tr^o^X^^ ^fifJtMt^ 
nroifv, diovd/reav ^f dfjia» ttai 6l» dvU^toiv^ rkro hv ^ 
Tov TOTTov ^ioAif^TfoVi OTi frtbf ct0fJtA vyro ^vorte^q ^r- 
%Xof^vo» Tfi^ xa/twrarrwti^ i^aB%» rtya Stnm r^o^^ 
^ avro^ xat dTroxqifHoini dm ^aff %7rMayofJt.%fw iri- 
5«, diTTrt^ ra rm ^/vrm ^ xut *ro)f Ijtmf^ ro OAixov 
v7rOK€ifJt.%vbf sh 7ror% ix^ rdvrdf^ ^to7r%^ « kom^ Tro^ 
rafjLo^ cifOfjLagm ro o^oofjia* hon dq 7r^0Q to eUqt^c 
raX^f'^ nh ivo lifjtti^oiff b ro 7r^o)rof t^xfifcivor» rttv-- 
rov Wif if ttd ^oofiari ifAm ' xat roty% ra tlof ii Wav^ 
A(<) i Tlvf^My dci T» avra ivrod s m mrdL \l/vX^ 
^JLOfHy »fc n ia-la 8te pet Kaff ^fJLat;^ ir iTreioayofJLifov 
rt lX€i ^or%3 Kclf ptv^n wv w (pvo^t^ tk o^oi^uaTpCj» rt^) ro 
^o^ To XPL^Krfi^lj^v ro oroAfjLa ravrov eifar ok kcu 
T«c Tt/7r«c fJL^miv ^H^ avrnq^ eh; nnv Ttot&rn^a Utr^H 
)Lat UavXH rvw &oi>fJtartiuf\v *pra^itavovra/^ • Koff if Troto- 
rfira xat nXai %k irtLtHofv 7ra^afjL%vwt rot^ &a>fjtjaat^ xai 
d?9\,a rtva t^to^jLiora^ (paxot^ xat hn rnrot^ ei n i^tv 
cfAOiOf T8T0 To «^oc* xfltfl' eiSblrotMat o IlfT^oc xai 
i nat/Aoi^ ro (TtiffJLartKjW % o h rt^ dfarao'^ Tr^^trt'' 



£ 



SELECTA IN PSALMOS. 213 

tp fm Dominus, Hoc jgitur prob^biluis csteris te- 
ftjmonmni cftf quae cpmmemorare folent, pra^tcr , 
qi|o4 nopnuli^ ex evangejiis expromunt: velut, ibi 
0fit fletus (S ftridor dmtium. Item , timete ptm^ qui ' 
Meft & animam & corpus ferdere ingehinnam. Tum il« 
ud ex Paulo ; yivificabit mortftlia corpora veftra , fro^ 
fter infii^bitaptem ejus fpiritum in vobis. Verum omncs 
cps ncccffi? eft , qui vcritatis ftudip duguRtur , cum 
ad ?g animum adjecerint, adverfus iftos de refurre- 
ftione coptendere; ut & qua a veteribus tradita 
funt, retineantur; idque caveamus, ne in fenfuum 
inani0ii7)prum ineptias defcendamus; egrum fcilicec, 
queen^qucfierippfllmt, 2^ divip9 majeftate funt io- . 
digna, Quocirc4 (jc a^ eypi Ipcum r^tipcinarl con- 
venit; corpus omne, quod quidem natura cbntine*' 
tuF > quae extrinfecus aliquid ei alimenti adfbifbit ^ 
proque iis ^ quas fufficiuntur , excernit alia : cujus- 
inodi funt ftirpium corpora , & animalium pars illa 
cpm piatcria cpncret» ; nunqu^m ununi Idemque re« 
manerc, Undc non m^e fluvius quidam corpus eflfe , 
dicitur : quoniam fi accurate confideremus , iie bi« 
duo quidem prior materiain corporibus noftris ea» 
dem conftansque perfbverat: cum interim Paulus 
exempli gratia ^ vel Petrus idem nihilominus perfi. 
ftat j non xpodo fi ejus animaip fpe^^s ^ cujus fub« 
ftantianeque fluxa cft ip pobis, n?qnc quicquaip «- , 
trinfecusinveftumaccipit; ftd ob id praeterea, quod^' 
tametfi velut in perpetua fluxione fit naturaf corpo- 
ris, eadem forma permaneat , quae corporis noftri 
quafi pota quasdam eft propria« Non aliter atque 
egcdem figurae manent, qu?B Petri ^ Paulique corpo^ 
rum qualitatein confirmando exhibent; per quam 
etiam qualitatem accidit, ut & cicatrtces jam tum a 
pueris in corporibus permaneant, alraque nonnuDa, 
quae fingulorum propria funt , cujusmodi funt lenti« 
gines« Ad tiaec Ucct iumlisi corporea iUa fprma fit;^ 

3 ^^ 



SI4 EXORIGENE 

3iT«M wmXtf Ttf y^XV > ^^ '''^ M^Hrrof iufr(tjBa?9i09 > 
|} T«m^ roi% iri imra^mwo^ ro xojra rnf Tr^corifif 
^hro»MfA$fOf. drm^ ik to fiJbc Wi f^X^i 'th Tn^ctro^i 
M^ oi ^t^t^^um^ ioMm(Ti m^Xw ix^ Tra^a^T^yfif * 
IJT.^K v^Tior M4 rriTii Troi^orro;» ciJo^ Tat^ror eivat ra 
f4i>^o«Ti> *TAeim MTwc w^Ktni^ Tv; kri xaMioy juertf- 
fioAM^. mtct^iMiOf 7«^ Tw CoX*v fl^ Tvjroi^ o^cofMn^ 
«K irm^;^MW > x«;tgiv£^ nfiMmsi uraMfrAo/c to/c 
T^r^^ MA Wt^ «r 3mAjftrnr ^ irMa^ fruj)g8$ ^evo- 
^n^ M iX^> Tnanm^ ov «Jl» wm^arr/mo-iaf ix^f ^i 
^m ai>^9» J^Immi ^omKwar* irri^ ttfAAorra^ xAy^^o-- 
WQM»» .j&mAM» )H<aMit^ Mi Ir To^rojc l»^^'v ^o^- 
^fr«i> «qr^uMr .tpfO^ TJiimmn -jmufdarnLOi^ > ^P:i 
^ .<9^ r« ^^^«^ ^altar^^^MW» mm Jin to Wofore- 

fit >^NH1fti a»l«% J» <l|;m»^ «r^ MT TO Ilft» fiJ0C> Xtfl 

^^'^x %*i >*«V^ > ^ in^ if T» furofjLo^i^Ci , 
•^" ^ "^ ^ t^«TTt r5iwj»> ft n ^ngAKTOf throx&i^ 
m»*y» w^ «^ Wv> ^ »gfw*&afc T»%Tat TOTt > OTn 6 Ao- 

KV »-$•% ^^^NiT Av^MPlH^ |fMVMW> OTI ^% fVT ^ 

%^«4» «W >«^«» ^HN^ rrTjjwTqr orrssfi/Mtrov. ^ior 3% 
04«>^v«^ v^ <Vv t^^^^Mf Mf TTft^tffVai^ fTi^cior ot 
^♦v^^. ,r4fM^f|t#4 7#^ T«ia« \I/t/;t^itov , r5«£fTflti 
9^<«y«»A «««b/MrTMiof . Mm rri^fi 7r^/y o ohfo^^^ 
9^iio* cnf >«tf «r w qnoT W T fl t if/busc iiicKnim dTTonS^ai 
f^\\ri0 litMK» "ni iiiH^ tredij^fitfH Tcara Tirr dfa^eursf. 
TM*!^ ^ fN^> «^^A^i> OTi o-og^ )ccti etiyca fiaa-iXeiaf 
3*M j(Ai»^N9f^uimii II iOfO/roi, nit n ^S-o^a rnf d^pS^aq' 
f lo^y • hoK f^ 7«? i^flt/ ^regi t« Tor a^/ov iiox^arn^ 
^fo» > irro T« iiiOTrouiYroQ Trort Twy o-aqxa* tra^^ ii 
Atr^ mAX OffTn^ Trort l;)|^tf xrirg/^TO i y ti? cra^iu > 



THTQ 



SELECTA IN PSALMOS. zig 

qua Pctrus Paulusque potiffimum conftituitur^ idquj? 
ipfum, quod in refurreftione animae denuo tribuitur^ 
fed in melius converfum : non tamen eadem efl; ilfa 
materia, quae corpori primum infita fuerat. Acquentf* 
admodum fpecies ipfa ad ultimum usque, ead&m eil, 
ctfi ingens propriarum formarum, notarumque videa- 
turefle diverfitas: ita & in eo, de quo agimus, jn- 
telligendum cft , praefentem corporis fpeciem ean\- 
dem efl^e cum futura: cum eo tamen, ut incredibilis 
in melius fit futura mutatio. NeceflTe cft cnim, anf- 
mam corpfereis in locis heerentem confentaneis fibi 
uti corporibus. Atque ut fi in aquatilium naturam 
convcrfos vitara in mari nos degerc oporteret j hft- 
ceflarium foret , nos alia corporum conftitutione-, 
pifciumque fimili, eflTe praeditos : ita qui coeloi-uiii 
regni hereditatem adicuri funt, ac diverfis in fedibuii 
habitaturi, fpiritalia quoque corpora habcant neccfli 
eft: non quod prior extinguatur fpccies, tametfi.igi 
illuftrius quiddam gloriofiusquc mutetur. Quemad- 
modum Jefu, ac Moyfi§, &Eli8Bfpeci^s in transfor- 
matione non afia , quam qus^ initio erat ^ cxtitit. 
Nop te igitur ofFcndat, fi quis primam fubje6lam m# 
tcriam non camdem tunc futuram dixerit ; cum iM 
biduo quidem modo eamdem illam permanere po(ft 
ratio ipfa declarct» fi quis mentem velit adverter^ 
Animadverfione practerea dignum & illud eft: .diver^J 
fum feminari corpus , diverfumquc refurgerc: Semt» 
fidtuY ^nim corfus animale^ refurgst corfns ffiritaVe. His 
omnibus ejusmodi ab Apoftolo fubjiciuntur, quibut 
nos terrenam qualitatera fic eflTe pofituros docec , ut 
ipfa in refurreftione fpecies falva integraque perma- 
Jieat. Hoc autem dico , fratresj quoniam caro & fanguii 
regni^m Dei po/fidere nequeunt^ neque corruptio incor^ 
TUftionem. Etfi enim fortafle eximium quiddara fan- 
ftorum corpori tribucndum^erit, ut id carnis ipft 
proprietas confcrvet, caro tamen amplius non erit^ 

O 4 Ss^ 



%i6 EXORIQENi; 

^dk T«C A|^f<( Ttf^TflKji. ^^ fCb^«74C O'^^^^ i^«^» ^A«i 
Mf4 v?fC|^,*T!«^ l*<^W«i f»*^ ft^^^Tr^^C^^T*^^, «^ /^ »'•* 
wmrm r^ ^^^^ v^tn^ ftmm'- «OTFfg. ^ h t^* ^4w:^ 

Atywvy,^ OTi $»^5# Tt^W^ Tf W^^^x ^^f^M ^^^ 

fOAWPA XdM •Tr^t^TflM^ ^<X»v y^iJ!<% ^/^(jSfj^^ijjtOTtC^ Hh 

|i#y V 8«8|^ it w«]jryiA/* T«fi a|V4$?^fm T*<: A»» t?^. «"Tfa 

jka T« «?^^nf^fWi T^ ^/(^^CW TJTfle^e^^b^fT^C^ itfl»* 
W ^iWgWw* ^ W'?^ Ti» qr^t^eo^ i^^^^ovfc^i ehfcf^i T^q« 

Twnfc Is^i m T«r«c oj^cc^ffia^^ ^511?« !• t^ 
S^ 4y<»7^w Td* fi^mrm*. fiMs-Ha w*« «0«7^* i» T^v 

(^agor 4^^ft» j^, TQ |i>, |xfi If « i icA«v3-f<!0Ci ^i 

p ^^jm Tfi>if dc?i«T«ifa^ ^^?c ««?T^^ *?ro^wTfw^ m o& 
t^ T^^ T* S^ 7r«v MfAP^ «? T<wt ^^oa hm^o% 

lltf^oveit^fi» 41 ^n^di^ }W ^ ^hv^ ^ T9 h^^xo[7ri:%^ 
r9«4 Tlfl^ fi§<«» T^Q^nit TI9 W» ;<^e^C T^IC MA#{oM^t^O^ 



(bd quod in eame velutpropria quasdaqi nota erat im« 
prelTiWP, boc tdem in fpiritali corporc cQnfigqandum 
erit;. Qup4 vero ad ^oa fcrjptnra? loco? attinet, qui 
^ fratril?u5 noftris objiciuptur, Jta fer^vifer pccurrer?^ 
pofTumus ) at()ue itnprimis d ) quem ex Ezechiel? 
profenint. Etenimfirudiorummentem, acibopum 
velimus attendere, quem in illis Prophets verbis fibi- 
propofuerunt;; confequeni; «fl:, ne yl|am quideoi car^ 
pig rgfurreftiQpem vjden i fcd olfiupi duptaxat » cu* 
^igularuQ) , atque pervorumr S^d & illud dernonftrah« 
^UQi ipfis ^&^ temere illo^ hi errorem abripi, dum 
fcripti (bntentiaip nequaquam percipiunt, ]^reque 
enimGumQiTahQminantuF, haraipfa, qusp babetnusi^ 
Qlfa par elt «^cipi; ut| neque iq bi; logis, uhi fcrip« 
Xum eft ; Qtff^rfy funt omm offa, mn* Tym \ San^ 
ptej qunfniam cmturbqta funt ojfa meai cum |it m^^nifev 
itum^ Qon (bcupdum vuigarem nqtionem oiDum no« 
pen ufurpari, Proinde Hatim eadem in oratione 
fuhjungitur^ Eo ^^4 ipfi dicunt; quoniam arida faBik 
Jfunt q0a nofir0^ pium hoc igitur dicuntn ^riia fa£i^ 
JuntoJ^a n^ra^ quod egdem in unum. colle^a voJun^ 
jrellirgereV Atqui fieri Jftud non pQteft, Quar^ arv* 
da ideo (Ua dicuntoflli, quod in captivitatibu? diuha*» 
biti vitalem omnem humorem amiferint. Unde ^ iU 
Jud inf^runt 5 h^riit fpas nf>fira ; abfciffi fiimuu Qucu 
Circa refurre^iQnis Ula populo f^6la promiillQ ab im 
ruipa» ac velut ene?ation? , qua veliit exftiu^i funt^ 
dum propterCr^leralnhoftium poteftat^m traditi fbnt, 
queedam eft excitatio ftitura, Quinetiam pi^ccatorea 
aSalvatore fepulcra Qfle dicuntur, oflibuft a^que omni 
immunditia plena, Sed illud divinas maJQftati Qonve'* 
pit, ut; fingulorum fppulcra patefaoiat, & uos ad vi-t 
tam inftauratos e mopumentia cducat^ perind^ ac L^- 
zarum foras Salvator extra5;it. Jam v?rQ quQd bunc 
locum objiciunt! Ibi eritftetus h firiiot dentium^ fie 
adv«rfm )Uq«i difpu^dum ^, Qum 4p hao viXJk 

€1 I ^^TS)^ , 



sit EX ORIGEl^E 

iiofrm; h ya^ h; mv jHnap orrfc xa/r aurH( ^nrpf^ 
rcu . xeu hHKTfoP iri h Tfwira ira^aXoLfA^avw^ai ^h 
xa/ra to THMfi^POV. oSovra^ 7»v dfjutqTOf/uiov avv%rqti^a^* 
xoi raq fJLuXaq rm hmrm erwiQ?iaar&f o xuqioQ. ri^ i% 
urca^^P^Qioq^ d; throXafjLfiafCiV y on mqm ra (rcofiara 
wv dfJLO^oiXjm 6 0to(> ruq oiovra^ twrm orwr^ifiei 
fjLovov; coorm^ hv « tic ^"^^ravra hto^ ix^v^ ^-Ai* 
fiofjc%vo^ «AxiTO e-Jr' «AAfryog/w^ htco; ijf^rnr^orv rm xo^ 
y^ofMvm rov (i^t/yfMf rm oSotrm ^ rn; A^^X^^ ^^- 
pafJiAv }Aa(Fnrmv ix^7r\^y wn^ iv xaiqa>rH tAt^X» "^«g^ 
rm dfjLa^rfffjLorm :i xara rov avyx^Ho-fjLov rm o^ov- 
rm^ dc, lcpgpvwo-fj jSgt;^^ tk^ oJbvTlp^, to J€> ^ojSwflw- 
r% rov ^wafjLfvof xai i|/v^wr » XAi ro (rtnfML d7roM<rai 
Iv yiivvri > raXct^ A*«v $iScf^x$i ort oo^o^/wro^ in 4^vXji> 
raXa h h?^i xai on X^^^ ercofAwrot; ^ xo?Mr^(r%rai * 
W%^i H ^vcrioXayHvr^ ra TTfgi t» ^(xcu r^ ir^corH 
vTToxeifiiVH ^^fixafjLiv* xoi ro Tfa^a to^ aTroroAo) ^g, 
^Ct>07fQin(r€i xcu ra ^TfiTot if/*a)v a-cofJLara , dyfirn ovrot; 
T« a^oofMiro^y xoi «^m^tovToc thc aAwfl/vwc ^w;> Jf- 
vaTflfc/ •Traf /^we/v , p'^« to oodfjuamxov &Joq , Treg/ « «/- 
(Yi;tfl^^fV rvi ^va-Ci Qvnrov ovs OTav ^g/^o^ ^otvggwfl»? >f 
^w if/M«v , xciti <*UT0 fju^afiaTOi^ drro rn eivoi a-eofjLa 
^avarn ^oTTow^-ev , Sia ro TrviVfjLa ro l^a>o7roiHv ix 
T^ yrvivfJLaroQ y%yovivai. xai to, lg« Jf , Tra?^ I^e/^ov- 

Tflt/ 0/ VfJtgO/» TTO/ij) ^e OCOfWn l^^t^VTO/; yVfJLVCOQ TTO^ 

f /5"«o"/v OT/ To TT^corov throxiifJLtvov HX dva^viairai . « 
•yag ;cd&Aa>c lActjSo^gv to Tra^oLSeryfJLa y pfinov in o 
iTTri^fjLarixoq Xoyo^ Iv to) ^coxxo) t« o'/T'8 Jjoa^flt^cevoc tw? 
•;rotgat^e//U€vwc iJAwc j xat/ J/' oAji^ avrn^; X^^^^ 3 Tre- 
«^ ^iS^eir- 



SELECtAlN PSAtMOS, iig 

inembrum omne ad a(om aliquem a (ummo illo opifi- 
ce fic conditum , tum vero dentes folido cibo com- 
minuendo funt fadi. Quid igitur dentibus opus illis' 
cjft, qui apud inferos cruciantur? Non enim, opi^ 
nor^ quicquam illic manducatores^efle dixerint. Ad 
h»c docendi funt, non omnia perinde accipienda ef^ 
fe , ac fcripta funt. Quare alio locd fcriptum eft : 
Jjentd* peuutorum contrivflU Item; Molas Itmumcon* 
fregtt Domims. Nam quis adeo ftolidus eft , ut fibl 
perfuadeat, Doum refervatis peccatoriim corporibus 
folos dentes conterere ? Ut igitur , qui haec ita fe ha- 
bere velit, in anguftias conjcftus ad allegdricum fen- 
fuiri vel invitus trahitur ; iic dc ftridore dentium in 
-his , qui fuppliciis afficiuntur , inquircre idem opor- 
tet: quatenus anima commandendi nonnullam vim 
habet, qua ultimo illo judicii tempore, cum depec- 
cacis qua^ftio habebitur , perinde ut collidi dentes 
folent, ita tum dentibus quodammodo ftridebit. 11- 
lud vero , Ttmete eum^ qui poteft antmam & corpus 
ferdere tn gehenmm^ forte id unum nos docet, ex- 
pcrtem effe corporis animam; autillud infuper; ani- 
mara fine corpore nuUas poenas eflTe perfoluturam. 
De quo corpore quge ad fpeciem , ac primam lubje- 
ftam materiam attinebant , paulo antenflturali ratio- 
ne differuimus. At vero dictumillud Apoftolif yi^ 
'vtfi^iibtt& mortalia noftra corporaf qum noftrum mor- 
talefit corpus^ nec verae vit« particeps, iftud ipfum 
declarare poteft : corpoream hanc fpeciem , de qua 
antea diximus , quae natura mortalis eft , Cum Chri^ 
ftus appar^erir vita noftraj & ipfam ab eo ftatu, quo 
peccati corpuserat, effemutandam; pofteaquam fci- 
licet ab vivifico fpiritu ad vitam reftitutafuerit, dt- 
que in fpiritalem naturam tranfierit. Praeterea iftud 
ipfum: Sed dicet altquis : quomodo refurgunt tftortui , aut 
quah cum corpore venient? palam illud oftendit, primam 
&bje£i:am materiam nullp modo refurgere^ Nat^ d 



iTTkri^iri -wf «■OTi 711, uu vidnrt^ xa^ dt^i, ^^ 
W^^h V(Kyi5^ Tflm hfivaiif woiqTflT^% furef^(BfL?^$f 

2c?r? afox^^ ff^^V. WM (fX^fA^ii im 7fom>jaL. 

Th auT«,] Kg/r^ |g-i SiKatm fitf rf afero 9r^<MrriJWf 
fcfifMf^o^ rrf (S^^fA4x<ft fifraficf^ii' aUrf^^ ^, <r7ra 
^gflpjjTi?^^ r^fM^OQ Im crnofG^fCf^ ^i !j)^ii9' A*fTfl63-f-. 
o-iC cta>fXAr(ii, ryf^iKTqvTfly 7*? <w' flW-sj^^ffS ^^ iv T^ T^o^ 
Tigg^x^iiT^ff* ^'M'« Tii <JfVTf5(3i, 

Qti fyiKiCd<F7M q ^u^iQi; Hofi iiHcuofffy nmioio^ Ar^m 
fl?7rflA«Tflt/t] Qv^iy «T? «^ yi9c^Q:K!ire^ ^wAqv, lafi?^'^ 
II T(gi?? ^/»flMfl«tf o|«. l7t« ^flftg W^^Q? 'T^C Pi^m flM?T«' 

Ttf4) /<^iTi h woitp i^ff n o3oi ndyeL^, q^oc ^ denfim 
m oiivacrnf pi x<*xpAo7»VTic tov hfM^^yo^x J^^ffOH i% 
fCLi H yiVM(ni^ Tfl^ Kct^s^ tirc^ fvvqu^cu fl6^>ro? TTfg/J^^f-^ 
^fl^(S(/ 7rfl6.vTW3t ?Mt4 '^pr^^iXA^^y rri h(kvo}(t flwJr^' totq 
7flt5 «fli^TOik ^i A^/^i^(«f/ •^eg^ $fc*< ' fltMfl^ T«. fliv«t?/fl^ 
«Vflt/ ^ifc ^v^owc fltUTH , Tflt;]tflfc iiOL r^ro (tc^A^j oti?oii 
^ fli.uTo l^fi ^070^) wm^eivircLi ?rfP/ Astr s^ 0/^^ pTflty 
n^flfc^ c^fjLU^nf P^cLfi,^ i}t» oiivf fl^t^TQV* ^'^1 Toy TQ^ttqv »; 
py IniTTVTfromf /^xfym dra-o 96«, ^/q ^i^trn^ A^ttfiTJCH «; 
if4w^^ Si TiOii iv rt^ ivctryy%?^^^ wwQcLvrren Tn^i eiv i<^ 
^iif^ yK ovT^v d^io»v rnQ ymrmi; awn^ iT^uya^ hk 
piSiro ioJfJLoviqn^^ nit to ivofML cL,vfrHy 7i^v^v%rgLi t/ to 
ijvofjut oLWHy ort i^mo d7roi(^mr<ti ^ ot/ A^^efl^y ovp^ 
f/^i. KGtii Tf^iv r^v d^%(Fiv TW ^lgl TW€ o-airfi^icL^ ><ot^€iif 

m»/mfip^(r^y^w^^^m0i^r)f^o^ t/^a^^i^^^tp; TJtf 



SEtEqTAINPSAtMOS. 221 

refte propolltum ab Apoftolo exemplum accipimud^ 
dicendum efts feminis ndturam^ quas frumenti grano 
infita eft) vicina correpta materia» totam illam per- 
vadere , atque illius pariter correpta fpecie , vire§ 
fuas in id^ quod ante terra^ aqua^ aer^ ignisque 
fiierat) transfundere ^ earumque fuperatis qualitati*- 
bus, in illam ipfam, cujus efl: artifex^ converteres 
&tque hoc modo perfici fpicam 5 qu» a priore grano 
tnirum in modum^ & magnitudine^ &figura5 & va« 
rietate diflideati 

Ejtijdem.2 Juftofum qteidem jtidicium eft tf atifittis 
ab opefofo corpore ad abgelida cofpofa; impiofUni 
vero judicium eft ab operofo corpore in tenebrofa 
&; obfcufa corpdfaperitautfttio* Refurgent enimim* 
pii ^ non in priori ^ fed in fecundo judicio^ 

Quoniam novit Dmims viam jufiomm | tj itet' im^ 
fiorum ferihit.] Malum nuUum a Deo 5 fed juftorum 
via cdgnofcitur. Novit enim Dominuf^ jai^funt ejuu 
Juftorum Vero via eft ille^ qui dixit) Egojkmvtaf 
-dt quo etiam dicitur : Fidete qu4 fit via Ifona. Impio^ 
rum autem via eftilla^ in qua ambulant 5 qui de Grea«- 
tore male loquuntun Ignorat nec novit mala^ non 
qubdnon poflit omnia comprehendere^ &intelligem 
tia (ua affequi ^ (hoc enim de Deo cogitare nefas} 
fed quod cognitione ejus indigna fint^ , Idcirco forte 
(^auda£ler enim dicehdum eft) interfogatde iis, quas 
non novit Ubi enim Adam peccavit ^ noh novit 
eum^ neque locum^ in quem ceciderat Deum {w^ 
giens. Quapropter aitt Adamubiesi Sic&inEvan* 
gelio interrogat de iis ^ quae non novit, quod cogni» 
tione fua indigna fint« (^uia enim non noverat dses 
monium, neque nomenejus, interrogat^ quod no« 
men ejus fit^ & audit : Legio mthi nomen eft. £t prius* 
quam mulier fanguinis profiuVio laborans remifiionem 
peccatorum obtineat ^ inteirogat dicens : Quis m$ 
tetigiti Viam igltmr iniquorum ighotat Deus ^ iufto. 



iit fex o Ri gen:^ ' 

yvaxrid^t in iyca ufju JtvgidC' rarlp fMv iv Tri^avea^^t^ 
X^^vtai rcj) ptircfi . luu dX^ h Myncriv tvdyy%!iiiut ^ 
OiOVi cig ro» Iku Wcu o xP^MjQfM^ kou 6 ^uyf>^ rm 
:l^ofrw iu»r<ro> ^findim rov ^ynfJLwaif na4 f^vXnv^ 
M$ cto^fM throht&Ai \v 7€€yv»i^ M^i ro iv rrp TleLv^a>, 
f^coOTTOifi&^ tci Svfirit^ vfAm frcofXa^cLi hcL to iHiK^iV av-^ 
^ni Ttnvfjui h vfjnv^ p^n ^t ^av^a *roV <piA0tA»r0ii ktir Hv^ 
Tov ruroi^ tof vhv hn^ifittuvrm «jrfgi rt^ dva^curtmi dyc^ 
Vio-aS-cLii ceoiTCLi rt nod rtiv rm di^X^^ucov "^a^aibG-iv 3 
xai ^vXtt^a^ai ifiTrttmi ^ ^hija^iav 7r*reoXM Vorfjust^ 
rmy d^va/rm tt dfjLa» nai B^h dvtt^im*. rkroQv ^ 
Tov To^ov ^io^fiirrtov i in frav cttdfMa vyro ^vatcoq crvV" 
tXof^tvov rtiq xcufarctrrwfi^ ^aBtv nva Sizm tjo^^, 
f^ «tJTo, Kai «VoxgiV^c dvn ^m iir^crayofJLtvmv ITI- 
^ay m"7rt^ ra rm ^orm % xui *rm ^wr^ ^o iJAiitov 

V7rCX£ifJitVCiP «JSg TTOTI ^X^ rdVrdV^ JifOTTIg H KOXC^ ITO^ 

rajuiog mofia^i ro creafia' hon e»q «Trgoc to cUqi/Stc 
"raXa^ «Ji ivo ^fji^^m» ro ir^corov v^xsifjLtvov ^ rav^ 
rov Wiv iv tto iToofXari infmv ' xai rOtyi Tt^ tlov jJ Uav^ 
A«3 w Utr^Hy d&i T« «tuT« ovroity h m zara xj^/^twy 
f60V8^ n( II ia-ia «T« pet xaff lifjta^» w* i^&io-ayofJLtvov 
T/ ix^ '^orty xdv ptv^n iiv ff (pvcn^ rs aafJLa/rqe;^ rcp ro 
^o^ To X^aL^xrvi^^ov ro prcofjia ravrov eivai' ci^ xdi 

T8C Tt/TTH^ /UIV«V T8^ eitt?T8; j fj? T>fV ^OiOTIfTa rilT^K 

>cai UavXn rnv &a>fJLanxyiv Vfa^tixLvovra^ • xaff h Troio^ 
rfira xai iiXai ix ir&iim '^a^afjLtvwi roi^ tra^fjuaai^ xai 
d?sKa nva iatcdfJLara^ ^axot^ xat hrt rnrotq eiri i^rv 
ofJLMV T«TO To ftVo^* xfltfi* ei^crWoi^rat o riiT^oc xar 
i nMhOii ro ctcOfJLoriKQV ^ o iv rfji dvasd^^ Trt^tri'^ 

^%rai 



SELECTA IN FSALMOS. «3 

€gp fum Dominus, Hoc igitiir prob^bilius cseteris te- 
ftimoniunj cftt quae cpmmeinorare folent» pra^ter , 
qi|o4 nopnull^ ex evapgejiis expromunt: velut, iU 
0fit fietus & ftridor dmtium. Itcm , timtte ptm^ qui 
^ foteft & animam & corpus ferdere in gehennum. Tum il« 
lud ex Pau]o : Vivificabit mort^lia corfora veftra , fro^ 
fter inftiAitantem ejus fpiritum in vobis. Verum omncs 
cp^ neceffi? eft , qui veritatis ftudip ducuqtur , cum 
ad ?S animum adjecerint, adverfus iftos de refurre- 
6lione coptendere; ut & quas a veteribus tradita 
funt, retineantur; idque cavearous, ne in fenfuum 
inaniflimprum ineptias defcendamus; eprum fcilicet, 
quasn^quefierippfrunt, 2; divip9 majeftate funt ia- . 
digna, QuQCirca fic a^ eyjn Ipcum r^tiocinari con* 
venit; corpus omne^ quod quidem natura cbntine- ' 
tur» qud3 extrinfecus aliquid ei allmenti adfbiibit, 
proque iis , quas fufficiuntur , excernit alia : cujus- 
inodi funt ftirpium corpora , & animalium pars illa 
cum materia cpncreta ; nunqu^m ununi idemque re- 
manerc, IJnde non male fluvjus quidam corpus eflfe . 
dicitur : quoniam fi accurate confideremus , ne bi* 
diio quidem prior materia in corporibus noftris ea- 
dem conftansque perfbverat: cum interim Paulus 
exempli gratia ^ vel Petrus idem nihilpminus perfi» 
ftat, non qiodo fi ejus animam fpe^es^ cujqs fub^- 
ftantia neque fluxa eft in n.obis, n?qlie quicquaip «- , 
trinfecus inveftum accipit ; ffed ob id praeterea, quod, ' 
tametfi velut in perpetua fluxione f}t naturaf corpo- ' 
ris^ eadem forma permaneat , que corporis nofhi 
quafi nota qu8sdam eft pFopria« Non aliter atque 
egedem figurae qjanent, qu» Petri » Paulique qorpo^ 
rum qualitatem confirmando exhibent; per quam 
etiam qualitatem accidit, ut & cicatrices jam tum a 
pueris in corporibus permaneant, aliaque nonnuDa, 
quae fingulorum propria funt , cujusmodi funt lenti« 
gines, Ad baec licet iumlisi corporea illa forma fit;^ 

3 ^^ 



114 EX ORIGENE 

|2 TTtfVTftl^ ToJf It/ IvTfTa^/^fVOy TO XfltTtf TWV TgtyTflV 

fihrox&i/Jitvqv . coarTn^ h ro fiJbc l^i /"'«/C^^ '»'« 'TTfgaTo^, 

»TA)CJ0/:T60l^ Xai iTTiTK TTfltgOVTOC^ «JoC TfltWOV rfvflti T» 

fwMovTi, TAf<9->fC 007!^ ia:of4,mq rn^ im koTT^ov (JLrrct^ 

/SoAw^. dvciy/,eu69 ya^ tw ;J/t;%»fV Iv totto/^ ^cof^an^ 

XQiQ u7raqX^<^^^9 KiX^^^^ a^cofAOG-i xa,ra^fi?^oi^ to/c 

TOTTOic. x^cLi chTnq Iv S-fltAflwoTi ^»iv w/^ Ivu^guf? ^evo- 

fCf^C fiv iX^^^i Travra^q dv i^$i Tia^amhifitriav \X'^^ ^^ 

Tirv aMw IXJ^oiV x.ara^affiv* sra>Q, ufAAovTotf xAwgo- 

no/Mv jBaa-iP^av Q^ava^v, xoi Iv TOTroi? Aa<|)tgi^o-iv lo"€- 

J^ai 3 dvayKaiQv X^na^ai a^cofjut^i 'TTViUfMnKOig > i<Pc^ 

TO «i^c rn ^goTtf 8. a^y/^f6if« , i6fl&y iTTi to Ivio^on^ 

fp» ytvfirM atjra if TgoTniv 6Kr7rfg wto Iaio"8 rf^o^, xai 

Mfl>i7ta>^, ;ta/ HA/»> »X l^^ov Iv t>? firtOfjio^i^m^i ^ 

jra^ ow. fJt^ TT^oa-xoTm roivwy fj to Tr^corov vttox^^ 

fiivov dv T/c Aryo/ ^cw lo^w^-a/ raurov rori > OW o Ao- 

yog To/( «^/^'fl&v^y hvafJi^voi^ iaxjvuciVi or/ i^f vuv ^t>«- 

foiTfl^ ^t/o »i^a)v «va/ to t^«tov ihroKeifMvov ^ d^iov St 

iTn^na-cu xai roy in^oiov fjm air^^tfy^cuy rrfgo/ov h 

dvi^aa^cu. (nrH^frai ya^ a-a^fia }^vXixov > ly$i^trai 

^ cmfjLa TrvtufjLarixjov n xoi iTn^t^^i Traa^iv o chro<ro^oQy 

ffX^ov rm ymvnv 'TroionrnraiifM^ iiiaaTcm aTrorid-ta-Qai 

fjLtMsfV nfjut^y rs cHh^ a^ca^ofjitw mra thv dva^cunv. 

^Hfo it <p»f/i/> dSi?^(poi3 OT/ a^aq^ xai alfjca fiaa-iXaav 

S-tH xXfi^ovofjfJificrai h ^OTOfc/, nSt « (^o^a tjjv cupB-aQ- 

fnav. la-aQ fjisv ya^ Wai Treg/ rn rov dyiov SidxqarH* 

pttvav 9 v7ro ry iiiOTromvro^ Trort .thv ara^xa* cra^^ h 

wrrs^ d?i>C oawt^ Trart iX/i^^^rn^i^iro iv rvi a-a^xj > 



nrHTO 



SELECTA IN PSALMOS. zrg 

qua Petrus Paulusque potiffimum conftituitur^ idquje 
ipfum, quodin refurreftione animae denuotrjbuitur^ 
fed in melius converfum : non tamen eadem eft ilfa 
materia, quae corpori primum infita fuerat, Acqucni- 
admodum fpecies ipfa ad ultimum usque. ead&m ejft, 
€tfi ingens propriarum formarum, notarumque videa- 
turefle diverfitas: ita & in eo, de quo agimus, jn- 
telligendum cft , praefentem corporis fpecicm ean\- 
dem efle cum futura: cum eo tamen, ut incredibilis 
in melius fit futura mutatio. NeceflTc eft cnim, anf- 
mam corpSreis in locis heerentem confencaneis fibi 
uti corporibus. Atque ut fi in aquatilium naturam 
converfos vitam in mari nos degerc oporteret ^ ha- 
ceflTarium foret , nos alia corporum conftitutione-^ 
pifciumque fimili, efle praeditos : ita qui coeloruin 
regni hereditatem adituri funt, ac diverfis ih fedibaii 
habitaturi, fpiritalia quoque corpora habeant neccfl^ 
eft: non quod prior extinguatur fpccies, tametfi i(|i 
illuftrius quiddam gloriofiusquc mutetur. Quemad- 
modura Jefu, ac Moyfis, & Eli» fpecips in transfor- 
matione non alia , quam qua? initio erat , cxtitit. 
Nop te igicur oifcndat, C quis primam fubjeftam m# 
teriam non eamdem tunc futuram dixerit ; cum rt4 
biduo quidem modo eamdem illam permaner e poifii 
ratio ipfa declarct, fi quis mentem velit advercerci, 
Animadverfionc practerea dignum & illud eft: .diver- 
fum feminari corpus , diverfumque refurgerc: Semi^ 
natur isnim corfus animale^ refurget corfMs fpiritale. His 
omnibus ejusmodi ab Apoftolo fubjiciuntur, quibut 
nos terrenam qualitatera fic eflTc pofituros docec , ut 
ipfa in refurreftione fpecies falva integraque perma- 
ncat. Hoc autem dico , fratresj quoniam caro & Janguit 
regn.m Dei poffidere nequeunt^ neque corruptio incor^ 
ruftionem. Etfi enim fortafle eximium quiddara fan- 
ftorum corpori tribuendiim^erit, ut id carnis ipfil 
proprietas confcrvet, caro tamen amplius non erit, 

O 4 S&?^ 



ti6 E X p R I G E N K 

«WT<w T« os-* T<»«T« ifowfo»'^ «ifrif^.iii ht^^ imr<. 
moj^mvdn i|>wt9^,T«. kft!^Hm\ )MK% <«ff<M ^<> ^^ <Tcen, 

e^Aj^» T* If<* #«*% we» «W« T» ^» A^yw^^^i T-#, 
«f4 )^(x^, m wm(- «*fecwt ^<<p«e«^4w '^w? t^. Aey^» 

AnfW'/» m ^^# •yt^flf» Tjj 4$"* rf^* ^^<?»T« #V 

teb^ ^^^ 7f5f«r« T«t ^^ ^^^ w ^fM?M<ri90i yt^ 
nofftfPi «44 '^r^flM' ^ijwi' »'<T/^ aftTgjlSeiSMJWT*?^ It*» 

V» W«lfW|T9C « IMU VK AtaMt «CK^nVQC iK Vimqem^hx 

«M t* «^^«(^'«'nf^PWi T9*$ ^/i^cw Tf^ef^^^yT^c, xflM 

(^c» 4^^«*^^ T^ l«i( i»« V« « jeMw^-fW^c» ^* 
f? T*«t^ T«k Sf irm /*t^ «? Tflwt ^««t hm^o% 
«$«4 Tin> fiewv f^99n«t ri^ w ;<fCf«b t9Ic M^of*im 



sei^eIta in ?SAI,M0$, «7 

fbd quod in eame velutpropria quasdam nota erat im« 

prelTaai, boc idem \n fpirltali corpore cpnfignanduni 
erit. Quo4 vero ad ^o$ fcrjptura? loco? attinet, qui 
f( fratritju? noftris objiciuptur, ^ta brevl^er pccurrerQs 
pofTmnus ) atque itnprimis ei ) quem ex Ezechiel? 
profenint Etenimfirudionimmentem, acibopum 
velimus attendere, quem in illis Propiiete verbis fibi 
propoCuerun^; qonfequens; ^il, Qe yllam quideQi Car^r 
pls rgfurreftiopem videri ; fi^ oiSum duinta^at , cu* 
li^ularuro^ atque pervorum, S^d & illud demopftraii» 
^um ipiis ^ft, temere illo? in erroirem abripi , dum 
fcripti (bntentiaip nequaquam percipiunt ]^Iequ6 
enimcumQiTahQminantur, hsoipfa, qusp babemusi^ 
Olfa par eit aQcipi; ut| neque in hi$ logis, uba fcrip« 
t;um eft ; Q^ff^rfy fitnt mm offk me^, Tijm ? Sam 

pie^ quqiniam canturht^ funt ojfa meaz cum |it mftnifev 
itimy Qon (bcupdum vutgaFem nqtionem Qfllum no« 
pen ufurpari, Proinde ftatim eadem in OFatione 
fubjungituri £0 ^m4 ipfi dicunt; quoniam arida fatta 
(utkt offa nofira, Num boc igiw dicuntn ariia faEla 
Juntoffa n4lra% quod e^dem in upum c^Ue^a volun^ 
TefurgergV Atqui fiieri jftud non poteft, Quar^ ar^* 
4a ideo (lia dicunt ofHi, quod in captivitatibu? diu ha«» 
biti vitalem omnem humorem amiferint* Unde ^ iU 
Jud inferunt 5 teriit fpas noflra ; abfciffi fumm. Q\\Om 
pirca refurre^ionis Ula populo fafta promifljQ ab il^ 
ruioa» ?c velut enp?atione , qua velUt exlUp^i funt|^ 
dum propterfir^lerainhoftium poteftat^m traditi flint, 
que^dam eft excitatio ftitura, Quinetiam peccatorea 
gSalvatore fepulcra effe dicuntur, ollibus. atque omni 
immuQditia plen^, Sed illud divinas maj^ftati Qonve^ 
xnt^ ut fingulorum f^pulpra patefaoiat, & uos ad vi, 
^m inftauratos e monumentia educat^ perinde ac L^- 
zarum fbras Salvator extra5;it. Jam v?ro qqqd hunc 
locum objiciunt J /W eritftetus iJ firidor dentiumy fie 
advf rfu; lUoa difputaj^dum ^, Cum ^P bac viu 



tit EX O RI GE^E 

oiovrm; » 7^^ tw Tfivwv ofrt^ %ai/t atjn^ <pafyov^ 
rcu . xai hHKnov on h TfcLvrcL Tra^aXeLjukfiavia-S-iti ^h 
n/utob ro KGifJtivov. ohvrct^ ynv dfxa^r(0?\jC0V avvvr^ir^ou;* 
xau rcL^ fJLvXag rcav Pitovrcav owiQPicLoriv KV^toi. rig h 
urcd^ fi^Qioqy cit; &7roX£LfJLfiav€iv ^ ot4 rvi^m ra acdfia/rcb 
wv dfJta^oiXjCdv ^to^ 9 m^ ohvrctQ OAjreav crvvr^i^H 
fjiovov; coo-TTt^ ^ $5 Tic 3fAw Tcw/Ttf Hrc^ lpc«v> ^^ 
fiofjuivo^ «AxiTo W i?<^rryo^iav 9 tirco^ ^twt^ov rcov xo- 
?ia^ofMVC^ rov ^^vyfMV ro)v oSofrc^ , tiic ^i^vxm ^t;- 
vafjt^iv fWTirixnv Ix^OT^iji nr^ iv awti§a) t« iP^ryX^ 7^«g' 
Ta)v dfjtOi^rfifjtxg/vo^v it luxjra ro^ avyK^ao-fJtov rccv oJbv- 
ro^v^ ck lcp^pvwo-f, jSgt/^^ THc o^ovra^i, ro h\ ^ojSwflw- 
Ti Tov hjvafmov Kxti ;|/v^wv 3 ^i to crcdfia aTToMaai 
Ivyimriy raXcL /^tv SiSa^K^ ors dor^fMo-o^ if 4^vX*iy 
ra^X^ ^« ^^* Wii OTi X^ii^ crcofiaro^ ^ KoPioa-dTio-irai • 
m^i H ^vcioKcr^Hn^ rcf^ Tn^i rn ^(KOi rn Tr^cdrn 
vTTOK&ifiiVii ^PfiKOffjitv^ Kai ro Tfaqa rea d^^o^oXc^ ^e, 
l^coo7fQiii(T€i KC^i ra Snnfira ifjtfinv awfiara y Shu/ira ovrog 
T» a-cofjutro^s Kat h fivrtXovroc; rt\^ dP^Qm^ ^coj/ig, Sv^ 
varai Tra^i^ct^vav \ otth to acofjutriKov eJo^ » Tn^i « gi- 
^YiKafjitv rri ^vcth flv»|Tov ov a orav X^^^^ tpavii^oiQri w 
^w infjuiov 9 Kai avro fjfj^afiahXH drro t« hvoi acofjua 
^avara ^onoTromS^v y Sia ro Trvtvfjia ro I^coottoihv Ik 
r^ TrvivfJt^aroQyiyovivain Kairo^ lg«^f> 9ra?c l^f/gov- 
rcu 01 viK^oiy jtoitj» h ^cofjta/ri \^ovrcu\ yvfjt^vcoc, Trcu- 
qi^viariv oTi To 7r^o)rov VTroMifJt^tvov hk dva^fiatrai . fi 
ya^ xa^Aa)^ ihjafiofjt^v ro Tra^a^eryfjta y ptiriov in 
^i^fAariKoe; A0705 iv rco kokkco ra aifa S^a^afjt^voQ tw? 
Tra^aKiifJt^iVPi^ i5a«c , xai Si oA«; avrnq X^^^^ y •^«- 






SELECtAlNPSALMOS, 119 

tnembrum omne ad aium aliquem a fummo illo opifi- 
ce fic condicum , tum vero dentes folido cibo cora* 
minuendo funt fa^ti. Quid igitur dencibus opus illis' 
^ft, qui apud inferos cruciantur? Non enim, opi- 
nor^ quicquam illic manducatores^efle dixerint. Ad 
h»c docendi funt, non omnia perinde accipienda e(^ 
fe, ac fcripta funt. Qtiare alio loco fcriptum eft: 
Dentni peuuiorum contrivflU Item; Mdas Umumcon* 
fregtt D0mims. Nam quis adeo ftolidus eft , ut fibi 
perfuadeat, Doum refervatis peccatorum corporibus 
folos dentes conterere ? Ut igitur , qui haec ita fe ha- 
bere velit, in anguftias conjeftus ad allegoricum fen- 
fum vel invitus trahitur ; fic dc ftridore dentium in 
his , qui fuppliciis afficiuntur , inquirere idem opor- 
tet: quatenus anima commandendi nonnullam vim 
habet, qua ultimo illo judicii tempore, cum depec- 
cacis qua^ftio habebitur , perinde ut coUidi dentes 
folent) ita tum dencibus quodammodo ftridebic. 11- 
lud vero , 7tmete eum, qui p§tefi antmam tJ corpas 
ferdere tn gehemum^ force id unum nos docet, ex- 
percem effe corporis animam; autillud infuper; ani- 
mam fine corpore nuUas poenas effe perfoluturam. 
De quo corpore quse ad fpeciem , ac primam fubje- 
ftam materiam attinebant , paulo antenaturali ratio- 
ne differuimus. At vero dictumillud Apoftolif Vi^ 
vtfi.<2btt& mortalia nofira corporaf cum noftrum mor- 
talefit corpus^ nec verae vit« particeps, iftud ipfum 
declarare poteft : corpoream hanc (peciem , de qua 
antea diximus , quae natura mortalis eft , Cum Chri^ 
fius appar^erit irita nnfira^ & ipfam ab eo ftatu, quo 
peccati corpus erat, cffe mucandam; pofteaquam fci- 
licet ab vivifico fpiritu ad vicam refticutafuerit, at- 
que in fpiricalem nacuram tranfierit. Praeterea iftud 
ipfum: Sed dicet altquis : quomodo refurgunt mprtui ^ aut 
quah cum corpore venient? palam illud oftendit, primam 
fiibjeftam materiam nullo modo refurgere« Nam d 



imr^iFi nnf «-ori 711, ttti t/Jip^/^ x^/ «f^/, im&i 
?ryg/^ v^awfff^ TflK h^^^ iro/oTWT<«C> (Mfrcf,^pL?O^H 
hfi Tflfww a( Ir/t »(JTp{^>fyt^/|tff7oc, ;w «t£^^ ovAt-t 
^^g8TcH 9 f*^W «C tJ^«£/?aAJJ? 3i(f^i^(»v T« 10 (^gf 
J|[;p5 aw^> i*»l^« WM (^X^fAfHTii luu ^ro/auA/flc. 

cr/6 (ra>//Ar(X,, iyf^QvorcjrToy ^(jtf 0/ ^trfjSff? ^x iv T^ Tgo-» 
Tfg?^ »e^w> «^M' tV Tti ^m^lk'. 

QTk fyata^ffxfi 9 iu/^40( o^ iiMMCfftfi nun qio^ obnfic^ 

II T(^ ,^/»flww o^9Ct l7V« ^flfig W^^Q? T^C OVT^&c fl^VT«' 

Tfi&ij /(^iTi Jf %ai9 fs-zy 9f o^PC ndycLQn, q^oc Ji dffifiam 
w qSwHcrif qi JMtxpAo7«VTi€ tov ^^«g7pv, dr^fOH h 

|W/ « 7iV«Crj^ Tpt Xd^i « T61) hjVCf^CU (f,^09 TTfg/J^^I-^ 

^cL^t^ffi Tfcftvrmx ^ 'W%^i>^^^y !^^ ^/<j&vo/at e^iJr^' thtq 

7^5 (^tfjdrOI^ ^Ct^i Xr^it^i^^i 'PTi^i ^i¥ ' d?^» T«. dfd^iClk 

^cffi kin^ yvonaviOQ cuirH , ra:/jL htt t^to (TO^/uif^pTi^otk 
^ cftUTQ ig^ ^070^) TrvvQanrcLi ttip/ mv hh o^hf^ qraf 
f^df^ dff^n^ iAS(ifi, H^ oih}f ^urpv, nh tov tpttqv «5 
pv li^TTiTpr^iv ipvyqiv dTfo QiH, hq (pfto^rvj^ A$ol/jl tjth h^ 
iimco^ h xfl^ Iv T^ i^i^Yi^^ srvvd(tviT4/ ^i^/ ^^ {<^ 

9/J((V| ^IC OVTO^V 00/£i)V T»)C yMffimt^ OLWH^ iH^W^CL^^ HTXk 

^ihro icufjtoviof 3t ^h ro dvofjtct aurrH^ T^vQ^vir^i t/ ra 
qvofM, cLthHy on la^o o^TroxgiviTot/A ot^ Ai^i^v pvQ/t^^ 

^/, KC^i Tf^iV T|rV «t^fP^/V T»»y •?Tf5< TWC O-WH^/fltC hOL^Gilf 

qiov 



SELECTAlNPSAtMOS.. 221 

refte propofitum ab Apoftolo exemplum accipimu^^ 
dicendum efts feminis naturam^ quas frumenti grano 
infita efl) vicina correpta materia ^ totam illam per- 
vadere , atque illius pariter correpta fpecie , vire§ 
fuas in id, quod ante terra^ aqua^ aer^ ignisque 
fiierat) transfundere 5 earumque fuperatis qualitati>- 
bus, in illam ipfam, cujus eft artifeX) converteres 
&tque hoc modo perfici fpicam ^ qu» a priore grano 
tnirumin modum^ & magnitudine^ &figura5 & va- 
rietate difiideab 

Ejiisdem.2 Juflofum quidem judicium efl tfatlfittiS 
ab opefofo corpore ad atigelica cofpota; impiofUm 
Vero judicium efl ab operofo corpore in tenebrofa 
& obfcura corpora permut&tio« Refurgent enim im« 
pii ^ non in priori ^ fed in fecundo judicio^ 

Quoniam novit Dmitms viam jufiorum | (Sf ite^ im^^ 
fiorum feribit.] Malum nullum a Deo ^ fed jufloruin 
via cognofcitur. Novit enim Dominut^ fMi^funt ejun 
Juflorum Vero via eft ille^ qui dixi(i Efp Jkm vta^ 
^e quo etiam dicitur : f^idete qud fit via hma. Impio» 
rum autem via eftilla^ in qua ambulant ^ qui de crea^* 
tore male loquuntun Ignorat nec novit mala^ non 
qubdnon poflit omnia comprehendere^ &intelligem 
tia fua afiTequi ^ (hoc enim de Deo cogitare nefas) 
ibd quod cognitione ejus indigna fint^ , Idcirco forte 
(^auda6ler enim dicendum eft) interTogat de iis, quas 
non novit Ubi enim Adam peccavit 5 non novic 
eum^ neque locum^ in quem ceciderat Deum iv^ 
giens* Quapropter ait l Aiam ubi es f Sic & in Evan* 
gelio interrogat de iis y qu« non noVit , quod cogni» 
tione fua indigna fint (^uia ejnim non noverat daes 
monium, neque nomen ejus , interrogat^ quod no« 
men ejus fit^ & audit : Legio mthi nemen eft. £t priu^» 
quam mulier fanguinis profiuVio laborans remifllonem 
peccatorum obtineat 5 intefrogat dicens : Quit m$ 
utigiti Viam igitur iniquorum iguorat Deus ^ iufto. 



221 E X O R I G E N E 

oSov Hf rm d^iKcov 6 ^o^ dyvoei%' Tnv h rtdv ^iXAi^ yt^ 
feo(j%ei. T/c h if o^og rm Sijuttw » ii o ^mv* l^oi AfjLt 
if o^ocj ov yiveoa-x&t 6 ^arug ; H^eiqyd^ l-ywTov viov^ 
d iuuf\ 'Tra/rnq ' d^fMrei Si roiQ Tr^^i yvoi>cr%a>g kgls dyvco^ 
aiOQ Qw rct <rwiX^ x^/Mva iv rctiQ 'TrPG^fir^ioLtQ ovojulo^ 
ra fjcmfm xcu Andn df^. 7ro?9\aKiQ ya^ w tvX^tti ^^nrou 
TO' fJcvnSrmi fJiH. xxti^ ivcL n iTn^sxLv^^kvvji rviQ irrta^ 
XiHdJ^ nfjuov; OTroppiTrr^ ycLq rfig lctvrn yuvwyuw^ t«^ 
dfJUL^cLvovrctQ * coarTnq 'TralKrv Tr^otrmcu rai; fjLtrctvoHV-^ 
ra^y xeti dvcLhcLftfiavti rnrcov mv f^^vfifjoiv. 



* A A M O 2 /8' 

IvcL n t^^^eif fdyif » luti ^MOi ifJtsP^HTtio-ctv xtva ; Traqt'^ 
^rna-ctv cifiacnXeii 'Tirc.TiK» »w oi dqXovrf^ ovvy^X'- 
Bnerwf hn ro afiro xara rn »;^i»> xcLi xa/ra ry Xinfs 
murs^ K.r. %J] At/^if trrv^c^Tfc tfiqcLtxoi^ dvrty^a^it;^ 
Iv ftiv rca h^ea ivqofjnv d^X'^ iivrtq^ j^ctXfjiH rcLvra * 
iv Si rcf> h^iqco crvwTmro rco Tr^carco . xcu iv raa; yr^a^ 
^iCi h rcav d^r oto?^v roy viog fjiH ei av^ iyco anfti" 
^ov yiyivvfixa ani fAf^fTo eivcu t« Trqcorn v|/0&Afci^. cSg 
706^ yryqayrraiy (pnariVy iv Tr^corco '^a?^^ y vioq fJUH ei 
crv.y hyco ayifjciqov yryivvnxa o*f . ra l?9\.tivixa /uevTOi-av- 
rty^cL^a Sttiriqov eivai rnrov fjui/ivvei . rsro h hk dyvofi- 
rtovy oTi Iv rca ifi^aixo) nhvt rcov \|/o(A/xa2V d^i^fjuot; rra^ 
qaxttraty Tr^coro^ ei rvXoiy n ^tvrt^ot^y n rqtrog. n h 
ro Xtyov dv eifi Tr^oaoorov 7r^(py\rtiav yrt^ttXov mv Trtqi 
X^^^H ; nroi ro Trvtvfjut ro dyiov > w avrot; Tr^o^mviQ 
Wiv. dyro h rn ^/aiJ/aA/UfltTo^ fjitra(Bo?\»i ytvtrat rn Af- 
70VT0C* f^/ ypt^ X^^^OQy.coq xat rnro '^aqa^tiaof/.tv 
rcLQ M^ttQ i^tra^ovrtg. xxti h Qavfj(^a<^ov « iv ivt 4^aA- 
fjuo HXi iv Tr^cairov i^i ro Xtyov . ^oVKaXn yd^ rnro 
It^ l^tiv y co(; Tr^otovrt^ Sti^ofJttv. xat rcLvra fjctv Trqo rn 
^i/aXfJLH^ xaravonacofjt/tv ii rat; M^ug. 

T« 



SELECTA INPSALMOS. 22$ 

rum vero novit. Quis autem via juftorum, mfi il- 
le, qui dixit: Egofmvta^ quem novit pacer? Ntm 
tnim nuvii fiUum nfi fater. Csetemm ad illa , qu£e de 
cogtlitione & ignorantia Dei dicimbs , accommoda- 
buntur etiam ea , qus paQim^ habentur in Prophetis 
de memoria & oblivione Dei. Nam fape inter oran* 
dum dicitur: Memor efto mei, &> quare vblttus es [au^ 
fertatis mftra? Ut enim a fua memoria peccantes 
amovet, fic rurfus pceni&entes recipii & eorum me- 
moriam iterum fumit. 



P S A L M U S IL 

Quare fremnerunt gentes tf fdfulimeditatifunt inaniai 
Aftiterunt reges terra^ & principes convenerunt in 
unum aiverfus Domtnum p advetfus Chrtftum ejus^ &c.'\ 
Cum in exemplaria duo hebraica incidiiTemus , in uno 
quidem fecundi pfalmi principium invenimus harc effe^ 
in altero vero cum priore conjunfta erant. Et in 
A6tibus Apoftolorum illud, Filtus meus es tu^ egoho^ 
diegeniti te^ e primo pfalmo laudatur. Sieut fcfipsum 
eftj inquit, m prhno pfalmoj fiUus meus es tu , ego ho-^ 
diegmui te. Verum exemplaria grsca hunc fecundum 
effe indicant. Illud autem non ignorandum efl , m 
hebraicis exemplaribus nuUi pfalmo numerum apponi, 
five primus , five fecundus , five tertius fit Caete- 
rum quae hic de Chrifto perfona vaticinatur ? Vel Spi- 
ritus fan6tus eft, vel ipfe Propbeta. A Diapfalmate 
autem fit perfonae mutatio : Chriftus enim eft , ut 
intra oftendetur , cum fingulas voces expendemus. 
Nec mirum, fi in uno pfalmo non una cft perfona^ 
quae loquitur. Hoc enim pluribus in locis videre eft, 
ut infra oftendemus. Interim haec pro exordio pfalr 
mi didlafint, nunc ipfa verba difcutiamus. 



tt4 EXOHIOENfi 

*7rc^a^wra( firr dqXoy^(»f ayfaXB^frm hrt ro aCre^ 
fun nynfMda fjmidvti inP^S-ai rsq d^or^i&^ rti^ y-i^^uti 
dfOqi^B^y fiayrif^ rsi;^pari(0ra^ rsQ ^qya^avra^ XMT* 
avrH' Tfr^ i% Adt8C th^ aiTro rm ^v?^v rn^ tutrarofjui^ 
(fi yml^ Kv^iwf AtxTtoy avrsQ t ov (norr^a fjcn Tr^ocnt/jLi^ 
vui iK Tri^iTOf^fi^^ oiriVi^ mva fUfjLi^kirfiKacrii rov if roiq 
/uf AfTa)/uivoi( yr^o^firiiLOii Ao^oi^ xarayyiP^ofjLivov ^Pi^ 
itroV tf fivofiKoriQ, fia&iMti &i rfi^ yfiq Kdi d^Xovng h^e»^^4 
4*1 ittu Tl§vrio4 ii1/AaT0( ^iuudifi^ l&iaicdv Atts nysfjnfei. 
^ereif ytt^ kAi i t^dritiTiOQ Tlif^oq 6 tfTToroXo^ dwi^ 
/UVH/MOVit/o^itf thiUi^ IV 'fdii ^^ft|lri ru^ iito^o?^f 'mV 
^(oxt</uifiif Xi^^^ 'taqofymytiiv i €i Si kMi. roQ d(^afnii 
^fia^ iiffafAii^s dm dv dfiM^oii. fua o. (ro^^aro^ yni^ 
filTrOroAof il TOO-rroV dfQ^oiTri^i^ 7r^or»fl|/t ro ig-av^eoKi» 
^ Ttf fC^iTOfi ik iypm/iAi&tf dqXovriKeUg^ MyM' ao^ 
^tav i^ AnAit/mf if roi^ tlAliois' &tipia^ ^ » ra aimo4 
TKTHi tOi roif di^}(flVroif rn amWo^ T8T« reov Kara^yn^^ 
fMvoif^ d\Xa AnAif/uif Qm Iro^iaf tv fj.v0i^ia>5 rfif 
dw(mi»iqyfAmfnf$ if ^'qimqi&if o flto^ irqo rm meomf 
#ic i^w nfjmif$ if ijjiic rm c^;tovT«v ti^ alcavoq mrki 
iytotMi* irl ^m^ iyvdiTmfi m df rov ftvqtov tnc io^ni 
i^wyqmam»^ iroioi ymq dqXfi^H Wa^qo^(rav Tov X^^^ 
rof I TO? Ttic Jt»^ w/^iiv i 01 /btir yiveoaitjovri^ rfiv cro» 
fittv Tir Omi nms avrdi cr^uiJi; nvaq ix^^tv v7roXafjc0a» 
HfMfoi^ li oi XvfOfJLifoi if Tauc yrqotpfi^ucu^ d^X^v ^ol» 
riAlMlC niPOWV 1 ikfti oi^pt^ fia&kMiOjq EAAifVA^ir 5 X£»l 
lutT^ To an^hH^ov oi T»v hberroif Ifivo^v; Tdt ldv»f Toivt/V 
A^m|«v* OTTtp l^iVi ok^ AxyAeui o-flt^tg*t§ov iqfJLnviv^ 
tnf3 iQoqvfifiQfia-avi Iri iti yf At^i; ^S lcpgoetfdtv» ovd» 
fktrortvTroifif^iVfii Tbat ifjt^aiVHou rof da-fifJiov ix^ '^^^ 
Qroqvfi^rm\ roinroi yeiq ot ffiao/SfifJLifoi Kara rH^ Ka^ 
(«5 T« hri^HMviif vTraqX^o-if Karet rm V7t\avreif 
^o^yiM^imv. kmi A fjm oi AoiTfoi iqfJbnvivrmi ^fiKm&i 

Td> 



SELECTAINPSALMOS. 125 

.' Ejwsdem.'] Quatupr bominum genera dicit adveiv 
fus Chriftum infurrexifle , gentes, quae frdmuerunt 
concra ipfum ^ populos , qui meditati funt inania ^ & 
reges terra, qui adftiterunt cum Principibus in unum 
congregatis. Et arbitramur quidem gentium nomine 
«lienos a iide defignari homines , quales erant mili» 
tes, qui adverfus etim fremuerunt; populos vero il- 
los ex tribubus dici , qui exfefti erant (neque enim 
proprie dicendum eft, eos, qui Chriftum non r^ce» 
perunt, ex circumcifjone fuifle) qui quiderh vana 
meditati funt, cum in perledis a fe propheticis fer* 
monibus annunciatum Chriftum non intellexerunt. 
Reges terrae & principes «runt, Herodes & Pontius 
Pilatus & judaici popuii praefides. Horum enim & 
divus Petrus Apoftolus fpeciatim meminit in Aftibus 
Apoftolorum , ubi hifce utitur verbis. Quod fi & 
Invifibiles efle poteftates dixeris , non aberraveris. 
Certefapientiifimus Apoftolus illis multo magis, quam 
hominibus Clirifti crucem attribuit dicens : Sapieth- 
tiamautem ieqnimur inttr perfeBos: fapienttam vero mn 
hujusfieculi, neque principum hujUs faiculi ^ qui deftruun' 
tur: fedkquimur Dei fapientiam in myfterioy qua abfcon^ 
iita e/f, quam pradeftinavit Deus antejacttld in gloriam 
neftram , quam nemo principum hujus faculi cognovit: Ji 
imim cognovijfent ^ nunquam Dommum gloria cructfixijfent. 
Quinam enim principes Chriftum glorias Dominum 
crucifixmint, Dei fapientiam non agnofcentes & fe 
quoque fapientiam quandam habere exifljmantes , nifi 
illi, qui in Prophetis commemorantur, princeps re- 
gni Perfarum , & princeps regni Graecorum , & con- 
fequenter reliquarum gentium principes? Gewfe/ ita- 
que /reiiwer«w/, id eft, ut Aquila clarius interpreta- 
tus eft, turbaverunt. Diftio autem, fremuerunty in- 
conditum reprcfentat tumultuantium flrepitum, cu- 
jusmodi funt ii , qui ex infidiis concitate feruntur in 
hoftes. Quod fi reliqui interpretcs non vertiflent, 
Origenis Tom. Vn. P tuxhor^ 



126 ^X ORI GEN E 

T0> iOo^v/BinSTta^a^ y xai, Kvxety cig 'Sv/iifMXoQy ^ «xAafi^ 
0M dyro T« i^Pvct^AVy to, l^ryfltAtfvpcwj-ay* «^ Iv m 
rw wqo^TOiv oiOfJLtQet thto dh^av rm M^iVy Kcurarct 
^pya/y/jutTct TH Io^Sclvs. xcLi ijrei o d^VHfmo^ rop vlov, 
tm ro9 Tia/ri^cL ix^y ^' o hxof^^^^o^ tov Xi^ovy hx^- 
rcu ro9 d7Fo^$iXavrcL cLvroVy hct rnro o TtcLrct Xfi^^^ 
r^^ci^ivofivfo^y dq rov yrcLrt^cL drrifiei. ol yav (p^cL^cLv^^ 
tHy juu xfva fjLO\,%rmaAfriqy kcu yra^cLg-ctvr^q hn ro 
«Jto» tlou avvcLXd^vr%^ dfMy ivt^^crav imv rtp ^o^ 
x&iv xcLTCL T« X^^^*^ H^^^ » M^oyi^cu h avroig 6 Tre- 
woiwaMMTi Tr^ori^ov 3 xara ra 7ra/r^^. ho Xvyircu rav^ 
ra avrn^ TrvTroimivcu xa/ra rn xu^iHy xai xara rn X^^-- 
^ avrn. hx dyvowrwv h Tn^i rn ix^vHfjLtvn yraqcc 
fMV E^uio-i nf xAJ^io^ Tr^oarnyoqicty ira^a hE/Sqaioiq rif 
A^veu « hxa ycLq ovoueun Tra^ E/Sqaioi^ ovofjca^irai 
d^o^j cSv i^tv iv ro hamaiy xaihfja/tvtvirai xv^iog. xa$ 
igiv owH Xryrreu ro hSmcu yrcL^ E/S^foiQ y xat TrcL^ 
EMwo-i xvPio^y rtiq X^tco^ rfig yty^oL/jifjLmg iv rif y^ 
^ T8T0 ayrayyiTTiHaTiq. i^i it ot€ Tolaw xetraty ix- 
ipa>v€irai h t>» xvpto^ 7r^ooy\yo^ict TrcLq EAAi»o'/ y aM* 
H TTCLPh/S^aiOi^y o^iv rep' euvcirt rov xt/g/o»' ort dya^ 
Q-OQ ^jaAfJiOQ. xvqtov ya^ ivd-cLSt dvn rn lati dqtixiv» 
xcLt i^Tiv >? dqX^ "^^ i^a^^fJtHTrcLq Bfi^aioi^ d?9^iXHia' I9-1 
h n rtr^ayqaufJicLrov dvix^eavvirov Traf^ avroi^ y oTrt^ 
xai iyri t« TrtraAn rn X^^^ rndqX^^^^ dvayvy^air^ 
raiy xcu Xtytrai fjnv rvi A^eovai Tr^oanyoqicty nXt rn^ 
rn yty^afjLfjiiVH iv rco rtr^ayMLfjtfjutrco' Traqa h EAA»f- 
crt T91 xv^ioe; ix(pa>v€irai. xtti tv rot^ dx^ifitgt^oiQ h rcov 
dvnyqcL^cov JjSga/o/cptfltffltxTwgo"/ xarat ro ovofjiay ifi^at^ 
xoi^ hy H roiq vvvy fltAAa rotg dpXaiorarot^. (paat ya^ 
rov "Ecr^^av iv rti alxfML^iCdana tn^Hg avroi^ ^CagoMtTw- 
^ou; TrcL^a rng Tr^ortqHg Tra^a^i^cdxtvai. rHreov ^ uVf- 
fjLvnS-yifjf.iv y iTr&i to rtrqayqafjifjutrov eo^ xv^ioq x&trcu 
iv reo' d?\X w iv vofjuo xv^ih* xai iv ro)* ot/ yivcocrxei 
xv^io^ oSov Sixaicov' xai vvv xara rn xvpih xcti xarct 
'f^ /tg'^« ctvrn' rnro h TrotgaTngifTfOKi ot/ 0/ fjitv l/B^ 

iofjLn^ 



SELECTA IN PSALMOS. ti} 

turhafvtrunt ^ &s tumultnantnr ^ ut Symniachus, t 
verbo, ftemueruntj dicere liceret, feft jaHaveumty^ 
quod in uno Prophetarum' putamus his indicari ver- 
bis : Secundum fuferbiam Jerdat is. Et quoniam , qui 
negatfiliumy nec fatrem habet , & jfni Chrifium recipst^ 
recipit ilium , qui mifit eum , ideo , qui militat adver- 
ius Chriftum ^ erga patrem impius ell. Qui ergo 
fremuerunt, & inania meditati funt, & adftiterunt in 
tmum, ac congregati ftint fimul, (pecie quidem contra 
Chriftum folum turbas moverunt, fic autem quodfe- 
cerunt, illis computatum eft, ac fi patrem ipfum ag- 
greffi elfent. Quapropter dicitur haec eos egiflTe jrf- 
verfus Deminum (J adverfus Chriftum ejus. Operas auteni 
pretiumeftfcireid, quod apudGrscos enuntiatur vo- 
ce xvqio^i id eft, Daminu/, apud Hebraeos vero voce 
Admai Decem enim nominibus apud Hebraeos Deus 
appellatur , quorumt unum eft Adonai^ quod inter- 
pretatur , Dmninut. £t quoties apud Hebraeos dici- 
tur Adonai , toties apjid Graecos habetur Dominus^ 
fcripturae di6lione id fignificante. Quando autem oc- 
currit Jae, apud Graecos exprimitur appellatione kv^ 

})iog Dwnmus , fed non item apud Hebrasos , ut in il-' 
b : Laudate Dominum quoniam bonus eft pfalmus. Do- 
minus enim hoc loco pro Jae dicitur , & initium p(al- 
mi apud Hebraeos eft AUetuia. Eft etiam apud illod 
inefl&bile quoddam nomen tetragrammaton, id eft, 
quatuor literis conftans, in aurea fummi facerdotis la- 
mina infcriptum, & voce /Idonai enunciatur, licethoc 
non fcriptum fit in tetragramnfato, apud Gr«cos vero 
exprimitur voce Dominus. Ac in accuratioribus exem- 
plaribus hoc nomen fcriptum eft hebraicis Hteris , he- 
braicis quidem antiquis, non autem hodiernis. Narrant 
enim Esdramin captivitate alios ipfis chara£leres1oco 
priorum tradidifife. Horum autem meminimus, quia 
tetragrammaton , quod eft Dominus , jacet in hoc : Sei 
mlege Dominii &^inhoc: Quoniamnovit Dmmuviaui 

P a pijji^ 



«8 EX ORIGENE 

iofjmitovTet xMi 6 Qto^oTim *7rcivrcL dQ tov Tra^iXttXuQorcL 
X^ovovy . hxju?\jOLQ ^i i fm «c 'top 7ra^%MK\)^oraL > dh^t; 
rov fM?i^Tao Xy/JLfJUiXoQ 3i rTdvra, Giq rov m^tiKora i^a^ 
^av • id-o^ ya^ roiQ \^SofJt;n7uovra TxoAAflWti^ Tflt^ Tn^i pcg/- 
'^HTT^o^meiaqy ftJ^ ih\ 'yivofxtva^ d7rayyi>J^^v ^ xotflflt- 
TTiQ iv ref>* i^cox^v eiq ^o fipafjia fjts X^Aiiv > x^ti fi^ iTf^ 
^ApaF fjLH iTToria-av fjt^t o^o^. iitfjn^iaavro ra ifjutna 

fJOi tfltl/T0/5> 7tM iTTi rOV ifJLaJTiCfJiOV fJUH ifidkOV XXffPOV. 

Kaii Afltoc OF 8x iyvaoVi i^nXtvat fjtois dg dxoYW ioriH 
wri/iXHa-i fJLOi. olofJit^a h avrHQ rt^ rov B-iov eiSivai re^ 
Travra Tr^iv ytvitrfoiq avrmy xa/ tov X^^^^ov avTHy yM 
ra iv T»i ivav^r^omno'^ "ervfjtfina-ofjuiva avra>y My&tv^ 
ro) AfAo^/e&tf/ avra 9? J^ ytyovtvai rep ra^t xai raSt 
TTtTrovQori . ofJLOico^ St xcu ^ ro Trvtvfjui ro dyiov ra Trt^i 
avrn il9iyoiroy titrTrt^ wr/ rn Trct^ovroQ ix^' « t8to 
^t ^afjLtf cig niiyrort ^ /jLi?9\x^a X^ovov iKK?JVOfJLtvm 
rm ir^i^TitirtvofJLtvm rm 'prtPi avm* iSn ya^y ^fi&i, 
avvwet Taiqfjt^y xoi io^a^crtrai y xai uJl/coBTKrtrcu 
o-^o^^flt ^ xoi ra i^. 

/^appn^cofjitv rn^ ita^fJUiQ avrmy x.t. t.] Aox&i fjLOi 
TH? (rvyxara^a;vra4 rco a-oynn^i dyyO^t; dyavaxrnv-^ 
ra^ tTri rn xar avrn iTri^H^iff fieuriMm xai dqXovrm 
rm doqarm ^nxtvcu rn^ nara-a^a^ rrqcorH^ ^iX^Qy 
dua xau iTraTroqHrra^ n SmTrort rctvra yivtrat. $ir 
Wcrrtq avroi wrav oi rn^ dvS-qcoTrnq imavrt^y xai rov 
tavrm iyri^vrtq avroiq ijuyov , dTrox^ivtrcu Trqoq rn^ 
dyytXn^ vio^ rn Q-tn y Tri^orat^^m avrHt; iiri ro fju^ 
fjuia-aS-ou aCrov ptryvvvra rn^ atafJLH^ rm dfjtaqrcoPicov y 
^ XM dTroppnrrHvra rov ^vyov avrm. Siappti^cofJLtv xat 
ifjL&iQ rHqiiafJLHg oig iStB-fijULtv dfjut^avovrt^ y^ on o-«. 
QaiQ rm lavrn dfjLa^nm txag-oQ a-^tyytrai. xau raXa 
x^&trrov ro Siappn^ai rnQ hafJUH^y co^ lAfJL^pmy rn At;- 
aai avrn^y coq MAvrai rw; lt^Haa?^Y\fJL i d/xa^nay on 
ih^oLro ix X^^oq xv^iH Si7r\a ra dfjutqrtifjLara avrvig. 
6 h d7roppi\ljag a^' tavru rov 7r^o$i^tifjmov Hyyexvy Svva^ 

rai 



SELECTAINPSAtM^OS. 229 

jfiftorum; & nunc: Aiverfus Dominum & advetfusChri^ 
fium ejus. Illud autem obfervandum eft , Septifaginta 
& Theodotionem omriia in praBteriro exprimere; 
Aquilam vero modo in pfraeterito , modo in futuro; 
Symmachum autem omnia in praefenti proferre. So- 
lent quippe feptuaginta faepenumero , quae de Chrifto 
praedida funt, ea quafi jam contigiflent, enunciare,- 
Ut in illo: Deierunt in efcam meam fel^ & in fiti mea 
fotaveYunt me aceto. Diviferunt Jibi veftimenta mea j & 
fuper veftem meam miferunt fortem, Et , Pofulus quem 
non cr^gmvij Jervivit mihi^.in auditu auris obedivit mihi. 
-Arbitramur autem eos, quia Deus novit omnia, an- 
tequam fiant, ideo, quae ad Chriftum pertinent, & 
quae in Incamatione ejue futura erant, dicere, quod 
reputarentur jam acci^ifle ei, qiii haec, vel illa paf- 
furus erat. Simili modo & Spiritus fanftus, fi quid 
de illo pronunciat , id tanquam in praefenti elFert. ^ 
Non hoc autem dicimus , quafi nusquam in futuro 
temporeexprimantur, qua5 de eo praedicuntur. Ecce 
enim, incfuit, intelii^et fuer meus , &^lorifcabitury & 
exaltabitur valie j &c. 

Dirumfamus vincula eornm^ tfc^ Videtltur mihi 
Angeli, qqi una cum Salvatore defcenderant, indi- 
gnabundi ob invifibilium regum ac principum contra 
Chriftum infidias, primos iftos quatuor verficulos pro- 
nuntiafle, &fimul fiibdubitaife, ad quid iftafierent. 
Deinde, quoniam ipfi crant qui horaines ligabant, & 
fuum ipfis jugum imponebant, ait ad Angelos fuos 
FiliusDei, adhortans eos, ut fe imitarentur vincula 
peccatorum difrumpentem, & jugum ipforum proji- 
cientem, Dirumpamus & nos vincula, quibus pec- 
cantes ligati fumus , quoniam funibus peecatorum (iio- ' 
rum quisque conftringitur. Et forte prs&ftat confe- 
ftim vincula difrumpere ut Samfon, quam diflblvere, 
ficut peccatum Jerofolyma^ folutum fuit ; quoniam 
recepit de manu Domini duplicia peccata fua. Qui 

P 3 N^\^ 



%SP ZfJC^ O R I G E N E 

^cLi ^n^off Iif0-8 l^vyof d^ctiy xai tpt^m ro iXet^^ tft^ 
w ^ogT/otr, zeti yivtS-ou vTrotjjyio» gluth , %ai Autf-«o"i 
Toy Sia-fAOf atha ol /MtdyiTai. 

ToTi AfltAwo-ft TTgo^ fln;T8(5 Iv owf avTHi xat iv Tfl> 
SvfjUfi awH ra^a^ei avTH^y lu t. «.J Oi A070/ tojv otTXfi- 
A»V3 A070/ eir/F €y og7>i fimayyO^ofmoi • xmitr^Xy^Tai 
2% 6 S^iOQ fMiravowHf aTTo nrmv 7taxo)V m XaXst th tto^ 
ttna-ai^ iav fJwravoM(a(riv ci dxMom^' iXoL?\3n(n h iv o^- 
7»t awH Sia Imva 6 QiOQ to/c N/V€t)/Ttf/c' xot/ iTr&t iv 
&a3iK(j) xoi (nroieo /JLvnvontrav y h^ TrtTrovB-curiv dv djtft^ 
xoouTi. TT^yivcdcrxi t€ dto^y miUTTODV rov I^i^v^ftF, rnp 
wofJLmv /uravoicuf y iTn (ronn^icf. diftXovori aurov iTtifjc^ 
Tri TOf iowav. raXa i% xoi ivB^ait hn acorti^ia XaM^ 
(ret TT^ot; aurn^ rnt; d/jut^ravovra^ ev 0^711 avrn, h yot^ 
«rTTf y xoAttcrf/ avrn^ iv o^ afjrn xm fju/iv fjtrravofi^ 
(ravroL^. 

Th avrn.'] A/o^i» 3% 9vfMQ o^ytiQ > ci^ ^aci xai 
ei vn^i ra ovofjtara davoi ^ r(» SvfJiov fjt^v ehcu oqynv 
dvcLdvfJLia>fjL%vm xai in ixxaiOfJLivnv • o^-ywv h ogt^/v otv- 
rirtfJUt>^fi(r%coq . olov&t hv dnAi^i^og rnt; o^ytig i^iv 6 Sv^ 
fjLoq, xai w^ 7r^o(; ro dTTonXicjrfjLa n i^iv « oqyti. dxn^ 
^iov 3% rfi^ dvririfjLcoqfKTiO)^ vvv co^ Trqo^ rfiv if^in^av 
X^YifTxv dvri Tn; xoAflto"ta)5 rti^ hn roiq ifJL(t^fifA%voi(; > 
xjai rfi(; o^t^ico^ dvn thc B:t?^crtco^ . ot/ ^fc€V roiyi xai 
xara rfiv d-aav yqa^yjv iXarrov ri i^iv BvfJLog rfiq 05- 
7>fC y Sfi?\jov ix T.« A€7€c9"fl6/ i?ityXov fJL^v SvfJLcp ym^aiy 
TraihvtTiv h op7>) . xv^it ycc^ , ^fitri , fJLn t^ B-vf/^ (th 
i?^vy^ri^ fJL%y fJLfih rn o^yri (th TraiSivariQ fjLt. lAg^^fceTflti 
3t in iXTTiia ixcov Qi^ctm^ctQ rfiQ ^t^^/c fioLcravcav ha 
Ao7« xa^omrofJLtvH* h ^unJiv dyr i?.tyx^ aJ(p€Aif3-«c 
X^V^^ "TraiStv^rtoq rtig Sia fJLa^iyoov xai poL^Scov . Trot- 
(ra yccq Trai^eta Tr^og ro Tra^ov h ^oxa X^^ ^^^^ » 
ctMflt XvTTfK;* tyVtgov h xa^Trov ^fivixov roiQ Si avrv(; 
^tyvf/^vcuTfJLtvoK; dTro^i^cotn hxaio(rvvfit;' XaXfia-a roivvv 
Seoc Tr^OQ THC i^fjLOLqrfixorctg hq ixyiKcc xai fxvxrm^i^H 
fTi ovra^ iv to/c Tra^aTrrcofjLao-i ^ xai Sl' dvai^r\ai(tv 

fjLiya 



SELECTAINPSALMOS/ -%^ 

verp prsdiftum jugum i fe projicit , poteft (bave JefU 
jugum tollere, & leve ipfiu^ onus ferre, & iieri fub* 
jugale ejis: atque difcipuli vinculum ipfius folvent."^ 

Tum ioquetur ad m in irajuai & infurorefuo ccn* 
turbabit eoi , • &€.] Sermones comminatorii fiint fermo* 
nes, qui in ira pronulKriantur. Mala autem, quse di« 
xerat Deus fe irrogaturum , promittit fe retra£tatu* 
rum, fi poenitentiam egerint auditores. Loquutus^ 
eft in ira fua Deus per Jonam Ninivitis ; & quoniam 
infacco, & cinere pasnitentiam egerunt^ nihil pafli 
funt eorum quae audiverant. Praefciverat nempe 
Deus , cum Jonara mictebat , facluros poenitentiam ; 
fi quidem Jonam iis mifit in falutemi Force vero etiam 
hic ad falutem loquetur ad ipfos peccatores ih ira fua. 
Non enim dixit: puniet qos in ira fua^ etiamfi poeni« 
tentiam egerint. 

Ejufdem.] Caeterum furor (ut aiunt periti nomi* 
num) diflfert ab ira , quod furor ira fit fumigans & ad- 
huc accenfa^ ira vero appetitio vindi6tae. Ergo ve-^ 
luti imperfe^Uor ira eft furor , jam autem in perfe* 
£tione quadam eft ira. Nunc vindida tanquam in utix 
litatem nofiram pro fupplicio deliftis debito, &appe-' 
titio pro voluntate accipienda eft. Quod autem fii- 
ror mirior fit ira, liquet ex fcriptura dicente, repre-** 
henfionem in furore, caftigationem in ira fieri. Di'» 
citur enim: Domine/y ne infurere tuo arguat me^ neque' 
in iroi tua corripias me* Arguitur is , qui adhuc fpem 
habet, fore^ ut faneturyerbis absque examine; cui 
autem reprehenfio nonprofuit, is indiget correptio^; 
ne, quae tit flagellis & virgis. Correptio autem ftt^^ 
tim quidem non videtur jucunda & citra moleftiam^ 
poftea vero pacificum juftitias fru^lum affert iis, qui 
in ea exerciti fuerint. Ad peccatores igitur , quos ir- 
ridet, & fubfannat, dumadhuc in peccatis funt, & 
pras hebctudine fenfuum de propriis malis tanquam 
bonis fefe efferunt acgloriantur, loquetur Deus ia 

P 4 ^^ 



.-a E X O RI G ENE 

p->n *vr«, wnfii*Kpiiiw6C to flt//*a«&w > Tot^^t^tt cttyTH^- « 

^ fl63-go»c t7r«7« > T^TTi^f Trrixa Ao7« vpSrviuuiyfjt&fH 

Loi/a ufTdiFOiAtt flttJTa<c ^'Tanooi^w jbvfl&,ufi^» ^^aactvHi 

^M «aAflWf ic -T^iir flr7r«7Tf i¥ flcJr^c thv S^io. t»v (piAfltv* 

Q^>..imr«cr'"^ d^^srrf Mcv « C-Dt ffOttAorMSf uo"^ 71^ 7gflt(p^f a 

MAM^^f^c n^tuAx TtPt Itf JotJW 'MW g-oLVficaTCLiirQ^ rov xu^ 

^ijrv ^»»T.T • itdflKTty M"' fl(tfnic » 057» «5 t«Ao?. » i«t i^- 

^t>j^* iVai^-Twc^iflfTiJo^irrtfc if ^Ofliyo6^toMf»3^iff fli 05711 

^jiCoyr.t< vTQ IV^ufltiCtfr Tttrra tfiisfli> xfl&« dvnAt^a,;, 

\iXWTOU Tti^ iuH > auu IflMnu o^ ffiv»r Tnr xAn^vo^ 

^uaf T9^ XflU Tirf XflCTStT^ttCW 9*C^ TflL ^V-i^flCTflft Tn^ 7»C» 

jk r.f. ' Tt^MTQU 7flei^ dS^ fltr${orT9? JcAx^ovCjUOC 7rfltyT6)V 
^\cj;u*un;> iys Ajrrar fl«^ «:in# v^ooTtxorrflc t6 xa.it 
Aj^cr c raj-fli^n» xAFf at tv^ rn tk 7»( arc^iA»c ^if o^ot^-^ 
fl«r^c it: -ri r>r ^tst^SoXify mm rm m flc^Jroi Si^afXicov 
-x-jftt^ • ««* M/ MC 'Tn^otg ivwryptm^ wmc tot muati^ ttcc^ 
«i^ ,rwr« 'Ttf* ir/4flDr • »? hicamc juiu %z T» xoff^> ffoi 
^ar, Hflti i.uoi fl6W«5 fl^tJ^MMBf. flc0^6:y ^n m OTto^ $h 
gijf t^^ra^provTflt avrto^ ttAhtoj' icfltTflt qiwrir fl^iffi> xaa 
^nt arctqxoq. h ya^ iaav 01 tr xacr^ t«s *ffflBT§oc> ^a^ 
.x^ Titta T^oTTor vonS^Hv ck m (FVfx/ikiMuovroq fltuT« Ao- 

^j^' TOI^fltf TOI aWtl t(pfllffXt * •TTflUfTI&TA tf6fl& ffOtf^l> Xff* 

^K ffflt V^> atflti hSo^aafjuui Jr avrcjc. 's-i^^ hv AMTtw 

^^raTTtTflU^ XflW (Jt;t«Tai /Atr I^C^ «Al^^MtV^V ISvfly XJO^ 

iitt^X^^^ o^ 'jroifiTflCi Tfli m^Bvrm ri^ y/\^ ; fle7roffx/^r«^ 
^VTflt 706^ f^iTnA^c Tor euft^^wroi^ ^«Atia^ Tn^ t>7ra^e»:t 
^OfyoiTou S-^r two» Ttvt ^j^^^o? xflti •?rfltT«f THkitofir^ 
^tv «C TovJe Tor tvt^«0Tfl6 xoff^r Tor fimor^ivn Ao^ov» 
ittfl^ Ttro^voc ff«f?* *^ ^«5wfleic> iwt/ (pwrti fltg-^AKpif^j, 
jttffv^ fly;tA^flRAfliTO<c fltcptffiv > xflti Tt/(pAoic flM^iSAj^/iv . 
tJKHV Xfltv ei At^oiTO Aflfc^tiv, xflti Tt3^ic8-flM xAn^W)^ 
jiat To flftvflgowrivovj i^x oLyvQnora^/xtv Tnv otxavofjuav. 

T» fltJr».] Twv xAw^vojUifltv At^ti Tnv Ao^ixnr ^t^ 
jiTi w xflti fltVTn xAngovo/^ a^ ffocpiofrv, «to) xai ymcnvy 

xat 



SELECTA IN PSALMOS. »33 

ira fua, & illos oftenfo fiirore conturbabit Cuin 
cnim fermo furore plenus eis timore queat poeniten- 
tiam indere, non repente infert fupplicia & crudatus 
prius, quam rejecerinteam> quas lenioribus remediis 
proponitur, curationem. Quapropter beatus Paulus 
ad TliefTalonicenfes fcribens de Judseis , qui Domi- 
xium crucifixerunt, ait: Prdvenit fuper iUos irausque 
infinem, An non praenunciata per Prophetas ira prae- 
yenit fuper illos , qui graviilima qua^que , & acerbif^ 
fima a Romanis perpefli funt? 

Pofiula a me ^ tJ dabo tibi gentes heredHatem tuami 
& pojfe/jionem tuam terminos tetra^ cSTc,] Conftitutus 
enim eft, quatenus homo, heres omniumper difpen- 
fationem, ut deinceps, tanquam ad fe fpeftantem & 
propriam fuam hereditatem, confervaret eos, qui in 
terra facrilege difperfi erapt a diabolo, fociisque ejus 
virtutibus malignis. Quin & perafta jam difpenfatio- 
ne de nobis ad Patrem fuiun dicit: Quos dedifti mihi 
di mundOf tuierant^ & mihi eerdedifti. Confidera ve- 
ro, quomodo ad divitias fibi fecundum tramem com- 
petentes afcendat etiam cum carne. St enim ii, quii 
inmundoerant, Patriserant, utiqueintelligipofTunt 
etiam efle aliquo modo Verbi, cujus confilio cunAa 
gerit; fiquidem etiam diixit: Omnf^s meatunfunt, & 
tua^ mea , & clarificatur fum in eis. Quomodo igitur 
pofhilare jufaetar, & acdpit t^uidem in bereditatem 
gentes, poifeffiQnem vcro facit terminos terrae* Nem- 
pe cum hominem a divino.fetvitio inaniter refilien- 
tem falvari vellet , Genitor ac Pater VerhiMn unige* 
nitum in mundum hunc mifit , ut caro faclam 9 & com^ 
prehenftim , & natura non nlutatum , pra^dicaret cap-» 
tivis indulgentiam» & cscis vifum. Itaquei» quam^ 
vis ob humanitatem dicatur accipere, & heres eon-* 
ftitutus efTd^ non ignoremus difpenfationem. 

Ejusdem.'] Per hereditatem intelligit rationis com- 
potem naturam , qu^ ipfa bereditac , ficuc fapien* 

P 5 xiw^^ 



ft34 ' E X O R I G E N E 

Aa^.iMC ^a^Wf; dw^ut rm (rafJLOLriTUi^ tlcu rcdv dam^ 
IMnrm xai THrm amcurm euriH Bw. , 

WQifjmM% eLfjTH^ vf pcL^iec cnS^qL' noq axtvfi xt^e^ 
ftia»c o^ui^^npfic ctuT8C> x*t. e.] Kat ttcl^cl to) amo^o^ 
Aqp »i utTAnxTi^^rf^et dyc^y i^ Stovrcu ol dfJLOj^mov^ 
«ric luiti 01 etcd-fVf^^f ^oi rm Trm^rtvKivcu vojuull^ifjLivm ^ 
pcL^o^ ovQfM^trai ?ifyovrt* ri 3«AfTf; iv palSScp fAda» 
*3r^oc t//MC3 i if dycLTTriy vrv%vfJLa/vi n Tr^aorfiroQ; xat 
tri '^goTf (oy TrcLqa n^ Tr^o^yin) rot^ dfjutqravwtv 6 Ofioc 
Ao^oc dmi?<iH ML^av jlcu fJLCL^iycL^y iTrt ra> rov lAiov 
M$i dTt^Tn^cu aiiro rn vrar^o^ avrmy rHn^t ti^ X^'^^ 
voidi^NC dt^a*Tf lac iiOfAwm . hnaxiy^ofjuit yetq y (pti^ 
o-ir» fv /M/S^ Toc dvofJLia4 atirmy iLat it fJLa^t^t ra^ 
dfJLo^ia^ wHrm'^ to h tXtoc fJUi h fjui itcLaxtkurco dir 
mir\i • iitk T8T0 ««M auToc o TU^^a^ pafid-w; eivcu r^ra^a 

T^ Hottiqt Af7flT«(l. tf>^* «Tfl TlVfC » ^fOVTflW Tl?C ff' 

«AifgoTirTi d^arf¥; iavrfif '^a^Xovn^ d^ni^ thc X^»i- 
^WfToc Tw Sw^nfJLonrm t« Ao7« > xai dv^ot; yraqa 
rcd avron Tr^o^pnrn ovofial^irat' i^iXiva-irat ycLOy ^yjorty 
pa/SSoq fx Twc p'^C li^a^aty 3cat dvd^oq ix rtiQ ptQff^ dva^- 
fificnrauy xat dva^rrava^irat vtt avrov yrvivfjLa rs ^», 
^viVfJLaa-6<ptcL^ xatavviaria>^y Trvivfta ^Hf^t-xatta-X^o^y 
vrvivfjLa yvcoa-icot; xat iva-ifieicu^y Kat ifjLTr/nia-ei avrov 
vmvfJLd^ ^o^H Q^H. pafiSk rotvvv iiovrou TrctfMWHavi^ 
d xmvc^Si^iqoi rm rcjj^itp StaXj^t^n^^^&i^Xflf^ifm^ 
dyayxafov ii dxoXHd-coQ crmaai ttc^ v Tramnq^rep vlcp (pw- 
crif ^ac ctvrep xXviqovofJuav ra i^vviy xai xarcurXia^tv ra 
vn^a^a thc twc* dt; a^Kivo^ Ki^afJLia>q.orvvr^ti^Ci^ avrnq. 
nrt^ ya^^ St^cdtrt t^^ovofjuav hrt rep a-vvrqt^mat avrm 
irrro ^h xMi^ovofJiHvroQ ; -^«xTfoir hv dyro rm yqacpm' 
*rm avvr^t^tiv rtvm xstS^cu hr d(pO\£iCL. iv^ofJLiv Sfi iv 
rep TrivrtiKO^cp 't^jGLXfjap y ro y Bva^ta rep Qtep TrviVfjuL 
avvnrqifjLfjLivov Ka^Siav awnr^tfjifJLivi/iv xat nraTr&t^ 
fcofjLivnv 6 ^•foc HK i^HSivcoa-Ci' xau iv \ni^(ji> ir^ofpvirvi tt^o^ 
^axrtKeo; MyofjLivov roy dTroavvr^t^figTrviVfJLOLroQ vfjLet>9 

( * oAoAy- 



SELECTA IN PSALMOS. 235 

tktn, ita&fcientiam, &veritatem, &ju(litiam. Eft 
autem hereditas naturasrationabilis contemplatio cor^ 
porearum & incorporearum rerum, & Dei, qui 
omnium caufa eft. 

Pajces eof in virga ferrea » tanquam vafafipdi confrin* 
ges eosj &C.'] Sic & apud Apollolum feverior difci* 
plina , qua indigent peccatores & infirmiores in fide, 
virga nominatur, cum ait : Quii vultis? in virga ve* 
niam ad vos , an in charitate & Jfiritu manfuetudinisl 
£t adhuc prius apud Prophetam peccatoribus divinuit 
fermo minatur virgam & flagella, eo quod mifericor^^ 
diam non remoturus fit ab eorum Patre, hoc eft, 
Chrifto. Nam ejusmodi curatione indigent. t/ifitabo 
enim, inquit, tnvirgainiquitates eoKum^ tf inverberi* 
bus feciata eorum , mtfericordiam autm meam non difper* 
gum ub er. Quare & ipfe Chriftus virga dicitur ab 
Ifaia; fed quoniam funt nonnulli, qui non indigenc 
afperiori difciplina, cum feipfos exhibeant indignos 
benignitate praeceptorum verbi, flos etiam ab eodem 
Fropheta nominatur. Egredtetur^ enim, inquit, vir* 
ga de radtce Jejfe^ & flus de radice afcendety O requiefcet 
fuper eum Spiritus Uei^ fpiritus fapientia & intelleHuSf 
fptritus confilii & fortitudinis j fpiritus fcientia & pieta^ 
tis^ tf replebit eumfpiritus timoris Dei. Indigent ergo 
virga pafcente, quotquot ex iis, qui ad Deum per 
Chriftum accedunt , pecudum more vivunt. Cste- 
rum confiderare opus eft, quomodo pater, quidedit 
filio gentes in hereditatem , & in p&lTeflionem termi- 
nos terras , ei dicat: Tanquam vas figuli confringes eot^ 
Quis enim dat hereditatem , ut conteratur ab here« 
de? Oltendendum igitur eft e fcripturis, quorumdam 
contritionem poni tanquam utilem. Invenimus quip* 
pe in quinquagefimo pfalmo illud: Sacrificium Deofpi^ 
Tttus contribulatus , ^cor contritum & humiliatum Deus mn 
defpicies. Et ab alio Propheta prsecipiendo dicitiir il- 
lud : Pra contritione fpiritus veftri ululabitis. Spiritus 



J3tf E X O R I G E N E ^ 

oAoAt/^iTi. QxMf infUfML Wiv h rfu/v o flruvT^n|/a/ hi^ 
hcL a-vvr^i$%v ytvmrai Qv(noL rco S^ift). juu n dv otMo 
WTO «w, >i To ;c«?oy y 07r%q vyn^ fJLiV eivcti ^okjh oif% 
iv€g7«" (TvvTw^mTdi hy on A07&) S^i^ ra^ IvvcLfjL&i^ 
UVTH • o-vvfi&^^aviTeLfMV . dyKa. tuli Kct^Sici n^ iv Tf/uiiv 
ihrcL^X^ yroTi fJwyoL (p^ovncnv Itt/ fJioX^^^^oi^ SoyfJiOL^n 
cr%(TCdfjiCLT(moii(\fJiivoa;' ^ Ivothtcl iiPfjLH* i7ri^?^alBn 6Ao^ 
jtAwgo? vofjii^ofji^vpi KCLi fJiiTico^o^y m dvcLyKOLiov a-vvTqi^ 

l|/flti XM TOm^VOi^rCU , Iv HTCOQ dTToS^fJiiVVI TO T« l^»-i 

S^v$iS-cLi VTTo 3*1« dvcLi d^iity yivmai Iv "v^o^^oLycoyif 

'TTOLqOL ra dfJt»€40OfJL^V(^ THq CU&OfJitVH^ \oLVTOiV y XOU XOL^ 

Ki^ovTeu; fji4¥ twv ^ovwgav otJrwv iicLd-^o-iVy 7r^o(T<piv^ 

yOVTOL^ ^i TVi ^(C^H^OTWTi TH fJiOVH iVi^yiTtl^ad OLVTii(; Sv^ 
fafJiiVH d^». (TCL^ iiXeU i% T»V Tr^O&i^VtfJHVOOV XOLi TOx 

diro orvvT^ifini^ TTViVfjiaToi; Uficov oAoAc^^ti. 6r?n^ ih 

TqOTTOV TTViVfJia (TVVTiT^ifJifJiiVOV SvQ-ia Tf^OCTaTLTiOV TCfk 

3^Cf> y Kai xa^Siav (TvvTiT^ififXivm xai TiraTreivoifiivm 
rep JMfiAac cLVTnv Iv t«to/c yiyovivcu hk i^nQiv^i 6 3-*oc^ 
tOLi oXoXuyfJLOV dTFO (TWT^ilSfi^ TTViVfJiaToq dwfrifiiro^ 

fJiiVOV TT^OO^iiTai* HTCO^ a^VVT^ifivW TiVa ^0f\(T0fJi%V wV S^- 

7a^TC6/ ;tC'^^ 7F€i^ofiive(; tco SdVTi avTtd ra ISrvn 
it/inqovouiav y xeu rm koltol^tX^^^^v ra iri^aTa tw^ yng^ 
To yicoaig xai uA/jwv dyro tcov TraJ^m xai tcov TtiQ kol^ 
XioLQ ihc&fjiaTm 7rqo(TyivofJiivov tyi ^ljvXyi srvvS^^etvo^v ^ 
xeLQ-* fi^aAoAfltTPflt/ wVfltv xdi wopvoi* xai yoL^ XiyiTat 
%v ifiSof^yixo(^&> ijSaofjica ipaXfJico'' on dTrtxjr^viv avTH^y 

TOTI itjflTHV OLVTOVy Xflt/ ITTeg^^l^OV Xai cSq^-Qi^OV TT^OC 

Tov Qiov , xou Ifj^vfiS-mav ot/ Qiog fioviB-oQ atk-cov Wi % 

K4ti 6 3-IOC UvJ//rOC XVT^GdTlfl^ aVTCOV WtV. HX fltTOTOI^ 

TO/vuv To HTou; d^roxTiVvvStai , >? «c (TXivo(^ xi^afjiieoq 
^VT^i^i&ai • xai ya^ 01 dfjia^TcoXoi , oo"ov ^o^/v dfjia^-^ 
TcoMiy iXoyi^mavy (»9 ^>fo-/v Tr^ocpwrjic Iiglw/a^ :» dq 
dyy&ia oTqcuuva i^ya X^^^v xipafjncoq. 

Th avTH.'] ^lTTOifMLivei.xaT iTrayyiXiav ^iHy Troi^ 
fm Hv pi^/9"o?. TToifm S% iT/> Trxiifiaivcov iv pa^Scp 0-/- 
d^ViPfl^ xai TTOifA^m awAo?. 



SELECTA IN PSALMOS. «37. 

crgo in nobis eft, quem contererfe 6ponet, ut con- 
tritus liat facrificium Deo. £t quis alius ille fuerit^ 
quam deterior, qui fanus quidem efle videtur , cum 
operatur ; conteritur autem , cum verbo Dei vires 
ejus confregimus. Verum & in nobis eor quoddam 
eft, quod aliquando, cum ob perverfa dogmata ia- 
unum veluti noxium corpus coagmentata efferimur^ 
& magnifice fentimus, integrum & fublime exiftima* 
tur: lUudcohterendum eft, ut depofito eo , propter 
quod a Deo delpiciebatur, accedatad illum, qui re* 
munerat eos, qui fui fenfum habent, quique pravo» 
fuos improbant habitus, & confugiunt ad Deibonii^ 
tatem, qui folus poteft eis benefacere. Manifeftum 
eft etiam ex praediftis illud : Pra cmtritigm ffirttuf 
wfiri ululabitis. Quemadmodum igitur fpirituscon-: 
tritus oiFerendus eft Deo in facrificium , & cor con- 
tritum & humiliatum , quod pulchre fe in his gefle* 
rit, non defpicit Deus, &ululatum pres contritione 
fpiritus emifTum exaudit; ficcontritio quaedam intel«< 
ligenda erit, quam operatur Chriftus, qui ut obediat 
patri, a quo accepit gentes in hereditatem , &inpofi 
feflionem terminos terrae, terrenum & materiale omne,- 
quod anima contraxerat ex affe6tibus ^ & malitias pro<^ 
prietatibus , quodque eos idololatras & fornicatores 
efFecerat, confringit. Dicitur enim in feptuagefimo 
feptimo pfalmo : Cum occideret eos , quarebant eum , & 
revertebantur , & diluculo veniebant ad Deum , (J reme^ 
tnorati funtj quod Deus adjutor eorum eft^ & Deiis exceU 
fus redemtor eorum eft. Non igitur abfurdum eft ita 
occidi , atque ut vas figuli conteri. Nam peccato-^ 
res, quatenus peccatores, ut ait propheta Jeremias, 
ccu vafa teftacea opera manuum figuli reputati funt. 
Ejttsdem.'] Si regit fecundum promiflioneni Dei ,• 
ergo rex eft Chriftus. Rex autem eft regens in virga 
ferrea, & paftor bonus. 

Ejus^ 



ij^ EX ORIGENE 

Ttf^uTK,] Vdfiioq df» I? i^sa-iA^ rf xfltTtf Ta)f aVw- 
(^ S^VTw vifM^uty TOTefiv «y ta) s^fltwgo)* rf fM!9 7ag wAn 

KflM fwr fiacriheit; avvvrt^ ircnhv^wrt Travn^ o/ x^ 
f ovTt^ Tny 7WV , X.T.I.] Ot;)6 otMoTgiov /t^fv tw^ /t5>f9'0- 
TWToc T« o"i»Tifgoc TO TOif; Tra^a^acTi ^atriMvtri rv\i; yn^ 
fi^a Tfl*v dqXov^^v rm (rvvaxQivrav kot awH Xryaf 
n^Oj xai vvv ^aanXeic; crwtrt • ^ ya^ xai TrqortqoV dyvQv-- 
aavrt^ iTrijiHMvcrarti d?9\,afvv (rvvivriQ /mtTavofia-aTf. 
r(j) ^ fju/i Ti^ooxBiSrai ro rng yncy juurTrort )8flKr/A«c t»c 
dyis^ ^miv. m^ic^ 'vaq ^cunMvQ o d^X^^ iTri^afjLWo^ 
dfvynvSvfo^, Tro^Q J)i 8 jBa^iXiv^ o xM^ovo/jiO)V ^acn^ 
X/Hav H^avmy xm itrofMVo^ iv ^cunX^ct rn 9§8; xAi Set 
7« Tov a7iov dymi^ofttvof ^atnXtvm y d^^a&ai d^ 
avrHy xai rm ihm xJV^fAa/rm. rarm ya^ Trqort^of 
fiaj-iXwtrak iety umxm fiaa^iAtvofJHvov vwo rtiq dfjutq^ 
nfio^ rng fJt^fJLtMrv^mia^ /SatnMveiv iv ra> Synro) vfjuaf 
acofjMTi.' ibK&i Siroy iTng-tifJUi^^ri y cSg AxvXaq ixh^ 
ioxjiVy ifJL^arixontPov eha^rH avvtriy Trj^o^aa-avv Itt- 
i^fm dvaAa/^v oixaav wav hx dXXo) ra>y n to/c ^a^ 
inMvcn. TraiSivSnn Travri^ ot xj^mvnt; rm yviv. ov 
^goTTOV ^X^i i^ih^aftiQa rni; fiaa-iXciQ , «tapc xa>i rnq 
x^ivovtaq twv 7>iv voJio-flM ifMt^ Sof a/rov. n 7015 0/ d^Xov^ 
T«c oi avvaxB^ivri^ irTn ro avro xara t« xt;g/« xat xa^ 
ra T« XC'^« *^« x^ivovTK A«7o/vto dv rm ynv y olx&iH 
roit; d^X^^^ ^57« Tirj^flivovToc t« x^ivm • n x^ivbvrn; 
rnv ynv ol dyioi dq Sei^o^fjm. ro Si TraiSivQfiriy i?toi 
^Ao/ TO3 rvi Traiieitt xm hia^xctMct iavrnt; Tret^a^oriy 
i roiQ xoAflt^n^ioi^ roit TrouhvHO-i T8c roinrm (poLqfta^ 
xm iiS^nfJLifHQ. Axot; Siy ^nrna'^ ng « xctrc^rnv iv xo- 
Mt^io^i TTflti Jfifl&v Tr^^acravrai n^ TraihvByivai . xai ixn^ 
cicoQ iojurof ravrfi Tra^a^Hvai. dToxQinov Si Tr^ot; rnf 
Ijdrncriv TrMiovm xana tov tottov dmo^HfJtAvmy ot/ to- 
Xa ftiv nvi^ rm ^ai fWTnoiy xai dxovnt; iTn rnv rotav^ 
Twv yraiiiva^iv «AxovTflM , xai nroi 7« Tiqi m -^r^ocpw- 
^HC ^iro-iv* W9 iyxwu^Trc^iv ol vloi avrn rov voftov 

fM^ 



SELECTA IN PSALMOS. . «39 

EjHfdem.'i Virga Dei eft poteftas ejus & fiippli« 
eium infidelium , hoc eft , in cruce ; cujus quidem 
materia lignea eft, vis autem ferrea. 

Et nunc rtges intettigitty erudimini omnes qui JHdia^ 
tis terrami &c.^ Non alienum a Salvatoris bonitate 
cft, principibus& regibus terrae, qui adverfus illum 
adftiterunt, dicere: Et runc reges intettigite. £tfi an- 
tea imprudentes mihi infidias paraftis , at nunc pru«» 
dentes refipifcite. Casterum, quia vox ifta terra al- 
teri, reges^ additanoneft, forte regum nomine fan« 
ftos intelligit. Nam proprie rex ell qui innocenter 
imperare novit. Quomodo autem rex non erit, qui 
regnum coelorum hereditabit , quique futurus eft in 
.regno Dei? Oportet autem, ut vir fanftus, qui im- 
perare conatur, a feipfo propriisque afFedibus inci* 
piat. His enim imperare eum opus eft, nec ampliua 
peccato vinci , quod in noftro mortali corpore re- 
gnare nititur. Videtur vero verbum , iyn^fJuodTiT^s^ 
edtfcitey ut Aquila vertit, majorem emphafim habe-^ 
re, quam illud» (rwin, inteUigire. Pra^cipit enim^ 
ut fcientia regibus folis propria accipiatun Erydi» 
mini omnes , qui judicatis terram. Quemadmodum du« 
plici modo reges accepimus, fic & eos> qui judicant 
terram, intelligere polTumus. Vel enim principes con-^ 
gregati in unum adverfus Dominum & adverfus Chri- 
ftum ejus, dicentur ii, qui judicant terram, cufli' 
principum proprium opus fit judicare ; vel qui judi* 
,cant terram, fan6tierunt, ut oftendemus. llludaii- 
tem, erudimini, velfignificat iftud: Cradite vos cor- 
reptioni & doftrinae^ vel pcenis, qu» erudiunt eos^. 
qui ejusmodi remediis indigent. Quaeret fortafle quis- ' 
piam, an juxta eam, quae in poenis eft, difeiplinani: 
jubeaturquis erudiri , & libenter feipium ei tradere. 
Refpondendum eft huic quaeftioni , de qua multis has- 
ret aqua, efle forte quosdam, qui, quod infanteS; 
fint , inviti ad hanc difciplinam grahuntur. £t hi 

funt, 



Tm ^o^im^ luu^ ymS-m uTrqiyjfhi^ aurn ^ nAi.?^wi 
*to9 ififffiaf auhn oi iM^rnrau 

ToTi AttAno-Ctf Tgoc ff^^i l^ o^ €burH3 XM h ra^ 
StviM^mrM rcb^a&H avrn^^ «. r. f.j Oi Xoyoi rm wm- 
^AtfT > A070/ Ari9 ty o^.aMrtfTTtMo/Mtf th-ia^X^^^^cu 
i% dtoc /HrafoMTiif ajFO raf xaxa^ df AetA» nawo^ 
§90-049 iof /jur-afonio^c^a^if ol^MUiOfrti* ^tAaAifo^ ^f h oq^ 
Tif avris iia Iwa fifoc to^ NiviJiTttic* atflM i^» iy 
^Mx^ xou 0^oJ^ fjwrtfontraf^ «^ f^t^^ovB^aa-if m dwn^ 
TUMTi. pi^^nryfffwnLi n o^r^oiy^imimm rof loifaf^ tw 
M^o/^yiff fjmrfiifOMf^ tTi ^amfgif ^Aoyor/.Wroir i^iite* 
vrt rof loffOf . Ttf;t« ft juu hQ-aii hri a(»rnqi^ AoAtr^ 

Cr^i T^ AUTHC Ttf( «fMl^^lMrorTdlC it O^ O^VTW. H 7«^ 

cj^f 3 MAttcr^ 4Mmic ii^ ^fy>i flumi xoi /«frt faTaroii- 
cfttyTocc* 

Tf# «kJrfi.] AifliffMi Jfr dviuoc o^T^fO ek (f^i xai 
UTFiqi ra ofofMra iiHfOii ri^ BvfMf f^tf cifai o^nf 
dfaBvfjMfJuifw xtfi iri iiuoiOfJLtfnf * 6^^ ho^^ df^ 
ririfjt^qnatei^. Wov« w ^VfAf cr^fo? t»c ogTwc i^riy 5v- 
/jLo^y tM ihi TT^o^ro dTrortXiirfjLOLriWif n ofyw. fltx«- 
fW ^f Tnc ehrirtfji^tTto^ fi/f »; •zrgo? tw if/tcfTf^fltif 
Xf« W WTi Tifc acoActo^fo^c *wc i^ri toic ii/xfltgTif jUf voi^ > 

X0U TlfC e^f6i»C <M^TI THC •^IUTfA^C* On* fJJtf TO/^f XCtl 

TUi/ra ^TW, 3ii« ygcKpwv iAarrov ti Wif QvfJLoa;. rw; og- 
TifC > ^ifApv hc TH XtytS-a^ iAfTJfcov fJLW Svfju» ymSrah 

^OiJIk/O-IV ^ d^. I^lf TOJ^ > ^0*ly /Idf T^ ^fMp O^ 

lA^ifC ^A^» AWfA T>f 0^79 0« TraiSivoifQ fjut. iXryX^^u 
it iri iXiriia ixm QtqayrHac thc ?(/»^i^ ^aa-avm ha 
?ioyH nad^ntrofitfH' 6 h /t^^fv dyr iXtyx^ 0KpfAif3^c 
PCgii^ ^^tfiJf uot»c *nfc hafjuag-iym tuu pafiim. tto- 
tra yet^ irai^a ir^o^ ro jrofof h SdK^ X^^ eivai,^ 
d?9M Ai/^nc • urigov h »ag7irov «^wvixov toic Si avrv^ 
yrfVfJLfao-fJttfoi^ dTro^i^ma ^UMWoo-t/vnc' X,a?^o-^ roivvf 
flfoc 'TrqoQ THC if/AflB^xoTflftc »? i*7fAa6 xai fjLvxrfi^i^ei 
iri ofrat hf roiQ Troi^aTrroifjutcn 9 tuli k^ dfaiSmiaf 



SELECTAINPSALMOS/ -%^ 

verp pfsdiftum jugum i fe projicit, poteft (bave JefU 
jugumtollere, & leve ipfiw^ onus ferre, & iieri fut> 
jugale ejisi atque difcipuli vinculum ipfius folvent." 

Tum ioquetur ad eos in irafuay & infurorefuo ccf^ 
turbabit eos , * &€.] Sermones comminatorii ftmt fermo- 
nes, qui in ira pronuluriantur. Mala autem, quse di« 
xerat Deus fe irrogaturum , promittit fe retra£tatu* 
rum, fi poenitentiam egerint auditoresi Loquutus^ 
eft in ira fua Deus per Jonam Ninivitis ; & quoniam 
in facco , & cinere pasnitentiam egerunt ^ nihil palS 
funt eorum quae audiverant. Praefciverat nempe 
Deus, cum Jonara mictebat , facluros poenitentiam; 
li quidem Jonam iis mifit in falutenu Force vero etiam 
hic ad falutem loquetur ad ipfos peccatores ih ira fua. 
Non enim dixit: puniet qos in ira fua^ etiamfi poeni« 
tentiam egerint. 

Ejusdem. ] Casterum furor (ut aiunt periti nomi* 
num) differt ab ira , quod furor ira fit fumigans & ad- 
hucaccenfa^ ira vero appetitio vindi6ls« Ergo ve*^ 
luti imperfe6Uor ira eft furor , jam autem in perfe» 
£tione quadam eft ira. Nunc vindida tanquam in uti- 
litatemnoftram pro fupplicio deliftis debito, &appe-' 
titio pro voluntate accipienda eft. Quod autem fii- 
ror minor fitira, liquet ex fcripturadicente, repre-"* 
henfionem in furore, caftigationem in ira fieri. Di*- 
citur enim: Domine/^ ne infurere tuoarguaf me^ neque' 
in iroc tua corrifias me. Arguitur is , qui adhuc fpem 
habet, fore^ ut fanetur verbis absque examine; cui 
autem reprehenfio non profuit, is indiget correptio*; 
ne, quae tit flagellis & virgis. Correptio autem ft«^^ 
tim quidem non videtur jucunda & citra moleftiam^ 
poftea vero pacificum juftitiae fru^lum affert iis, qui 
in ea exerciti fuerint. Ad peccatores igitur , quos ir- 
ridet, & fubfannat, dum adhuc in peccatis funt, & 
pras hebctudine fenfuum de propriis malis tanquam 
bonis fefe efferunt acgloriantur, loquetur Deus ia 

P 4 ^^^ 



|«i«r jOKr^ «M^TiirMffcter;^^ «ffdOfiHi t«^7»c^ 

«rotr» iiii6# ijm* JwrTOg: Jiibniw > * ^»' ^ <fe' wcoig' «2$ 

MrmfCTtfi^Mg^.fl^iM waroiii^lxatf-^TttLtf^oKi)»^ 
«b T«A Tf omt ran&iitiijai» Ti^tnyi^dKiteittrToig^ttd^ 
y^T . Toi^ TOi 90^ I^MKi^'. iiiiar»T«c ^ o»i$-i3 xaa 
"THtow v^^ s<fer i^b^isai^n irfjrvrQ/c^ "sp*»? i^ mnftm 
vr^is^etiiT^mixnm i^^tu fm A; ^fi^a^tat^Jmtt iQn> tja^ 

mrr# ymqill^inifsii^nx» df^^^imiw4y>k%$fcfndiifv^a^f^% 

fntif Tc^:4wf:irt$;«x;oi«''aNir/^ 
iig^> y r q (ii iiDC - «m^» mcu X^B^^tK^ tm ^uinidiF^mi^ % 
^^rfv^ tlt%/MAttiToic *c£piaryr » -«cfti.rTvfAoic i2M/SAn{tfr« 
mua ztfBH 0« Acyomo Aii^SiflK) aBdurTtStiS-ai xJin^/bBOS 
^itt To4rd{anriror> w cBTrofimi^Airv oixorofuenw ' 
'^ ' '■^.- . '. ■ ,■..«-.■ . ■ -■ • ■ 

;Tii au^r&r.2 '^^^^^''^''i^O^^ ^•Tl^ *«'W AoTWift i^ 
^ir> « JBiii.(OiUTif Jis^{orofur oi( 0*0^^^ «roi xai yvacrtfy 



SELECTA IN PSALMOS. »33 

ira fua, & illos oftenfo fiirore conturbabit. Cutn 
enim fermo furore plenus eis timore queac poeniten* 
tiam indere, non repente infert fupplicia & cruciatua 
prius, quam rejecerinteam» quae lenioribus remediis 
proponitur, curationem. Quapropter beatus Paulus 
ad TlieiTalonicenfes fcribens de Judseis , qui Domi* 
num cruciiixerunt, ait: PrMvenit fuper iBos irausqni 
infinem. An non praenunciata per Prophetas ira prae- 
Yjenit fuper illos , qui graviflima qua^que , & acerbit 
fima a Romanis perpefli funt? 

Pofiiila a nie ^ & dabo tibi gtntes herediiatim tuam^ 
& pojfe/jionem tuam termims terra, 6*^.] Conftitutus 
enimefl, quatenushomo, heres omnium per di(pen« 
fationem, ut deinceps, tanquam ad fe fpe^antem & 
propriam fuam hereditatem, confervaret eos, qui in 
terra facriiege difperii erapt a diabolo , fociisque ejus 
virtutibus malignis. Quin & perada jam difpenfatio« 
ne de nobis ad Patrem fuiun dicit: Quos dedifti mihi 
di mundo^ tuierant^ & mihi mdedifii. Confidera ve< 
ro, quomodo ad divitias iibi fecundum t^arnem com- 
petentes afcendat etiam cum carne. Si enim ii, qui; 
in mundo erant, Patris erant, utiqueintelligipofrunt 
etiam efle aliquo modo Verbi, cujus confilio cunfta 
gerit; fiquidem etiam dmt: Omnia meatuafunt, & 
t»a-ma<^ & clarificatus fum in eis. Qiiomodo igitur 
polhilare jubetur, & acdpit ^uidem in bereditatemi 
gentes, polTeffiQnem vcro facit terminos terraB* Nem^ 
pe cum hominem a divino.fervitio inaniter rdHien-> 
tem falvari veHet , Genitor ac Pater Verbiwn unige* 
nitum in mundum hunc mifit , ut caro faclum ^ & cQm< 
prehenftim^ & natura non mutatum , pra^dicaret cap« 
tivis indulgentiam» & cascis vifum. ItaquOi» quam^ 
vis ob humanitatem dicatur accipere, & heres eon-* 
ftitucus eife^ non ignoremus difpenfationem, 

Ejusdem.'] Per hereditatem intelligit rationis com- 
potem naturam , qu^ ipfa bereditac , iicut fapien* 

P s xiw^^ 



»34 ' E X O R I G E N E 

Ao^.idfC ^va^WQ Bw^itt rm frtapLa/tminv tlcu *tm d/rta^ 
fio/rm KCLt THrm ohravTm cuns Qw. , 

Woifjutm^ (tvraQ h poL/BScp <nh^ct' ck aK^vfi x€^^ 
fti^C awr^nlfii^ avrH^i x.t. e.] K(t/ Traqtt ra> aTroro- 
3^ if htyr?^JtriKCi»rt^oL dyoyyfiy lig Stovreu ot dfjLa^ravov-* 
riQ xcLi 01 dS-tvi^i^oi rm TrvTn^ivxiveu vojuutfiftivm y 
peLjSSo^ 6vof4a^irai ?^ovri' riBtXmi iv pafiS^ca Ia6« 
TT^oq vfta^i Aiv dyam^riy TrviVftan n yrqaorfiro^; xai 
iri TTqori^ov yraQa ra> 7r^o(pyirri roi^ dftaqravHcnv 6 fle/oc 
^ioyoQ chni?i&i oafiSof XM fta^iycL^i hn rea rov IMov 
m d^TTogTia-ai diro rs irarqo^ avrm y rsn^i m PCg/g"», 
troiavrfiQ B^^a^^rnaq hofjnvm-., vTnaxi^^ofjuti ycLq y (pfi^ 
<rir» Sf pa^h^ rou; dvofna^ avrmy xai iv fta^i^i rcL^ 
dfta^iCL^avrm' ro h iM0Q\ftH h ftfi haarxi^curoi^ dw 
a^H . ha T8T0 . XM avro^ 6 X^i^o^ pa^oq eivai TrcLQct 
rep Ha-cue^ ^fryirai. d^ hru nvi^ » hovrou rfi^ if 
crxAifgoTifTi euyoryfi^ iomrH^ yroLqiXovnq d^ing nq X^^" 
^orfiroQ rm S^cd^fiftcbrm m Xoyn » xai chS-OQ TroLqa 
ra> avra> Tr^otpnrfi ovofta^irai* i^iMvairai yetPy (pvo-iy 
fia/2^oq ix rfiQ piQiQ lio-oraiy xai dvB^oQ ix rfiQ piQr^ dva^' 
fifiai^euy xai dvayravairoi hr avrov TrviVfJta ry d-in, 
"jrvivfjut aotpicL^ xai avviaia>Qy Trvivfta /^hMiq xai iaXvo^y 
TTVivfjLa yva>au»^ xcu ivaifi&iOLQy xai ift7r}\3fia€i avrov 
mrvivfjut ^o/iH S-iH. pxt^^ roivvv iiovrou iroifMiVHafi^ 
Qi XTfivah^iqoi rm rea&iep iicLX^i^^^^ai^Xfiftivm. 
dyayxaiov ii dxoP^B^cD^ aeoaai *n^ 'i' 7Fa/rn^*rep vlcp ^if- 
fTiv Sh^ avrep xXfiqovofJuav Ttf iStVfiy xcu xaroLaXio^iv ra 
vn^ara m^ ytic; • d^ axivoQ xiQaftia>q. avvrqi}J/CiQ aurHq . 
•F/c ya^-Si^eoai xMi^ovoftiav im rtA avvr^i/ifivai avrfiv 
U7ro rn xMi^ovoftnvro^ ; 'o^xmov hv dyro rm yqa(pm' 
rnv awr^i^fiv nvm xjh&ou hr «cpeAwflt. iv^ofjm h iv 
rcf Trivrfixog^ep if/oA^ » to , Svaia ra> 9ieo yrviv/jut 
avvnr^ifjLfjLivov xa^hav awnr^tfJLfJLiVfiv xai nraTr&i" 
va>fJLiVfiv 6 S-iog hx i^Hhvcoa&i' xai iv in^a> Tr^otpnrvi tt^o^ 
^OJKnxax; MyofJLivov roy diroavvr^i^fi^TrvivfJLaroc; vfudv 

c * oAoAf- 



SELECTA IN PSALMOS. 235 

tkin, ita&fcientiam, &vfTitatein, &ju(litiam. Eft 
autem hereditas naturderationabilis contemplatio cor^ 
porearum & incorporearum rerum, & Dd, qui 
omnium caufa eft. 

Bajces eos in virga ferrea ^ tanqnam vafafipdi eoThfrin* 
ges eos, &C.'] Sic & apud Apoftolum feverior difci* 
piina , qua indigent peccatores & infirmiores in fide, 
virga nominatur, cum ait : Quii vultis? in virga ve^ 
nium ad vos y an in charitate & Jpirttu manfuetudinisi 
£t adhuc prius apud Prophetam peccatoribus divinuii 
fermo minatur virgam &flagella, eo quod mifericor* 
diam non remoturus fit ab eorum Patre, hoc eft, 
Chrifto. Nam ejusmodi curatione indigent. l/ifitabo 
enim, inquit, mvirgainiquitates eotjum^ & inverberi» 
bus fecuata eorum , mtfericordiam autm meam non difper* 
gum ub er^ Quare & ipfe Chriftus virga dicitur ab 
Ifaia; fed quoniam funt nonnuUi, qui non indigenc 
afperiori difciplina, cum feipfos exhibeant indignos 
benignitate prasceptorum verbi, flos etiam ab eodem 
Fropheta. nominatur. Egredtetur, enim, inquit, vir» 
ga de radtce Jejfe^ & fius de radice afcendet^ G requiefcet 
fuper eum Spiritus Uei^' fpiritus fapientisi p intelleEius^ 
fptritus confilii & fortitudinis ^ fpiritus fcientia iS pieta^ 
tisy tf replebit eumfpiritus timoris Dei^ Indigent erga 
virga pafcente , quotquot ex iis , qui ad Deum per 
Chriftum accedunt , pecudum more vivunt. Caete- 
rum confiderare opus eft, quomodo pater, qui dedit 
filio gentes in hereditatem , & in pdflTeifionem termi- 
nos terrs, ei dicat: Tanquam vas figuli confringes eos^ 
Quis enim dat hereditatem, ut conteratur ab here- 
de? Oitendendum igitur €ft e fcripturis, quorumdam 
contritionem poni tanquam utilem. Invenimus quip« 
pe in quinquagefimo pfalmo illud: Sacrificium Deofpi^ 
rttus contribulatusy cor contritum & humiliatum Deus mn 
defpicies. Et ab alio Propheta prsecipiendo dicitiir il- 
lud: Pra contritione Jpiritus veftri ululabitis. Spiritu^ 



%Z6 EX O RI GENE ^ 

tfOL a-vvr^i^^v ytvmrcts BvanoL tg> Q^^eo . xm ti dv d?7\.o 
«■«TO «W5 >? TO ;c^gov , oTreg t>y/K A^^v «va/ ^ox^ oT"! 

iv€g7« • O-f VT^Tg/TTTai 3% 3 OTfe A076) 3-«« TOt^ SvVCL/LLGiC 
iM/UTH ' (TVViS^^Ma^AfMV . fl^M^ JMt/ TtCt^SlOL Ti$ ^V W^6/tf 

ihra^X^ '^^^ /wyflt (pfov^o^/v Itt/ uo^^Sti^o/? hyfjut^n 
na-cofMTorn^oiytiutvo^ ' ek hormcL hpf^' i^^i^ajSn 6Ao^ 

XAwgO^ V0fJLi^0fMV1i\ KCU fJLiT^Ca^O^y flV dvCLyKOLiQV CrVVTqi^ 

ij/flt/ TLOLiTommoitroLi , /V «Ta>c dTroS^fJHVn to t« 1^«-. 
S^veiS-oLi tjTTo 3*«» woM ct0/(t3 7€v«Ta/ Iv vgotf-ot76?7>i 

^£t^(t TCf dfJLufiofJL^Vtfi T»^ OU&OfJmH^ lcLVTCOVy KCU XOL^ 

xi^ovTou; fjAV Twv ToVft^oLv oLvrm hoL^%(nVy 7r^oar<^iv^ 
yovTOLQ h T>i X^^^^^^*^^ ^^ M^^^ ivtqytTnaoLi avTnq iv^ 
voLfjLtvn S^«. aoL^ h ^XM Ik twv 9r^o«5w/>e«vcwv ;6a/ to^ 

dTTO O-UVT^/jSw^ *^W^TO^ tJ^WttV oAoAtf^T*. OVTi^ K|P 
TgOTTOV TTViVfJUt aWTiT^ifJLfJLiVOV 3v(7iOL TrqoaOLKTiOV TfiA 

i&ei^ 3 Xfl6/ xet^SiCLv a-vvTiT^tfjifjLivnv xeti TtroLTreiVCdfJbivm 
rep KAhod^ eLvrm h THTOiQ yeyov^veu hx If^flgvw o ^io^i 

ZOLi 6^?iVyfJL0V dTTO CrWT^ififfQ 'TrViVfJLOLTOQ dvWTr^fJi^^O^ 

fMVQV yr^oantTai* ^eo^ a-vvr^ilByiv tivol ^ofiaofJLiv wV ^* 
7tf^TCfc/ XQi^o^ TFeiS-OfJtivoQ rep Jovt/ oLtjTep tol e5-vn 
7L>jfi^ovofjLiavy xou rm xaTCLa^X^^^v ra Ti^ara rfi^ yyiQsi. 
To ytcohg xai vXhtov djro rm 9rflt3*6>v xai roaiv TfiQ xol^ 
KicLg UiCdfiarm Tr^oaytvofjc^vov rvi y^^vXyf a-vvd^^obvcdv % 
xclQ-' €^a>\oXotjroai wav xm Tropvoi. xai yaq Myirai 
iv \fiSofJifixo<ref> Ifioofjtea i|/£tA/ufi)^ .oTg dTnxT^viv amJtkCj 
TOTt itjfiTHV ouvTov 3 xai iTTt^^^pov xat ci^Q-^i^ov T^q 
rov fleov , zau ifJLVfiS-fiaav ort 6 Bio^ fiofiS-oq atjrcov Wi ji 
Tdat B-iOQ yifz/^oc ?^vTqa>rfi^ avrcov Wiv. hk droTfov 
To/vuv To HTcoe; chrokTiwu^at , )f dq a-xfvo^ Ki^afjbicot; 
^vr^ifiicd-ai • xai yaq ol dfjLa^rcoXoi , oo-ov daiv dfxa^^ 
tojAo/, iXoyt^fi&avy ^ (^»0-/^ o Tr^o^pwTif^ bglw/a^^ oiq 
dyyaa og-^axiva i^ya X^^^v xipafjLiooQ. 

T« aJT«.] E/ TroifJLaiv^.xar iirayyiXiav ^i^y Tfoi-^ 
f/m »v A^^/ro^* Troifj^v h i<ri yroifAaiVcov iv pa^Sep ah 

hgOL KCLi TTOifJLm IWAo?. 



SELECTA IN PSALMOS. «37. 

crgo in nobis eft, quem contererfe 6ponet, ut con- 
tritus tiat facriiicium Deo. £t quis alius iile fuerit, 
quam deterior, qui fanus quidem elFe videtur, cum 
operatur ; conteritur autem , cum verbo Dei vires 
ejus confregimus. Verum & in nobis eor quoddam 
eft, quod aliquando, cum ob perverfa dogmata ia 
unum veluti noxium corpus coagmentata efiferimur , 
& magnifice fentimus, integrum & fublime exiftima- 
tur: llludconterendum eft, utdepofito eo, propter 
quod a Deo deipiciebatur, accedatad illum, qui re* 
munerat eos, qui fui fenfum habent, quique pravos» 
fuos improbant habitus, & confugiunt ad Deiboni-- 
tatem, qui folus poteft eis benefacere. Manifeftum 
eft etiam ex praediftis illud : Pra contrithm Jpirttuf 
wftri ululabitis. Quemadmodum igitur fpirituscon*. 
tritus ofFerendus eft Deo in facrificium , & cor con- 
tritum & humiliatum , quod pulchre fe in his geffe* 
rit, non defpicit Deus , & ululatum prae contritione 
fpiritus emiffum exaudit; ficcontritio quaedam intel-^ 
ligenda erit, quam operatur Chriftus, qui ut obediat 
patri, a quo accepit gentes in hereditatem , & in pof^^ 
feifionem terminos terrs, terrenum & materiale omne,- 
quod anima contraxerat ex affeftibus > & malitias pro» 
prietatibus , quodque eos idololatras & fornicatores 
efFecerat, confringit. Dicitur enim in feptuagefimo 
feptimo pfalmo: Cum occideret eos^ quarehant eum ^ & 
revertebantur , tSf diluculo veniebant ad Deum , (7 reme- 
tnorati funt j quod Deus adjutor eorum eft^ & Deus exceU 
fus redemtor eorum eft. Non igitur abfurdum eft ita 
occidi, atque ut vas figuli conteri. Nam peccato- 
res , quatenus peccatores , ut ait propheta Jeremias, 
ceu vafa teftacea opera manuum figuli reputati funt. 
Ejtisdem,'] Si regit fecundum promiffionem Dei y 
ergo rex eft Chriftus. Kex autem eft regens in virga 
ferrea, & paftor bonus. 

Ejus* 



t39 E^ ORIGENE 

[j0r Qrsvrw vifJLO^uL^ rur^^nif iv rcd ^au^o)* if /mv yaq vAif 

Kcu vv¥ ^daiXei^avvvrt^ TretiiivSnrt 'Trcivrtg o/ x^ 
fovrt^ rtiv ynv 3 z.r.i.'] Ovx et^ar^iov (Atv tw^ X^^^^ 

TWTOC T« flr<»TW^ TO TO/^ 'TfltgO^-fltflri ^(KriXtvai TW^ 7>f5 

fegTflt Toy fltf ;tov^^v Tfli>v o^vFct^tfl^fTfliJV x^fltr' avrH Xt^yetf 
To, xflw vw ^eta-iXeic; (rwm . « ^fltg atflw '^goTg^oV otTVpw- 
aetvrt^ iTri^HMva-ctri^ ti^etvvv o^vvivriQ jULtrctvoma-ciri. 
rcj) ^ fjt^ '?rqoax€iS'eti ro mg yfiQy /JWTTon ^aa-iX&ic; th^ 
dyiw ^wiv. Tcvqic^ 'vaq iBctciMvQ o d^X^^ iTri^etfjLivot; 
dvvTnvSrwc^. woK di h jSeLaiMv^ o xM^ovo/ju^v (iaai^ 
Xjmlv H^avmy xm ia-o/MVo^ iv ^aaiXeiei rn d^; xai iSei 
7f Tor dyiov dyeovil^ofJLtvov jSoLa^tMvetv 3 d^^ottSrai d^ 
wjrHy xai rm iho^ ztVfifM/rcAV . rarc^v yei^ Trqortqov 
fieLo-iMvaai Seiy mxwi fiaaiXtvofjmov vtto rn^ dfjutq^ 
nfio^ THC fJHfJitMmixvieLq /SouriMveiV iv t« Qyvrep nfMov 
a(dfjf,€i/ri.' Sox&i Stroy iTTi^fJuio^ri y eo^ KxvMu; Ix^f- 
^xev» ifi^a/tnu»rt0civ eivojtrH avvtrty Trj^os^a^aw iyr^ 
i^fjonv dvaP^afieiV oiimav wav hx d?0^cd rcd > »?to/c ^au^ 
iFiMvai. TTeuSivSTiri Travn^ 0/ xg/vovT«c Tnv ym. 6v 
^qoTrov SiX^^ ^iSi^afJLiQa rnq fieUTiXen; , «Tfli>^ xai rnq 
«g/vovtflt^ Twv yfiv vofiaai ifjui^ Svvetrov. n 7^15 0/ d^Xov^ 
T«c ci awaxStifTi^ hn ro avro mra rn xv^iH xai xa* 
ra rn X^i^H avrn x^/vovtic Xryoivro dv rmv ynv , olxeiH 
roiQ elqX^<!ffv Ig7« Ti^avovTOC t« xqiveiv • ij xqivovn^ 
rnv ytiv oi dyioi cS^ Sa^o^fjt^v. ro h Traihv^ifirij iroi 
imXoi roy rvi TraiSeta xcu ^i^eunutMa iavrnt; Tra^a^oriy 
i roiQ xoMtgnnqioi^ roig TreuSivnai rn^ roinrcov (pa^fjia^ 
lum SihfifJiiVH^. eotoc Siy tyrna^ei n^ ei xetra^rnv iv xo^ 
Munai TraihiavTr^^ouroirai n^TraiSivdnvai. xai Ixh^ 
Cic^ iojvrov ravrvi Tra^aSHvai. dTox^inov h Tr^o^ tw 
tj/miariv 'n'Miovo)v xfwa rov ronrov diro^HfjLivm y ot/ Tflt- 
Xa fjLfiv nvi^ nid &»ai Vfrmoiy xai dxovnq iTn rm roiav^ 
rtiv TraiSivanv iMiovrai , xm nroi 7« Tn^i m Tgocpw- 
^'ifC (ifWiv* \m \yM/ta^7rc^r9 ol vm avvH rov voftov 

f/JH^ 



SELECTA IN PSALMOS. . «39 

Ejutdem.} Virga Dei eft poteftai ejus & fiippli* 
cium infidelium , hoc efl , in cruce ; cujus quidem 
materia lignea eft, vis autem ferrea. 

Et nune reges inteBigite^ erudimini omnes qui judicd^ 
tisterram^ &c.'\ Non alienum a Salvatoris bonitate 
efl, principibus& regibus terrse, qui adverfus illum 
adlliterunt, dicere: Et fune reges inteUigite. £tfi an«- 
tea imprudentes mihi infidias paraitis , at nunc pru^ 
dentes refipifcite. Caeterum, quia vox ifl:a terra al- 
teri, regesy addita non efi:, forte regum nomine fan* 
ftos intelligit. Nam proprie rex eit qui innocenter 
imperare novit. Quomodo autem rex non erit, qui 
regnimi ccelorum hereditabit , quique futurus efi: in 
.regno Dei ? Oportet autem, ut vir fanftus, qui im- 
perare conatur, a feipfo propriisque afFedibus inci- 
piat. His enim imperare eum opus eft, nec amplius 
peccato vinci , quod in noftro mortali corpore re- 
gnare nititur. Videtur vero verbum , hn^/xcoSifiT^^ 
edifiite, ut Aquila vertit , majorem emphafim habe-^ 
re, quam illud, (rmiti^ intelltgite. Pra?cipit enim^ 
ut fcientia regibus folis propria accipiatur. Erudi^ 
mini omnes , qui judicatis terram. Quemadmodum du- 
plici modo reges accepimus, fic & eos> qui judicant 
terram, intelligere poiTumus. Vel enim principes coq«> 
gregati in unum adverfus Dominum & advcrfus Chri- 
ftum ejus, dicentur ii, qui judicant terram, cufli> 
principum proprium opus fit judicare ; vel qui judi* 
,cant terram, lan6Uerunt, ut oftendemus. Illudaii- 
tem, erudimint, veifignificat iftud; tradite vos cor- 
reptioni & dodirinds, vel pcenis , qu» erudiunt eos^. 
qui ejusmodi remediis indigent. Quaeret fortafle quiS" ' 
piam, an juxta eam, quae in posnis eft, difeiplinani 
jubeaturquis erudiri , & libenter feipium ei tradere. 
Refpondendum eft huic quaBftioni ^ de qua multis hae- 
retaqua, elTe forte quosdam, qui, quod infanteS:^ 
fint , inviti ad hanc difciplinam qrahuatur* £t bi 

funt, 



240 BX ORIGENE 

fMHy iUU iv roi4 MpMCi fjUtfJun TrociivQ^acrtv' iav t^ J/^ 
zcLit»fJLeur(t fM "^pviX^frc^triv y KXLinreiqivnroXa^ fJL^: fxn ^u^ 
?iCL^a>criVy iTncntr^ofJLtii iv pa0S^a> ra^ dvofjuoLq avrm, 
xai iv fj^oL^i^i ra^ dfjLO^ia^ €Lura>Vy ro it iAiog fJLn fjLti 
iiatrittiourm dm £tur». rdXa h. xm ^c crvvai^tia-iv lA-« 
Qovr^Q rm Ihwv Trraio-ua/rm nvit; Tra^aSi^oaa-iv lav^ 
rn^y co^ iTTi Qt^avr^a &%ofjL%voi t« twv iTncrfifjLYiv ravrfiv 
iXovro^y roi^ iTnTrovonct^oiQTuii iSiAria^a-ai ^vvafjnvoig. 
^fjtai h rarm eivai raq ira^a ra> Ha-aia AtyofjLivnQ, 
Srtf^trnaiVy « iyivovro TV^ixav^oi' ^ta/ rag iViofJLiVHQ 
%a/ra rov h^tfjuav , TUii Kv^ovrat; * TMSiva-ov iifjLag kv^ 
^it ttAw iv TC^iaviy xcu fju/i iv ^vfJLcoy Iva fjLn oAiyag w- 
jiGLQ 'TroitnaiiiQ. ra yaq iTrtTrova xai ra a-^poS^ort^a ira^ 
^airHfjLivoiy ra^ K0?^Mr&iQ h yravrfi Tra^airsvrat Si m 
Xtywiv^ iTngyia-cofJLiv hei fjiM rm iwia-ia>Q yuoha^ofJLivm 
\^iv i XiyHtra mmn* 057«^ itv^iH throia-afy oti ^fJLa^rov 
atjrq>y icoq rn oiKcuoHrai avrov rnv 8iKf\v fjua. raXa hv 
Mfiu 01 xqivovrif rm ytiv h TrcuSivSyicrovrai y iav fJLvi lav^ 
rHQ ra> Traihva^ai Tra^a^coa^iv. iTreiSti ^/^oAAov Trgoo*- 
triB-ifJLi^a rq> fiaa-iXeiQ eivai raq iyn rviv avvianv xa^ 
^MfjLiVHQ dyiHQy (pi^i Tra^aTrXmiax; i^cofJLiv xai r% »5/- 
vovra^ rnv ynv . ihov Si raro rm dytm iv^ia-xofJLiv pc^/- 
v$iv Si m iv TrvTroifixoun y rHQ fJLti ra ofjioia itfiAcoKo^ 
rCLq. dvSqiQ ycLq tiivivirai dva^morvrai iv rvi x^io^Si xai 
Karax^iVHO-i rnQ dvS-^oyTrHg rfiq yiviag ravrfiQy on fJLi^ 
nvofia-av ek to xjn^vyfJLa Imay xai i^h TrAciov Ima 
eiSiy (ptia^iv crt^rfi^. d^Aa xai fiaa-iXio-a-a vorn iyiq^ 
^Tia^irai iv rvi xqioreiy xat xxtrax^tvei raq dvB^^ioTniQ 
rnQ yiviaq ravrnq y ot/ wAfl^v djro rm Tn^arm rfiq yfig 
dxAia-at Titc oro^iaQ IjoMfieovroqy xat iSn TrX^ov ^oXo-» 
fJLOVroQ ci^» HZHV NiVivtrai xat w /Saa-i/ita-a-a vora rm 
x^ivovrm eia^i rsQ ra ara>rfi^0Q dxna-avraQ y xat fjLfi fjLi-^ 
ral3a?\jovrcLQ y xat rnQ xctra^p^ovfia^avrac rfiQ ^t^aa^xa^ 
A/o^ Ifiors. raXa JSs nrax; xai 0/ t« X^^^^ dTro^oXot xqI" 
VHan roLQ ^hxcL ^vXctQ t« lar^aviX fJUfi Tn^ivnaaQ ei rov 
^if^y. Mi Tra^Q^^v h rtiv yviv oi h TrcLo-ij rri yri TnTn^ 

tfivxa^ 



SELECTA IN PSALlkfOS. «41 

fiint, de quibus Propheta dicit: Si iirdiqMnnt filii 
tJMs legem meam, & injuiidh mrii nm ambutuverint ^ fi 
jujiitias meas frQfhanaverim^ & mandatamea non cufUh 
diermtj vifitabo in vifgfi iniquitatet eorum^ tf in verb§m 
ribuspeccata eorum^ mtfericprdiam autem medm non dis* 
pergam ab eo. Forte etiain in confcientiani propriorum 
lapfuum venientes quidam feipfos , quippe qui , ut 
curentur^ indigent eo, qui curandi peritus eft, tra- 
dunt afperrimis , quds eos meliores reddere queunt, 
medicamentis, Opinor autem ex hoc numero effi» 
eos , de quibus apud Ifaiam dicitur: VoUnt^ fi igna 
combufti fuerintj & illos, qui fecundum Jeremiam 
orant, &dicunt: Corripe nos ^ Domine ^ verumtamm 
in judicio > non in furore , ut non paucos facias nos. 
Licet enim vehementiam & acerbitatem nimiam poe- 
narum recufent, poenas tamen omnino non recufant. 
Confideremus autem, an non eorum, qui iponte pu- 
niuntur, fit haec vox: Iram Domim portabo ^ tfuoniam 
feccavi ei , donec caufam meam judicet. Fortaflis igitur 
& qui judicant terram, non erudientur, nifi feipfos 
difciph^nae tradiderint^ Quoniam vero nobis magis 
placebat reges eiFe fanflos , qui ad prudentiam invir 
tantur, age, fimili modo confideremus etiam eos^ 
qui judicant terram. Hoc autem in venimus proprium 
efle fanftorum , ut per fua re^le fafta judicent eos ^ 
qui eadem non funt smulati. Nam vnri Ninrvtta fur* 
gent in judicio ^ & condemnabunt homines generationit 
hujus , quia pcenitentiam egerunt in pradicatirne yona^ 
C ecce plusquam Jonas hic , inquit Salvator. Sed & Re» 
gina auftri furget in jitdicio , & corulemnabtt homines ge* 
nerationis hujus^ quia venitafinibus terra audire fapiettm 
tiam Salomonisy (J ecce plusquam Salomon hic. Ninivi- 
tse igitur & regina auftri ex eorum numero funt^ qui 
judicabunt eos ^ qui audito Salvatore ad meliorem 
frugem non fe receperunt , fed doftrinam Jcfu con- 
temferunt. Sic etiam forte Chrifti Apoftpli judica- 
OrigmU Tm. yiL Q bunt 



»4* ■ E X O RI afi NE - 

^H^. Td^CULAhBi TOfVVf A07OC T85 Xg/VOVTfltC TWI^ 7«'' 
«TT/ TW 'TTCLiSiVfTtV TW XttTa •Tfltgflt^Oa"iV €7r/^K/U|fC3 «^C 

Xflt/ ^XofM0V h rets^ TTA^OifJAmt; hn to auTo A€- 
7«V'Aofcj8m 'TTctiS^av, xm /jui d^yv^iov ^ xai yvcoerif 
^^ 7Ci^(riov hSoKifJuia^pAiov . 



Hh flttJT«.]'H xfl^Afi fltt>r»5 fic fJirravoiaVy xai /Ba» 
^iX^q itaXei 3 «c oTTgP «Pc^. d^i0)fjut dvar^X^^ '^^^ 
S-m. a-vviTfHVy ei patnXei^y ha n fMi Sihrai ra 
Hdvfi «A>[5ovo^iflt. 

L^Xivaar^ rtd %v^itd \v ^/Bep zai dya^iaSn av^ 
ra> Iv r^ofjup 3 t. t. i .] Ao^« fjf^v ncnv inMvoifv Travroo^ 
^Aoc «yflt/3 xiiw fJi^aXi^a iv^aiiy iTra Tr^ocrxurai ro» 
iv (poficDi T« ffA»f(poTo^ TVtvfM inXeia^ ovroc iv ^OjSo). 
Tiai « \]/«t;j!»^ 7« ^o^. ^vvarui it nai vlog S^MveiV, 
tai « fJiovo^ 6 ^o/io^ aino^ t« SaXw^v rvyX^^^^ dXKa 
itai dya7n\\ 'ha ryi^ dyaTmt; 7»v fltVoroAo^ hiatnm 
SaXiVfiv ^fza^ dT^y^MK; ' d>7^d itm avrog 6 crcoryiq luti tlv- 
'^ioQ infjocov yiyonv h fJLKrco ro)v fxoiQfircov avrn «;t«»c dva- 
x&i/Ltivo^i fltAA' cSq 6 haxovoi>v y S^Mvcov xai vtTrrcov mq 
TToSa^; avrm. xai Qh^n^a ravra (po/3ct) ^tfJLsrov avrov 
TTiTroimivai. cra(ptQ yaq on dyaTnf rtXeict ravra av- 
rcd TiTr^axrai. « f/^iv «V (iacnXc-ic; ot iv rou; tt^o mrodv 
fiainX9tq yn^ dvofJLacfJHVOi xai vvv Xiyovrai^ avroi^ 
Tqog-am^ai Svvarai ro ^HXtva^ai rcd xvqicd iv (po^coy 
d^ ^XoK dqX^^^ « SvvafjLfvoi^ ;)t;ft^gwo"flt/ to Trvfvfjta rriQ 
vioS-ia-iou;. xai rtiotmov i^r avra>v ro iv q>o/Scf) ov ^o- 
^HfimQ xoXacnv «Jt ix^ei xat s rir%AeiQi>rai . xai ra 
dxoXiA^a 8t Trt^i t« dyay^tctSrai avrca iv rqofjup vow- 
T€ov. ri h ^atnX^t; 01 dyioi xat x^ivovrtt; mv ytiv 0/ xa^ 
ra rfiv hyiyYitriv i^fJLviviv^tvrtQ , SvvafjL%voi>v SnAivciv xat 
rcov vlcov rco xv^ico^ rov (pofiov fJLtraXriTmov sit; rm ircL- 
pa rmv tvXajSeiav cSvofjuta^fitVfiV ^ nrtq nSafJUOQ xoAaatv 
tX^* on ^ ^ofiog fJCfi xaA(WiK l;t^v covofj^a^ai iv r)f 

y^a^pri 



SELECTA IN rSALMOS. 24^ 

bunt duodei:ifn tribw Ifrael, quce nonJn eum credi* • 
deruht. tt in univerfa terra difpeffi per orbem uni- . 
verfum. 6dele6 fioguli in regione fua jiidicabu^t eos,, 
qui illic non credunt. Fo^ igitur, qui terram judicafiC, • 
hortatur fermo ad difciplinam , qu« fcientiae traditio* 
ne. cpnllaiiv quemadmodum Salomon in Froverbiis ia 
huuc ipfum fendim ait: Accipite difcipltnam^ tJ nm at'^ 
gentumy & fcfenriam magis quam autjm ^robatum, 

tJHSdem.] Vel invitat ipfos ad^poenitentiam, &. 
reges vocat, fuadens, ut revertantur ad dignitatem, 
quam habuerunt. IntelHgite igitur^ oreges^ ad quid 
mihi dacac fint gente$ in hereditatem. 

Sertfit^ Domino in firAore , tJ ixmltaie ff eum trema^ 
re, tJcJ] Videbitur quibusdam is, quifi^yit^ omni^ 
no fervus efle, & maxime in hoc loco, ubi eti^n^ 
additur m timore\ nam qui accepit fpiritum fervitutis, 
eft m simore. Nec falfo ita videbitur. Poteft etiam 
fihus lervire. Nec folus timor, fed & chariras fervi- 
tutis eft caufa. Dileftione igitur invicem fervire do- 
cet Appftolus. Quin & ipfe Salvator & Dominiis tio- 
fter fuit in medio difcipulorum fuorum , non ut qui 
recumbit, fcd ut qui miniftrat, ferviens, & pedes 
eorum lavans. Nec fane fas eft, euro timore h«c fe- 
ciffe, dicere. Liquetenim, haec ab ipfo pcrfefta cha- 
ritate fafta fuiflTe. Si ergo , qui antea reges terrae ap- . 
pellati funt , nimc etiam reges dicuntur, prjucipi eis 
poteft, ut ferviant Domino in timore, tanquam fervi 
- ab initio , qui fpiritum adoptionis filiorum accipere 
non potuerunt. Atque in his obfervandum eft illud, 
inttmore, quem, qui poenas metuit, nonhabet, ne-' 
que perfeftus eft. Et quae fequuntur , nimirum, Exulm 
tateeicum tremore, intelligenda iunt. Quod fi reges 
fanftifimt, & qui judicant terram , ii funt, quos fu- 
pra eflfe docuimus, cumfilij quoque fervire Domino 
poffint, timor accipiendus eft proea, quae ftpud quos- 
dam appellatur reverentia, quae nunquam pcenam ha^ 

Q 2 bet 



244 EX ORIGENE 

fiiet^iS-cu^ itct TO fTi^f^€€9-0ti vo h r^ofM. et>?uL juih 
TTOTf 01 jufv vt\$toiy j^eto^iXiHf; vxrfXfawvi ^ oi Si >telf 
v7» (po^ea 'TrasSaye^yHfMVOii x^ireii 7»^^ Iv 0/$ Trgo- 
^ei^o-^ a-arnq dyeiTTsjetv fjm etmfJLVfOdi; 3 fJiMh ehro^ 
AfAt/^O)^» /Vtf jUlf Ix^f o-A^o-iv ^c ^t^fvo^o-iv XOti OlV 
CTiv, a>X* fv T^A*^ Jtflti oiov« oxi^f^-aA/Mfva)^ fJiwct th 
enofTTMvo Sovet&eti ^fo-eiv» h xa/vciKeiiTOi if mKrnuo^ 
m T09 Tfvo/ttfvov fv Tivi d^it» t« f i/Ao^ojc CT-ai^«9"0M. 
rb ii etyeL?9s4et&retiy thro vni owirS^Wfltc W^ Tifc 'Vjflt- 
^MC' o^Tf g Oi ofCfd^t ^eu Xet^etv \v t»i l^n-tvoiety ^X^" 
ouv Tirv 7» d&y» "rvivftebroi eii thv 4/t/;cirv toivo^vitfv 
avyX^^ovTo^^^ef eiyief. 

^qa^e^S-i TratS^eL^^ fA/ni TTorf o^iSif xvqio^ 3 xai 
ehro^S-i f ? o^» hxcbia^ , x. t. f .J Tuv ^f v ^PoxoTniv 
hei t« TraiiivQnri rra^i^ay thv ^f riXeicoenv gia t«, 
J^«^fl(<3-f TraiSeio^. ro) h hnfjt^J^e; Tra^eemfi^Hvn erct^ 
^? Irit' 3 OT/ ivhx^rai rov etriPi^ Iv TratSeiet xdu fjut/i 
'^ri^oxoTrrovra y Wi o^yjn^ xv^mfJLiraXafJLfictveiVy rov ^f 
TfAf/ov d^vvetrov ravrti^ ftirtX^^ • « 7*? ^^a^etS-ai ng 
TTeuS^et^ xfAft/fTflfci UTfg t« ftfi o^iS-nvui avred rov xv- 
mov 3 Xfltv fJttretorXoi th^ oqyti^ fJtai S^a^afuvoQ rtiq Trai- 
g^ctq* Iv TrqoxoTnj ftivroiyt rne; TraiSeia^ dv^ rtMov 
lAfi/flf^HO-wc dyro rosv tx rfi^ o^yfi^ tTt^Xof^^^^^ Tet^-^ 
ftarcov Twc Tt^iS^a^tco^ rti^ Traji^etq y Qyf ^^ '^^^ lyret^ 
ycayfiq xai twc d^X^'^ *^^^ xa/ra rnv Traimav . Travrcoq 
•votg iTi TraiStvofAJtvog drt^fiQ i^^iVy drtAfiQ St eov o^«c 
iOveuvai Treiqav Aa/Sw 3^« • aM' Ittw 8Tf Iv rct> tjSqotU 
x£t> TT^oo-xeirai 3 «Vf Iv T*ic XoiTrai^ tqftfiv&iai^ to ^i- 
xaiet^y vTro-nrtvofjLtv fJLfmon fi xetr oixovoftictv '^goo-f- 
^Tixav raroy rf Ta tfvTi^ga^ nftetqrfirai. xar oixoivo^ 
fXiav ftiVy Iv Hrcoq vofiercofiav* ittv ftfi S^a^t&t '^raiSeietq, 
dyroXci^t t% 63s Sixaictq 3 xm ixmaei&t avrfiq o^yi^ 
e^tvrog Vfjuv rn xjugm . d?\X eiq w^oq r$ dx^ififi» ei Trcti^ 

iivri^ 



SELBCTA IN PSALMOS. , US 

bet Quod autem'timor, qui poenam non habet, 
appellatur in fcripturaperfefti viri facinus^ liquet ex 
eo : Non eft inofia timentibus tum. Videbimur vjm 
fcripturae facere, additurenim: Cwm f remare. Sed vi- 
de, an non perfecli reges fint^ & qui timore erudiun- 
tur , judices terrae , quibus prspcipit Sal vator , ut non 
diflblute neque remiflfe exiUtent, neinflati cadantin 
fuperbiam, fed cum tremorey & veluti contrafte, (i- 
mul confiderando, poflibilem effe lapfum, (1 divina 
cura dereliqiierit eum , qui deditus efl rei cuipiam 
digna:, quee merito laudibus efieratur. Casterum ver- 
bum, exultare^ in ufu efl: fcripturs, quo fignificari 
putamus gaudiun;i in mente , quod in anima habet par- 
ticipationem Spiritus fan£U congaudentis ei, qui fan- 
Aus eft. 

Apprihendite difciflinam , nequflfiio irafcatur Dimi^ 
nufj pereatis de via jufia, &c.'] Profe£lum quidem 
per, erudimini^ perfeftionem veroproponitper, «^- 
frehendtte difciplinam. Diligenter autem conlideranti 
liquet, impejfeftumindifciplina, & non progredien- 
tem, adhuc ivx Domini efle obnoxium, perfectum 
vero eam experiri non poffe. ,Si enim jubetur q^is 
apprebendere difciplinam, ut non irafeatur ei Domi- 
nus, irs erit particeps nondum appr^i}enfa 4iA:u^i- 
na, in qua tamen progrefTus aliquot fecit: ab iis, 
qui ex ira oriuntur, affeftibus perfefteliberante ap- 
prehenfione difciplinas , non vero difciplinae initio & 
ad illam introduiftione: omnino enim, qui adhuc eru- 
ditur; imperfedus eit, imperfe6^U5 autemiram Dei 
experiri poteft. Sed quoniam oeque in hebraico , 
neque in aliis interpretationibus habetur yox , JHftaj 
fufpicamur, ne forte vel per difpenfationem hoc ap« 
pofuerint, vel error fit in exemplaribus. Per dif- 
penfationem quidem, ut fit fenfus, ni(i apprehenderi- 
tis difciplinam, peribitis de via jufta, & exddetis ab 
ca^ Domino vobis irafcente. Ver^pi accurate rem 

Q 3 ^^i^^\v^ 



i^ 'EX ORI GE NE 

^m 3 dTToTyJHTtu Ti^ l^ 0(J« SiKUsciQ ; « TrfltvTA»; Jt ^/at 
TW ogTW dTToXeicrBt If oeJW ^SKctia^y aAAot t«to i-cJ/eTt:6i 
tJ^wy liflt Tfl& dfJuiqrr\ixajTOL . \lav /twi ij Tt^fJLivov to hxouciqy 
hrei oi /jw ipa^otfMvoi TraiSsictQ , TTfltvTGK- eJo-zv ^v cSco 
m dyobBriy dwarcii M^jffQoro)^ Xiyto^ai on fjon ^Qaa-'- 
frofjutvm vfMdv TraiSeiO^ o^icrBTitorvrai xv^io^ y ht Tk» dTro^ 
Aeo^S-ai vfJLdq ix rY\q oSa Iv if har^ifiirty tva fjmx/eri 
VTTO^X^^ Iv avnf. ^ 

Otw imdv^ iv raX^i o ^)jlo(; aura , fzaxa^toi 
'jrarr^oi irr^oiBori^ rTr cwrcoy JCT.g.] E/ xa/ ^we^ov 
Ae^iTflW 9ufj^>Q rtiq o^«^> aAAflt tg) tw^«vt/ twv aT/ft-. 
(p^ao^iv T«c 75fl^C 3 (p^vi^ov OT/ iKKai^ai 9rf &)tov o 9f- 
fco^ > xflu op^io-flfrTO? T« flfe« dTToP^vrai rt^ diro n/i^ 
o^H. To Si iv raXei nAiijQai rbv ^fiov y w ^t 0A/70V, 
1» fjt^a $^aXv dvaTTctAJtor^Oi avrovy hScuntM twv usta^ 
Tw i^oiov TH fiiH Ttokacrtf. 

yiaTai^iot Travru; oi TrffTTOiQorf^ iir avrefyX. t. «.] 
K0tTauu<9'^ T« TnTrotS-OTf^; y Tn^tv ifJi^pcuvovroq fA.%r eA- 
^/^oc dwTroTrTH /B^jSetuorarftv , )WM IS^atav y Kat dcr&i' 
g^v y nh \v roit; S&KHort J^^fltAe^^TOTo/^ Kai^oit; t« Trg- 
^oi^^OTo^ dircr/r9CA(T7uoJ9rox; mv t« »t^g/8 «^ flwJrov TTfltg^- 
irw, «^ivoc Taqt^iKoivrog avrav. 



* A A M O 2 y . 

rtT c oA^^ T» AavtS^ OTTort d^TrtSiS^acnc^ diro Tr^oaxc- 
M^ ym h^ToroAo^fi -r» vtn avrn , x.T.e.j AoK&i 
'f^etXiuoi;' fipiarS^at rcp LcwtS$ OTrort drrrthSgaorKtv diro 
Tr^ocrormi fikfita^aXo^fjt t» via avru' oXa h ra iv rcp 
^\jaXfjb(d croicrat it^oe; rr\v Wo^sav » Svvanrov . n ya^ a^v/Jt.'- 
0aM.tr at ir^oc; ro rr^OKtifjttvov y iy^^ i7t0ifjuin()w Kat vTrm- 
^flt, i^^ryt^^KWy ort w^ioi; dvriXi^^trai fjtjii\ kch ^ ^«- 
AoiTO h Ti$J«Afww rif Xt^i^iy yrXtov avrtn; fjifiS^v Itt/- 



selectain'psalm;<xs. i^jt 

perpendamus , ciim ira Dei corrigendi vioi habeat^ 
quomodo per hoc, quodDeusirau:acur, pereat quis 
de via jufta ? Utique haudquaquam omnino propter 
iram peribitis de via jufta, fed hoc vobis propter 
peccata yeftra eveniet, Quod fi non fuerit appofita 
voKjuftay cumii, quinon apprehenduntdiTciplinara^ 
omnino fmt in via non bona ; poteft latenter dici : 
quoniam vobis difc^iplinam non apprehcndentibus 
irafcetur Dominus, ep quod pereatis de via, inqua 
verfamini, ut non amplius fitis in ea, 

Cnm exarferit in hrevi ira ejus , heati omnes qui con* 
fduntin eo^ &€.] Quamvis ira prior dicatur, quam 
furor , tamen qui fcripturae c^nfenfionem animadver- 
terit , furorem priorem accendi , & irato Deo ali- 
quem e via perire reperiet. Quod vero furor inbre-. 
vi exardet ; vel.poft modicum vel poft breve tem- 
pus fedatur, ^futura poft exitum vitae fupplicia ex* 
primit. 

Beati omnes q^i confidunt in tOy eSTc.] Attendendum 
cft ad illud, Qui confiiunt^ quod declarat fidem cum 
Ipe, quiEB fufpicione careat, firmiffimam & ftabilen^ 
& inconcuflTam ; cum neque difficillimis etiara tempor 
ribus is, qui <:onfidit, Domini in fe praefentiam de- 
iperet, neque quisquam illum divertaL \, 



' P S A L M U S IIL 

Pfalmus David , quando fugiebat a facie Ahfalom fiUt 
fuij &C.'] Videtur hic pfalmus a Davide diftus 
cfle, quando fugiebat a facie Abfalom filii fuK Omnii 
autem, quae pfalmus continet, ad hiftoriam referri 
non pofllmt. Quid enim ad propofitum^pertinet, 
Ego dormivi ^ i3 foporatus fum^ exfurrexi^ quia Domi- 
minus fufcipiet me? Quod fi quis voluerit literae fervi- 
re, nihilquc praetpr eam quaerere, ofteudat, quo; 

Q 4 modo 



148 EX O RI GE Ni: 

tmrcsfy 'TrcL^a^treir» ttcoq et?<n9w^ Xtyav o TT^o^fmc 
cSovrcLq diJLet^Gi]^ 0-tnrfTgn|/tfC« ^^ ^ Qirmcti nQ 6 Acu 
t/i^3 XdM riQ kfittrtrcLXcii^y itan n hriBicrtq avra nKOTCL 
T8 Trevr^oqy if rt ^vyn rs fieuriX%eoQ ir^cuat; ^wro^ ry\v 
hra^feL^aa-iv rn m^ fictcnX^iO^ eLum iTn^fJLma^roc; uIh, 
xcLi ivT€AAojt«v« roiq vtt cLvrov ^iioraaBcLi rk TTcu^oLqiH 

Afi%&(rct>^IM. TTO^JijeLX^ tTtC y^CL^Q tVPOIMV AeLVii ehcLi 

nrov X^iTOVy flwirig iv t» oryhmtc^cp ofy}oa> -^aXfJLt» «vgot^ 
i^viS rov JWAoi^ fjoi . iv %>jsucd dyu^ i;t^/oat. avrov^ i yct^ 
P^tig jjtAi dvriknr^rtai avrcpy xat 6 fipaXio)v /jlh dvncrxv^ 
lir€i avrov * hjl ca^tkna^ iX^^ ^^ avrq^y xm vloq d^ofjiia^ 
iTT^otrdTia-ei rn KCLmtrai avroiv. Tcai avyiLoyl/co diro ir^c^ 
frcmH avrn rn^ f/t^^^C avrsy xat rnQ fJfdcmvrou; avrov 
^r^QnrcacroiJtM. jtcu n dXnB^iOL fjuki xcu ro lAfoc f^ /mt avrH* 
xai iv rco ovo/iari iuL>i tA|/fii)dira^Tisti to Kt^a^ avrHy xai Qn^ 
trof/M iv SrcLM^a-aif X^^ avrny xat iv vroreLfjcoiQ St^tav 
avrn^ auro^ rTnxcLAtfftrat fzt, Trartiq fjLH eiavy jtdyo» 
7ga>TOToicor dna^ofieu avrov^ tAJ/nAov TrcL^a roi^ ^acrtMvcri 
T9t$ yvii' fiG Toir cuona (pvAa^a^ avrc» ro iMo^ fJUHy xat n 
hei^x:ii\ fJLH Trt^in avrcp. xat Syia^OfJLai d^ rov dicovtt rn 
mcdvo^ ro a^yrt^fjLa avrny xai rov B-^ovov avrn oJc rag infJLt-- 
^eu; rn hqclvh. xcu iv rco Yiaa^a Xtyovrr xat ^toqScoQfia^t-' 
rar fjitr iMnQ Q-^ovo^ xat xeL^turat tTr avrn fJLtra aAii- 
QucL^ iv critMvri ^avt^ x^tva^v xat ix^mcov x^ifjut xai aTrtV" 
icov Sixaioawfiv. Tr^ta^fivrt^oQ h ttoX^co ytvofJLtvoc; rcj> 
X^ovco lAarcLicf» o ^aviSo ehQqcoTroqy hxi Tr^o^nrtvtrai at^/- 
ftiv fJLt?^Vy a?OC ;tt/f oc ci iScoxiV 6 Trarnq x^tartv Trotttv 
irn vioQ dv^-^OTTrH i<^i. xat iv rco It^txtfiPi craa^ o Xi^^oQ 
^cLviS' eivcu XtrytTFai iv rrj ogacr«/ rt^ Tr^o^ rn^ TrotfJLtvag nt; 
T^tiyti Aoypc tTri rcp fjun xclMoq cSxovofjLfixivai ra Tr^^a^ 
roL. ^fig St iicdfjLtv riQ o k^ta^a^a^xiOfJL o viot; rn ^ctvt^. xai 
o/ fMkv dmovrou avrov chat tixova rn Tr^oSorn InSa y oi St 
T« hcL^oT^H. Mf A/Tw ynv o tvnf Aa^ta (pna-iv avrov ehai 
nuTrov T« SicL^o^JH iTravoLg-avroQ nf XC'^« fiaaiMicty xou 
rHrHfJLovH fJwna^B^tt^ hx iTr^t^ycLo-aro rov rcrrrov. 

Kvgif j nrrrhjrfyx^^fra/i cnBM^ovrtQfjLt' 'TroXXoilTra-- 

vt^avy 



SELECTA IN PSALMOS. 249 

inodo verum dicat Propheu , cum ait: Ikn$it peccg^ 
torum contrivifti. Quserendum efl, quis,Dav;id, quis 
Abfalom , & quinam fuerit ejus adverfiis patrem im- 
petus , & quae fuga regis , qui benigne fert {ilii ]re- 
gnum ejus afFeftantis rebellionem , & fubditis fuis im- 
perat, ut parcant filio Abfalom. Pluribus fane fcri- 
pturs iocis invenimus, Davidem eife Chriflum, 
quemadmodum in oftogefimo oftavo pfalmo : biveni 
Dtnfii fervum meumy oleo fanBo tmxi eumf manus enim. 
mea auxiliaHtur eij & braehium meum confortabit eum. 
Nihil froficiet inimicus in eo^ tf fiUus iniquitatis nen 
afpcnet nacere ei, & concidam a facie ipfius inimicos ejus^ 
tf odientes eum in fugam cmvertam. Et veritas meu^ 
tJf mtfericordia mea cum ipfo: & in namine meo exaltabi^ 
tur tomu ejus , & ponam in mari manum ejusy tj influ^ 
minibus dexteram ejus. Ipfe invocabit me: patit mus es 
tUj tJf ego primogmitum pf>nam illum excelfmm pra regibus 
terra. In aternum fervabo iUi mifericordiam meam , tlf 
teftamentum meum fidele tpfi. Ei ponam in facutum J^ 
culi femen ejusj & thronum ejusficut dies cotli. Et ilt 
Ifaiadicente: Et dtrigetur cum mifericordia thronus ^ & 
fedebit in eo cum veritate in tabernaculo Davidwdicans 
tl quarens judicium, & cito reddens juflitiam. Cum au* 
tem a^tate Ifaia longe antiquior fit David homo, non 
hic prsdicitur judicaturus , fed Chriftus , cui dedrt 
fKtet judrcium facercy quia filius hminis eft. EtinEze- 
chiele aperte Chriftus David eflfe dicituf in vifione 
paftorum» qui culpantur, quod non re£te curarint 
oves. Deinceps videamus , quis fit Abfalom filius 
David. Atque alii quidem ipfum exiftimabUBt eflle 
figuram Juds proditoris , alii vero diaboli. Melito 
Afiaticus ait , ipfum eflfe figuram diaboli , qui adver- 
fiis Chrifti regnum rebellavit, fed id folum indicat» 
Bec fufe perfequitur. 

Domine , quid multiflicati funt , qui tributant mo^ 
multi infurgunt adverjum me. Multi dicunt animameMz 

-Q 5 tiwv 



250 EX O RI ® EN E 

fi^avrcLi hrl/jLfy 7ro?<Xos PiryHcn rt) if/t^^t? /^' ^ ^f ' ^^ 
mn^iGL uvri» Iv reo Bto) avrsy k. t. «.] Oo"ov «TTi t>j ^^u 
ravrcLMytrcu ihrorH^ctAJi^d^^oSiS^ota-Kovrot; rm h^ior^ 
(raT^fjL hravctg-oLfrcL avrc^' on hro^iv^moLv /JLiroL rn 
hfiitrtroLhjoofjL iiOLXJoanoi dvS^if; If UoHoroL?\y\fjL nMroiy Tro^ 
, ^ivofjmoi rvi d/n^Xjormi avrmy ol htl lyvoixTCLv ircLv pmfJLOLy 
ol TroLvriQ i^hjfiov rov ^oLvi^. fJUtX?\jov h Ik Tr^oa^coTra ra 
^iiCLvi^dTroLYytXMo-S-cLittvrcL ixSt^oLfjLiB-cLy ciq KCLi iv rou; 
ck rm iTriy^ct^i/iv ira^t^woLfiiv . xxii oaov fjctv iTn rt) l^fo^ 
^icL IS-A/jSov fjLtv rov AoLViS TrKnQvvofJLivoi ol Trqo^i^tfji^voi 
7ro?^irco fii^ta^a^et^fjL* ol hiTn^oLfJLtvoi cLvrq>y Ap^/ro- 

JfA, KCLi ^fjLfOij KOLi&fKcaVy KCLi ciriq Irt^oQ ro^ jjLtyoLXoL 
woLfjL%va)V • ol ^ Ae^omc l^ wot/ a^cdrti^iav avrco iv ra> 
JQ^y Svvavrai Irt^oircav Q^ifiovrwv Kai iwavi^afjLivcav ei^ 
faiy Kcu fjLYi^afjLcoQ^MK^ rcf> k^io-aaXoofJLy dm^ 

7va>xoTt5 Tov Aotv/J dq vfViKtnfjLivoVy rcLvra ^riKivai. ol h 
rov a^corfi^aQ-XifiovriQorcL^KiVo^Qy ol laSaioiOi xAK^ayonqy 
■'■ di^y flt/gi Tov roinrov djro ri/\c, yi/\c;. iir avi<^mav Si avrco 
l8^dt^ Tf^bhrw;^ xai KaicLcpcLq. ot h Ae^ovTe^ t>i i^vX^ 
avrn fJUfi Bivcu a^corfi^iavy oi TraqaTrqPivofJLivoi iaav.iv rco 
xaiqo) T« TroLQs^y Myovnq roy Kara0arco djro rn <^av^\i 
uuti 7ri<^ivorcofjLiv avrco. v^fiXonqov h vofinraii^iv dvQ^oo- 
vrcov ^icL^o^otfiy ^-XifiovroDV Kai i%avi<^afjLivcov y Kai diro^ 
yyioofmuovroov iv avrco «vct/ a-corfi^iavy iircoQ* Travnq fm ol 
Trqo^arai Kai h^ouTKaXoi \oyo)v inqcov Tra^ara ra Xg/- 
r« ^oyfJLaray mv-dv ol iTravi^afJLivot avrco' ol Si avviv-- 
^OKHvnq Tuti fJLcLByinvofJLivoi rri rnrcov hSoLa^KaXicL y ol 
^Kifiovnt; avrov. oth dTn^nivnt; y hX^ fjnra rn hSaa-KHV 
ra ivavnay ih fMra rn roiq ij/€f (Jg<r/v fJLaQfinvia-Qaiy yn^i 
rn eivai rfiv B-iorfira iv rfi SiSa/rKaAia ra X^^^^y ^i- 
yoivr dv iroi ^aa-KUv rfi ^ajXV ^^'^^ 1^^ ^vai a-corfi^iav 
avrcof iv rco ^icoy moi avrco Kara rfiv Wo^iav rfiv ra n- 
qa^ia dTrayyiTO^HO-av Tn^i rfiq iTnSfnuuoLq atyV^^ w Iv rco 
hoyco rfiq hoaa-^taXtac; avrnfifi eivai xcfcS-o iTrayyiAAirou 
ccornqiav ^vvavrai fjLivrpiyi Kai In^coQ SAijSovn^ ehaiy 
Travnf; ol dfioL^ravovnq. xai cooyn^ yi i^ara vr^oQio-iv 

T« 



SELECTA IN PSALMOS. «^i 

mn eft fatus ipfi in Den ejHSy iTc.] Quantum ad lite*- 
ram attinet, hsec a Davfde dicuntiir fugiente Abfa- 
lom qui adverfus eum rebellarat : quando profe6fci 
funt cum Abfalom ducenti ex Jerufalem vocati , eun- 
tes in fimplicitate fua, qui nihil eorum , quae fiebant, , 
agnofcebant, & tamen omncs affligcbant Davidem. , 
Magis autem ex perfona Davidis hac enuntiari acce- 
pimus , ut adnotavimus in hujus pfalmi titulum. Et 
fecundum hilloriam quidem affligebant Davidera, qui 
aucti numero trequentes adhserebant Abfalomo. Qui 
aucem infurgebant adverfum eum, erant Achitophel 
& i3emci & Thccon, & fiquis alius e% potentioribus. 
At qui non effe illi falutem in Deo dicunt, alii prae- 
ter tribulantes & infurgentes, & Abfalom minime 
fecutos, effe poffunt, qui cum David viftum fen- 
iiffcnt, heec dicebant Verum qui Salvatorem tri- 
bularunt fecundum carnem, Judaei foere, qui clama- 
runc: X tfe, t^^Ue hunc e tPtra. Infurrexerunt vero ia 
iplum Judas proditor, & Caiphas. Qui autem dicunt 
animae ejus non effe fahitera, illi funt, qui tempore 
palQonis prdetereantes dicebant : Defcmdit de cruce^ 
& Lredamu, eu Praeterea infurgentium & tribulantium 
& falutera illi in Deo effe negantium difcrimina altius 
perlpicere licet hoc modo: omries praefides , &fer- 
monurn ^ qui a decretis Chrifti alieni funt^ do£tores 
contra ipfum infurgunt. Qui vero illis adbasrent, & 
eorum dodrinam fequuntur, hi funt, qui eumtribti- 
laiit. Demum qui neque contraria docentes, neque 
fa;fis imbuti credunt ,* doclrinae Chrifti nullam inefie 
divinitatem, dicunt animae ejus nullam effe ipfi rn 
Deofalutem; vel ipfi fecundum hiftoriam , qusepro- 
digia harrat de adventu ejus; vel in fermone dodri- 
xiaj ejus non effe eam, quam poUicetur falutem» Ve- 
rum & alio modo tribulantes effe poffunt omnes pec- 
catores. Nam quemadmodum improbus filius , etfi 
propofitum non habeat moleftia patrem afficiendi ^ 



252 E-X O K i GE NE 

T» xa9uyT0i€if rov iretn:%ooL QXifiH /uop^dffroc vio^ rov yt^ 
ytvmx/yreL, dT^ci h(t rr/iv tKUVH ^o^v dTtoXa^^ ro itaV" 
rmc, Q^ufiiS-ou avrov hn roi^ d/jui^rfi/jcoLa^i rn vta * tou 
aurov ^ TgOTTOf xxti i \voi; hccL^ rm d/Jut^roLvovrm KOr- 
xidi 6^i$€i rov vlov T8 de». oorcd S% ri^ iv Tr/j^oaiv dja^ 
3-04$ iqyoi^ ysvfrcLi xoLi uyitai ^oy/juta-iVy aJc /t&iljatv thro 
'TFhjHOVOiV flAi/SfTflti, nroy^v iTrcLVi^a/jLivaov avrepy co^^ dv 
TTo^n^ '7ra?<tv ehrtiVy hx \^i (ro^fiqia avrcp iv ro) S-%a> , 
dyroyvovra^ ra nuvr avrov ei vtto /jmhvot; ro)v romrcov 
A; aonnquLv fi?^^nnrai. d^itKri Jt 6 B^to^ ^oM^c dA/- 
0&ivrov iixaiovi Sii^^ avra> d^o^/JLnv ^a^sg ^o^yiq diro 
T6^ thrtqjBa^iKiitre^ QXi^ioov v^i<^a/jLmQ' xxneiTrort o h^ 
zoioq hra;?ro^eov Myoi to) ^-eo), n iTrXfiQvvQna^av ol SAi- 
0ovr^ /jLiy iriiLijrii ?\jakHvro(; i^&i' iSnTra^^/JLiy tva ^a-- 
poc ^ifC i^yaa-wTOi a^oi ro Tra^avriiuL lAo^fov th^ dAi- 
u/f 0»$ TUiff vTrtqfioXnv ' Sio xai Tro^Aai ai <&Ai\{/»^ ro^v 
cttULioov. €i i^i o-oorftqia^/jLtVj hx iv rea Qto» Stj SixaiaQ 
7r^o(rK€irai ro , iv rep S-i^* 

1v St xvqa dvnMTrro^q /u» fl > So^a ua xai v}^o^ 
nnv xi^a?ifiv /u», x.r. «.] Eav /jiav o ^aviS At^ii , ir^t- 
'jrHcra rnf TrK^ci rn Tr^o^pnrH n ^vviy dcr^t^ea^ (^povrog 
roQ rn^.ixavraq yn^ig-acr&iQ y xai yrm-oiQoro^ ort hx iy-r 
Xfl6TaA«(pflwo-«TflM 3 d^AAdt yr^og ra> 0ot\6€iS-ai xai iv fle^) 
So^a^fKTtrai xai v^l/coQfKrtrai dTroxoLQi^a/jf^tvo^ eiq rtw 
fiaTiXBiav. iav St o X^i<rog 6 ?<tyav rvyXo^vti . • • • 7re- 
vrci&^ai nrcoQ xai yrt^i rn dva^fKrtSai xai 7ra?.iv coq Tri" 
(i rn iTri/SHXtvQfia^tSai thro dvB^Qi-^Trcov y xai Trtqi rn /JLfi 
tyxajraX€i^fia't(rQaiydvrih,fii^o/JiiVH avrov rn Trar^o^ xai 
d^Troxara^fiaavrot; avrov hri rf\v i0 d^X^^ So^avy Ji|/a)- 
cavroQ n avrovy i xai vTrtqv^coa^avro^ xaQ" d xai 6 aVo- 
$-oAo^^>fO'/v. Sia rnro 6 Qioc; avrov vTrtPin^oixriv xai Ipcog/- 
CTflftTO avra> ovo/taro V7rt(j Trav ovo/Jiay iva iv ra> ovo/Jtan Iw- 
cr« yrav yovv xA/jb^ iTrn^avicoVy xai i7riy€icovy xai xaraX' 
Qovioov, xai Tra/ra yXo^a^a^a i^o/ioXoyfia^irai in xvqio^ I*i- 
erHQ /t§'^0C «C So^av S^tn Trojr^ot; . i^i St Sia^o^o^ w So^a 
ra>y oio/Jitvcov eivcu iv avrri . xai 6 /jl^v nq So^av (ptia-ai dv 

€ivai 



SELECTAINPSALMOS. . 2^3 

ipfuin tamen afE^git, hdc enim ex patris in filium 
amore fequitur, iit ipfe peccatis filii offendatur, ita 
& ne^uitia uniuscujusque peccatorum tribulat filium 
Dei. At quanto quis pluribus operibus bonis dedi* 
tus eft, & fanis dogmadbus, Qt prsftantior a pluribus 
tribulatur , multis infurgentibus in eum, ita ut multi 
rurfus dicant : Nm e/t Jalus iffi in Lko , de^erantes 
de rebus ipfms, fi a nullo ejusmodi in falute confe- 
quenda iaedatur. Permittit autem Deus juftum a plu- 
ribus affligi, ut ei ponderis glofias, qu« tribulatio- 
num magnitudine comparatur, occafionem prsebeat/ 

Suod fi juftus interdum anceps ac hasfitans dicat 
eo, Qiiid multiplicafi fiinf , qui trtMuni me? adhuQ 
eo loquente dicit: ecce adfum, ut momentanea tri- 
bulatio immenfum gloriss pondus tibi comparet. Qua- 
propter multa funt trAulatioms jnftorum. Si (alug 
eft, ijion autem in Deo, merito additur illud, m 
Deo. 

Tn autemf Dominey fufieptar meus es , ^ria mea^ 
tf exaltans caput meum^ tfc.} Si David hic loquitur^ 
confentanea eft vox Prophets fidei , viriliter tdt tri- 
bulationes perferentis, & fe non dereliftum iri, fed 
praster auxilium, quod fperat, etiamingenti in Deo 
gloria fummoque honore in regnum relUtutum ici 
confidentis. Siautem Cbriftus loquitur, hsecdicitut- 
pote qui confidat, fe omnibus infidiatorum coniiliis dii^ 
iipatis in vitam revocatum iri, fufcipiente illuin pa* 
tre, & in priftinum gloriae fplendorem reflatuente,' 
atque exaltante, vel etiam fuperexaltantef illum^- 
quemadmodum ait Apoftolus. Propterea Deus exalta^ 
Vit iBum^ & ionivit iUt nomen^ qwti eftfuper omne nomen^ 
ut in nomine Jefu omne genu fieSlatur j ccttefiium^ terre* 
ftrium^ tJ infermrum^ & omnis lingua confiteatur ^ quid 
Dominus Jefus Chriftus m gloria eft Dei patris. Csete- 
rum in variis homines gloriam fuam ponunt, alius in 
patria^ alius in genere , alius in puiciitudin^s ^fii i<i* 

corQO- 



254 EX ORIGE^E 

TLO^oi; ' €40-^ h o/ Tn y po^/Jt^m Tn a-cojuutTot; j xai Tfiv h tc^ 
dr^oovi^i^BeLitrcdfJuiTiiuoQ T^Xvyivio^aLviSiavchoLi vtvofMxa^ 

iCifXV^CL ^Oy^VTf ( \m T(^ TO(T\i(i^% }tCLT(t7rfr7rct?^i}tAVCti, XM 
Ti ^H 7LeLT€L?\ryUV TCt iq^^ OiQ (nfJWVVOVTai Oi QtOi dyVOHVTiQ 

m vroPOutX^ ^ ^^H^ ^^ th euG-XvvYi TvyXoLv^i tuitcl to/v 
drTTc^of^v. T« h dyiH ic^a d-to^ co TrrTTOiQt, TvyX^^^ • 
XAifiX^ irty^ti^rfTrirfVfWi», aAAa 9nr« Ao^i^o/xf vii ^ 
iiXMoavvnVi Si jiv kou (m/JLeia 3t» Tra^wia^ zoLi ty\(; ^uvol^^ 
fHa>Q avTH lummiOL^ ^toD^mon Svvoltov Wtv olov So^ou 
}Acov(r^ dfo^ itCLi /tiX^i TT^oa-cirTni olvth /jux^tv^cov rif 
^iA/a Tn srPo^nTH xeu hn TravToq ts Efi^aLia^v Xolh kou 
jMyviiTimv t/uupcLvco^. So^a ii HAi» T8 'Trqo^ytTH 6 d-(OQ 

iv» dvi^COVTOQ TOV Tfl^ ^W^tf^ VIOV^ XXlitvXO/JtiVki Tfi^i TH 

wtHy KCLi d/juiTep (UTeiV T!uXovT(H d^io^MQ. dAfiB-ivet 
hv 6 (peuTTUov d^o^ * THQ So^atpvTa^ /Jt^ So^aorco . hk lAar- 

TOV h TH So^aV eivdi i/J(MLVCd(; TOV d^V Tm TOLQ Ti^OL^iHQ 

^va/jL€iQ haKOVHVTOof ^ fg-i vomeu xdi iyn tcov Si* d^iTnf 

ibj^OL^O/JLiVOSV' liv HK oAAoC If TTOLTfl^ iv Teyg l|/t/PC^I$ TOOV 

'^a^fgTiKOTcov avTHQ Tvi throibXvi olvth ^«'vfvvjiacgv. 

$a)ni /u» T^; KV^iov iKVt^a^a. xai i7rf\KH(r% /jlh i^ 
oqn^ dyiH avTHy x-t. «.] A^iov ^fiTf\(rai ti hmoT^ jjm 
TT^OTtraKTai Ta ivo n/JLi^iX^a tcov 7r^o€iqfi/JL%vct.v. or^oS^a 
ya^ dKo?<.H^ov to thv tvX^v Tf^oTtTaX^ai Tfi^ iTn Tatt; 
itkqyto-iaiQ tvXa^^^OQ* AuTgov ^f htcoq dTToppnd-iv' hXi^ 
tvX^ i^^ Tp Myo/Jitvov iv^ah > aAA' dTrayytXia Tnqi th 
Ttiv ivXw yaymwou. iTrn yoL^ tvX^ KaTa to a-icoTreo/imv 
ytyovty Kaid/M tcp tv^aad-ai iTriTvX^v^ ?\jaL^cdv o 1/38« 
AiTO. TJiP ivTtv^iv T6) ^-f^» 7f^o(rayayodv ^ KaXax; tt^o^ 
TOLerarH hnnvXc^v Tfiv TrqoQ 3-iov tvXaqi^^iav t*i^ tt^oq otv- 
id^^oifTnt iinyfiaicoQ TnqiTH Tiva w^aro. siSi dvaTraXiv 
iyryovHi kmu d/ia t^ tvXhv cov iiTwo-fv, Sifiyfiaa/jLtvoQ 
w ciQ nv^aTOy HTa /jLtTa thto ivXa^i^^o'^ y vTn^t^^viv 
dv Tfiv o^iiAo/JLtvfiv iv T{| ivXa^i^icL /JLiTa TaX^Q IvTev- 
^iv lia TH -^^oTiPov dTtrriyiKKtvai TOic, ivTtv^o/jLtvoiQ if- 
fnv (»i iiv|cTO« piMfiv ^f .^T^ Avg-ai to mo^fi/^tvov * n 



SELECTA IN PSALliffOS. tsS 

eorporis robore , & in peritia decertandi in agone»: 
multum elati , quod hos vel illos luftando vicerint. 
Et quid neeeffe eft, recenfereea, de quibus glorian- 
tur dii ignorantes, quorum txpegloria inconfujime eil^ 
ut ait Apoflolus. San£ti autem gloria Dfeus eft, cui 
confidit, gloriavinquam, non temere credita, fed 
fide, qu« reputatur ad juftitiam , per quam & figna 
praefentias Dei & coromunioniis virtutis ejus videre 
eft. SicMoyfis gloriaerat Oeus, qui quantum ama- 
ret Prophetam , etiam usqae ad faciei fuae oftenfiO' 
nem declaravit & ' coram omni Hebraeorum popuio, 
& coram ^Egyptiis. Erat etiam Deus gloria Helise 
prophetae, qui viduae filium fufcitavit, & oravit ad 
obtinendam pluviam, & cohtinuo exauditus eft. Ve«- 
rax ergo Deus cum ait: Glortfiiantei me glorijicabg^ 
Non minus autem quam illorum, qui miracula edunt, 
manifefte gloria efl: Deus^ etiam gioria eorum intel- 
ligi poteft, qui virtute illuftrantur , quam non alius- 
quam pater iUis inferit, quifefe ad ipfum animis fufk 
cipiendum tradiderimt. . . 

me mea ad Dominum ekmmi^ & exaniivit me i$, 
mmie fanBo ejus^ &€.} OptBrae pretium eft quaerere, 
cur antea di^s non prspofiti fmt hi duo femiverfi?. 
culi. Valde enim confequens erat , ut ante gratia-^ 
rum pro acceptis benefidis a£i;ionem oratio ponere-. 
tur. Sic diitem folutio adhibenda eft : non oratiO' 
eft) quod.hic dicitur, fed declaratur, orationem^ 
fadlam efie. Quoniam enim oratio fecreto fafta erat, 
& fimul atque fa£);a eft, exaudita eft^ voti compos 
fadfcus 3 qui preces Deo fuderjit , apprime Deo pro. 
acceptis beneficiis gratias primumagit, tum deinde 
hominibus declarat, qusnam oraverit. Quodfi vice 
verfa egifiet, & fimul atque obtinuit quod petierat, 
declarafiet fe precatum efle , ac deinde gratias egii^ 
fet , certe gratiarum aftionis, qusB cito fieri debebat, 
meritum ii^irmaflet, eo qaod prius annuntiafiTet no-. 

bis' 



fS6 . : EX O RI G E NE 

dTTO ry hoL^^ttXfJia/roq Wiv vix^*^^^ y ^*^' '^^ Tirtv f- 
fcu civ ifn/m. r^crSruayi^ Si rinQ wXoi^i^iOLq yrqoQ ji/uulq - 
d^^o^qt^ei ro Trqoa-cimof 6 Tr^o^nQ^ kcli ^tvrytnou rtvA 

rqOTTOf %^€LfMVOq «^XHJ^dTI . Xa/rdVOWCdfUV O^ TT^OQ A«- 

^/y roy ^covif fM tt^o^ xv^iov izvtqa^cLj xoi ro c^n^i 
MTflt mv a-vvnS^icLV rnQ yqot^Qy luti n ro TrdAAotic/c 7«*- 
^oviveu roi^ dyioiq ^irooq rov Qfov tvX^v /u^ra x^cLvyfiq. 
vrTTi^Mcurc^ h ni; xa/r avro xm Tn^i rn Wana xix^a» 
ytvairoiv ImHVy xai Xr^iv* imriq&F\\/cty i^X^aha^Tr^oi; 
fi% xai TTiVfrc^. hiaxTi rotvvv n/uuv 6 aTro^oAo^ d/poQfJuiQ 
oir^m ro Trvtvfxa KctQoXiKo^ iv raiQ xa^hait; rm ayim 
x^^^3 Aj3)Sat Trci/rnqy dq i^i vonni x^cLvyn iTnn^ 
rafMvtiy mi^ hi i^i ^w» ^X^y V '^^X^ X^^^ d^ro^ 
QffjLm ro o^avov Si h rotavra ^vei. xcLi oIoftiQa yt 
rviv fioyixmv ht^ohv nf h rt» nyifjuj/vauj^ xar avro yi^ 
fo fJLtvnv rniv rviQ r^/vXfi^ hvou ^mw liiav ik yy it^ayfjLo^ 
nrixa^n^ay xoLi TTi^i fjtMitc/vm mvm xeu fM/i marcd xtifj^t" 
wv xcu raTTiivmv Sit^ohvyavLy if vanrfi dv fi» x^cLuyTi' 
^'avrfiv HV rfiv x^avynv ol xja^cuyan^ 'Tfqot; 3w wra- 
msovrcuy irXviv ei fm xcur cixovofjuav xanraMrTroivro vtti^ 
rn fjtul^avaq ^%^a;vH% iv fjtu^oatv dycoa-iv dTrtvryxeLovai, 
mavrt^ iv rt» KfjtfiajXMiJu ^fjwuu * tcoq nvog xv^it xuc^cl^ 

i^OfJLCUy XOi H fJLh ^OJXHOlfy /Bofia-OfJULi TTPOC Ot d^iX^fZt- 

fo^y xai H a-aati^ fjt%i iva n J^ fjtoi ih^at; xxrTmQ xat 
vravHQ VTri^Krrrtiv iiri reL?<a47rcoqiav xat da^fitiav; rav^ 
-niv St rfiv xqavyvif iv fjtrya^^q ioyfJtcurtv du ht^ohvH 
xoi 6 a-corfi^ nrco it l^ifxnr o A070C t» B-tn du xtx^ayo^y 
iiq xeu TrcLqa reo ^ysjofjuufm in a^^ta >fr/^ rf avrfi vTra^" 
X^ T« Ao^^d rn St« xa/ra mv thro^cLa-iVy xaXsaa fjut^ 
ra tiif/«A« xfi^vyfJtajTOi rn x^a/rfiqa^ Xry^aa* 0% i^^-rv 
vfJtm d^my ixx?Jva/rco Trqo^ fjtty vihtxri St ^qtvm TrcL- 
^xtKtvofJtcu Xtiynaa' ixl^rrty ^aytrt rm fifJtcov d^rm, 
xeu Tnrrt olvov ov xtxtqeuta vfjuv. »f ^fti rotya^Hv rn 
xara rov i^aXfJtov Af^ovroc rTrerrrafJtjivfi Trqog xvqtof 
hrajKJnrrm^ «x oAAad^v ^od^ j ii u ru ogn^ rn dyin. 



SELECTA IN PSALMOS. «57 

bis l^entibus fe onffe. Melius vero id ^ de quo 
quaeritur, ficfolvetur, Pfalmi principiufn continet 
precationem. Deinde polt precationem a diapfalma» 
ce eft gratiarum adio, quod obtinuerit, quas petie« 
rat. Tandem abfoluta gratiarum a^one^ taciem ad 
|ios convertit Propheta, & quemadmodum orans 
poftulau obtinuerit, narrat. Confideremus veroV 
quantum adliteram attinet, illud: f^ae meaai Dfmt^ 

. nmm clamavi , & quod fequitur ex confuetudine fcrip^ 
tura pofitum , & cur viri fanfti fspenumero precan- 
dp ad Deum clamaverint Attendatur etiam ad il- 
lud, quod fcriptum efl:> ftantem Jefum clamaviffe 
& dixiflTe: Si qutsfitit^ veniat ai me tJ bibat. Nobis 
quidem Apoftolus, cum aitfpiritum univerfalil:er in 
cordibus fanftorum clamare, Abba Pater^ intelligen- 
di occaflonem prasbet, Ipiritdem efle clamorem, qui 
intenditur, quique eft animse vox, qua utitur de- 
pofito organo per quod talia eloquitur. Et putamus 
rationalem difcurfum, qui in intelleftu peragitur, 
animae dTe vocem 9 quse, fifuerit folertior, &dere- 
bus praeftantioribus, non vero abjeftis & humilibus^ 
diflTerat, fpiritalis erit clamor. Hunc qui ad Deum 
emitcuntclamorem, cxaudiuntur, nififorte^ utpras- 
ftantiores coronas in majoribus certaminibus acci- 
piant, divina difpenfatione derelinquantur , quem- 
admodum in Habacuc fcriptum eft: Utquequo Domtna 
clamaboj & non exaudies? Vociferabor ai te vimpatiens^ 
tf nonfalvabis me? Cur oftendifti mihi moleftias & labo^ 
res^ ut miferiam & tmpietatem afpicerem ? Hunc clamo- 
rem in magnis decretis femper etiam emittit Sal vator. 
Sic & ftans Dei Verbum ftmper clamat, quemadmo- 
dum & apud Salomonem fapientia , quas fecundum 

' hypoftafim eadem eft ac Verbum Dei , invitans cum 

magno clamore ad poculum dicit: Siquis eftinfipiens^ 

declinet ad me, & ftultis pracipio dtcens: Venite^ come^ 

iite panes meosy tf bibite vinum^ quod mifiuivobis. Ita* 

Oriieni^ Tm. VIL R c«tie 



158 E X d R I G E N E 

cnrtti AVTf^ €^ H^ctVH dyiH avTH. Kcti i^ iJ;|/«^ djcHei, 
hr&i y^^ojTTTdi ■ hrdYMcrxTCLi wuth i^ v^i^nq juLi Ik vclh 
dytH etvTH. 

£70) hcoifiiiQtiVTuu fSTrvco&a,' l^nyipSyiv oti jcv^io^ av- 
•nAiiiI/tTflti /juiy X. T. «. ] H)U«c /^«V TnyHf/^iBcL /jLrj^iv aV- 
S^pcoTriVov Ix^y 'Tdt Ae^o^gvflt djcoP^HB-ov tyi Tn^i tov Act- 
t;/3', 0T€ l^t^gv a-TTO Trqoa-cdTTH h/ifiicra-acP^^oiLCy iVog/qt, « 
Srt>JOifjm Tfi^na-oLi Sict to pmov to th ^ocviS Trooa-orTrov y 
xcti Si^ THToyt SvaooTrmoLifMv dv xai t«5 /jli/i pHKofJitVH^ 
dvcLyx/x^ovTiQ dvacyeiv tjiv i^fo^ioLv JccLi Tr^oan^cci yrav^ 
,TCOQ iic^^oacoTrH X^ig-H eivoLi tcl i7r(tyyi?\XofJi%voL . Ivcl Si 

'jfMi SoVJfOfJLtV TrOoSiSoVOLi TOV hjOTyOV TOV KCLTCL TO /DWTOV Sv* 
HOLUiVOV aCol^iS-CUy KCU TOLVTOL MiLTiOV * (pOLfJLiV TOiVVV OLV^ 
TH KOLTnyO^HVTCl T09 ^CLViS TCLVTOL ^O/TK^V hri Tq> fjm 

ly^fi^^o^ivoLi cLVTov T€g/ Twc fioLa^iX^oLq , fjLviSi Tr^oaojo^v 
Tm SinaoLv eia-cLyayoiV y co^i Kat^v ix^v iTnS-i^ai fjLVf^ 
TctSi TTtTrovQivai avTov Sia twc iTnQiatcaQ th AfiiaaOr- 
^fjL. ifjLH ya^ KOifMOfJitVH y .(pnaii Kai vyrvHVTog Ta St 
Tiva avfJL^i^mi iLOi. d^Ka Siavi^fiVi iTrei KV^iog dvTi^ 

.AniJ/eTflM fJLHy Kai Siava<faq fxv^tocSodv Aot» iTrtQifjLivo)? 
uoi H (po/iYiQyiaofJLai . Kai dfiia^o)^ Tot l^nq So^ei o-^^- 

_<9"flt/. Kai Tfltt^Tflfc fJLiv iynfXiQa coq tt^o^ tyiv M^iv ^g/t^n- 
vivi^aiy yr^oQ St dvayooyw co^ Tr^o&iQfiTcajuiiv diro Trqo^ 
trooTrH Kv^iH TotuTflt dTrayyO^i&ou tw ISydv Koifjuiaiv 

^vvv SifiyHfjLiVH y Kai vttvov tov xxiTa to Trocd-oq. iTriaKi- 

/^cofjLid-a Sfi Tr^oTi^ov Siacpoqav KOifJLfiaicoq Kai vTrvn vo- 
fJLi^ofjLiVH coQ Tr^ot; Tfiv M^iv ' KOifJLfiaiV fJLiv &vai cog Tr^o^ 
Tfiv viavXiav Tn^i w^ Ttai UauXoQ cpfiaiy TravTiQ KOifJLti^ 
SyiaofJLiB-ay HTravTit; Si aTT^.ayfiaofJLiQa' vTrvov Siy dvi^ 
aiv Tfic; i^vXyic XoL?icofAiVfi(; diro th acofJLaToq Kai Tfiv Tflt- 
0"/v VTriKAvHafiq > t6) fJLfi (pi^&iv dSiaX&ijrTov tov tovov * Iv 
Si Tco IcoB fjLa\i<ra Tf\v Sia(po^av vraqi^a^ai vTroKafjt^ 

^avofXivSia thtcov vvv dv KOifJifiB&ic, mvXoLo-a. VTrvoo-' 

^a-ag Si dv iTtavaaf^fiv f/^iTa paaiMcov ^hMvtcov ^q. 



■^. 



SELECTA INPSALMOS, is9 

^e qul in pfalmo ad Deaih vocem intendit, non aliun- 
de quam a monte fanfto, hoc eft e ccelo^ exauditur, 
quandoquldem alibi quoque dicitur: Exaudkt tUum de 
lietB fanth Juo. Ex fublimi quoque exaudit: nam icri» 
ptum eft: Exaudiet iffnm ab alto tj a tmplo fafiilo fri^. 
Ego dormivi iS fopwtatus fum^ exfurrexi quia Dominus 
fufcifitt me^tJc.l Nos quidem ar^itramur, nihil haec 
haberehumanura, quod congruat cum Davidis hifto- 
ria fugientis a facie Abfalom , fi voluerimus propter 
hteram fervare Davidis perfonam , & propterea pO- 
dori nobis fit cogere invitos , hanc hiftoriam ad fpi- 
ritalem fenfum revocare, & omnino fateri, haec ex 
perfona Chrifti difta efle. Ne tamen videamur fer- 
monem derelinquere , qui fecundunl literam fervari 
poteft, haec quoquedicendafunt: nempe femetipfum 
his verbis accufare Davidem , eo quod regni curam 
non habuerit , & ita officii neghgens fuerit , ut re- 
bellandi occafionem na£lus fit Abfalom ,* & inde has 
eis moleftias pariendi. Mihi emm^inquit, dormicnti 
& foporato haec contigerunt. Sed ere6his fum , quia 
Dominusfufcipiet.me, &ereftus nontimebo, etiarafi 
decem millia populi infurgant adverfum me. Sic fine 
ullavi,quae fequuntur,videbunturfervari; d^hacc qui- 
ddm quantum ad literam attinet^ arbitramur explicari, 
fedfecundum fpiritalem fenfum ex perfonaDomini di- 
ci, qui propriam fiiara dorraitionem narrat, & fomiifum 
quem tempore palEonis habuit. Expendamus autem* 
prius dormitionis difcfimen & forani (ecundun\ lite- 
ram accepti. Dormitio eft ceu filentiura , de quo 
FaulUS ait : Omnes dotmiemus , fed non omnes immutabi* 
muTy foranus eft anira» renoiflio a corpore relaxata^, 
& intenfionera fecludentis, quod indefinentera teno- 
rem non ferat. Hoc difcrimen in Job putaraus tradi 
hisverbis: Nunc utique dormiens quiefcerem^ & fomnum 
tafiens requiefcerem cum regibus^ confiliariis terra. Opus 
«utem nobii fuit difcrimine, quodeftinter dormin^ 

R 2 «^^ 



^ £X ORIGENE 

tJWfd»ijufy Si miq iUi^af r^ zoifJt»iS7iPcLi xai thrvmMi 
ihri^ T8 avviivcLi Trctq dv hn th aonn^o^ avrn ^XoirOm 
svvnQi^ fMV yaq rm dnro rn fiiH rnrn f^oJbir xoifjuncrtf 
h^iaQou^ ia^ oTi ^i xoi vTFvov fM/JLvnfMQa ovofJta^iaQau 
Uoi/und»! 70^1 p\(Ti^ fjma rcav Tran^m avrn' xai^ 
7oM^ o-oifMra rm xixJOifmfAiva^ dyio»v nyi^Qyia-av eif 
rMV dytav ToAiy 3 xa4 ivi^via-Qiiio-af TToMoic • ^fM vuvi h 
iynyi^ai XJ^ug-o^ ix vul^osv aTra^X^ "^^^ xixoifjmf^ivonv^ 
KAii Tavri^ KoifjfM^na-ofji^a^ uttvov it iTT^S^ roAjrav 
i^i ro xaJdivhiv re^ vttvhv* '7ro?9iOi ro^v xa3r%vSovroiv hf 
yn^ Xcofjuaridvcogyia^ovrai. avyx^iriov J^ roi^ At^ofcivo/c 
HixoifJLnfJMpiv dyio^. a-nfjuuvoi fJiAV ror/i xai thrvoq X^ 
^iq THC xara rnv i^oSiov rn fii» mv d^^^^iav rn^ i^v^ 
;t»fC' Twc TrqoaoXi^^ iy^nyooficnoi^ xa?^fJtivnQ. ^AaTTso"- 
^Oiya^ nfJiaq rnv dyr^^iav ^nP^fJiivog 6 S-Oioq Ao^oc 
^ai* fjLn i(j)Q VTfvav aoiq OfJLfJLeuriy fjunh vv^ayfjLov o-oiQ 
0M^aqoigy iva oro^ijf dainq So^xoj^ ix fi^oX^v ^ xai 
ofavTi^ oqviov ix irayAK* M4 ^XofJHVoq ira^a^orou ro 
Xavvov xai dv&ifjnvov ro^v dfjLa^(ii?\MV Troopnmt; ^n^ 
^iv* vTTvcoaav vttvov avrovj xcusX i^^ov HOiv. xai to> 
iiyoiqi 6 xaS-ivSm ^ xai dva^^a ix rcov vix^oov xai iTri^ 
^va&i aoi i Xi^^<^ ' dva?\,oyov Jt rc^ vttvoo ro) xara 
rnv dTr^oai^iav i^i vv^ayfjLo^ xj^i^/twc ov aTrayoi^ivoi o 
^XofJLoovy 8 fJLovov vTHov oiSooxMV nfJLGu; fjin Siiovai roiQ 
OfJLfjLaaiVy d??\.a xai vvg-ay fjLov^ xai avroq h vfJiva>ios 
tTT/ i{/07« Taa"a*«v to rn vv^ayfjcn ovoiJLa ^naiv • ivt/- 
^a^av TravriQ ol iTnfii^won^ rnt; iTnmq. ^fjLiv TOi- 
vw rov xotvov d-avarov ov dinQavw vTTiO nfju»v xoifJLn^n^ 
vai rov aoi>rnqa nfJLOfV Inanv rov X^^<^y vTrvoHrai 3iy X^ 
^iad^oion^ T«c ^vX^Q diFo t« oroifJLarof. xaQaTnq yoL^ 
Oi vTnnvrf^ xoifJLWH TK oroffJLoro^ ivi^aai xara \J/t;pcw» 
^vraaiai; nai Trqoa^mrHaai^ iirofJLivoi , xai yr^ar^ 
rnai n xa/r nhv rn aoifJLarOQ hofJLivoi ' rov avrov t^o-» 
"Pfov Hx &i^ 'Travra t«c eixovo^ iH^ofJLOiHfJLivn^ rnra^ h i^if 
^xcov 3 aM' Iva Sn^o^ n ivi^ota n ;t^g/c a-cofjLaroi;^^ 
%nc 'ipvXfig rn^ xiXfi^^^/^^^K avrn^ na} Tirr^ V7rva>xviaf^ 

As7i* 



SELECTA In PSALMOS. 29i 

- &9 fomnum capere , ut intelligamus , quomodo id fii 

Salvatore oftendi queat. Solet enim ab hac vita exi^ 

tus dormitio dici, aliquando etiam fomnum appeilari 

meminimus. Dormivit enim, inquit, cmm patrib^s 

/uii. Et^ multacorfora fanBwum^ fuidormierant j re* 

/urrexerunt in JanBam civitatem^^ & affaruerunt multis. 

£t, refurrexit Chrijius a mortuis ^ frimitia dormientium. 

Et, omrus dormiemus. Somnus etiam appellatur, quan- 

doquidem idem eft dormire, ac fomnum capere. Multi 

dehisy qui fomnum cafiunt in ierra puhere f evigilabunt. 

Qui locus conferendus eft cum iis, quas difta (bnt de 

fanftis dormientibus. Prseter exitum ex hac vita 

fignificat etiam fomnus torporem animse , cum atten- 

tio vigilantia dicatur. Volens enim nos divinus fer- 

mo a torpore arcere ait: NedesocuUs tuis fomnum^ 

tf falfebris tuis dormitationem , ut tanquam damula fer-' 

veris a laqueis^ (f tanquam avis a rete. Etoftendere 

volens Propheta torporem & fegnitiem peccatorum 

ait: Dormieruntfomnumfuumj & nihil inveneirunt. £t 

illud, Surge qui dormis^ & exurge a mortuis , & iOucef 

cet tibi Chrifius. Huic fomno, qui nihil aliud eft 

quamtorpor, analogia quadam reipondet dormitatio 

anims, quam prohibetSalomon, docens non fom* 

num folum arcendum effe ab oculis , fed etiam dor* 

'mitationem. Quin & pfalmifta in vitnperium acci^ 

piens dormitationis nomen,' ait : Dormitaveruntomnef 

qui afcenderunt equos. Dicimus ergo Salvatorem no- 

ftrum Jefum Chriftum, quando communem morterti 

pro nobis fuftinuit , tunc dormiiffe, foporatum vero 

fuifle, cum anima ejus a corpore feparataeft. Quem* 

admodum enim, qui fomnum capiunt , jacente cor» 

pore operantur fecundum mentem , imaginationibus 

quibusdam occurfantibus obfequuti , & agunt aliquid 

absque ullo corporis minifterio, quo non indigent; 

- lic, licet in omnibus non fimilis ilt imago ei, cujus 
teft imago, verumtamenut fme cdrpore anima, qu^ 



pSt EX ORIGENE 

/utaig-ov €i iyn t» o^cimfgo^ o roiHTQ^ thrvo^ « TroLvrn Wiv 
d^yitt Twc ipfPcw» d^ d^iCL dg, TT^on; ro o^^avcr) rcf 
croi>fMTi ^wjr^cLi. iSicL /jt4vroiy% xeu Xfle3*' lavTnv lygg- 
^Biy oTTs xcu imo Tif I6)/S To fltuTa T^sryofJL^vov hiT^arou. 
CicL n 7otP3 ^o^/v^ iit ycL^^o^ ci; fJLVYtjULOL Hz elyrfi^oL^ 
7>fir; wv dv aw/wS^wc wtxjX^^^ vrTrvcoa-ci^h oLViTTctAj- 
^cL/umv /Jitra ^cunMm fia^iurcov 7WC3 0*' iycivqicovro 
iyn ^/(pto-/, TLcti fjukroL d^X^o^^^ ^ ttoXv^ 'XJivcro^' fi 
yoL^,/ju/t hoH iv^HCLv rivcL.eivou wi^i TSfv tJ^^X^^v i^ V 
%TOLv^oLro rvyx^'^^* dycL&osv rivoov fJuircL roicovSt y hil 
dv iMyif. v7rv(jO(TOL^ dvtTrcLucrcLfJtnv fjitrcL fioLonXioiv /Sh- 
>Avra>v 7nc oi iyoLv^icovro Itt/ ^i^to^iv ' chv ^ dv nroi oL 
yioi g^^ctn-ioinou ^iOJtfieiOLt; ?\joy€f> rcp rofJLo^nqcp TroLcryu; 

TU^ /JLOLXfiLi^ i.^OfJU^ Xj^COfJLtVOi TLOLrOL TroLVrOQ rff IVCLV-' 

ri^ rffQ d?<3ideiCLq j^jyya. fltg;tovT^ rt cm iroXvc^ X^- 
ffog y i^fjLnnvoivro dv ol rcav iro?^v S>ioL(i>%^ovriq > TULf 
jLOLrcL rtfTO d^X<^^K ;t?wfwtT/^vT€C TrAHrnvri^ iv Siou^ 
PorifJLCL(Ti y jLcLi roi^ Trf^i dXy^€ieL^ ^ccgnfJtxto-i . iStv ^ 
S-cLufJLoLg-ov KcLi rov aann^oL P^ryciV y hoifJinB^nv xcLi vTrvco^ 
€rcL, 7ro77\/a TrXiov Ivf^ynoravrcL Tn^r (rcom^ioLq ^l^vXc^^ 
zcLi Tra^OL rov xou^v t» X^^^^H-^ '^^ ^'^^ '^^ ora>fJLaroQ^ 
Tta/roL roL )\jyvofj(JtveL \v rni TLaJ^oKixJH) l7n<rohn yrct^oL rca 
ngTgo)' iv cp xcu roi^ iv (pvXoLxn^ 7rvivua(Ti 9ro^w3-«c 
ixn^i%%v d^rHdyio-cLct 7roriy oTt d^ri^mX^^^o ^ "^^ ^^^ 
fjLax^oQvfjua «r nfJL%^ou^ ^a>% xara^mvoL^ofJLtvng xt/Sa>r^ 
$ig. wi o?iiyof mr%<riv oxrco '^vXeti 3ii(Tai3m<Tav Si uJgc- 
To^* fjiira roLvmv rnv xoifJLnanv 6 Trarn^ dvnXafjL^avor^ 
fJtAVot; i^ny^^w cLvrov^ 

Ov (pofiv^rncrofJLaLi dTfo fJLv^icLSav T^juki y roov jlux^co 
^vv%7ririQifjL%va>v fjtoi yX*r* i,] W^iTrnora dyico (pcovn xol^ 
ra>^6ax0ri fjLiyirnv doirnvy rnv d^oBiavy 3ia rnv Tr^oc; 
S^iov 7ri7roiSiicriV' vi ofxoia^ iav Tra^a/ra^nrai i^r ifJLi 
7ri3L^ifjL6oXn 5 H (po&n^ncnrai n xa^ha fMH' xai 6 crcorn^ 
iv TrviVfJLeen yivo^^xmv rctc; ainffjLivcLi; avrov ^fav^coSyivai 

fJLV^iOr- 



SELECTA IN PS.ALM.OS. affs 

ab ipfo- leparata eft , & fomnum capit , oftendatiir 
oper^i) poftquam di6lum eft , Egodormivi^ additur, 
tJ foporatus fum. £t quid mirum fi ejusmodi fomnus 
in Salvatore non omnino anims otium fuit, fed cef- 
facio quaedam ab ufu corporei inftrumenti. Ipfa et- 
enim per fe fua munera obit , quandoquidem idem a.: 
Jobo diftum oftenditur. Quart enim , inquit , non^ 
tx Hiero in monummtum aHi f Nunc utique dormiens 
quiejceremy fomnum autem capiens requiefcerem cum n^im 
bufy confiliafiis terra , qui gloriabantur in gladiis , aut 
cum principHus^ quibus multum fuit aurum. Nifi enim 
aliquam animae operationera intejligeret , in qua bo- 
norum quorumdam particeps efFefta, cum hifce re- 
quiefceret, non utique diceret : Somnum capiens re^ 
quiefcerem cum regibus ^ conjiliariis terra j qui gloriabantur 
in gladiis. Hi autem fanfti fuerint pietatis milites , 
qui verbo omni gladio ancipiti acutiore utuntur con- 
tra omnem veritatis adverfarium. Principes, quibus 
xnultum eft aurum, ii erunt, qui multis praecellunt, , 
& ideo principes vocati , in contemplationibus & fpe-^ 
culationibus veritatis divites funt. Nihil ergo mi- 
rum Salvatorem dicere. Dormivi & foforatus fumj\ 
quippe qui ad animarum falutem plura egerit eo tem- 
pore, quo a corpore feparatus eft, quemadmodum 
in catholica fua epiftola Petrus ait : In quo & hisj qui 
in carcere erant^ fpiritibus advehiens jpradicavit ^ qui in^' 
ereduli fuerant aiiquandej quando ex/peStabat Dei patiefh: 
tia in diebus Noe , cum fabricaretur arca , in qua pauci^ ' 
id efi o£io anima falvafaEia funt per aquam. Foft hand' 
dormitionem pater ipfum fufcipiens excitavit. 

Non timebo miUiapopuli circumdAntis me^ &ci] Vox 
plane fanftum decens , qui ad maximam virtutem, ni- ' 
mirum fecuritatem, pervenit ob fiduciam in Deiun, ■ 
Huic fimilis eft ifta : 5V confifiant adverfum me caflra^ 
non timebit cor meum. Et Salvator*in fpiritu cogno-*' 
fcens millia populi circumcifionis , quas poftulatura * 

R 4 - erant; .' 



454 U X O R I G E N E 

/Av^taSdc !^ TMC xairaToiuifi^ y zcu o^e^v ro iret^eLXoy 
ama (jutnrcL (ToqxA S^ raurcL ^fifju) Myos dv roujrcL. 
Idv h ng xarcufcmaif ro TrAifdoc ro)V utto ro^v ixQ^^ 
0cL?^/MVcov ' iTrmSn/MVcov tii ^i/vXf xcl^ rjt^axrarovrm 
xcLi xvfjuuvovrm avrnvy iv xcLi^q> dv ^iyyoiro iTFi rof 
B^tov xcLrcL^ivyoiv y roy Q ^o/Bf^crofAM dTro fiv^icL^off 
kcLHy rcov xvxA^ crwiTnriQtfJbiVCiW /aou 

AvcLg-cL xjv^ity (raxroiv fu o d^ fJHy ort orv i^rcLra^ 
j^cLQ TTc^vrcLi T&c Ix^^o^^ H^^ fJULrauaq y • oSovra^ 
dfM^rcoM^ (rwrr^nbcLQy x. r. u] Tfi) i/BqoiKc^, ivrvXov-^ 
T^3 ro fjLoraucoQy HoafMo^ tv^Ofm iuvdfjmov St^a^^cLt. 
n ^fltg xjoivov m^ At^wtfc twc fJLCLrcuco^ tt^o^ rtiv trtayo^ 
vai xcu oi ^rrot h d^ to ifiqcuxof r^nxcLartv. faoc ^» 
dg rtVtQ E/i^cua)v Xvyna-ty ra d^X^^ djvny^a^ trt^ 
^o)Q icrXjnxivcu y n ro lUTfAcc '^iqit^afJutVHg rnq i^Sjb^n* 
Xovra rtiq M^tos^^y rtro^ifjunxtvat dvrt m a^tayovay iro^ 
twau fJULrcuc^» voma-a^fjLtv rotvw ro pnroiv xcLra rn^ ijS^ 
3ofJtnxovra' ii^t^^cofjttv rro^q S&t Xa/JL^VHV ra d^oco^ 
vrtxt&rt^ov H^ntJt^va wro t» ^> i^ cav tvX^^^ i^tv ihtt 
TTco^ Mytrat'' dvcL^a xv^tty a-o^a-ov fjtt 6 d^oc f^. olovei 
7£ftg xotfJLOdfjmov fifJLtv y ort ificu; Tra^tScoxt yr^a^ ivtxtf 
rcut; dvnxeiutvcu^ ht^tcu^ > StcLVi<rnatv aurov * raXa 
St xjat ort rov ao^rfi^a ti^tq nfJLcav Travrcav Tra^tSotxtv > 
ixoifJLaro avreo 6 Tra/rn^. dvt^arcu St a^col^cov avrov xcu 
iranraiTfTm t«c «/tdg«C avrny eht tkc ix Trt^trofju/K; y 
ffri Tfltc dooars^ iX^^^^ '^ d^^eiCL^ SwafjLc-tq. I%- 
S^g» St xar nStv ig-t A070C * fJLtra ^fltf rct^ fJua^Hvroof 
mv ftgnvwv dytoQ i5"/v ^nvtxo^y dyairm mc, iX^^nc,. 
So^cu ^ dv T/voc ixQ^cuvM T/c « fJLarcuco^ , nrot dv^ 
d^qc^Trtxoirtqov rov ixQ^av nfJiow i^tra^ovrcov y n xcu gJ- 
ri^rigov. dvd^qoyTrtxoirt^ov fJLtVy iyrav rov Tr^oxaraq-^ 
^afjmav rt xa»or^ot€iv dTro^qaj^ttg > dfjLvvtar^at ^sXn^ 
rat' Hro^ ya^ dv VToXn^ein fjun fMo-aicoQ ixS^atv&iv 
rcjf Tr^nStxnxort' tva-t/^^t^ov Sty eirig ixQ^oq yivotro 
ita ro <tAifdic» ^C et-^og-oAoc (pna-tv. ix^^o^ ^l^^^ 7^- 
yava dkti^rm^ vfjw xcu roy hX^ rnq /jLia-Hvra^ a-t xia- 



SELECTA IN PSALMOS^ 26$ 

erant, ut crucifigeretur, & cemens animum fuum 
intrepidum (fecundum carnem autem haec aio) dice- 
rc etiam ifta poffit. Si quis autem perfpexerit multi* 
tudinem 'eorum, qui ab hoftibus proftemilntur, anir 
mam obfidentibus , perturbantibus atque exagitanti-^ 
bus , tempeftive ad Deum confugiens merito dixe* , 
rit, Non timebo miQia populi circumdantis mt. 

Exfurgey Domine^ jidvum mt fac Dtus mtus^ quo^ 
niam tu ftrcujjifii advttfantes mihi Jim caufa: dentes ptc* 
€atoYum contrivijiij dTf.] Hebraicum exemplar confii* . 
lentes, illud, Jine caufa^ nequaquam oftendi pofTe 
reperimus. Quid enim commune habet/7K caufa cum 
inaxilla ? Quin etiam reliqui pofuerunt ficut textui 
hebraeus. Verofimile igitur eft , quod Hebraei non^ 
nuHi aiunt, antiqua exemplaria aliter habuifiTe, vel 
feptuaginta didiionis iftius vilitatem devitantes, prd 
maxiUa aufos fuifiTe ponere Jtm caufa. Expendentei^ 
ergo hunc verfumfecundum feptuaginta, ^fiferamuSi 
quomodo accipienda fint, qu£ humano more a Deci 
dida funt, ex quibus facile eft videre, quopad:o di- 
catur : Exfurgt , Dofnint , faivum mt fac Dtus mtus^ 
Nobis enim ceu dormientem , . quando tentationi» 
caufa nos tradidit adverfariis poteftatibus, excitat 
illum. Forte etiam cum Salvatorem pro nobis omni-^ 
bus tradidit , dormiebat ei pater. Exfiirgit au<* 
tem^ cum falvum ipfum facit , & percutit inimiCjO^ 
ejus, vel eos, qui ex circumcifione fimt, vel veri* 
tati repugnantes poteftates invifibiles. Porro nuUa 
inimici ratio habetnr, cum vir fanftus cum iis, qui 
oderunt pacem , fit pacificus , & iniroicos dUiga^ 
Videri autem poffit quispiam non fine caufa cum ali-» 
quo inimicitiam fufcipere , fi vel humanius vel reli- 
giofius inimicus fpe£ietur. Humanius quidem, cum 
Isdere incipientem ayerfatusulcifci voluerit: ficenim 
non fint caufa eum , qui prior laefit, pdifiTe vid&A 
queat; religiofius vero, fi quis inimicus fi^t ob ve» 

R s twx;iSw^m> 



266 E X O RI G ENE 

qn l/Jdnara,; tuu ^tfrmoK. A ^i rmQ juicrsvri^ rov Btov* 

ihig yoL^ dv T8T0 oiJLo}<ayt\<T%iiv «^6 rm nMcog dSiTuav 

XAidS-mv* T/vi^ «V «o-iv ol fjuaavri^ rov icv^mv rivtt; o- 

fMKoryH/mo^ /jtua-wi rov Ificrsv ^ xjctt Ka/rcLvaSi/uutril^H'' 

criv aurov ; r<t h 'ytvoMva ek cLurov , irctvro^^ «5 TOf 

"TTctri^cLdva^i^VTcu. xxii Tfou; h d/maqravov /jucrei rot 

Stiov >, II rvtV (Topav IfcuTgA/^y, rarig-i rov X^t^ov , n 

rtiv Sixdioa-vvnv judcrcov Tuti Iqya^ofjLivoQ rnv dvofjuav. ^04 

Wh iiKaioawfi Wiv 6. X^^^o^y fjucrcov rov X^i<rov rfiv 

hKaioavvfiv 3 fjuaei rw S-lov. ^ayfg« h ymf^ivn n^ 

fjuarm rov Qtovy \av fjcfi dz^ifico^rcofjitv rt W^ roy hX^ raq 

fjuasvrcLQ 0*1 Tcv^tt IfJUO-fKTOL» TTCLvrcLQ dvB-^eoTTiiq fjita-fi^ 

frofJLiv 'TTOLq^ o^iy^v* a(po3qa (riravujdv ovrm rm hcb rm 

\^m ;tttgfl6XTu^/^c(/i^6V6dy dyarktf^ rov fljov . t«t« h rt 

d?9s.o m droTTcorf^ov t« dvrt^^t^i^ai TravrcLQy xat h 

i^ nroQ ehrtiv y xaiiavrov; tvyvcofjiovcaQ' ya^ ira^m 

raTrt^i avrn tKa/^ot;^ tv^^Qfia-trat fjuam rov d-tov . fJLYi^ 

vtort HV HTco vofju^s-tov eivat ra fjua-ksvra rov ^tov^ aA- 

ha ra rotQ XoytxoiQ TLaxa avfjtfitlSfixora. olov dhxta fju-- 

r« Tov ^tovy xat 6 dhycoQ fita-ei rov Qtovy Ka^odh)to(; 

Wii rfiQ tv avrefi dhxtcu; raro ^^coafiQ. X^^ «V >i/>tac 

fjuafiaou ra rotaSt a-vfJL^t^zora xat 7r^o)ra>Q tx^^^cL 

ifjuov rvyXoLVOvrayr!t^tt(ji>.fJua'tiy rnrt^tvy dTrortMto^ 

rmo^ I^^CCfwvo). ooa^n^t^ ^ag cmo rtXttorfirot; t^X^rat 

hitaioawfi futt o-w^gOTtivw 3 mco^ xat ro rotovSt fjua-og. 

ravraSt ^fjuv d^firati^trct^iiai to, hrara^ou; t«; iX-- 

^aivovrou; fjLot fjiaraico^ ' Travrm rm txG^oLtvovrm rt- 

f/, fjtaratco^ iX^^oLtvovrm . rotsrov to, ifjuafiaav fJit 

iooqtav . ' hrotoi St ol avvr^t/BofJLtvoi oSovrtg rm dfjta^rco^ 

Xmy rotiiroiY^au yrtQt cov «guTflt/. ixtt iTCLi )cAavQfJu>qy 

Kat 



SELECTA JN PSALMOS. 167 

ritatem, quemadmodum Appftolus ait : Inimicuf fa- 
Bus fum vobts verum dicens. Et illud : Nmne qui ode^ 
runt tCj Domne^ oderam? £t quasrendum efl, an fmt 
filiqui, qui oderintDeum. Nullus enim vel eorum^ 
qui omnino injufti funt & athei^ iftud fatebitur. Qui- 
nam ergo funt, qui oderuntDeum? Quosnam in 
confeffo eft odiffe Jefum & anathematizare ? Quse 
contra illum fiunt, omnino ad patrem referuntur. 
tt omnis , qui peccat , odit Deum, vel fapientiam 
contemnens, hoceft, Chriftum, veljuftitiam odio 
habens, & operans iniquitatem. Et quoriiam jufti- 
tia eft Chriftus, qui odit Chriftum, juftitiam odit & 
Deum. Cum autem liqueat, quis oderit Deum , nifi. 
ciligenter expendamus , quid fit illud: Nonne qui ode^ 
runt tCy Domine^ oderam^ omnes homines, paucis 
exceptis, odio habebimus, aim valde pauci fint, 
qui operibus pfobent , fe amare Deum. Quid vero 
abfjrdius fit, quam averfari cunftos, imp , &, fi 
dicere opus eft, fcipfum? Si quis enim fui ipfius fin- 
cerus & candidiis seftimator fuerit, fibi odio effe 
Deum deprehendet. Nequaquam igitur fic putan- 
dum eft , quae oderunt Deum , fed quee ratione prae* 
ditis accidunt mala. Verbi gratiainjuftitia odit Deum, 
&injuflnis, quatenus injuftus eft, oditDeum, inju- 
ftitia, quaeinipfo eft, hocfaciente. Oportet igitur 
nos hujusmodi accidentia mala, & quse nobis impri- 
r is inimicafunt, perfefto odio, hoc eft, quod apcr- 
feSHone proficifcitur, odiffe. Nam quemadmodum a 
perfeftione juflitia atque pnidentia manant, fic & hu- 
jusmodi odium. Haec autem a nobis difta funt, ex* 
pendentibus illud , Percujjifti omnes adverfantes mihi 
finecaufay cum omnes, qui alicui adverfantur, fine 
caufa adverfentun Ejusmodi eft illud : Odio habue^ 
runt me gratis. Quales autem funt peccatorum den4 
tes, qui conteruntur, tales & if, de quibus diftum 
cft: Iti irit ptus & ftridor dentium. Peccatorum 



t68 EX ORIGENE 

xdi 6 $^fKK retf oiovrw. 6Sovr%i dfjui^0)}^f Ain Ao* 
*vi(rfiotd}\oyoiy Tra^ct ^vtnv infjnv imtrvfjL^cLivavTi^ y oic 
^iwi Xg^Awroi ^oMflWic 01 dvnx^fMVOii Tr^o&vy^itj^^ 
flTiV ifJitv rn ^cLyetv rcLf cra^xa^ ^fuov^ rnrt^i rcL ix, rfi^ 
caqzo^ ^vofMvtt* ^av%^A i% l^i rcL i^oL rtiQ o^a^Koq^ 
^ntriv d^eioc dyro^o?^* 

Th xvqm }f (retrn^ia > xAi iTn rov Xclov n i iJAo- 
7ifli «3 x*r.iJ] O TeiS^ofJLtvoq ori t» xv^is i^iv w a^o^ 
m^icLy iio KOLi 6 dtOQ ifMV flfoc i^i ru (rcotjHV* t« 7^^ 
m^iH ai ii^oibi rn B-olvclth * o/^€ xai ro n 7ri7ro/d-f- 
vcu iTTi viHQ chB^^o^TTcov» oi^ Qx i^i aoir^iOL. i<ri i^ xou 
hn Tov Aoov avrn in iv^ioyicL kvrkt wcl 7rviVfAd^$xn iv 
^oi( iTrH^oLViOiQ iv X^i^q^ . 



* A A M O 2 ^. 

En; TO TiAoc iv \|/fl&Afeoic ^^ to» Aojviiy x.r.%.] IloA* 
Aa>f i^GLXfMoav xcltol fjLiv ra^ i0iofJt»ixoivrcL iXovrav 
iTny^cL^nv eiq ro tiAoc 3 xcltcl i% rsQ ^joi^i rcL xcl^ 
n^cL^^mXcL rtd ^Q ro tiAoc iv^ctii dTroiiiofiiivcL ^ d^iov% 
0(rn ivvcLfjLiQy i^ixvivarcLi rov in^HfjLivov thro rfiQ Xi^ioK 
ifHV. ig-iov ii oTi ciavri^ TrciarnQ nX^m xcu iTnqyifJwq i^i 
ro nXoQi i(p' a-Tfiyi^ 6 yvna$coQ ryiv nX^nv i mv «tti- 
^j/ifJinv fJLinc^v > 8Ta> xcu rfiQ Xoyixng ^va^Q iei ri\0Q 
rvyXot^veiV rsro ii i^iro iv X^i^Cf>^ct>o7roifi97ivcLi xa^ 
rcL rov d7ro^o?\jov. vofJutj:>Mv roivvv rnQ ek to tiAoj 
iTnyiy^cLfjLfjLiVHQ \^cL\fjtHQ T« Tf A8C Tivflt hTny^ct^eiV vhv^ 
xcLi iir ixmo T8C (rvviivroQ rcL Xvyofiiva TraqcLxaXeiV . 
TrcLvn ii dyo^vil^ofJLivc^ nKoQ n vixn rvyXcLvei . ijrei hv , 
€0Q Tr^OCLTriiei^CLfJLiV i AcLvti 6 XJ^i^OQ XiyircLi y ol iTn^ 
yiyqdfJLfJLiVoi ^ ro nXoQ rc^ AcLvii , to tiAo^ xcli rnv 
Viznv dTTCLyyO^Hai rn X^i^Hy vixoyroiH MX^^yomvn 
av xara rov AxuAw , Travn vivixnfJLivco vixnv TriOiTri'^ 
vroinTLoroQy iTru vtto Pcg/§"« vixcofJnvoQ rnv avfjLpi/Bn^ 
4LViav avrcf> xaxiav vivixnxiy xai i^a^avitj^ avrnv, 

X^i^V 



SELEGTA IN PSALMOS. stff 

dentes funt a ratione alienas cogitationes nobis pnsi^ 
ter naturam advenientes , quibus hoftes nofbri tsohf 
qOam dentibus fspenumero utentes acoe^unt ad de^ 
vorandum carnes noftras, hoc eft, ea qtis ex came 
puUulant: Manifefia auum funt ofera carfiisi ut aitdi» 
vus Apoftolus. 

Domini eft falus , & Jkper fofulum tuum htmiiSh 
fua , dJfc.'] Qui credit Domini efle falutem, & Deum 
noftrum efte Deum falvos faciendi , Domini eoini 
funt exitus mortis , is novit etiam, quid fit cocfide* 
re in filiis hominum, in quibus non eR, falus. Quia 
eft fuper populum ejus benediftio ejus, qus fpiritik^ 
lis eft in coeleftibus in Chrifto. 



P S A L M U S IV. 

Infinm in ffalmis tanticum DaivHj &c.'} Cum multi 
pfalmi fecundum feptuaginta infcribantur m finem^ 
fecundum alios aucem titulum habeant huic infinm 
infcriptioni confentaneum, operas pretium eft, pro 
viribus inveftigare hujus di£lionis fenfum. Scietidum 
eft, ut artis cujuslibet atque fcientis quida&finis efl^ 
quem intendit is, qui artem vel fcientiam ferio exer« 
cet , fic etiam naturs rationalis finem aliquem efiic 
oportere. Hic autem eft vivificari in Chrifto feGun- 
dumApoftolum. Exiftimamus itaque, pfalmos, qui 
infinem infcribuntur, fenfum quemdam finis prae fe 
£erre, & ad illum finem eos , qui> quae dicuntur^ 
ijitelligunt, cohortari. Omni autem certanti finis eft 
viftoria. Quare, cum, ut antea oftendimiis, Da^ 
yid dicatur Chrifhis, pfalmi, qui m^kV^em David in« 
fcripti funt, finem & vidoriam annunciant Chrifti. 
quem juxta Aquilam dicere^Iiceat viftorem. Omni 
enim vi£to vidoriam tribuit, quandoquidem quis« 
^uis a Chrifto vincitur y accidentenj fibi malitiam vin» 



iTP ' ^X ORIGE NE 

X^i^V vTrorrray/jLivog. Qikva ya^ dKdvTCL vizat^ o X^^ 
5-0^3 aAAa TreiS-m ,rq) A070C ^fl^' 'S'^»- «C t«to J'/? tp 
l^iicoc iTTiy^etmS-cti ^tr/ ©eo^OTiW iJ/^v«c »? li/etXjuLHQ rac 
hrct^cL TOiq Ip^o/junitovra «5 to t€Aoc iTTi^^^ga/^^gv^c • 
Jt ^vufjutXot; hriViTUHq t» ;tC'r« ^«70/ av fjya/ t«t8c 
T8^ x|/dtAyt68c 'f ^'^fl^C- ^i^ ^ f^^ ftovov ra>Aavt3 xctt eiQ 
riXo^ Xtycovrctiy cIp^J^a kcl^ ra> ^ccL^y moi roic; vtoiQ 
Koffj HK ciroTTov roy TTctvrett; rag dyiSQ rnv t« Pcp/$"i< 
i^KOvet dvctSihyfJt^^vag ro ivQctS^ €i^f}/uL%vov Ttcti W €x«- 
iw voeiv in/MQ. ro Si Iv \J/<»A^/c Trct^ct to/c l^^ofJLviKov-- 
ret Kcti \Kv\(t ei^fi/uLiVOV y olfjuti orot^^^i^ov fltVat^^fAAs- 
dB-flt/ hct T« SAjjULiJLGtX^ hct ;J/aAT«g/ft)V 3 SiSao^Kovrcov 
ifjLO^ rm r^icdv tt^o^ rcto^ctvaCKothHfJLivot ^l/aATw^/a ci- 
(^^eti rfiv (^Sfiv ravrtiVy fi ro fx^XcohifJUt . nrXaovot -.ag 
o^yotvct tjfirmtov ^i cav dhrcti ro «c '^o nXoQi w Itt/- 
ViKio^ r ra> vfKOTroica. ivna/tdi ^ KOLi ro vtto QioSortcd^ 
yog ei^fifJLtvov «c rovtKO^ Iv CfJLVOtqrHro SiiAav. oLvrfi rot^ 
fw rf (difiy in ro fJLi^ififJLct y i tl/ct^ifjLot; rfiv d^fi/jLiVfiV 
VTToB^a-iv tX(»Vy ret Tr^o^vryfiQtvra vifJLtv iTrctyytXktraty 
xoivort^ov fJLiv ra> Trgo^wTfi AoLvtSy /JLv<;-iKa>rt^ov S^ rca 
Xi^^V '^o Tr^oaromov rcov dytoov dvaXotfJL^ctvovn ^ Kott 
OTf fJLtv roL^ 3"A/i|/«^ atjrcov oog thag rsynfJLivcd ^ Kat t^^ 
iv ravratc avrcov TrXarva-fJunf; 3 Itt^ dytcav i^t cpco^ 
Vfiy ro i iv Travrt ^Xt^o/JLtvoty d77C » $-eyo;c6)g«((/€vo/, 
0T« h fTrt^qi^ovrt rnt; ^a^vKCtohac; Kat rae; ra fxa^ 
rata dyairoovrac,. h Travv h Qirfiortoiq ixtrat i ^/ot- 
^o^a rcov Xi^toov coSii^ Kott /JLtXeoSiifJLarog . ha fJLtv ya^ 
rfi^ ^ht; ixx^.tatg tw^ (pcovfig ^Xnrat t« Myovroq , 
^a St m /jLtXcoSfifJLce/rog ra^a Kat ro rtX^i^ov rn /jlv^ 
^iKH /JuOsHe; etSo/itVH iv pv3-/JLCt>. KO/ra St ra^ rvie; dvot^ 
yooyn^ vo/jls^ w tv^v3-/JL0^ xxtt nuara A070V i^trag-tKn 
vroXtreia ek Sb^ctv Stn ytvo/JLtvfi fJLtra Soy/taroov t/- 
ytoov Kctt Ao^av Mi mgoij d(ft^.i/Jt4ov «w dv ro /JLt-^ 
}\jefSf\/JLet,. 



Ek 



SELECTA IN PSALMOS. lii 

cit, & de medio tollit, ttpote Chrifto fubjeftus. Ne- 
minem enim invitum vincit Chriftus, fed fiiafiorie, 
cum fit Verbum Dei. In hanc ergo vitloriam hym- 
nos feu pfalmos infcribi , quibus feptuaginta infinm 
titulum fecerunt, Theodotio auftor eft: atSymm^r. 
chus triumphales Chrifti dixerit ejusmodi pfalmos fen. 
cantica. Vef umtamen , cum non tantum ipfi David,^ 
fed Afaph quoque & filiis Core in finem dicantur^ 
non abfurdum fuerit , nos de omnibus fanftis , qui 
Chrifti imaginem fufcepere, quod hic diftum eft, in- 
telligere. Quod vero apud feptuaginta & Aquilam 
diftum eft in ffalmis^ id apertias puto edidifle Syip- 
inachum , in pfalteriis , cum tres nos doceant in or- 
ganis , quae pfalteria dicuntur , hujusmpdi canticum 
feu modulationem fuilTe perfolutam : Nam plurima 
quaerenda funt organa, quibus illud infinem canitur, 
vel pro farta viEloria^ vel viElori. Poteft autem &, 
quod Theodotio edidit, inviBoriam in hymnis^ hoc 
ipfum fignificare. Hoc igitur canticum , vel melo- 
dia, five pfalmus memoratum habens argumentum^ 
qusBantea a nobis explicata funt, pollicetur ex vul- 
gariore fententia Prophetae Davidi , fecundum arca- 
nam vero fignificationem Chrifto fanftorum per(b- 
nam afliimenti , ipforumque aerumnas qiiafi proprias 
'& dilatationes modo fibi adfcribenti (fanftorum eniih 
illa vox eft: In omnibui tribulatimem patientes^ fed nofi 
angufiiati:') modo autem eos cbnvertenti , qui gravi 
corde funt , & vanitatem dih'gunt. Cacterum^ non 
longa inquifitione indiget difcrimen vocum cantici & 
melodiaj. Per canticum vox diceiitis inclinata, per 
imelodiam artificium carminis rythmice cantati defig- 
natur. Secundum autem fenfus anagogici leges be- 
ne compofitum & ad rationis normam exatlum vitae 
inftitutum adDei gloriam cum doftrina fana verbisque 
ad .aliorum utilitatem concinnatis , erit melodia. 



tj% EX ORIGENE . 

XAioawnK; ^fjui ^ K.r.%.2 To Af^oi^ 7rPO(romov iroi 6 Trgo- 
^rif^ isriv 9 H 6 ^i^og xetrO' rm oiKovoii/^iav tv thn^ i^ 
imv dvih^a/ro* Ji/Aoi Sk ra pm'a ro ^a-cauii^au ^Xi 
fitra ro i7nnjat?^S-cLi, d?Oi iv ro) iTnm^^^oit. to/c 
yaq dyioiq xcti TTcLvrfi dKHna-i rcov d-^m Tr^o^ayfM^ 
rm iTrayyi/aa, JuxM^vKrai xa/ra rov Tr^o^firm Hcraiav^ 
rc in /Ji^^Hvrw^a-Hi Igo)' lik 7ra^^/ju. d^tov 3% iSoiv^ 
zainroiTnjut^etS-aii r^v /iti i^nraxorm ^y\v y^a^v 
mofJLivm TTfLvro^ irivoo^ prrovroq iyn ro iv^a&-ai eivai 
l^ov • m ^ ?rgo^wT« cra^i^ara ira^i^avro^ ot/ dyim 
Wi xoi (wSnaofMivm yravrcoq ro iTnxa^cnQ-au yrag ya^y 
^(Tiv, o^ dv iTrixaP^JMrtirairo ovo/jutxv^m^ ccoBTKnraL 
^ ya^ TTCLQ 6g dv r^nxa^MTirai ro ovo/m KVPtn ^ o-coSti^ 
wvrcu^ 6 fJm croii^oMVOQ hk hnxjoXiaaro ro ovofjca kvhh^ 
A XM '^roPiAaxig ioo^raro vrt^oiimvai. tiyao iv ^mif 
nqivrrai ro iTnxaPiBtS-m ro ovo/m Kv^iH, ^AA iv ^iccQi* 
«■« T8 A«7ovToc KOi ^i^H fii^aict. Hrco 7«r -jv rep ^. 
i^aXfJtxd H roa; rvX^fo-iv chroiiaorai ro imKaMioS-ai %t/« 
^iov 9 d?i/ja ro) ^/jtHfiXy oqrocTHrov Tra^a B-icfi riri/ju^ 
To> chi Mufva-^ avToy avva^t^/iuaB-ai rc» ^iXc^y eoQ 
liqi/^icbq qffiaiV hS^ dv ^ Mcovafi^ Kai :Ea/jLHfi^, tt^o 
Trqoa^oiTrH /juf^ inqi rm ii nvm rm dai/Sm ivXo/^ivoi^ 
iiii rnrm cia^axHa^o/Miy My^ xvi^io^. yty^aTrrai roi^ 
9U9 Tri^i avrn. lAcoan^ xxu hoj^m iv roiQ a^ivaiv avrH, 
^tLi la/JLHfiX iv roiQ imxja^jH/JUivoi^ ro ovo/jut avrn. iwi^ 
aMtAtfVTo Tov wo^iovy Kai avrog ^tiKna^ avrm * iv g-v-^ 
A^ Vi^i?ifiQ eAfiU«< Tr^oQ atirHQ. i^vXaaaov ra /Jtaqrv» 
cia athHy Kai ra T^c^ay/jMra d i^coxiv avroi^. kv^h 
«S^c w^woiv av iTniKHi^ avrm. 6 Stoc €tJ/AaTo^ iyiVH 
avroi^. iTru ycy^ i^vPuiaaov ra /JLO^v^ia avrn xxti 
rct 7rfi0f^ay/JM/tfi d Mookvv avroig j ot6 invXovro > ei^ 
hnKO^/jLiVHq i?^itfivro. XAi iv rco ixaro^cd naaa^ 
^OKO^cp nra^co ^jaX^ dKqijBi^^ov ^i^aaKo/jcid-a n^ 
i7nKa?^/jLivoc nroq * iyyv^ Kv^iOQ roi^ v^iKay^n/^ivoiCi 
•(rrof fy dP^^ucji^ «S^ nvm wl i7nKa?<H/Jiivm ayrov 

iv 



SEtECTA IN PSALMOS. 17» 

Cum ifvtmaremy ncoiidivit mt Deuf jujtitui mea^ ^c.J 
Quae hic loquitur, perfona vel Propheta, vel Chri- 
ilus eit recundum humanam nacuram , quam noftri 
caufa fufcepit. Ueclarant autem hasc verba, ipfum 
exaudiri , non pollquam invocavit , fed cum invo- 
caret. baiidis enim ^ omniho audientibus pne» 
cepta divina ha^c apud Ifaiam prophetam promi^ 
iio annunciatur: AuHhc te ioquente dttami ecce ad^ 
fum. Operx autem pretium eft, confiderare, 
quid fitinvocare, cum ii^ qui fcripturam non fcru- 
tati funt, arbitrentur, cujuslibet, qui< ad orandum ^ 
propenderit, hoc efiTeopus, Propheta vero aperti& 
iime dcclaret ad fanftos &-eo8,^ qtii fiilvahdi funt, 
p^rtinere invocationis manus: naiD^^^inquit, mnis^% 
qui invocavertt nomen Ekminij Jalvus itiii ^Si enim mnitf 
qm immaverit nomen tJomini falvui etit^' qui non (al- 
vatur, is non invocavit nomen Domini, licet hotr 
ipfum faepius fectfiTe vifus fuerit. Si quidem invoca- 
tio non in voce , fed in refto loquentis aflTeftu , & 
fidei firmitate pofita efl:. Ita & in pfalnlo nonagefimiD 
.odavo non cuilibet Dominum paffim invocare tribti- 
tum eft, fed Samueli, qui tanti a Deo habitus eft, ut 
cum Moyfe dile£to annumeraretur , quemadmodum 
^Jeremias ait: Neque flfteterint Moyjes <b Sanmel coram 
f»€^ tJ oraverint fro his quthusdam impiis , exaudiam eotj 
ikit Dominus. Scriptum eft igitur de eo: Mi-yfes & 
Aarm in facerdotibus ejus-^ (7 Samuei inter eos , qui in» 
wcant nomen ejus. Jnvocabant Dominum , & iffe exM» 
iiebat eos , in columna nubts loquebatur ad eos. Cufiodit' 
kant teftimonia ejus tj fracefta ^ qust dedit iHis. Domine 
Deus nofter tu exaudielas eos : Deus froftttus fuifti eis. 
Quia enim cuftodiebant teftimonia ejus & prscepta, 
quaedediteis, quando orabant, intcr invocantes re- 
putabantur. Et in centefimo quadragefimo quarto 
pfalino accuratius edifcimus ^ quis fit ille, qui invocat: 
Profe eft Dominus ^mnibus invocantibus eum in veritate^ 
Origmis 7om. Vll. S Q^^^ 



'i^tAll/lUft T8 TTtfT^OC /^ T« iy i^dVOig. TfAfl6t^ ^flt^ e^i 

^ AiV^f xvqn > pT€ a^ Tdb l^ct ^Qv^rai tuh Ae^cTo&ij 
.{(t/gii:» atu^f. aGU^^^Hi ivrAuB-Of on 6 iTnKOLPiHfjLivoq kv-' 
.^iov, iiKCLioawtiv ix^i Kou iiMionvm fl^AMd-if. fi ^ 
.X^/^o^ ^iKcuqtryvn^ 6 SiKouo^ iiXAiocrvvfiq /^^r%X^y ti#- 
'.T€^i ^^^9^* /v^ ^e A^ 9 i'^< KavXji/MroQ TO 3 dtO^ TH^ 
jSiKOdOQVVi/ii; fJiH^ iUva/jl§QeL, if^oaXJ^wa&cu rca' oq iy^ 
jmQn cLTTpi 3*«»: o^o^/flt in/uv ziU iiKctioa-vvin ^ kou amoT^ 
«Tg^^ffji, ^k iffof i^m Tf)>.i2>.S-iec th icugi» /xk. 

, -; • l^vAi^Hhrif^VHt^ f^*' OiXn^H^WOV fJLt» KHi ^(L- 

^f 09 rii^i^j^yjQiyi^ /4>Hyju T. ۥ] Eoixcy n' S-eio, y^ct^n 
^^^i^C W T ^^fw y ^ mqit^iyc^ofJt$vii dvS-qcmny 6M{/iif 
JftOf44it^(Hv.fro.Vftqi^ctriKoV'3 KOd yvfAvctaiii mu^v o-vfju- 
^cuvov rcf dyuf * to ya^ t^ idfxa^co?^ yivofJnvQv > fue- 
.fTi^o^ KOLA&i' .7ro?9Mi 7«^». ^novf^' M Q?^ei^.rm ^i^ 
'ptim^ ntM 7ro?9Mi au fM^ry^ rHdfjuL^rod?\ii. kou TfO^ 
^(iSfiyfjutroQ mKtv iqsfjtjnv^ d fm anTrov^v^looB y dA^ 
. V^C €iifttiy KOLi d loi^nip iv ^iyvTrro^ ' dh &.cLUi&hoL m\i 
^H Ov^iH^ KOLi hct ro ^^i^fJunKivoLi rov AcLovy fjLct^tya^. 
r^aM/tin(inr%ov fJt4vroty% fAJn ri ^utvQ^avri infjut^ iv rri yqct^ 
xipifori d^Ai^/zc Irii^ l^i dfjuLqro)?ju>v nraypuivmy kcli fjut^ 
^i^ iyri ra>v nifi ^iKcLiav ot< S§ flAiiJ/ic o Toi^ dyioig St^ 
\3ofjitvo^ Trei^aafJioq dSt?^aiv KOL?i^rai diro ^oAAo^v pvh 
y;m KiVHfJnd-a Kai inpcov ttol^ ra Trqoei^nfjtiva • h ^av-- 
^jut^ov ya^ €i fjut^i^ airrvtai viosiv iifJLOLqrfiKoroDV > dQ ^if- 
.aiv 6 ^XofJu^Vy fjut^ayoi St Travra viovy ov Tra^oLSiX^ 
^ai . Kai Tra^av iTn^areiV ix^ ftdL^iyoLg Kct?im ra tojc 
AlyvTrnoiQ ^ia rov lo^gowrA avfjL^ififiKora' iyrti vla>v 
iq-iv ro fta^iyH&-ai. Kai ya^ i^ rq> oySotiKjo^cd oySoca* 
i^aXfttci^ ^yiraiy iav KarttAetTrcoaiV Vioi avrn rov vo- 
fMv fjLH» Kai ivroiQ K^iftouTi fJUH fjLfi TToqivQcoaiV » iav ra 
^iKaia>fx.ara fM l3i/Byi?\xdaa>aiV » Kai rou; ivroXou; fJLH fm 
<fv?a^a>aiVi iTn^Kt^jofJuu iv pa/Si^o) rcLf dvofjnou; av^ 

. . rav. 



SELECTA IN PSAL^MOS. 275 

I ' • ■ 

quod nempe fint quidam , qui noQ invocant in veri- 
t^te : Non enim qui dicit mihi ^ Domimy Dominey ith' 
trabit in rejpium cathntm^ fsd qui facit voluntatem fatris 
nteij qui in cmliseft. Nam-perfeftc dicere eft DomitHf^ 
quando opera ipfa clamant & dicunt, Domine^ Domine. 
Hinc ergo liquet, eum, qui invocat Dominum , jufti- 
tiam habere & juftitiam veram. Cum autem Chriftus 
fit juftitia, juftus particeps eft juftiti», id eft, Clirifti. 
Neveroillud: Deus juftitia mea^ fuperbiam pariat^ 
pofTumus hoc infuper uti : Qui faiius eft nobis a Deo 
fapientia, & juftitia, & redemtiOj & perinde erit, ac 
fi diceres : Deus Domini mei. 

In tribulatione dilatafti mihiy miferere mei^ & exau» 
di orationem meam^ &c.'] Videtur divina fcriptura, 
nulla habita propofiti humani ratione, fpeciatim tri- 
bulationem vocare id , qudd fanfto viro adverfum 
evenit, licet ad ejus exercitium inferatur. Quod enim 
ejusmodi peccatori laccidit , flagellum vocat. Nam 
multaj inquit, tribulationes juftorum ^ £t, multa fla- 
geSapeccatoris. Exempli caufa , quae pertulit Job y & 
quae pafliis eft Jofeph in iEgypto, tribulationes dice- 
mus; quae autempropter uxoremUriae & populi cen- 
fum perpeflus eft David , flagella appeilabim.us. Cae- 
terum ne quid in fcripturis nos lateat, obfervandum 
eft, .tribulationem etiam peccatoribus , & flagellum 
hominibus jam juftis tribui. Quod vero tentatio, quae 
fan6lis viris certantibus jmmittitur , tribulationis no- 
mine vocetur, ex muKis praeter ea, quse diximus, 
verbis, ut credamu&a -addudmur. Non enim mirum 
cft, fi flagellum deKnquentes filios corripit , ut ait 
Salomon : Flagellat autem omnem flium , quem recipit. 
Et rurfujs animadvertendum eft , flagella dici , quas . 
^gyptiis propter Ifrael contigerunt. Filiorum enim 
proprium eft , flagello vapulare. Quare in pfalmo 
oftogefimo oftayo dicitur: Si dereliquerint flH ejus /e- 
gm meam y &in judiciis meis non ambulaverint^fijuftitias 

S 2 * tnios 



27« EX ORIGENE 

rw^ rwm ^ d^niliwfw^ nro fm Q^iifiia^Qeci^ w dn/ ehi 
rm i^ ^fjuv* rp h iv^ft^vr^&ou uai ivhhvon^ rm 
l^ nfJLi¥ ^fixrciv * OTTi^ ^oX^^^A-ai ovo/juti^isa-tv ctl 7gd^- 
(pai ro ^ 'r^o^ foi /Jifi ivhaovcUy xai iv^^cuvtS-cLi iv ccv" 
rat^i cif yccLt^ 'T^oipcuria-i /mtjsfvm dS/MVy xxit r/ray^ 
^ 7»A/W3 dyio»v i^ovy xaSrcL (pno-tv i dTro^o^oq' iv jrav^ 
n d^Xi/Sofjnvoiy dM^ » ^ivoX^^^fjmor xott alricofi%voQ 
Yio^tvStiHQ (pficnv dvrotQ Trooaiwai TivoX^^ictv ^ Hra> Ae- 
7«fl>y li g-woX^^^^i tv fif^v^ ^oxo>2^^^ ^ ^^ '^^^^ 
(TTrT^X^^^^ v/^w. ^ra ircUiaTULhm avra^ Sta rmv rn 
dyiH Kora^a^rtVy ^civ* 9rA£Ww3w€ xat vfjiBi^. xai 
am rotvw tvXa^iT^ t<» 0ifi> o ^go^nrw^ fiotfQna-avn 
avro) xat %v^vX(»^i^f wi^afjt^vo^ rri Trocu^taei avrs iv 
xatqeo «d^Anpf^. it?\^rw0i jm o 9^6i n Travw rsq xa^ 
X8( 3 ttAAat fJtrycL?ml^vXioi^v p^nq. 

TiOi dvQqtmo^y hnfC ^0T8 ^^vxap^ioii iva rt dya^ 
vrojn fjiarcuomrdy xar f^tiretrt yptvdogy x. t. €»] Toj 
vtot 'dvB^^CbTTcov y 6 fJLiV Ti^ oh(rirai vr^^t^p^ag-txoH; «o«- 
^aty cig xat iXKtiaiv iS^OQ' viiQ dXfiuo)v. in^oi h awo 
m a-corfi^o^ d^^afjovot Trof^aX^ X^nfj^rt^ovro^ vIh aV- 
^^orTH mv atnav ^HKiv^rovrou i^tXyivtrat xat Tn^t rcov 
dvd^^or^rcov 8/t dTr^osif KrYOfJLiVcsv ^ Tro^o^xiQ vicov dv^ 
^^&rrrc&v X^nfJianijjvrcov^ H^iTrH ya^ xat Tiqi ra si^o^ 
Tngoc TTgp/^gew/c ttv «w To wov dvQ-PorTm atjrvv cvofjia^ 
^io-Qati i7r$i ' ?iiyirai* i^Htnav iScoxiv avrta «g/o"/r 
yrotetVy 6rt vio^ dvd^^coTrn Ir/. XJ^ Totvw xat^-oA» Taro 
ytvcocx^v y oTi jf dvQ^coyroQ w^ocmyo^ > ot6 ci dytoi 
.^ioi Tr^oaayo^vov^Oi y iyri ^oys f<afJi^otjfirai. on ^t 
xrim xa^^^^ta o/ dfjia^a^^aty hn rrrouvH jtatA» ra^ra-i^ 
rai. xou T» ^ Tt^on^H rrapaiorvfjia^ iyco ehra^ Q%oi 
i<ri 3 xai vlot vj^s^ ^tfVTif vfjmq ii cSg dv^omot dwo^ 
^fiaxiriy xat toQ^rtav d^X^bmm^rrmrwi^ xaty o^ttu 
yaq iv vfiiv tjfiXoQ xat ijp/^, jj>i aaqruxot i^iy xat xara 
dv^^omov ^rf^iTMiMTf i rn giiivn^H* dv^qcaTrH^ xm 

xfTvivn 



SELECTA IN PSALMOS. 177 

meof frofhanamrint 9 tf fiumiata nua nm iufiodierint^ 
vifttalo in virga iniqmitattf emm. Hase CUIB di6la fint> 
tribiilari non eft in nobi$; molefte autem ferre & ce- 
dere nobis eft liberum fimulque vituperabile; quod 
fcripturae vocant anguftiari. Non fokim autem non 
cedere, fed ih ipfis l«tari, utpote quse majora pree- 
xnia confequendi occafionem praebeant > fandorum 
virorum opus^eft, quemadmodum ait Apoftolus : In 
imnibus tribulationem patienfes^ fed mn angufiiati. Et car- 
pens Corinthios ait, anguftiasipfisinefiTe^ ^cens: Non 
angufiiamini innobisy angufiiamini autem in vifi:eribus ve- 
ftris. Mox eos per fanftitatis ftatum exhortans dicit: 
Dilatamini & vos. Sic igitur Propheta gratias agit 
Deo , qui auxilium ei zXXAxWt , & dilatationem dedit 
voluntati ejus in tempore tribulationis. Dilatat enim 
Deus , non malos cohibendo , fed animi magnitudi- 
nem impertiendo. 

Filii hominum usquequo grafifi eorde? Ut quid dilifftis 
vanitatem^ & quaritis mendacium? &c.} Iftud, //// h(h 
minumy nonnuHi arbitrabuntur per circumlocutionem 
didhimeire, quemadmodumapudGraecos, filiiAchi- 
vorum. Alii vero a Salvatoreincipientes, quJ ple- 
rujnquefiliushominisappellatur, caufaro quaererevo- 
lent, curquidamnonfimpliciter homineis, faepius fi- 
lii hominum appellentur. Quod enim Salvator voce- 
tur filius hominiS) neutiquam periphrafis efiTepofiit, 
ii quidem dicitur: Dedit ei potefiatem judicium faceroj 
quia filius hominis efi. Hoc igitur generatim fciendum 
eft, hominis appellationem additam, cum vai.fan£U 
nominantur dii, in vituperium fumi: cum mrotpec* 
catores feras & pecora dicuntur, in laudem doputari. 
Prioris intelligenti» exemplumeft: Egodixi^ diieftis^ 
fl3f filii excelfiomn^Sy vosautemfUut homines morieminiy & 
ficut unus de frincifibus cadetis. £t illud : Cum enimfit 
inter vos z^lus y & corUentio, nonne carnales efiis ^ & fe^ 
cundum hominem ambulatis? Pofterioris vero: Homines 

S 3 <S . 



178 EX O RTGENE 

CtffTTOf COqiO^fmOV Iv y^Ct^ OVOfAa^OfJLiVOV ^iOV^ ifTn TYI 

^ct^wn fjuvr^fjcif rov LcLvimX %v^i(T7iOfjm y tcoli fjnrct mrav 
rov U(^Kit\X 7r^o^i/\rok^ Iv t>i cuXf^^^ciXTioL yivof/^ivy^. 
«^«va h TTQO mq aiXf^ctXicdariOLq , oa-ov i^ oiq i<ro^\ifJ(j&f 
Xdrd rcL dvctvhpppireL ra>v dvcL^%^ofJiivoov ^i^Xicov ^-go- 
7rvgv5"fi>V3 /TfltUTif rvf TrqoTfiyo^ict xaXHfJLivov. n S% ^et 
My&iV «TTig/ T8 crcorfi^o^i rcov %vcLyy%XicdV Tr^TrXvi^cafJii-' 
vm ravrfi^ rfiQ (pcovtK;; xm oiofjcnd-ct hct ro dfjut^ooAHQ 
yvyov%veu rHQ iv rri ouXf^^coa^ioLy CiQ oveiSia-f^ov ^Keivoov 
rov AcLViviA fJLOvov a^coa^ctvrot ro d^ioofjut rviQ rn dvB-PooTTH 
xxti xcLr. fhtovot xm ofJLOicdanv yivoft^vfi^ ^va-^co^ > ciKHeiV 
roy vii dv^^ooTTH. ro ^ otvro Mxnov xcti iT%^i t« Ig^- 
xmX. dvB^^arTTOQ ycL^ yr^coro^ covofJUtS-vi 6 ytotr ehtpva 
xai ofJLOiooari/v TriTroitifMVog vyro rn 3^, xai nrax; dv &k 
KV^ieaq dv^^ooTrot;. iTrio-z^Tmov h xai iyri ra a-corfi^o^y 
€i ro dvB-qcoTrivov avrn vioq dvS^coTrH y dv^^omn Tra^ 
Tgo? ovTo^ T« dv^^ooTriVCd rfi(; GiKovog t« fli» rn ctoparH. 
xett ro ei^fifJLivov ai > 0iT« ^nTf v«e xai vioi roov dvS-qco^ 
TrooVi VTri^oX^f JwAo/ roov vicov rct>v dvS-pcoTrcov Trot^a 
rnq yfiyivci^. d?9\,a yr^o^ rfiv M^iVy iTrti iTriTrMiTrrov- 
rat ivQah dxHovriQ to> iooi; TroTg /Sa^vKa^Stoiy xat ro 
i%fiQy H xaXooQ h^H(nv dvrippfia^&ig Tn^i vioov dvS^^coTrooif. 
TrotqotriQeiS-ai , ei fjLfi d^a ^irrov rov dvB-^coTrov S&t 
XaftfiaveiVy KotB-ajVTriXa^tv adTros^oXog Mycov. oTr^co^ 
roqdvQ^coTroq iK yfiQ XotxoQ* o Sivr^^ot; dvS-^coTro^i o kv- 
qioqi^ H^avH. oio^ 6 Xo^xo^y roinrQi xa/ o/pco/xo/' Kat 
oioQ 6 i^frn^aviOQy roinroi xat oi iTrn^aviOi . TraAiv Jig xat 
nrcoQ ha ro Trqo^cta-a-ia-Qai yvcovat ot/ Kv^iog id-avfjLot- 
^(^trff *IW oanov avrny rnq vint; rcov dvS-^coyrcov y tjnrfi^ 
97iavnu^a>Q oi xara ro X^^ov vi^i rcov dvQ^ooiroov tt^o^ 
^arrovrai iqyov roov dyiooraroov 'TroiYia-ai. roycL^yvoo^ 
vai ori id^avfLag-a^a^iv 6 Kv^io^ rov oo"/ov avrn^ dyicorot- 
ra>v i^i KaQo^QcofJLa. ivX^^^^Q ^% Ava-ai rnro^ iTret Svva^ 
rai 6 avroQ fA.iv iv X^^oa-iv cov vioQ dvS-qa^Trn sivai Kara 
rov dv^^ooTrov rov Xotfiov' fJLira^aXa>v h^ oTnp hk \<5riv 

d^vva^ 



SELECTA IN t^SALMOS. tf^ 

iS ftcwd falvMs Dwnine. CaBtenim filiurti homiris,-- 
definitam in fcriptur? perfonaQ} , quse vocatur Dcaia^ * 
(quatenus modo memoria teneo,) Danielem primunoi,, 
& poftea Ezechielem prophetam, ciim eflentiri capti- 
vitatc, nuncupatos invenimus , neminem vero ante' 
Capcivitatem (quatenus memorrae prodiderunt libri, " 
qui fihe controverfia ut divinitus infpirati circumfe- ' 
runtur,) hacappellatione nuncupatum. Et quid opus ? 
eft dicere de Salvatore, cum Kvangclia ejusmodi vo- ? 
ce plena fint? Quoniam qui erant in captivitate, pec- 
catores erant, exiflimamus Danielem folum , quod. 
fervaret dignitatem hominis, qui ad imaginem & fi-"^ 
mih'tudinem Dei conditus eft ; ad eorum opprobrium • 
audire iftud: Fdt himinh. Hoe ipfum de Kzechiele ' 
dicendum eft. Homo enim , qui ad imaginem & funi». 
litudinem Dei faftus eft, primus hac appellatione no- , 
minatus eft, & hic proprie homo efle poterit. In 
Salvatore quoque confidcrandum eft, an humanitas 
ejus filius hominis dicatur, & patrem hominem habeat 
humanitas imaginis Dei invifibilis. Quodautem dr- ' 
£lum eft: Q^nque terrtgena & fiUi hfminum^ CXCellen- 
tiara oftendit filiorum hominum pr« terrigenisw Sed 
quod ad literam attinet, quoniam corripiuntur hic il- 
li, quibus dicitur: Uiqitequograviiordej&c.nonhQne . 
videbuntur haec, quae invicem fibi opponuntur , de 
filiis hominura adrerri , nifi forte duplex homo fit jn- 
telligendus, quemadmodum accepit Apoftolus dicens: ' 
Pnmus homo de terra terrenusj fecundiis homo^ Dom*nuf*' 
de coelo. Qualis terrenus^ tales & terreni^ & qualis coe^ v 
lejlisj tales& cosleftes. Rurfum vero & fic, quoniam .. 
filiis hominum praecipitur , ut cognofcant, quia mi^ ^ 
rificavit Domfnuf fanBum fuum^ quajretur, quomodo^ 
oui fecundum deteriorem acceptioncm funt filii homi- ' 
num , jubeantur opus fanailTin^iorum virorum per- 
agere. Cognofcere enim , quia mirificavit Dominus •* 
fandum fuura, iancliflimorum virorum opus eft. Ac • 

S 4 ^^^ 



a«o EX O RI GENE : 

Tov hrs^viov. Hro4 h oi vtoi nrm dv^^c^w ol xxtrcL 
to ^et/Tf^Qir wn vtoi rvyX^vovr^ t» ix. yn^ X^^^ > ^^ 
fia^vjia^iiOi tv?\&yo^ ^tyoivroy xeti dycLTretv fJtwvcLiorn^ 
rity lj^rHvr% ^ptvioQ. vs^ ya^ erei^xoQ Iv cLvroi^ nxii dyoL^ 
vm a-m/iartx9ii zeu ^nmori^ rs rfiQ tf A>fSwa^ iX^^^y rnr^ 
fg-i rn i|/€t/^»c« ficLqvKft^hoi yeLq o/ rfiv mQ^^ofjimv hri' 
ra?jLvrov fjio>afiiH dvofJMV iXovr%Q iv rfj xa^htii ttVi^ 
cJc tamo^t^jn^ hjo-rreu aw kiyvTrriOiQ dtr^ fJcoXifih^ iv 
viwi c^oi^ rm xvfiarw rn jSiH. iveLvnoi 3t roit; 0cl^ 
^vxaqhoiQ ot vTTorov ^vyov Ino-» fAfl«pfov rvyX^^^^^* 
' reLXo* Si hret xeu.ot fAifMSwnvftfvoi, vioi wi rn fia^^ 
rtvereLvroQ* ot ^ iiieLaxovrt^y avroi xetr Hxova xou o^ 
/Mi^a-iV rn QiH^ ot fJULdTirtvGtvrtq fJLtVy hx dhoi it rodv 
Si^^eLvmav yryiVfifJt^tvoiy ovetht^oivro dv co^ vioi dvB-qc^ 
vrH,fieL^vxa^iOi3 Tait; SoS^woiQ d^o^fJLan; ^ ro xaSra^ 
^av ytsftnr^ai rnv xcL^hav h xaryixoXHdi/iTLortQ. xcu yoL^ 
13*^ T»5 hScLaxofJiiVH^y xai fJLi/i Tra^oLTLoXH^Hvra^ roi^ Ae- 
yOfJLtvoi^y ficL^vxeLqSiHQ xaXGicr^ou vtto rm hitunuovrm 
ha ro TraXv m^ xoL^het^. hoL rnro h xai ^vrHO-i ro 
i^tvSo^ dq fjun o^odvri^ ro otAwS-^c. « h fiotQvrt^oVi iir$i 
dkffyeiai^xv o (rmrn^y SnXov ot/ l^tS^oc dv ew rnro^ 
?^o^ '^tvh^ ro d^fnQtq i'7rayyt?9s.ofJitvo(; 3 ov dvnX^i- 
^ lcMvvw; ^oMflU^ ^a^iv . iav St xoLra 7rt^i(pqaa-iV 
^afifiavif ru; ro 3 vtoi dvQ^cmm 3 dvn rn 3 dvQqo)7roi 3 
ro cS( hri ro TrXet^ov iv dv9^Q)7roi^ ov ro iSa^vxcLqSiov 
mtionrat 3 tva ro nre^ ehro) fia^vtixoov olvth dTro^cL^ 
AoTTf/? xa^oLffxtvaarmariv dyXrvoiauu 3 xai tvcL rm rn ^jf- 
retv rnv Swafjuv iv rri xl/vXtf dirocrmcLvrtt; m h X^'^ ^ 
rtva T^ljtvSiff Travra ig^iVy l^' d Sa fJitrcLyeLyoa^iv y xou 
^nma^ata^t mv d?^Hav* 

Kfg/o? 



SELECTA IN;PSALM0S. » 281 

hoc folvere facile ^ft. Nam qui in deterioribus eft^ 
filius hominis elTe poteft fecundum terrenilm homi- 
nem ; l\ -autem converfus fuerit , qupd non eft im- 
poffibile > ficri poteft fiiius hominis fecundum homi* 
nem cceleftem. Hujusmodi filii hominum pofteriore 
acceptione cum filii fint ejus, qui de tenra terrenus 
eft , etiam gravi corde efle dici polfunt, diligereque 
vanitatem , ac quan*ere mendacium. Intelledus enim 
carnis m ipfis eft , & corporeus amor , & mendacii ^ 
quod veritati contrarium eft, inquifitio. Gravi quip- 
pe corde funt, qui fedentem in plumbeo talento ini-^ 
quitatemin corde habent^ qax ad infima quaeque de- 
Tata cum JEgyptiis in aquis vehementibus fluduum 
hujus vitstanquam plumbum danergetur, His autem^ 
quigravi cordefunt, contrarii funt ii, qui fuave Je- 
fu Umfti jugum fubiere. Forte etiam, quia difcipuli 
filii funt praeceptoris , & prsceptores iniaginem & fi- 
militudinem Dei gerunt, idcirco qui docentur quidem, 
fed praeceptoribus digni non funt, ii tanquam filiiho- 
ininum & gravi corde objurgari poflunt, quod obla- 
tas fibi ad cor emundandum occafiones minime Ibquuti ; 
fint. Moseniminolevit, ut, qui iirfbtuuntur & prsE- 
cepta fibi tradita non fequuntur, ob cordis mflitiem 
a praeceptoribus gravi corde difdpuli nuncupenturl , 
Idcirco quaerunt etiam mendacium , quippe qui non 
videant veritatem. Quod fi reconditior fenfus ad- 
ducendus eft , quoniam veritas eft Saivator , liquet 
ei ininjicum elTe fermonem mendacem , qui veritatem 
pollicetur, quemfaepejoannes nominat Antichriftum. 
Si vero quis ex periphrafi diftum efljC vclit, filH hth 
mnumy pro, hommesy id, quod plerumque in homl- 
i>ibus eft , cor grave reprehcnditur, ut abjefta (fic 
dicam) ejus furditate intelligentiam aflTequantur^ & 
fuara folertiam feu quaprendi vim a rebus minime ne- 
ceflariis, quaeque omnes fallacfes funt, avertentes^ 
ad ea, qusneceflaria funt, adhibeant, & veritate.tBk 
nquirant. S 5 li^imV 



2t% E X O R I GE NE 

TTfl^d^ Toic fltvS-^j^TTOK Wt jrymvtct kui i7rmTaf/.%m 
xa/rcL Tnr fMi^o^a ^TFhrrfnf rh eUpot;^ dPOC n rn nyi^iovt'- 
»8 KCL^roL^a xM fltd^oAo^Toc ^i^odoQ rm tt^oq Qiov dva^ 

'TTifJLTrOIMVOilf Ao^tty. WiOV jeL^ OTi Ir' T/C ^' T8 XgU- 

^T« Tw^ xceg^io^ dvQ^mni (pa>vfi /juh avyX^^f^^^^ *^V ^^ 
fjtariy jf y ia-^ oti «^ avrov avvaXB^^^y ^^ «(76A^-«v eic to 
rafAdeiov o-K, x^ T>iy flupw tw flwVS^T>?gia)V dTroxKH^ 
&agy XM va^ ytvofjmoQ e|« ac^fjutrog dvaynfjmei ttpoc 
Tov /Ltovov flMt«ovTflt roiavTHQ (patvfiQ* hanrHro roi ^uuA- 
fMu^ Oda^dyiTtiQ ^a^ta^ vtto t« M(»t;flr«ft)c dvaytyqafA.f^ivvig 
yfyovtvai ^eri -^goc « iJtov «c *^o '"'C i<^ oJW fJnfjiaQyiKa^ 
fjiiv ; Ti /So^ ^goc Ate ; (BqaX^a h Traaa ^a>vfi rf Tre^i 
Tonr f^i^^a^v xoi fjux^, xoi raTrMmv Si^oSogy xat 
oirviaiQ dno 3^« • ilv dwario^waiv o (ranvi^ Tr^oo-^if «ir 
rcf ifajT^i ^fiaiv ' ah^rt ra fjirya^ xm ra fjuxqa t/« 
/t^ TT^iQfiarrai 9 air^n ra iTrn^avia xoi ra iTny^a 
'TT^o^.mairai vfjuv. 

O^iijtad^i xai fjLfi dfjiaqraviriy x.r.i.'] H 0^71^- 
er^"! ^mn ai/ifjutiv^ ro 'Trqo^axnxov xarfiyo^fifxa' afi^ 
fjuuvei Si xai ro ogi^-ixov thro nvm xaXnfJnvov Sia/3i^ 
/SoMnxoVy (Hov* o^i^oufQay oqyil^iaB-iy o^yi^ovrai, 
TfaAiv xara d?9^ov r^oyrov n o^yfi Tr^oafiyo^ia , «t(p' inq 
i^X^M^i^ai roy o^i^ia-Qi , afifiaivei n Tr^oai^tnxov y 
w oi^iaavro nviq oq^tv dvnyM^fiaaa^ai t«c ihxfixivat 
SoxHvrag. . J^wAoi ^f xat dTr^oai^iroVy 6 xaKHat nvi^ tt^O" ' 
7fa^€iav ytvofjLiVfiv 3 «tt/ rtat h l^iQfafiotg iXxnaav i<p 
Hv TT^qtaafjitS-ao^yfiv. ro in^ov rotvvv to, o^yil^iaQiy 
iav ?^afjil2avo^fjLfV 9 At^» 3i ro aTrpoat^irov ro xara rnv 
Tr^QnraB-eiav ytvofjifvovy hx i^tv dfjut^rfifjia d7F07rra>rt' 
xov fJvcM rs xjoKh. xat xara rnro yi h ro 7r^o<raxnxov 
vonaa^fjifv ^fiaQat ro o^ytl^iaQ-i • tto^q ya^ dv ^vaifJnQa 
Trpo^arriad^at ro dTTQoai^irov ; d?^a ro 6qi<rtxoVy Iv 
ri oAov ro Xiyofjnvov toihtov ' oaov o^il^iaQi xai avfz^ ' 
fiatv^ rnro vjuuv hx ix^^* tt^o^ t«to XoytauHt;^ dXha 

ro 



SELECTAINPS^AUMOS. 283 

' DominHs exaudiet me , cumclamaver§ ai wm^ tfcj] 
Magna vox , quae pervenit ad Deura ; tion eft illa> 
q\i2d inter homines niultum fonat, & majori aerig 
pulfu intenditur, fed eft purus & mundus internorunt 
mentls verborum excurfus, qiWB ad Deum usque per- 
tingunt. Sciendum enim eft^ e^Q quandam inintimifi^' 
praecordiis hominis vocem, Iquae corporis organo non 
profertur , fed quam homo in fe coUeftus, & in cu- 
biculum ingrefllis^ occlulaque fenluum porta, totu^-*. 
que extra corpus pofitus emittit ad eum, qui folus 
ejusmodi vocem audire poteft. Quamobrem etfi non' 
legamus ullam Moyfen fenfilem vocem emififfe , ei' 
tamen dicitur a Deo in Exodo : Quid clamas ad me ? 
Exilis omnis vox eft , quae de terrenis & fluxis rebui 
obtinendis ad Deum emittitur. Hanc Salvator ad pa- 
trem proferendam negat, cum ait: Quarite magna, 
tJ parva vobis adjicientur , quarite cwleftiay & terrena 
adjlcientur vobis. 

Irafcimini^ & nolite peccare^ dXc.] Vox haec, srafci" 
miniy defignat imperativum modum^ defignat etiam 
definitivum , qui a quibusdam quoque vocatur affir- 
mativus, ut cum didmus: irafcimur, irafcimini, 
irafcuntur. Rurfus alio modo iras appellatio, >a qua 
deduftumeft illud, irafdminiy fignificaC voluntarium 
quidpiam, quodnonnuUidefinierunt, eos, quilasfiffe 
videntur, ulcifpendi appetentiam. Significat etiam^ 
involuntarium, quod a nonnullis vocatur prima com- 
motio ) quas certis quibusdam irritationibus trahit ad 
eam, quam prius detinivimus iram. Quodfi in hunc 
pofterioremfenfum accipimus illud irafcimim^ non eft 
peccatum , poffe a virtute decidere , ac juxta hunc 
fenfum in imperativo modo non erit intelligendum 
illud irafciminiy (quopafto enim imperari poteft, quod 
non eft liberum?) fedin indicativo modo, utfenfus 
fit: Cum irafcimini & id vobis incogitantibus accidit, ' 
nihii a yobis addatis , nihilque vituperio digiutxv (s^* 



284 EX ORIGENE 

ro Tra^ iBLthm un 9r^-9w€* ffAA^ t^ avfA.fiatvovri 
H ^wttjf \^Tor Ti ]mw dxoXHQftaittrea • oTTfg JwAoi Iv t^* 
:i^ ^ et/EiCce^fltfm. oihv Af itoLi Iv^ah 6 Ao^o^ rivoL og- 
7»fy m H(rav dfJut^iAv y xtu HirTTs gutto n l^^ riiMv iq^ 
XojMvnv TraBnrixnv xcu TULKorromiXMV . fJta^rv^H h rif. 
ixdopc»f^Tw fi^fifMivn TTiPi T«3 op^/^fle, AxfAoc "^^ 
xu^iov i^fmtvaai )S«A»i61mc t« iBqoux;^ • to ^fltg ct -Trgo- 
Odq^rovy 6 ir^0€i^fi7teLfM%v ovofJLoQcrQai TT^OTraQeiav tto^ 
£a rmv , xAovov TUtt (THafJiav Tnc '^VX/i^ vofjuorat; «vflti 
^ptfdT a^Aov^o^i a^Ai /U9 afia^av^t^ om^ xAovfio-d-e 
«V Sr^ ^gos^axTixov • dnrorTTov 'vag tov Trgo^piiTwv -^50- 
^fl^o-^v xAovw&cW ctAA* eag ot^ t« og^i^fo-^t «gw- 
7iAfA.tVi ogi^ixoV) mov si avfjt^^aivei vfjuv x^vHoBai y f/in 
dfJLO^aviru 

A AfTtTi iv Tfltie naqStatQ vfjuav^ hn rai^ xoiraig 
vfjuov xan^avvym-ti «.T.i.] £aa r^irm ioixt hdaarxsiv 
Setv ixa^ov hn mv xofrviv iqvra difo^^iafiov iavrov 
aTraireiv rcov fjny ifjLH^av TrrTT^ayfjiwmy xoi hn roi^ 
"TTjt^a rov o^Q-o^ A070V ^i^fvii/Lfcivoic atJrov awMti^-iv ^tg^t- 
<po/3tivov xflti rcji Ao^o) xiVTwvTflt. T«TO ^fltg avviX^^H^^ 
iTTinP^fjLivov dTTogyia^ ifJLcu; t« iTTOTnwrBiV rm ^eov- 
TW fltAi7iT«3 (^wiv. ravravfjia^xaraVvj^aroi^ ivra> 
TiMiied T8 Tfltic xoiraiQ afjrnQ iyn^iSbvai. diro \m^ ^i 
Tflt>v dfjua^ravofmm Travra ra dfjia^ravofJtAva' fiiOOQ 
dfjut^avofjmm to ^iflt Xoym* xat raXct' atoti tuc fltA- 
AifC TT^axnxnt; dfjLaqna^ yr^oay^ XoyoQ. ra> fifvroi 
xarravvym i^iag Troy^axa; ix^naavro' raXoL «Ti ira-- 
gflt TOi^ ^iAoxfltAoi; rm EMnvfl^v 7t€ifJLiva>y «Ti iv rvi av^ 
vnB^Ci^ rmrif EMfltJi (poovri X^^^^'^^^ " ^^ dvay^a^at 
7i T«v Ai^iv ravrnv iTj rm ^axvofji^m rm ifJut^rnfiA- 
vm \viXAVi 1} m SnTrort IriPm' d^ h t>? t^itji rm (ia^ 
aiXam Tnqi rn hXaafi paatMa>Q laqanK Stnyi^fJLm n 
y^a^fii Tivflt TgOTTov iXryX'^^^ ^^ '^^ Tr^otpnrn HAi» 
iTTi ra> iTnriSvfinKivai rn dy^H J^afiiiS^ai tk li^fltw- 
AiT« ^tiTfltvoPia (pnai ravra* '^Xnv fjLarata)^ fiiX^P o^ 
Ssrgad-yi Troinaat roTrovn^ov ivamtov xvqtH^ ok f^i^fiGnxiV 

avrov 



SELECTA IN PSALMOS. 28< 

qaatur id , quod vituperio dignutn non cft. Quod 
innuit his verbis : & nolite peccan. Docet igitur hoc 
loco fcriptura , efle iram aliquam , qua^ non fit pec- 
catum , quasque nondum a libera voluntate orta nos 
urgeat, & aliis noceat. Huic explanationi vocis irii^ 
cim/Vi/; fuffragatur Aquila, qui hebraicum proprie in» 
terpretari voluit. Involuntarium enim, quod antei 
diximus, a nonnullis vocari primam commotionem^ 
turbationem & commotionem animi effe arbitratus , 
ait: Turbamini^ & n$lite feccare. Quod quidem, f»r- ' 
taminij noneft in imperativo modo, (abfurdum enim 
eft prophetam praecipere turbationem) fed in indica- 
tivo modo, ut diximus de voce irafciminii perinde 
ac fi diceret: Si vobis contingat, utturbemini, no- 
lite peccare. 

Qua dicitis in terdibus veflrisy in cubilibits veftris cem^ 
fungiminif &c.'] His videtur docere, quemlibet cubi-v 
tum euntem debere a feipfo eorum, quaeinterdiu ege- 
rit, rationem rcpetere, &obea, quaecontraredtam 
rationem feccrit, feipfiim improbarev arguere, & 
verbis compungere. Nam fi hoc accurate ac fedulo 
fiat , ab honeftis nec abducemur , nec delabemur: 
Quasdicitis, inquit, eavos compungant, qubtem- 
pore ad dormiendum decumbitis. Parte utitur , ut 
omnia peccata indicet. Pars peccatorumea funt, qudk 
verbis committuntur. Eafbrte hoclocopraemittun- 
tur aliis peccatis , quas operando fiunt. Caeterum hoc 
verbum: xetjroLvvyfirt^ compungimini ^ quod forte ne- 
que apud ^uditos fcriptores Graecos invenitur, ne- 
que in ufu eft apud eos, qui grasca lingua utuntur^ 
faepius tamen proprie ab interpretibus ufurpatur, cum 
fermo dl: de iis , qui deliftorum vel rei cujuslibet ab 
terius caufa mordentur. Sic in terfio libro Regum 
narrans fcriptura, quomodo Achabrex Ifrael ob con- ^ 
cupitum Naboth Jezrahelitas agnim reprehenfus poe-v 
nitentiam egerit, ait: Ferumtamm fntjtru Achab, ^ui 



t%6 EXORIGENE 

^vrop litjtfiOi i yt/fti avn. xat l/id%AvX^T^ (t^ml^o^ 
ftvfS^at oTntra rm fiSfXvyjbiarm xaT<t Travra d v^m^ 
aiv 6 A/Mppa4o^ ^ 6v i^coXoSr^tvai zvQioq aTTo 7r^o(rea7rH 
ra>y vlcav Io^omX • 7uu thnq rHXoryH a>^ lutrvfvyn Kyjia^ 
amo Tr^oaoyTTH vh xv^iH zat fTro^tvtro x^ioioiVy tuh Sap^ 
pnij^t rov y/tma aimiy x£U itjaoaaro a-axxov tTrt ro oro^ 
fjut avrHj xat m^fvaty xas TftqnfiaXtro aaxxof iv rnji 
ifj^cL tf rTFO/ra^t tiafisSui rov h^qafiPumv y xas iyro' 
qtvBTi» XM iiytvtro pn/M xv^m iv X^^* ^hAh atjrn HAis 
TTt^i AX^fii ^^ ^'^^ xvPio^' iea^axaQ ci^ xa/rtvvyti 
AX^/^^o Tr^oaeoTTH fJUii, nx i7ra^a> rnv xaxiav iv rai^ 
ifjLt^au; avrn. xai iv rc^ ^ TrvinMitjof^td iwareo 'i^a^fjup' 
cvvio-fiaafy ^>wi> mv ynvy xcu awtra^a^c^ avrnv. 
iatrai ra avvrqi/JtfULra avrnQ on ioraMvSTn ' ihi^aq r^ 
y\jatd o-saxXn^a' iTronaa^nfJui^ olvov xaravv^taq- iilw- 
xoi roiQ ^finfjLtvoi^ at antJL^matVy rn ^vyetv omo tt^o^ 
aomn ro^a . TrtTronS-ai ya^ o^uoAo^w rcp oivcp rng xa^ 
ravvj^tcoq 6 '^^o^nrn^y xai VTrei Iv wcoq ehro» i^v^t ra^ 
Ao7«c 'f^^ i?ivyx/rixjH^ xai TTtTrovQtv dm atjrcov rov xa^ 
ravvyfJLovy ha rnro fJAw^iva/ ofJLoXoy&t fjLtra rcov ^o- 
finfjLtvoDV ro Qftov onfJLtiCdtnv «c 'to (pvy&tv ra fith.t\ ra diro 
rn roj^H TrtfjLTrofJLtva rn S-tH Itt/ t^; da-tlS&iq xat Tra^a- 
fjL^vavra^ iyrotroiQ dfjLa^rnfJLaoi xaifjLn fJLiravonaavroQ. 
xai iv rv} Ytvtaet • ^t h Uaav Tr^oq rov Trart^a au- 
fH • fJLn tvXoysa fjLta aoi i^i Trart^ ; xarawX^^vrot; ^t 
laaaxy dvt^onat (poi^vi Haav y xaiixXava-tv. dvn fjLtv 
roirHy xaravvynrty aiccTrnorartAxvActqxai&toSoncov 
ixSi^coxaa-iV OTrt^ 6 IvfifjLaXog navXoLaart IqfJLnvtvat 
aa^t^tqov ixnS-tfJLtvoQ ro dmo rcidv pnrm Sn^HfJLevov oirt^ 
roinrov iX^ ^^^' ^^' "^^^ xoirn^ tJfJLcov iv tavroiQ xara 
W x^VTrrov haXtX^'^^ ' JwAov St 6n ra fjLtS' nfJLtqav 
TFffr^ayfJLtva xat ra Trt^i atjrn^ iTnaxf^afitvoi Hrcaq 

&vaart Qvaiov Sixouoavvncy mi iXTnaart ijri xt/- 

^iOVy X. T. €.] O i^ dSiXCOV TTOqCOV TT^Oa^t^COP H SiXCLiO^ 

irvvniQv^ Qvatavy xat o^m xar d^tav oov xtxrnra^f^ijf^ 



SteLlECTAINPSALMOS. ag? 

vmnmdatHs eft fncere m^lnm in cmffeBu Domini : ficut 

.evertit eum Jez,abcl nxor ejus. Ei faBus eft abommahi» 

lis valie^ eundo yofl abbmifiattofus fet,undnm omnia, qude 

fecerat Amorraus , ^uem exterminavit Dominus a facie fi^ 

liorum JfraeL Et pro verbo , quomodo compuncius eft 

Aihab M facie Dmini, & ibat pUransy tJ confiidir tU" 

ntcam luam^ tJf accinxit faccum fufer corpmsfuum , &je^ 

jynavit^ & indutus eft faccum m die^ qua percuffit Na^ 

buthai Jez^raelttem : & ivit. Et faBum eft verlum Do* 

mint in manu fervi fui JJiu de Achabz (J dixit Domi^ 

nus: Vidifti , quemadmodum compunBut eft Aihat a fw^ 

cie mea ? non mducam malum in diebus ejus. Et in qUin- 

quageiimononoPfalmo, Commovifti^ inquit, terram^ 

tJf eonturbafti eam. Sana contritianes ejus^ quia commota 

aft. Ofterulifti populo tuo dura^ potafti nas vtm compun^ 

iltonis. Dedtftt timmtibus te fignificationem^ ut fugiant 

41 facie arcus. Fatetur enim Propheta potatum fe vi- 

no compun6tionis. £t quoniam verba , quibus re» 

prehenfus fuerat, ut ita dicam, concoxerat, & ab 

illis paifus erat compun^onem^ idcirco fatetur, fe 

una cum met entibus Deum accepiffe fignificationem, 

ut fu^ret fagittas, quas ab arcu Dei contra impios, 

& perfiftentes in peccatis > nec poenitentiam agentes 

immittuntur. Et in Genefi fcriptum eft: Dtxit autem 

Efau ad.ptrremfuum: Numquid bmediBto una tibieftpa-» 

ter? compunEio autem Ifaac ^ exdamavit voce Ejau ^ if 

flevit. Ga^terum pro compungimtniy hqmlz & Theo^ 

^lotio, tacete^ reddiderunt, quod Symmachus ma^^is 

apertam verborum notionem proferens , qui f t€\ 

intrerpretatus eft. Senfus eft: in eubilibus veftris fe» 

creto intra vos reputate, nimirumquaB a vobis per 

diem gefta funt , & cum fa6ta veftxa expenderitis , fic 

demum quiefeite. 

Sacrificaie Jacrificium juftitia , & fperate m Domi* 
ma^ tJc.} Non qui ex injuftis lucrisdonat, nec qui 
E^bonis, ut par eft, pauperibu<;iion diftris^ 




2%i EXpRIGENE 

^curiv ol f7Ttry;twovT«? to/^ jiipAioiQ, Tn^i t^ircav ivi^ 
TfiAoTo flwoc A070C' €(pw 7flt0 Iv Teo^o^agatxo^^) \J/otA- 
/u«* flfo^, 3w^ Cifju iyor HitiTri rcLu; Swnai^ &h kXay^ 
^eo crr ra Si oP^ojutvraiuarcL cn ivcmiov fM Wi hcL ^cur- 

TOC- ^ ^^fMi ix T8 CHKS <rs fJiOCrX^^ y fiit ht TCOVTTOiU^ 

mcov cm X^iuetfpac;* i/M ycLq I9J Travra ta Bm^ict n 
dryqHj x/niv9i iv roiq o^inn xa/ ^ofc* ir^ycoTLa Travra ra 

ITiTtiVa T8 H^aVH^ XAi ci^QTfl^ dy^H fMT ifJtM i^TiV ' iciJv 

'mivcL&co 9 fjm coi ehrc^* ifj(M ya^ i^iv »f oiKSfjim xai to 
'TT^aiiqcdfM avTi^. fjm (payofMi zqta rav^cov y n oufjia 
mccryc»v 'TTiofJLcui dvo-ov rcp 6%i0 Qvonav aiviarudc;^ xcu 
MTTo^ TO) fhl/i^c» rcLQ %vX^ OTH * xai iTTixaMcrai fjLi iv 
ifjL%qa QXti^tco^y XM i^i?\HfJLai^cr% xcu h^cura^ fM. xm 
iv rcf 'Trwnnxa^coy on » iidtAiro-a^ Qvcnavy i^ccxa dvy 
c?^xavro)fjLara sx tvSdx^cmi;. Qva^ia ra> Q^iCf} Trvtvfjui 
cwnrqifjLfjLivov * xcLoiiav crvfrer^ifjLfjL&fnv xjcu r^am-itvo^ 

fMVnV d^fO^ HX i^WiVOXTfi. XCU i» ffMo/Ci T(t oAoXtft/'- 

rcofjLcira ufuav xcu cu Bva^ioLi hX nSifvaJV fjLOi. tT/ h xai 
ivrcj^ It^ifJLict' 8 ravra^ tpna^iv ^ ivtrtiXafjunv rotq *7r.a^ 
r^acriv vfJLoovy yi nfjctqa dvnyayov avrnc ix yn^ KtyvTrrny 
'Trm 6?^xavro)fjLara>v xai Svcna^. dX?C n ro ptifjut t«- 
iTo mruXafjLnv avroiq Xtycov • ixa^oQ xa/ra rs Trhnanov 
iv T>| xa^Sia xwuav fju/i fjLvvia^ixaxurco 9 ya/ ogacbir vptvj^ 
/ttif dyaTrariy hcn ravra yravra ifJLioy^aray At7«i xu^/oc 
'jravrox^a/rco^* ca^a^ yav Sia rnrofv Travrcov^ hScLcrxet 
i^troL^tiV Ti^ 6 •jortgj rcov Bva^iOfv rcrTro^ • xoi UTTo/SaA- 
At/7t d^o^fJLOjQ ra Xoyia Xvyovra* rco Qtcp Qva-ia Trviv- 
fjLa a-vvrrrqifJLfjLtvov* coavriq xai ivQ-cLdiy dva^art Qva-iav 
SiXMoarwn^ xcui^ma-curt im xv^iov. xai avrog ^t 
crcornq zai xju^io^ nfJLcov ezrig-^up^ tk^ f^n vonvrcLg rct 
Tr^o^finxay xai ha rnro Tn^i raq a^o^fJLanxac; Sva^icLf 
hrroniJtAVx^ Xnycov* d h iryvcoxtirt n ig-tv iX%of fltA£# 
XM H Qva^iavy hx dv xart^ixaa^art rnQ dvainn^^ xuroi 
h n At0/( iv ivi rcov ^ci>iixa ura>i lx»o-«* Sion tAtoc 



' SELECtA IN PSALMOS. 189 

buit, nec qui dolens ^c coadus dat, is fkcrlficat fa- 
crificium juftitiae. Evidentiflime autem docet non. 
defacrificiis, qua^ facrorum librorumleftores expo« 
luerunt , prscepifle Deum. Nam in quadragefimo 
Ffalmo ait : Dayu^ Deus tuHs ego fum. Non tn facrtfi^ 
ciis tuu arguam te: holoeaufia autem tua in conffeSu mea 
funt femper. Non Oictpiam di domo tua vitulos^ neque dc 
gregibus tuis hircos: mea enimfunt omnes fera agri^ ju* 
menta in montibus ^ hoves. O>gnovi omrua volatilia cee^ 
li^ <!J fukhritudo affi mecum eft. Si efurteroj nm di^ 
cam tibii meus eft entm orbis terra (fplenitudo ejus. Num» 
quid manducabo carnes taurorum^ aut fanguinem hircorum 
fotabo? immola Deo facrificiumlaudis^ & redde altijjimo 
wta tttA Et invoca me in die tribulationis j (J eruam 
te% & hofwrificabis me. £t in quinquagefimo : Quc^ 
^l^amfi voluijfes facrjficium y dedijfem utique, holocaufiis 
non deleiiaberis. Sacrificitint Dc" fpiritus contribulatus. 
Cor contritum & humilitatum Deus non defpiciet Et 
alibr : Holocaufia vefira & facrificia non latificaverunt 
me. In Jeremia quoque: Non hac^ inquit, mandavf 
fatribus vefiris ^ qua die eduxi eos de terra uEgypti y de 
halocaufiis & facrificio., An non hoc ittis fotiiu imperavi di" 
cens: Uhusquisque adverfus proximum fitum malttiam re« 
fcindat de corde fuo: nec jusjurandum falfm diligatisi 
Nam hac omnia odi, ait Dominus omnipotens. Manife- 
Ite igitur his omnibus. docet inquirere , quaenam fit 
facrificiorum ratio , quibus intelligendis conducunt 
oracula divina, quae dicunt: Sacrificium Deo fptritus 
cwifriMtffwx, quemadmodum & hic: Sacrifiuate facru 
ficium jufiitia^ & fperate in Domino. Ipfe quoqueSal* 
vator & Dominus nofter eos, qui prophetias non in- 
tcUigebant, & propterea corporeorum facrificiorum 
impotenti amore ad fhiporem usque flagrabant, ad 
ianiorem mentem reducit dicens : Si autem fiiretis , 
^uidefti mifericordiarn^yoloy & non facrificium ^ nunquam 
cmdemnajfetis innocentes. Porro locus apud unum de 
Tom. VIL T duode- 



l9d E^ORIGENE 

¥<t. onri h r&LviftL vo/Jtod-ic-id Wi 'm^i^tnw l^t^d^iv o 
tltft^Ao? &r7rm 1:0 y drivi^ vTro^eiyfian tuh CKiet Aa* 
^^ivso-i rcov lirii^aviav. dymig-tov rcivw rcp iyrvyX^ 
vovn roig Trt^i S^vono^v vo/uiotq iKcLn^tot; dvrn^ h^yna-tt^ 
iQ-eu Mret n ro orvft^oXixov , xii itftrd ro dTropMTon* 
l^ov KOLi fJLv^iKoy i^ircL^ovn. rav<^cL Iv hriro/jLri mfjLH &i^ 
tnifjL^o^g-o fiaPiOfJt^tvoiQ iinyfia-cLad-cu roy ^vcrctn Sva-icLf 
iiKOLioavvfit;* Kctl dKO?iJHQoi>q Td^ IJiTnacurt hfi KV^iov^ ii 
ya^ 'Wiv %v)\byoi>^ ihyna-ou Tr^iV SiKCLiovroifiacLi. rc^ Si^ 
xcLiQTrqcLyHvn Si '?rr?roi9m-a>(; ig^iv iXvnacLi^ Kxti rcL rn 
Kv^iH dyaJ^cL ^PoaSbKfibreLi . ihr/n^ ycL^ i^i 'Tr^oa^&mA 
. dyoLSttav^ iyrH d i^iirnrai TtcL^a TrdTAo/^, ei 6 xoAoc 
Itai dyoB^ iXHrio-jbf n y cSq rs t«A«K dwtXovreq ra 
dycLd-a^ Kai iv 1^1 iMf^Troi^» Kai ha rnro QSkv 
iXTnljivroQ y dvravrm ya^ i^iv li iXiriq^ Inoa ^f to 
Hvai X^^^^ iATnioQi da roi^ KaXoi^ Kai dyaioi^ dya^ 
^cAvra dyobB-a avrm awiX^^^^ ^i^ iiXofJ^^^fm^ ^f^ 
xai ^f4>€i^ oXtya Kara ro ^s?o/tfJLa rm y^oupo^v Triqt rn 
'7r^ol3?^fjt£Lnroq iioXafioofitv . aa^t<^ra h\ Tr^or^iTraaiV 
^fjLO^ iAynlj^v iTn Kv^iov ra li^aXoyia. iXTnaanroo ycL^^ 
(pnaiVy la^atiX iyn rovKv^iov xxiiy oiKog laqatiX iXTn^ 
tiv im rov KVOiov* /SofiQo^ avrm xxti vTnqaom^ aJ-. 
tm i^i. rcd Si nXeiCd iv rco ivviVfiKo^q> \|/aA/U6) fjnra 
rm dT^m iTrayyiXim Myirai roy h roig fjLircLq>qivoiQ 
d^vTH iTnaKiaaci aoiy Kai thro raq Trn^yya^ avrn lA- 
vTiBiQ. oTrXcp KVKT^ooaH ai i dXvi^^a avra, 6 h Uav^ 
^oc iv o) K^ifjutrai vofjuoq xxti ot Trqo^rrai y /BnAofJLivoQ 
'Tra^a^aai oTroio^ i^iy Xiycd Si rfiv eiyaTmvy (ptiaiv n 
dyaTrfi Travra Tn^ivciy *7ravra IAct/^, 'Travra vTro* 
fiivsi' rf dyaitYi Hh^rron iiu TnTrr&i . eiSiro fjt.fih7rori ix^ 
TTiTrreiVy T€A«« ifiv i^ovy dya^rfi^ vTra^XoVy xai ro 
ntavra virofJLivm ha rfiv dyaTTfiv fhn^avco yivofjLiVH 
TravroQATnTrovHy xairo iravra 7ri<^ivm y Sfi?\.ov ^' 6ti 
ra ovra xai ra dAfiQfi • « 7^ ^ iv roi^ Traai ra ipivSh 
«g/^/iWTtov, rfit d^yfiv uh ovrok* ^ag rnv dyaTrHi 

mro^ 



SELECTA IN PSALMOS. 491 

duodedm Prophetis in huncmodum pofitus eft: Quut 
mifericwdiam mlo^ & nmfiKrificimm: feientiam Dtiflm» 
quam holocanfia. Haec autcm de facrificiis ]egem eA» 
docet Paulus dicens : Qui extfiiflari & umha defer* 
viunt coskfiinm. £i ergO, qui leges de facrificiis le- 
git^ enixe laborandum eft , ut eas utroque modo ex- 
plicet, &eastumjuxtaiiguralem, tum juxta recon- 
ditiorem & myfticum fenfum expendat. Haec com- 
pendio a nobis obfervata funt, explanantibus illudr 
Sacrificati facrificinm jufiitia^ & confequenter iftud : 
Sperate in Domino. Neque enim confentaneum eft, 
ut quis fperet, antequam jufte agat: ei autem, qui 
jtifte agit, licet confidenter fperare, &Domini bo»» 
sa exfpedlare^ Spes enim eft bonprum exQ)ed;atio. 

Suoniam vero a multis quari folet , num vir probu9. 
iquid fperet,. cum vir perfeftus virtutis praemia jam 
receperit , nec ulla re indigeat 3 ac propterea nihil 
fperet, eorumenim, quse defunt, eftlpes, cumque 
alterius fit bene fperare, nam probis femper bona 
alia ex aliis continua ferie fuccedunt, age nos quo- 
que'juxta Ibripturarum fententiam de hac quasftione 
pauca perftringamus. Clarifiime fane , ut fperemus 
in Domino , facra nos eloquia adhortantur. Sferet 
enim , inquiunt , Jfrael in Domino : Et , Domus 
Jfrari fferavit in DominOy adjutor eorum & froteBor eo* 
rum eft. In lionagefimo autem Pfalmo una cum aliis 
promiflionibus perfefto viro dicitur illud : Scapulif 
fuis obumbrabit tibiy tf fub fennis ejus fferabis: Scut6 
eircuiudaHt te veritas ejus. Paulus autem , in quo 
)>endet lex & Prophets, volens oftendere, qualis fit 
rcharitatem dico,) ait: Charitas omniacredity omnia 
fperat , omnia fuflinet. Charitas nunquam excidit. Quod 
fi nunquam excidere perfefti viri eft opus, qtiod a 
charitate proficifcitur, illius etiam, qui re qualibet 
laboriofa fuperior eft , erit omnia propter charita 
tem fuftinere, & omnia credere, nimirum quas funt^ 

T % & 



^9« £X ORIGENE 

^H Tfi ^fgi \ifoq ixa^ rosv yn^iii&cu dm^yxaift^v, 
Wt9 * ^Aor oTi xtfi Ttf TTctvTflt iA^T/^Vo xfl^/ ^^y 
iwoLfMMm dyio^ ehroxnS^ai diror^imtnuHi > »V«vo^ «A-* 
A8 if T8 TiAfiflt dyaynf xitxoarfjm(4.%VH Ig^ov av u7Ja>$ 
AfyoiTo* 6»c fi xa/reutiq/Jiajril^ovrig ro Travra iXyn^ 
^M9 /38Ao)U€d*d hnyncaSouy lyHfm ot/ xAirgoiro^bUf* 
trai ^acriK<Hav 8^«f xcu mt^tfxA^difVfltis auti t;ioi 
d^si xA}f0ifyeti> xtfi dioy ovl/fc&flu^ «cei PCogTacd-HO-fcS-cti 
tf^ ^»y^ xtfi Jh^tf^ fixeuoa-uvtig xai rn nX^ iXiH 
/ufTo^^/fcd-flti, xai dTra^air^sd^ iv Traanv ia-iSai ciq 
hrwyyciXjouto o d^fwir/i^ ^^> xat aomnq 6 xvqiog 
nfuav Iff^nc Xl^i^o^* o^tfA/^ 70^ hx eiii xaiH^ sx 
fixHa-iy xoi hn xa^iav dv^qmTTH hx dvi/Bn d nrt^ 
fJLeuTw 6 0fO( Toic ayaTTOia^iv avrov. 

no>Aoi AfTi^oT Tic S^^ti wfwv ra dyad-a^ x.r.u] 
Oi fcfv ct7rAi<7fgoi t)7roAm}/ovTdfci Af^fo-dcti lvT£et;d>a> ori 
ro^ dTTotMfjmm \v dirayyiKitt xn^vaao/Jiivo^f ol 'ttoX" 
Aoi Af^HO^iV) oTi Tic ravja n/juv ^fi^^> xai iv avroit; 
7f Vf o-flflfti TTOintr^ > ^«Aor oti TAifPc-^VTfc ^tfv ^c ^fgi 
d?^6^3 xai o^fPcfiiy^rfc at^Tflpy > Sia ^% rfiv da-Btv^av 
rtiv dvQoomtvnv xa/ra ^Ma to^v dfjiapravo/uimv h tto^ 
w n avrou; JfiivxoTf^ to oij/f ^«Stti avra xai iv ajuroti 
^ficr%aQeu. fTf^oi ^f tiro» Sinyfiaovreu ro MyofmoVi oti 
ra iv iyrayyO^itf, dvayfny^afjifma roi^ IxAf xtoi^ Jodif- 
aria^eu^ h Travv n ffi aa^o^ xairoavoo^ avyavai fjm 
hX^ a^o^Ht; yv^vnfJWVHQ^ oiov n( n yn tiv x^n^ovofJLfiarHatv 
ci Tr^cMQ* xai n ro x^nqofonnaai ax}rfiv vofinovy n n 
To Sta mv xeLB-aqomra rng xeLq^eLQ oyl/iad-ai Qtov do^ 
qcurov rvyXcLvofra ov hSihq ieo^axt Tromcirv nvoq h 
yifOfJtifH xai yrora/froiv avfJL^eufovre^ ol hn rn Traj^^ 
rot; Trvf^Hfr^ tVfgov ^flegoxAifSTfO-oyTar ti^ ^ xeuTro-^ 
raTm if fiaanXota ro»v HPavow. '^o^ot hv dxHovn^ ra 
dvayty^afjLfjLiva dyaQa ^vAo^uf voi avra rri ^tavoia Qio^ 

aaaQai 



SELECTA IN PSALMOS. 293 

& vera funt. Neque enim inter omnia cenfenda funt 
falfa, quippe quas n^ omnina quidem funt. Naiti 
qui charitate prsditus eft, perfeftus & (tabilis eft in 
falut^ri fide, qus elt de quaque re ad credendum 
neceflaria, manifeftum eit, omnia fperare, nihilque 
eorum, quae fanftis refervari poIFuht^ defperare, 
nuilius alterius opus fane dici poiFd, quam ejus, qui 
perfeaa charitate praeditus eft : itaut fi minutim enu- 
cleare volumus , quid fit omnia fperare , difturi fi- 
mus, nihil aliud eile, quam regni coelorum haeredi- 
tatem adire, confolationem accipere^ filii Dei vo- 
cari, Deumvidere, juftitia^ quam efurit & fitit, ex- 
fatiari, perfecta frui mifericordia, &, ut fimul omnia 
breviter abfolvam, in omnibus effe, quae verax 
Deus, & Salvator Dominus nofter Jefus Chriftus 
promUit. OchIus enim non wiit^ mc auris audivit^ 
nec in cor hominis afcenderuntf qna fraparavit Deus iis^ 
qui diligunt illum. 

■Multi dkunt: quis oftendet notis bona?t!Tc.'] Simpli- 
ciores exiftimabunt, hujus loci fenfumeflre, multos, 
cum promifra anlnunciantur bona, dicere, quis hasc 
nobisoftendet, & nos in illis conftituet? eorumvi- 
delicet tanquam verorum admiratione percuHbs y & 
ea peroptantes , fed propter humanam imbecillita- - 
tem, quae ex peccatorum multitudine oritur, fibinon 
iidentes , fore , ut ea videant , & in illia vivant. Alii 
vero, quod dicitur, fic explicabunt, non omnino poffe 
nifi a fapientibus clare & aperte intelligi, quid fint illa 
bona^ quas per repromifEonem fcriptumefl eleftis da- 
tumiri: verbigratia, quasnamfitterra, quamheredita- 
bunt mites , quid hereditatis nomine intelligendum fit, 
quid fit propter cordis puritatem videre Deum invifibi- 
lem, quem nemo vidit unquam : cujus rei caufa, quibus- 
ve faftis, qui nunc lugent, poftea fint eonfolationem ac- 
cepturi : quod item, & quale fit regnum coelorum. Multi 
ergo audientes^ qua^ infcripturis promilFa funt bona^ 

T3 ^ 



»85 . EX ORIGENE '. 

^fvt&di oTTKreo. ridfv ^SihvyfJLO^m KaTCL Ttctvra, d V7roiK\^ 
(Tii A/Jcoppcuqg * ov i^o^Xod-q&Jo-i JcvPiOQ d^jro Tr^otramH 
rm vlm lcr^mX . xeu thnq t« Ao7« co^ xa/rfvvyfi hX^/^ 
aTTO 7r^0(rmrH rn xvgi» tuh iTro^iviro lOsjoLim^ Kcti Snp^ 
pmj^i nrov Xf^^^ awHy xm iHjmoLro cretTCKOV im ro are^- 
fjutavrHi TULi ivm^fvoriy Ttai.Trjt^iifiaXtroorcLxxov iv rri 
ifjt^et, if iTTO/ra^i fiafikfS-Oi rov hl^qafiP^irfiv 3 Tuti iTro- 
i^ivdTi. xai ifytvtro pnfia UAj^ikt iv X^^^ ^H?^H,avrH HAik 
Tri^i A^tftf/S) xai €i7r% xvPiOQ' fco^axoQ ^ xa/rfvvyti 
hXaafidTTO "n^^oa-p^H fjuai. ax hra^eo rtiv xaxiav iv rait; 
i/jifqaif aur^* xoi iv rcp h vrvfrvixo^td ivvara> i\jGLXiJicp * 
fvvfaei^af^y (pmiy rw yiiw^ xat orwfra^aj^cbQ avrnv. 
ioLcrcu rcL crvvr^ijJt^Laja cL^viQ on icaXfvQyi • i^€i^a<; rep 
Afltfi) irao^xAwgflf iTronaa^infJut^olvov xaravv^fcoq' l^«- 
X>cLi roiQ ^finfji^fvoi^ CTf (TVifJMc^a-iv y T» ^vyeiv diro Trqo- 
ermrH rc^s . TrfTronS^cu yot^ 6fioXoy$i rea olvto rvi^ xcl^ 
vavv^fcoe; ^goq)nTWC> M4 imrei tv wcd^ «7r« hrii^f rn^ 
l^j/yng T«c i^fyx^ixa^ xai TtvTrovQfV dtr avrm rov xol^ 
ravvyfiovy Sia raro fiAwp«Vflti 6fMXoy€i fjnra rm ^o- 
0iifjLfvm ro Q^iov (rfifjteio^triv dg ro (pvyetv ra ^gA.w Tflt ctVo 
T« ro^s TrffJtnrofJma rn 3t« Itti t«c darflS&iq xai Tra^ct^ 
fMivavrcLg iyroiroiQ dfjia^r.nfjuta-i xaifxfi fifravonaavrae;. 
Ttai iv rri TfVfaei • ehrf Si Ua-av Tr^o^ rov Trarf^a av- 
t« • fm fvKoyia fjLia aoi i^i ^rarf^ ; xarawX^vro^ h 
Jaaaxy dvffiowf (pmvf Haav y xaiixXavtrfv . dvn fjnv 
ToiT«i xcLravvynrfy aiccTrnaarfAxvXagxaiQfoSonm 
hbh^eioxcLa-iV' 67rf^ 6 Ivf/.ftaXog navX^oroLrf IqfJinvfvaf 
eratpf^f^ov ixnS^ffJifvoi; ro dmo rm pnrm InKnfxfvov' oirf^ 
70I8T0V \X^ v«v • Itt/ rne; xotrnQ vfjuov iv lavrotQ xct/ra 
^ x^vyrrov StaMX^*^^ ' J^wAov S' oti Tct ^ctfl' vifxf^av 
imr^ayfJLfva xat ra Trf^i avrag iTrtaxfi^afjifvoi irca^ 
jwru^tflto^fltTf, 

@vaarf Svatav SixcuoawnQy yftt iXTrtaarf Itti xv- 
qtovy X. T. g-] O l^ dSixodv Tro^m Trqoa^f^m « Stxato- 
g-vvntQvei ^viTiavy xat 6/4>n xar d^aveav xfxmrai fjLf^ 
.. ^ ' ^'^cov 



SteLtCTA INPSALMOS. ,887 

vmumdatHs eft facere mqlum in emfftBu Domini : fteui 
evertit eum JezMki uxor ejus. Et fuSlus eft abemmabi^ 
lis valie^ eundo poft abbminatv)fUs fet,undum omniaj qude 
fecerat Amorraus , •quem extermiriavit Dominus a fade fi^ 
liorum Jfrad. . Et pro verbo , quomodo tompuncius eft 
Athab a facie DmifUj & ibat pUrans^ tj confcidit tu* 
ntcam luam^ & accinxit faccum fuper cetpms fuum , & jo^ 
jynavit^ & indutus eft faccumin die^ qua percuffit Nar- 
buthai yez,rael$tem : & ivit. Ei faBum eft verlum D0* 
mint in manu fervi fui ^EJiu de Achabz (J dixit Domi* 
'nus: Vidifti , quemadmodum compunSut eft Aihab a /o» 
cie mea ? non mducam malum in diebus ejus. Et in quin- 
quagefimo nonoPfalmo, Cmmovifti^ inquit, terram^ 
& conturbafti eam. Sana cmtritimes ejus^ quia commota 
tft. Oftendifti populo tuo dura^ potafti nois vino compun^ 
.iitonis. Dedtfti timentibus te /ignificationem^ ut fugiant 
n facie arcus. Fatetur enim Propheta potatum fe vi- 
no compun£tionis. £t quoniam verba, quibus re^ 
prehenfus fuerat, ut ita dicam, concoxerat, & ab 
illis paiFus erat compun^tionem , idcirco fatetur, fe 
una cum met entibus Deum accepiiFe fignificationem, 
ut fu^ret fagittas, qus ab arcu Dei contra iirpios, 
& perfiftentes in peccatis , nec poenitentiam agentes 
immittuntur. £t in Genefi fcriptum efi:: Dtxit autem 
Ejau ad fi^^tremfuum: Numqutd benediBto una tibieftpa^ 
ter? compunHo autem Ifaac^ exclamavit voce Ejau ^ (ST 
flevit. Gseterum pro compungimtni ^. Aquilz & Theo» 
dotio, tacete^ reddiderunt, quod Symmachus ma^is 
apertam verborum notionem proferens , qui f te\ 
interpretatus eft. Senfus eft: in cubilibus veflris fe-- 
creto intra vos reputate, nimirumqu» ai vobis per 
diem gefta funt , & cum fa6ta veftxa expenderitis , fic 
demum quiefeite. 

Sacrificaie Jacrificium juftitia 9 & fperate m Domi* 
no, axc] Non qui exinjuftis lucrisdopat, nec qui 
ex partis bonis, ut par eft^ pauperibu<:iion diftris» 

buit^ 



m E X O RI G E N E 

coL^i^^ct Si SiSauTK^i 9 ori H 7F%Pi Tcov ^v(rim m t^fiAn* 
^cuTiv 01 iyruyX^fovrff roiq /SipAioig, Trt^i raredv m^ 
r&tPutr^o 6 Quoi; Ao^o^* i(pfi ya^ iv rta^a-aqctxo^ip \|/£&A- 
fM>^ df0(9 d^ iH/JU iyoy m hri rom; QvtricLiQ dn iAa^- 
^o) ar«: ra Jti oAoxaf/ra^^uaTdt or» iv(a7nov fM i^i Siol itclv^ 
roQ. H S^fMiix rn oixHamfAoarX^^y sS^ix, rmTroiu^ 
vim xry X^iiMppti^* i/M yaq i^i Trctvra rct Bvi^iCL rn 
wy^Hj »Tw« h rou; o^wi xm /So€^' ryvaixa 'TroLvra rtt 
Tr^rtivarH h^clvh^ xaiai^Qrvi^ dy^n fjm ifM i^iv* iav 
irtiva^ei ,' fMi <roi ehroi* ifjui yeL^ i^iv »f otKSf/>m tlcli to 
TT^ofi^oifM. atjrfi^, fMi (payofiai Tt^ta rav^m ^ n cufjut 
rfiorym irtofMi% Svo-ov re» 6€6) Qva-iav adVia-Mq, xcu 
MLTToh^ rcd vi|/if «» rcL^ wXa^ as * xai hriiutMa-ai /At |y 

MfJl^qL QP^U^y XM i^i^JHfMUa-t JLCU So^CUTtl^ fJLt. XM 

i9 rtf Trwrmo^coy oti ei MtXna^eL^ QvariaVi iScoxa dvy 
oXoxavrwfiaJra hx %iiSaxMm%* dva^ta rq> Q-Hf) Trvivfia 
<wr§rqifA^vov • xa^i^ (rvfrnrqifjLfMivnv xai r^raTntvci^ 
fMvnv Q^iog hx i^H^iV6^&i. xm ir d^i^y ra o^mxolu^ 
rcofjiara ufjLcav xai ai SrvarioU hX nSovojv fMi. iri Je xai 
hrcd li^ifXia* H roLuray tpna-tf^ ivirii^afjniiv roiq tto- 
rqaa^iv vfmvy >f nfii^ei dvvnyayQiv avrHc ix yif\^ hiyvTrrHy 
vrm 6?^xavra>fjLarm xai QviriaLQ. d?^?C n ro ptifjut tk-> 
n-o mrtiXafm auroif Xiiym • ixa^ot; xa/ra t« •^A>!0'iov 
iv nf xoL^SiOL xaxiav fjun fJLVfia^ixaxitre^ » fti ogxbv il/%vhi 
fxm dya7rar%y hori ravra Travraifxiannaray hryu jct^/oc 
^otVTox^fltTwg. Vflt^«c ynv Sia rnrm Travrcdv^ SiSaaxet 
^ircL^^uv Ti^ ^rigi rm Qva^im Torro^ • lUu vjro^aX^ 
Mryi d^o^fJLOj^ ra ^joryta At^ovTcf re^ 016) Qvoria Trviv-^ 
fia a-vvnirqifjLfjtivov^ oiavri^ xai ivS-cLSiy dva^oun Qva-tav 
dixeuoavffig xeui^ma-am Itt/ xv^iov. xai avroq Si o 
craKrif^ xai xv^io^ ifJLm hri^^itpH rni; fJLfi vonvroLq ra 
7r^o(pfirtxay xat Sta rnro Tn^t rag a^c^fJLa/rtxcLq dva^tcLf 
hrroniMVH^ At^w h h iyvo^x%m ri ig-tv lAeo^ fleAoi 
xeu H Bvfriauv y hx dv xanSixMrcLrt rn^ dvatrtHQ» x^trai 
h n Afi^i« h hfi rm JWim urodi Ix^cra* J^iOTi lAtoc 



' SELECTA IN PSALMOS. t8» 

buit, nec qui dolens ^c coadus dat, is fkqrificat fa- 
crificium juftitis. Evidentiffime autem docet non. 
defacrificiis, quas facrorum Hbrorum leflores expo- 
fuerunt , praecepifFe Deum. Nam in quadragefimo 
Pfalmo ait : Dms^ Deus tHHi ego fum^ Non m iacYtj^^ 
ciis tuu arguam te: holoiaufta autem tua in conffeSu mea 
funtfemper. Non OLCtpiam di domo tua vitulos^ neque de 
gregibus tuis hircos: mea erumfunt omnes fera agri^ ju^ 
menta in montibus tS boves, Cngmnvi omnia volatUia coe^ 
li y & fukhritudo agri mecum eft. Si efurteroj nm di^ 
camtibi: meuseft enm orbis terra ptenitudo ejus, Num» 
quid manducabo carnes taurorum^ aut fanguinem hircorum 
fotabo ? immola Deo facrificium laudis^ & redde altijjitno 
vota tua» Et invoca me in die tribulationis y tj eruam 
fe% & honorijicabis me. £t in quinquagefimo : Quo» 
^lfamji voluijfes facrjjicium ^ dedijfem utique, hohcauftis 
non deteSaberis^ Sacrifici'Am De'> fpiritus cmtribulatus. 
Cor contritum (J humilitatum Deus non defficiet £t 
alibi : Holocaufta veftra & facrificia non latifcaverunt 
tne. In Jeremia quoque: Nonhacj inquit, mandavjf 
fatribus veftris , qua die eiuxi eos de terra jEgyfti , de 
holocauftis & facrificio., An non hoc ittis fotitu imperavi di^ 
cens: Uhusquisque adverfus froximum fuum malttiam re* 
fcindat de corde fuo: nec jusjurandum falfm diligatisi 
Nam hac omnia odiy ait Dominus omnifotens. Manife- 
fte igitur his omnibus. docet inquirere , quasnam fit 
facrificiorum ratio , quibus intelligendis conducunt 
oracula divina, quae dicunt: Sacrificium Deo fpiritus 
contribulatus y quQmzdmodum & hic: Sacrificate facru 
ficium juftitia^ tf fferate in Domino. Ipfe quoqueSal* 
vator & Dominus nofler eos, qui prophetias non in- 
telligebant, &propterea corporeorum facnficiorum 
impotenti amore ad fhiporem usque flagrabant, ad 
faniorem mentem reducit dicens : Si autem fitretis , 
quideft: mifericordiamvolo^ tf non facrificium ^ nunquam 
condemnajfetis innocentes. Porro locus apud unum de 
Origenis Tom. VIL T ^ dubde- 



l9d i£ 5t O R I ti E N E 

^iXe^ iUii S 3'v(net.Vy lyriyveiitrsv 3*^3 ^ oXoiuLvirddfia^ 
^tf . oTi St riif/fct vo/JioQ-f<nd Wt ^m^i^cnm l^i^d^iv i 
tletuAo^ ^M r6y OiriviQ vTTO^&iyfia/n tai a-Kitt Aflt- 
^^ivna-ircov lHrs^aLVim. dyeovi^tov roivw ra> iyrvyXa^ 
vovn TO/f TTi^i ^vo-im vofJfAi^ vuLn^td^ avra^ S^itiyfia^et^ 
i&cu MrcL n ro arvfJL^oXixov 3 tlH ixird ro dTrofpmor^-^ 
fiov KOLi fJLv<riMy l^ircL^ovn. rcLv^^cL Iv iTriro/JiVi yi/JLi^ &^ 
brfi/jL^cog^o ^nXo/JLivot^ oiyryna-aa^cu roy S-v&art Sva-ietf 

ilZCLIOaVVflQ' TLCLt dKO^BcOQ Td> lATIO^tfTf 1*71 KV^IQV^ » 

yaq %<tiv %v?^byoi>^ iXTria-ai tt^iv SiKaioyroiffa-oLi. re^ Si^ 
iMQrTT^ayHvri h Ttr^roidvrcog Wiv iX^jriaoLi^ xai rcL r^ 
Kv^iH dycLQet ^PoaSbxifiirai . iXf/fi^ -yfltg i^i 'Tr^oa-Sdxia 
. dycLS^iaVi iTrGt & itjnrv^ai TtcL^a 7ro?7ioi^y ei 6 xiaXoq 
Hai dyoQro^ iXHria-j^ t/, cS^ rs riXGtii djnXovro^ ra 
dyaB-a^ xm iv i^i iM^^^ou^r^» xai iia t^to h^v 
iXTi^ovro^ y dvrcmm ya^ i^iv rf iXirig y IriDn S% m 
^ai X^fi^OQ iKTriia^^ dei roig xaAoi^ xai dycLQoi^ dycL^ 
Q-cdvra dyaJd-a aurm awiX^^^^ ^^^ iiXofJ^^vmy ^f^ 
Kai in/^etQ oXtya xojra ro fiaXft/jLa rm y^oupm Tri^t m 
'Tr^o/SXM/JLaroQ hoLXafieo/jiiy . acL^t^itra J^ Tr^or^tTraa-iv 
iifjLaQ iXTTi^eiv ijrt xv^iov ra it^aXoyia. iXTria^cLrco ya^y 
Ipfia-iVy Io"gfltwA iyrt rov xv^iov xaiy oixo^ larqcLfiX iXTri^ 
9tv iirt rov xvpiov; fiofiQo^ avrm xai vTrtqaaTi^q ctu- 
tm i^i. rep ot rtXeiCd iv rea ivvtvfixo^et> 'il^aX/JLep /jLtra 
frm d>9iet>v tTrayytXtm Xtytrai roy iv roi^ /Jitrcup^tvoiQ 
dvrn iTrtarxtaa-Ci aoiy xai vTro rag irrt^aq avV^ eA- 
'^ieiQ. QTrXep xvxXtoa^et a-t w dXfiB-eia avra. o Si UaV' 
JXo% iv ejo x^tfJLo/rai o vofJiog xai ol 7r^o(^f\rai 3 /SaXofJLtvog 
'^aqa^a-at oTrotoi i^ty Xtyea St rw ayaTn/Wy (pvia-iv' n 
dyaTrfi Travra 7rt^tv&iy Travra iXTrtQ^y Travra v^ttO' 
fitv€i' rf dyaytfi «JgTOT« it TrsTrr&t . eihro fJifiS^tTrort ix^ 
TriTrrciVy rtXciH ifiv iqyovy dyaTTfig vTra^XoVy xai to 
Travra VTrofjLtvetv 3ia rviv dyaTrifiv V7rtqava> yivofjLtVH 
TravrogiTriTroviiy xatro iravra Trt^tvm y SnXov ^* oti 
ra ovra xat ra olXfiQfi' « ya^ iv roig Traat ra '^tvin 
d^i^/junrtfiv ^ rtiv dgyfiv uh ovrok* ya^ rnv dyaTrif^ 

mro^ 



SELECTA IN PSALMOS. ipi 

duodecim Prophetis in huncmodum pofitus eft: Quig 
mifericordiam wh^ tf nm facrificimmi feientiam Deiflnt^ 
quam holocaufta. Haec autem de racrificiis legem efe 
docet Paulus dicens : Qui exmflari & umha defer^ 
vimt ccskftinm. £i ergo, qui leges de facrificiis le- 
git^ enixe laborandum eft, ut eas utroque modo ex- 
plicet , & eas tum juxta figuralem , tum juxta recon* 
ditiorem & myilicum fenfum expendat Hsec com- 
pendio a nobis obfervata funt , explanantibus illudr 
Sacrificate facrificium jnftitia^ & confequenter iftud : 
Sferate in Domino. Neque enim confentaneum eft, 
ut quis fperet, antequam jufte agat: ei autem, qui 
jufte agit, licet confidenterfpcrare, &Domini bo*- 
na exfpeftare^ Spes enim eft bonorum exipeftatio. 
Quoniam vero a multis qussri folet, num vir probu9. 
aliquid fperet,. cum vir perfeftus virtutis praemia jam 
receperit , nec uUa re indigeat 3 ac propterea nihil 
fperet, eorumenim, qu» defunt, eftlpes, cumque 
alterius fit bene fperare, nam probis fempet bona 
alia ex aliis continua ferie fuccedunt, age nos quo* 
que,'juxta ibripiturarum fententiam de hac quseftione 
pauca perftringamus. Clariflime fane , ut fperemus 
in Domino , faera nos eloquia adhortantur. Sferet 
enim , inquiunt , Ifrael in Dmino : £t , Domus 
Ifrael fferavit in DominOy adjutor eomm tf froteBor eo* 
rum eft. In lionagefimo autem Pfalmo una cum aliis 
promiflionibus perfefto viro dicitur illud : Scapulit 
fuis obumbrabit tibiy tJ fub fennis ejus fferabis: Scut0 
eircumdabit te veritas ejus. Paulus autem , in quo 
pendet Ipx & Prophetse, volens oftendere, qualis fit 
(charitatem dico,) ait: Charitas omniacredity omnia 
fperat , omnia fuftinet. Charitas nunquam excidit. Quod 
fi nunquam excidere perfefti vh*i eft opus, qiiod a 
charitate proficifcitur, illius etiam, qui re qualibet 
laboriofa fuperior eft , erit omnia propter charita 
tem fuftinere, & omiUa credere, Dimiram quas funt^ 

T % & 



^9« EX ORIOENE 

W^' ^Aor oTi xtfi Tit TravTflt iPiTn^eiV-y zai fjm^y 
iwafmm dyto^ d^ozHS^at dTTorysvcoa-KHv > QSivoQ «A<* 
A8 if Tii TiAfifl^ flt^ef^if xcxoo^uiffeevi^ l^ov £ttr uyto^q 
AfyoiTo* 6»c fi xaToxfg/EMTi^ovTf^ To TTavra ihyri^ 
tjHv^ /38Ao)U€dtt ^tnynoroL&at^ lyHfMv ort Kf^^orfofjui/i^ 
aau /Sa^tXHav ti^onv xat wi^axhnSyivai ^ xat vioi 
9ty xP^Qfivaty xat Qiov oy^/iS-aty %at Xo^^faS-yKrt^ai 
r^ Tretv^ XM ^i^a. iimtoa-vvti^ xat th T€Afi8 iXiH 
fjifra^^^iAati xat aTra^aTM^ iv Traartv ia-i&at oIq 
hrvfyyei?\mo d^^in^ dtoc> xat aonvi^ 6 xvf^to^ 
nfuav Iff^nc Xl^t^o^. 6^aJ\./Jtoq ya^ hx oih xat h^ hx 
flxHa-iy xat hrt xa^tav dv^^omH hx dvi/Bn d nrt^ 
fjut^pv 6 Siof rot^ ayaTTOifftv wirov. 

no>Ao/ X^art* rtf Sa^it nfuv ra dyad-a; x.r.i.] 
Oi fj(»iv chr?<JH^i^t thro^Jmi/ovrat ?ify ia-Qat ivravB^ay ort 
rm dTroxMfjmm h djrayyiKttt xn^va^a-ofjnvo^v ol 'ttoX* 
Aoi Af^t^o^iy^ oTi Tic rav^a nfjuv i^ti^eiy xat iv avrou; 
7f Vf o-flflfti TrotntTH 5 ^wAov oti ^rAifPc-^VTfc fj^iv dg ^f gi 
dXnd^o^» xai o^f^ltdtyTfc avrcov » Sta Jli Tifv da-d-iVHav 
rnv dvQpoyjrtvnv xa/ra ^Ma TOfy dfjLaoravofJLivcov h Tra^ 
vv rt avroiQ JfiivxoTf^ to o^l/icQut avra xat iv etvrotf 
^ncna^at. inqot h nrco Stnyna-ovrat ro ^AyofJHvov^ ort 
ra iv iTrayyiXtqL dvayvry^afjifma roi^ IxAf xtoi^ JodTf- 
anar^aty h ^avv rt i^t cra^o^ xat roavod^ a-vvnvat fjm 
iXt aro^Hi; yryavnfJUVhQ^ olov rti n yn nv xAnqovofJLna-Horiv 
01 Tr^cMq* xat rt ro xAif^Oiuno^ai axirnv vonnovy n rt 
To Sia mv xcLB-aqomra rn^ xa^^iag oyl/io-d-ai Qtov auh 
qojrov rvyXavovra ov ir^c io^^axt Tramoirv rivoq i% 
yrvofJLiVH xat TrorarTrotv avfJL^arvovro^ 01 rprt rn Tra^ov-^ 
ro^ TrivQwnq tVf gor ^flegtfxAifS>fO"ovTflti • ti^ ^i xat iro* 
ram n fiaartXota rcov HPavom/. '^oP^ot hv dxHovng ra 
dvaytyQafjLfjLiva dyaQa pu^^ofjmot a/vra r^ ^iavota Qio,^ 

a^aa-Qai 



SELECTA INPSALMO^. 293 

& ver a funt. Neque enim inter omnia cenfenda funt 
falfa, quippe quas n^ omnioo quidem funt. Nam 
qui charitate prsditus eft, perfeftus & (tabilis eft in 
falut^ri fide , qus elt de quaque re ad credendum 
necelTaria, manifeftum eit, omnia fperare^ nihilque 
eorum, quae fanftis refervari poIFunt^ defperare, 
nuilius alterius opus fane dici poiFei, quam ejus, qui 
'perfe£):a charitate prsditus eft : itaut fi minutim emi- 
cleare volumus , quid fit omnia fperare , difturi fi- 
mus, nihil aliudefle, quam regni coelorum haeredi- 
tatem adire, confolationem accipere^ filii Dei vo- 
cari, Deumvidere, jufl:itia) quam efurit&fitit, ex- 
fatiari, perfecta frui mifericordia, &, ut fimul omnia 
breviter abfolvam, in omnibus efle, quae verax 
Deus, & Salvator Dominus nofter Jefus Chriflxis 
promifit. Oculus enim non viiit^ ntc auris audivit ^ 
nec in cor hominis afcenderuntf qua prafaravit Deus iis^ 
qui diligunt illum. 

Multi dkunt: quis oftendet nobis bona?t!Tc.'] Simpli- 
ciores exifl:imabunt, hujus loci fenfumefle, multos, 
cum promifiTa anlnunciantur bona, dicere, quis hsc 
nobisoftendet, &nos in illis conflituet? eorumvi- 
delicet tanquam verorum admiratione percuHbs j & 
ea peroptantes^ fed propter humanam imbecillita- - 
tem, quae ex peccatorum multitudine oritur, fibinon 
fidentes , fore , ut ea videant , & in illis vivant. Alii 
vero, quod dicitur, fic exph*cabunt, non omnino poflTe 
nifi a fapientibus clare & aperte inteUigi^ quid fint illa 
bona , quas per repromifllonem fcriptum eft eleftis da« 
tumiri: vcrbigratia, qusmamfitterra, quam heredita- 
bunt mites , quid hereditatis nomine intelligendum fit, 
quid fit propter cordis puritatem videre Deum invifibi- 
lem, quem nemo vidit unquam : cujus rei caufa, quibus- 
ve faftis, qui nunc lugent, poftea fint eonfolationem ac- 
cepturi : quod item, & quale fit regnum coelorum. Multi 
ergo audientes^ qua^ infcripturis promifla fimt bona^ 

T 3 ^ 



4^ jEX OR1GEN5 

iMurny^ inwfxirmoK 9vyM^twm» frwn^mfA^ fjroK^ 

I AiftiUtTO» TJC9 ^i^^nfT^^i^ tTi Ti< &7r0Lm rtTm.yit^fOf, 

. oiOPirf^ ir T^ * TiC ^iroc M4 ^gOKi^ oiKOVOfioq,; juUy 

vm&u n o^ dyif ^i ^m W ifS^ ?^ry%ra4r0i tj( 

C^ ry rofM^rmvitk T^ cT., x^itfi^^ofli 4; to« ^Moi Ai- 
yya-i^ r^h^^jifM.rudrya^i 

noT^t '7«^ Toic flM^orToic ^^ario^c tu^X^^^ 
^Tf^ Ti«9 Tirei T« dyoB^y jmm Tirot ta MSdeet j xtu ti- 
Tti^ ^bfy a&^TgotfigfTct firtfi Af^vorT^ ra drymSrai tMra 
WXA* ^jo^fgfi TMV n^nm ayoAw dmrpf^^of/^fof ^ xxi^ 
xof h To TTOfifgor* fTfgoiy^f tr fJWOiqTr^ooi^moi^ xo&- 
, er^xAfiorTaiy ra dyaBa xm ra xatta^ xoi roQ. /m dqt^ 
rac» ^M ra^ xan avraq Tr^a^Hg /jlovo^ drfoJ^a At^ov- 
rm' ra^ h 9Ufaua4 xm t«k xa/ra xaxnav ht^iOQ xaxa 
r^irw i% oifrm rm fAPynifrm^ xtfi dffA Iv ^gooigfTi- 
Wii if oS^^^^ofUgfToii; Af7oyT6»y mai ra d^aJ^a^ xai ra 
xa9M' Auno^ ih-i^ rm iF^avornrm mqifhxofjttifoi d 
^oAAoi T«#y vTi^vJOfrm ^i^jOfAa$kfrt^y ok '^(^ ^«P' dya^ 
Qwrwfof Atyoify df ro' rii Jfi^^ lifjuf ra dyoQai ori 
fMf Hfh froom^iXfOK Wiv n ra>v dyadm ^va-u;^ 'Troi 
OTKniP dwoatXof^Oi rof m^i x^ia-w( ^oyovy dSi^a»- 
roiQ. ofMhaynaai df dyaSro» y<^ jpnta-iv ^vaty iq> ff 
dxHanrai ri^ ro* %uy% dya^ mM xm 7ri$-f > fTri oAi- 
ymxg TTiroCa iwi ^oA^tfiy a-t xara^ac»' okri^^Jd-t dt 
ntf PC^x^ W .»fj^fH ffn* dyoQov h ro drrro rn dyal^ 

•yflg»- 



SELECTA IN ^SALI^OS. 295 

& optantes ea intellige^tia & mente percipere di? 
cunt: Quis oftendet nob/s bona? Pauci enip funt, qui^ 
ut dixiipus^ poiCnt oftendere bopa ) adinflar Pauli, 
qui ea verbo reprsrentai^e poterat, ut alicubi dicit: 
Nos autem /ehjum Chnjii habemus^ ut /ciamas ^ fna a 
Deo donata funt nobis y qua & loquimur n^n in ioQis hut 
mamt fafientis Virbis^ fi^ in do^rina fpiritas-t fpiritua^ 
Ubus fpiritualia comparantes. Ssepe autem obfervavi- 
mus illud, quisj in Terum r^itate ufurpari^ ut cum 
dicitur : Quis fiddL O prudens difpenfator ? E^ t Q}*^f 
fipiens & inteOiget haci Et, Dominc-^ quis requiefcet 
in monte fan^o tuol ^c & ^ip <iticltu( : QuiJi opnd$t 
nobif bona ? 

E» tomo, in quartum Pfalmumf ad iUa verba : Multi di* 
cunt, qui^ oftendet Qpbis bona? 

Cum in magna controverfia & cojitentione ver- 
fetur^ quaenam bona, & quaenam ma^ilnt; A^non- 
nulli affirment, nec bona^' necmala, a^thitrariaeffe: 
utpote qui voluptatem bonum > malum v^rp id, quod 
mqleftum eft , pronuncient ; ^i verot in iia folis ^ 
qus libere fufcipiuntur , bona & mala includant ; ^ 
yirtutes quidem earumque a6tiones folas bona vor 
cent> vitia autem & vitiofas adiones mala: tertium 
autem fit genus eorum, qui hasc permifcent, d; fimui 
inter arbittaria & ^on arbitraria elTe hona & maladi- 
cunt, probabilitate indudi plerique fidelium difcendi 
cupicU , ad locum de bonis merito dixerint : Quif 
ofiendet nobis bona? Naturam igitur bonorum eam effe^ 
ut libere fufcipi aut omitti pof&nt , nemo , qui judir 
cii rationem admittat, audeat duhitare; bonum quip- 
pe ait efle , ubi aliquis audiet: E^ge ferve bo^e.0 fiie^ 
lis, fuper pauea fuifti fidelis , Juper multa te conAituam: 
ingredere in gaudium Domini tui. Et bonum jeft, quo4 
a viro bono ex corde, ut Servator «^C^ profertujj^^ 



19» «XOHIGENB 

iiot^iiai avrs TTMp^ t« «vycidat* mm diret^arrXaif ttoc 
jME£<^oe Itr^if d^iQn Tr^om^wrmof mi dya^ frir * m^ 
drykirn^ nfu d^m% tM ^o^» wbu fuutqddufMLi X^^ \ 
kiriiqrtxiudyaSmnm^ ^iTiC» Mi!TffOTifc> xcu iy^ 
xgflmM' ra n ifAvria wroi^ -ffitm* o2 Jk M^fttrft 

tr d^Tfocu^c^ ^fmfnor/ Ji^if J« ri ifaMjoa i dyakw h 
dir^pai^rrtat^ o^ <V^?^ «^iTtto-tfrTic T(»;t^ h^ofi^' 
dX^ iti y% ra dTro^rm fM^r/f^mro^ froiiwqoeu^ii^ ra 
, dw^ooi^a Pmy^uima» drft^df iknM tuola* wMOi 
•^ ddnoi rm dyoAmf ra fim '^oi 'mi^t ^Jo^fy ra h 
ir%^$ a^mfJtA^ n^ Jli kToc* o/tioiopc ^ M4 To^r Ka^fv * mm 
^n^ 4^X^ fm» d^rm^ xmi rat zar d^mif 'Tr^a^^^ 
izoiUM, moirmfiumiuuMU VM^f^c* m^i^ufM ^> 
i>yMnr j iuuiu^iM, xM xaAAoc" n focroiy xOd naX^taf^ 
XMoia^OQ* "fr^irdwroQ^, TrPsnrofiuuTrmaf^ So^aa 
nfifidh^ioif» fuymm^ neuiuayniia/f. eimaofraih^tt^ 
ric nat nara ra( yqa^a^ o /uoifiiic rqta ytv9i Hfatrm dya^ . 
^cff^ nat rqta rm wnum^ roj^ yoj^ d^wa^ xoi rat; xa^ 
ztac TT^HfitfOiHfai dyada nat xana fjma ra o/EioAo-' . 



ynfjt^a nat v^ nfJtm ir tfPtTif , %ai namay nat ratq nar 
a^aQir^afyfris X^^^^ /wtoic» nat ra ffufjut/nna^ 
fuu ra ixToc ^n ^^tr dTro^atfofJWfotQ dyaQa > if nana rvy* 
Xj^w nat mqijm aptTcvr nat nanm rt Jipi Af^^, Torr 
^inm 'jr^ayfjtarm iwt^itor?tm8uf nfiaq /ufr tfi^fi^-Oflci 
^tnmocrufnfy nai ip^<mi(nfy nat cro^^oavftif^ nat av^^tavj nat 
ra4 nar avrag ^^^* inx^jvm h ra ryrot^ vvafrtd^ . 
ito7r%^ ti XSfft^ ira^uyfjtarm o«c ra Tra^a rm Tri^ocuqu 
rtam dyoBa' crufJUirMt Si nat InroQ dyetJiay in rtK na/ra 
ro ptrof hAXfK^nro^ifiaxoQvr W^wi' irPm hrt t« Tra^ov^ 
rOf d^Mi vra^adcaicu rifct' h rm ir U^oio) y nat Atvtrt^ 
«4^ r nm AtvrcjpfOfj^qi nufjmm " ck ft^ i7rayyi?\.tct Trpoi 
Tfic ^n ^H fr c a; ralc frToA«c* nat ci^ if dmt?^ nat la/va- 
|W( vr^-rjniwa^ft^ tfJroc* oivoi ort invytta 

- . » , dyad-of 



' SELECTAINPSALMbS. ^ 297 

Smus hnmo ex bmo thefauro c&tdit fui proferti bona. An 
queut feme] dicani) omnis fru£hls arboris bonas, qui 
libere fufcipi poteft, bonum eft ; ut charitas, pax, 
gaudium, patientia, benignitas & bonitas, fides, 
manfuetudo, continentia; his verocontraria, mala. 
An vero etiam ex Chrifti do6lrina aliquid bonum fit, 
&rmalum in iis, quae liberanon funt» difceptandum 
eft ; & an bonum aliquid, aut malum fit in iis, quas 
non libera funt, ut poftea expenfis & examinatis il- 
lis, oftendemus. Nec vero, quaab iis afFeruntur, 
qui arbitrariis non arbitraria mifcent , bona & tnala 
fuerint: ilU enim exiftimanc, bonorum alia in ani- 
ma , alia in corpore , alia externa effe , quemadmo- 
dum & mala. In anima, effe virtutem & aftiones z 
virtute profeftas, vel vitium & a£Hones vitiofas. In 
corporefanitatem, robur, pulchritudinem; velcon- 
tra, morbum, malam corporis babitudinem, &de* 
formitatem. Externa denique ^ divitias , pauperta- 
tem^ gloriam, ignominiam, nobilitatem, ignobili- 
tatem. Triaitem bonorum genera, & totidem ma- 
lorum in fcripturis reperiri quidam exiftimant. Vir- 
tutes enim & vitia fatentes bona & mala effe, pras- 
ter ea, quse apud nos in confefTo funt, in virtute ac 
vitio, & in a6Honibu8, quas inde proficifcuntiu' , 
fcriptur» teflimoniis utentur, qu« res corporis, & 
extemas , bona vel mala effe declarant : & de virtu- 
tibus quidem ac vitiis quid verbis t)pus eft , cum 
dirciplina morum doceat , ampleftendam nobis jufti- 
tiam, prudentiam, temperantiam, fortitudinem, & 
ad earum normam exaftas rationes; vitanda effe his 
contraria? quare non opus eft exemplis ad ea, qu« 
ab arbitrariis proficifcuntur, bona. Corporis autem 
& externa bona ex hujus expofitione di6i:i multifa- 
riam demonfbabunt : fed imprsBfentiarum fufEcit, 
quapdam apponere ex iis , qua inExodo, Levitico^ 
& Dtuteronomio habentur : ut promiifiones iis faft^e, 

T s ^ 



298 EX O R I GEN E 

dyetSof Wi» TULi n voa-o^ koxov^ dyro ^h ^qSh ^u^h 
roA/ra TrgoAf-yecS-fltr iav ryi^fKrvi^ rct^ lyToActc jun xcl$ 
rcL vr^o^cvyfAa/TA fjuiy ttcltoj» voarov m iTrnycLyov tok 
AiyvTmoiq^ »* hfci^o^ iyn or%* iyea yctp d/M jcv^io^ q 
tu>fAAVO(; crt. kcu ^o d/7ro th Aet/regovck/ie/» h T^o^ rnq cU 

/JUL^rCLVOVTCtQ XvyOfJLiVOV lyTTOVOl/iQm dv XOKOV fJLiV yroL^i' 

^cLVGiv rcLg (rci)fjLCLriXtoL^ Trh^tryac, itai rac^ vo^thc,^ dya^ov 
ii ^Xovo/riy Kcu rm tiyiBiavy KaintvrH a^fj(,a/roQ.pfi^f 
^^iV iX^ ^6 Hroi^ w, M^iQ ' ia» fi^ dKH^rfin yroi&iv Travra 
ra pfifMra rn vofin rnrH ra y%y^afxfma iv rcp fii/BXica 
rnrcfiy (poficiS^ai ro ovofJLaro ivri/LLov y Kai ro Qavfjia^ov^ 
rnroy Kv^iov rov QioVy Kai Tra^a^c^cL&^ KU^ic^ roLq ttAw-. 
^cLq 1TH3 tdi rcL^ TrPorycu; rn cTn^fJLO^o^ (THy tt^^clh 
fMyct^oL^ KoLi QavfjLCL^^ y Kai vooth^ Trovnqcu; Kai TrAfi- 
^at;. KO^ l7rfg-Pfi|/» im ert Tratrt^ rnv TrXnyfiv KiyvTrrH 
rnv 'jTovfiqav , nv dmXa^n atVo Tr^ocmTroiv durm * km. 
7Lo>9^Qfi(rircu a^oi y xjai iraxrav fAaKau^avy Kai Tracrav 
7r?\nynv rif\v fJiti.yiyqafjif/^ivtiv iv r^ /Bi/SAit^ t« vo^m< T8t« 
iTra^eiKv^iOQrTrio-iy ioo^ dv ^o?^^v(rvf a-i* KCUTraXm^ 
roiQ ira^afiaiVHon roiq ivro?^ Myirai ro • hrr/rifjt^^oA 
Vfiiv TTfPfTov^ Kai iKriPoVy Kai a-^pauLiXi^ovraq rng o^p--, 
BcL?\^g vfjt^v i K(^i rtiv u/vX^v vfJLcov iKrmHO-av' tt^o^ rn^ 
roi^ KOi iv rq> Aivn^ovofJLiO) rotg dp^afjt^vot^ tw^ Qioai-^ 
0&ia^d7riiX&i 6 A070C o'?ri«9-oTovov dviarov. ra Si Ijcto? 
dya^a ot /BHAofJLivoi Kara rov d-uov i7rayy07^i&'ai Ao- 
70^3 roi(;fJUiv dirorH hiviriKHyrHroi(; XJ^movrai* iav iv 
roiQ Trqo^ayfjLoLo-i fin 'n'o^ivfiS'iy Kai rou; ivroXcL^ fMi <pu- ^ 
Aflto"o*«id*€, Kai Troifin avra^y So^a^oo rov virov vfuv iv Kai^ 
qo) avTHy Kai w yfi ^coa"^ ra yivvfif/xtra avrfi(;y Kai ra ?v^ 
Aflt rm TTiSicov oooa^&i rov kcl^ttqv avro^v . Kai KaraT^^^ji^ 
ra^ vfJLiV oaAowToc rovr{)vyfiroVyKai r^vyfiroQ Kara?\,n^ 
^irai rov avro^ov Kai (payiS-i rov d^rov vfJcoDV fi^ TrAno"-. 
fjiovfiv • Kai Kan^otKfia-in fjt^ra aa-tpaXeiou; iyri rfi^ yvi(; 
vfJLOiVy Kai ra l^fi^. iK h rn AivnpovojUiH rnrot^ X^fia^ov^ 
rai • Kai i<rai cdq dv Siafifin rov lo^Savfiv ei^ rfiv yfiv »jv 
fv£ioc Qiog h^c^anv.vfJiiVy Kai ^y^aa-a^i^i Troieiv ^o-o^ 

raq 



SELECTA IN PSALMOS. 299 

qui mandata fervant; atque ut minse & execrationGS 
in eosj qui transgrediuncur ipfa: verbi gratia, quod 
fanitas bonumilt, & morbus malum, in Exodo d^- 
nunciari oftendet : Si cufiaditris mandata mea & fror 
ceptameay mQtbum omnm^ quem immi/i j^gyptiis ^ non 
inducam in te: ego enim fum Dominus fanans te. Quod- 
que in Deuteronomio ad peceantes dicitur, videtur 
corporis plagas & morbos in malis reponere, in bo- 
nis vero fanitatem & robur corporis. Verba hsec 
funt: Si non obedieritisj utfuciatis omnia virba legis hu" 
jus fcYipta in libro hoc^ ut timeatis nomm hoc hmoran' 
dum tS admirabile^ Dominum Deum^ incredibilis /4- 
ciet Dominus plagas tuas^ & plagas feminis tui^ plor 
gas magnas & admirabilesy morbas malos tf plurimos^:: 
<& convertet in te omnem plagam jEg;i/pti malam^ quam 
devitafti a confpeBu ipforum^ & conglutinabitur tibi^ 
tJ omnem moBitiem^ (7 omnem plqgfim non fcriptam in 
libro ligis hujus^ adducet Dominus fuper te^ donec ex- 
fetminaverit te. £t rurfus perfringentibus mandata 
dicitur: Immittam vobis febrim (7 arquatum morbum^ 
iS tabefcenies oculos veftrosy i3 animam veftram liques^ 
centem. Prsterea in Deuteronomio pietatis & re- 
ligionis defertoribus rigorem cervicis InlaiiabileQ 
minatur. Bona vero externa qui volunt ex divi- 
nis literis polliceri, his utentur Levitid verbis: 
Si in mandatis mets ambuleiis^ tf pracepta mea firveT 
tis , tS impleatis ipfa ^ dabo vobis pluviam in tesstpora 
fuo^ &^ terra dabit germina fu^^ & ligna camporum 
dabunt fruElum Juum. ^Ei excipiei vobis iritura vinm 
demiam^ & vindemia excipiet fatimemy tX cmedetis 
panem veftrum in fatietatem^ & cum fecuriiaie habi" 
iabitis in terra veftra^ &c. £x Deuteronomio hsBC 
afferent: Et erit ubi Jordanem iranfieriiis m arram^ 
quam Dominus Deus dat vobisj & cavAitis^ ui mnim 
mandata ejusy qua ^go vobis hodie prafcribo > impteaiis: 
t! dabit te Dominus Deus tuus^ ejfi fuper omnesy tS 

WSCMItX 



300 EX O RI GENE 

^04 IvroXoi avTHy df iye» Im^fiofjuti croi oti/m^v" xm 
S^HT&t tn KAjm^ i dfo; (TH wrt^oLvco TTOLvrm, xcti ii^wiv iin 
ct Treta-eLi eu tvAciyicu twrcuy xai tv^fia-Hcn tn letv dxsoTf^ 
rnQ ^vfiQ XAJQiH rHQiHtm. tv^^Joyi/ifJLivoQ trv iv ttoA»» xa$ 
fvXoyfi/J^tvo^ arv h dy^c^^ tv^ioyfffJLivoL ret 1770^« tw^ xo/- 
h.tet4 an y xeu reL y%W9i/JUtrA rtiq yniQ a-Hy xett ret ^HXJoXtoL 
rm fioow aHy xett reL TrotfiVieL reav Tr^o^etre&v (th • i u- 
?^oy9ifjLiva4 ai dTroQtixai o-h^ xeu ret iyTta/retXeifJifUi^ 
reLo-Hy xxtt ret ^tiQ . cS^ yreLXiv ix roov ivetvrtoav rotQ dert^ 
^Ho-t Xr)/rreu ro* iyrixetret^a/roe; av iv 7roA«> xcLtfTrt^ 
xetret^cLrog av iv dyqa>' i^^txcLrcL^cLrot cti dTroQfixett avy 
xeLt ret iyxajreLXeififtebrcL o-h iTrtxxtrcL^ei/ra ra rixvct rn^ 
xoiXteu; aHy xat ra yvfvvifjutra rtiQ yn^ (Th iTrtxajra^ajra 
^a finxoXta rm fioc&v okj xett ra TrotfJivta roov T^ofia/rosv 
OTH * xat el?^a h h/at^a^t^fjma otaHo^tv oi /SHXofJtivot iv 
ccofJutrtxotQ xat rotQ ixro^ ^at dyetd^a xeu xaxet' i^a^ 
^povreu T« xxLt rosv ivayyiXicffv Xtyovr^ rov a-ccm^a lAif- 
AvfloTflt, xeLt ciQ xiLxa cLpriqmtvar diro rm dvB-^omoiv rm 
rv^Xarvira n/iv crooftartxjKiVy xat rfiv xxa^ortira^ xou rfiv 
vreLqtatv ro)Vfii}^v^xett Treta^av votrovyxat Treta^av fJutXojxtav 
nB^i^aTrtvxtvat , dyaQa dvn roav ir^o^XsfKparodv xaxo)v 
Sc^^HfJitvoVy roy rt ho^artxov a-odfjuirixov xat ro dxns^txov, 
xxttrviv d?7\,Yiv vyetav xat pcoatv xat Sijao^TmaHat at (pa/r^ 
xovrtQy d ftfi xat infJt^Q oftoXaytia-ofjm xaxov ehat to ^at^ 
fjwvtav xat ro atXfivtaljiSrat • co^ TraXtv ix rn ivavrtn dya^ 
Gov ro rnreav d7ni?9iax6at. d?7ia xatoidTro^oXot p^flt-g/o-- 
/jtan-a iafjta/rc$Vy xat ivt^fjtajra Sovafjctc^v i?r/T«A«VT«^, 
xoLT avro ro ift^yetv dyaB-a iTrotnv rot^ dvQpo^TrotQy xai 
XATtonv avrHQ d^TrfiT^^a/rrov ' hafifiaovrat St 01 ravra Af- 
yovrt^ xat hrt rov fJitXXovra aieavay (paaicovrt(; roy xol- 
xov Civeu rov TrovoVy nrot ro t«c dfJLO^roDXH^ iv Trv^t aieavtea 
TifoLqeLhib^at* ^ it xaxov irovo(;y dvayxjfi rfiv liSovfiv 
dyoQov Hvat ' oro^if fjitv hv ix roov ei^fifjtvitav ra SwafjLtva 
iyrt '/rXeiov Sva^o&Trfiaai t«c ^X oi^^Q ft Xvaat ra Tr^oera^ 
yofJtAvay TTt^t rn rqta ytvfi ra>v dya^oav dvaty xat rqtet 
rmx/ijmv xara rov Xoyov rmy^eL(pm. ravrtiv rotvw rnv 

dTrarnv 



SELECTA IN PSALMOS. 501 

wnimt fnfffr te amnei henediEHones ha^ & invenent 
tej fi audieris vocem Domini Dei tii. BemdiSiiis tu 
in urbey & benediRus tu in agiro^ benediBi fcstus veo- 
tris tui & germina terra tua^ tf armenta boum tuo^ 
rum^ & greges pecudum tuarumv berhediiia afothecatua^ 
tf reliquia tua^ & caeteira. Ut ex contrario impiis 
dicitur: ExecrabUis tu in dvitate^ (J execrabitis tH 
in agro: execrata horrea tua^ & relijuia tua^ execra^ 
biles filii ventris tui y tf germina terra tua : execrata 
armenta boum tuorum^ (7 gs^g(ts fHudum tuarum: & 
alia iDDumera proferre pofTunt, qui in rebus cor« 
poris & externis bona & mala effe volunt, £van- 
gelium quoque attingent, & dicent^^Servatoreoi) 
cum venit, tanquam mala, hominibus abltulifle 
corporis caedtatem, furditatem, & membrorum re- 
folutionem, & morbum omnem, & omnem infir« 
mitatem ifanaviire, dedifleque bona pro raalis prio- 
ribus, & perfpicacitatem corporis, & auditum, &^ 
aliam fanitatem, & robur: & verecundabere, cum'' 
ex te quaerent, an non malum quoque efle arbi* 
tremur, a dannpne vexari & lunaticum efTe; ut 
contra ab iis liberari, bonum. Sed & Apofl^li, 
qui dona fanandi & opera virtutum perficiebaht^ 
in eoipfo bonis homines afficiebant, &malisipfo$ 
liberabant. Ad futurum denique fseculum trans- 
gredientur, qui hasc fentiunt, & dicent malum ef^ 
fe dolorem, five peccatores aeterno igni adjudi- 
cari. Si vero malum efl dolor, voluptatem bo- 
num effe neceffe efl. Ex hts manifefla funt ea^ 
quibus maxime commoveri pofBnt, qui arsumenta, 
illa , quas ex fcripturarum fententia tria efle bono-' 
rum & malorum genera oflendunt ^ diffolvtfe noo 
poffunt. Hoc igitur errore non folum, qui nu- 
dam & fimplicem fidem habent, circumv^nti funt^ 
fed & eorum nonnulli^ qui fapientiam in Chrifto 
profitentur} eas efTe opificis promiffiones, & prae- 

ter ' 



goa . E X O R I G E N E 

dTrarnv Q /jlovov ol 0f4fiXoy%ifJLV90i>q dxt^am rm TrtTri^iv^ 
itxyrm ihrarvivrcuy d?^ct xai rmt; rm hrtty^Vhofmtidv 
ad^ia.v rvtv xojrct J(j^i^oVy olofMVOi rn ^fjuni^yH roio^ h n^ 
vet4 $hcu iTTdyyiXfcL^ y TtoLt Trg^ a rcdv diro t»»c Af ^««^ ^- 
^fjitvc0V fH/iStv OTifjicbtvtSreLi Kctra rct^dTTjH^^a^' TrqoQ Tretv- 
fOQ roivvv rst; rct roiotvra ht ra>v y^a^cav v7roAaft/3a^ 
vovraQ hrwTro^Yirtov d rvTfi^-^xcLat rovvofiov o/ Trpo^rvrat 
dh dfjLct^rfifjianra H^xarnyo^efrar olov YiXia^ o axrvifjLo-^ 
vt^ctroiy 6>C i^wJl^ d^rov Ix^v Tra^ tavrcfi (^ay&tVy zat Sta 
^aro TrtfJLTr^ai Tr^oQywatxa iv la^^i^Qa rti^ USafvtcLQ* 
xatlMctrato^ o^ Trd^a nf iHvdfJurtSt fi^aXvra rtiv iXct^ 
0% Tict/tGLXvCiV y xat ctxtfJtrTToSiOV y xat XvXvidv tvrthviy oc 
76at dpfOd^crdJ^ irtXtvrnav xatlAadittq oTrofitvQeiQyvfjt^ 
ifoc xat dvvTroStro^ r^t&tv irt&t • xitt ItqtfJLtcL^ o ifjL^Xif\Q$i% 
tiq Xaxxov jdo^]So^tf> xat cUi fJLvxrwt&eic^y dfrt xat ipnfjLtav 
Oixiffirat tv^d^ar xat o lo^afvtg o tv ratt; i^vifjnaiQ ^tarqt-^ 
0COV y \xat '^Xifiv dx^tSoh xast fjiiXtro^ dry^m fjLnStvoi; fjitra^ 
3KafJifiavcdv y St^fuert Trt^it^coarfJLtvo^ rtiv oa^viVy xat dyrcf 
^^iX^v xafJHfiXn nfJL^ttafJLtyui; ' ofJLoXoyvicrwi ya^ ovrHt; 
rtrfi^mtvatrov vofjiov. Ttai dTrdirfiaofJLtv « d voi^ariv dya^ 
6a To/c rtryf^yixoart rarot^ vTrti^xrar Qx iXovm; St Sci- 
j^aiy Trt^ixhGi&movrat ^ ro y irot t^tvSa^ dvat rag 
iTrayyiXtai ra^ Xtyofjmct^ StSoS-at roi^ BtoatlStatv y n 
d?ifi3'&iQ rvyXct^vwa^ dvaytj^yfit; SaS-ar ci S* iyr dXXfi^ 
yo^iav dvayxaS-tvrtq i^coaiv > d^-trfiSficrtrat avrcov li 
wroPifi^^tQ VTrt^ T» Tov vofJiov fltV«A«y voaov acafjLariXfiv^ 
TUti ra ixro^ vofJLt^ofitva xttxa rott; mtfifixocnv * i iyray-^ 
ytyOii&at vytatvovra ^at ra croofiaray xat Trt^taoriav 
iatS-at roic; rco Qtcx) xarfiTLoXi^Qfixoa-i • Trco^ Si sx in?ii6tof 
hrt rot^ xaxoi^ fJLtya ^^ovav xat avX^v rn^ ovrat; iv av^ 
roi^i ii ya^ xaxat al QXn^t^y ^fian St 6 dTrog-oKot; xav* 
Xd^cLtlv xaxdt^* t«to St in^.td-tovy xaro drrog-oXo^ kx 
wA/fl/oc* iix dML xaxa ra rotcLSi yvfJLvacrfJUtra rs dyiH" 
ert^iv 7rdvriV\tfiofJLtvoi;y h ^tvoXA>^^rar aTroqnfxtvo^y 
ux Vyxa/raXH7rvrar Tr^qa^ofJLtvo^y « S-avararar vo- 
, fc/^fCf voc «KW TTTO^t^ 1 TToMirC TrhnnijH ' xat wro^ 



SELECTA INPSALMOS. 303 

ter fonum di6lionuin nihil minis illis fignifican opi- 
nantes, Ab iis igitur omnibus., qui ifta e fcripturis 
confici exiftimant , qusercndum eft , legemne ferva* 
verint Prophetae , quorum peccata non reprehendun- 
tur : ut Llias pauperrimus, qui ne panem quidem, 
quem ederet , habebat ; ideoque mifTus ad mulierem 
in Sarephtha Sidonis: & Elifkus, qui apud Sunatni- 
tidem angufliflimum accepit domicilium , & fcaihnuin, 
& vilem lychnulum, qui & aegritudine obiit: & 
Efaias , qui nudus & excalceatu& triennium ambula- 
vit: & Hieremias, qui & in foveam coeni cdnjeftus 
cft , & femper ludibrio habitus , ut etiam folitudi- 
nem optaret: & Joannes, qui in folitudinibus habi^ 
tabat, & praeter locuftas & mel agrefte cibi nihil fu- 
mebat, pelle fuccinftus lumbos , & villis cameli ami- 
ftus. Hos enim legem fervaffe fatebuntur. Qu»- 
remus efgo, an quae bona exiftimant, iis adfuerint, 
qui legem fervaverunt : quod cum demonftrare nori 
poffint, eo redigentur, ut dicant falfas effe promifl 
fiones, qu8B piis & religiofis fieri dicuntur; vel fi ve- 
rae fint , altiori fenfu interpretandas effe : fi ad re^ 
conditum fenfum coafti venerint, deftruetur eorum 
opinio, quod morbum corporis, & quae extemapu- 
tanturmala, impiis lexminitetur, vel fanitatem cor- 
poris polliceatur, &opesiis, qui Deo adhaeferint. 
Quomodo vero ftultum non fit, in malis gloriari 6c 
laetari , qui iis tenentur ? Si enim malae funt angu- 
ftiae , & ait Apoftolus fe in malis gloriari , id vero 
fliiltum eft , nec ftultus eft Apoftolus : certe mala* 
non funt illa, quibus vir fanftus cxercetur, qui pe- 
nitus affliftus non coarftatur; inops non derelinqui- 
tur; tentatus in mortem non iiifertur; & cum men- 
dicus cenfeatur, multos ditat; cnm nihil pofGdere 
credatur, omniapoffidet: fidelis enim eft totus mun,- 
dus divitiarum; infidelis ne obolus quidem. Prae-' 
terea ex eorum opinione^ qui tiria bonorum genertf 

& 



304 , E X O R I G E N E 

?^eLfjL/3avoiu%voQ fjmi^v XMvmS-m^ ^wra mnX^' T8 70^ 
TTi^H oAoig Koa-f/uiQ rm Pifw^TW t« h fltV/r»> ^h 
ofioXo^. Wi ii hrtrai roi^ vTroAeLjuL/SafHa^i txtrct n/\v 7gflt- 
(pyiv TgM&^vivif rm djctS^m eiveLiy HmXov^ori koh rav xa^ 
3u»v^ T8( diXMHi eUi iv 7ro?9\jOi% xaxoiq eheLi* d^j/iBfVHcniq rriQ 
Af78a>f;7rpo^i?T«ac* iFoyKai m ^Ki^^c,rm SiTtaicav. «« 
d^a Sf 7CM rm rca l(»0 trvfJi^fiviTU/rc^v vTTOfjmicrcLi r^i^ 0/0- 
mvHc; raJt nva xaxa hvcu * ciq X^^M^^^H^ yurra to 
fvryxciv ymaioretra ryQ in^i^avraQ dyei^vaq^ (pncny ' (hh 
h fJi^ d^J^q croi xtX^fi/JUL nxMveu^ iX tva dva^vnf^ SijcaiOQ; 
eiyaq h% elMx»^ dveL^aiv%rai lcojS hxaio^ n ix ra rcLSt 
rtvay xatrH roLSf avro) xaxa Xfyoifjnv vttol^X^^ > "^^ 
atna rn dvet^fivdi avrn rnv Sixaioawfw; hrofMva ^ dv 
raroiq ««, fjuii^ rov hafioXov rcp dyic^ xajcov rvyXcLVHV 
ra>S^Qv leo^ hafioXo^ Ttaxoi hx nv ' iTra to/c dyair^ai 
rov Q^ov TravrcL avvf^H ffc dya^ov ^fo^y roi^ xara 
wqoS^ionv *A»TO/c «V/v. «T/ h TT^OQ T8T0/C Tra^d ro Ivag- 
yiQ ehai cpafjtAv ro rov 3ixaiov Iv reuc; xa/ra ro pnrov sJAo* 
yicuq l(TfS-ai rcov Ivrai^yqeL^cLi^iyx&ifAtvo^v vofJLi^ofJCfvcov 
dycL^cov TToAAw ya^Wo^ian^rf^i t« dym ^fratofjnvn 
ivavriHrai rai^ roiCLvraiQ ixioXoLi^' ^' dvonrov t<ri ro 
VTro^afJL/Saveiv ^av&c^nv rov dyiov iat^ai yroAXcov iSyeov 
r^ajr^cLc; xaraTTO^JV dvoiyovra^ xai Tnqia-TrcofjLtvov Trt^i 
rcLg Jb(rttc> **^ AmJ/«^> xai yroiHvra Tr^ayfjiara d^rn^ 
yo^tvfma* ro d^yvoiov ycLO avrn hx i^ooxiv iyn rGxo)^ 
xai haqa rrr clQcpoi^ sx iJ^apti xai 6 Troioov ravra h aa^. 
MvBna-trcu ek rov oucova. xai xajra rov ht^xinA' oL 
yto^ iTri roxo) xai TrXtovcLa-fJiO) hx wlwxe to d^yv^iov ' to h 
xai Trv^trov vofjutm ha rotq dfjuL^na^ yivta^ai^xiirou^ 
Stvreov HQ fhrt^poP^v ig^i hoyfjut » Tro^axiQ roav alncov 
Twc roiOxrhvoaH 7r^ohfi?<6ov ivrcov ' n ^ag iia ro TrtPitXoVj 
n 3ia roiccSt vhvra^ n ha roicLah rqo<pa4 * xai €i dQ^JCk 
roiQ SixoLiOiq vyeia xai rrTsnroc^j i^^nv fjunhva ro)v da-t^ 
(Bcov Oyicuv&iVy fJLnh 7r?^9iv. vyaav h rnv roiav ^ xol* 
rcL^cuTiv m^ '^vX^f; ^nrnrtov > xeu ttAbtov tov xara 
rov Sa?iOfAMvra/jLfrgov rvyxwovTM^^rni^yX^Qy Ktyovra* 

^vrqpv 



SEJ-ECTA INPSALMOS. 305 

& totidem malorum in fcripturis reperiri pofle affir* 
jnanC) confequens efl, j^ftos in plurimis femper m^ 
lis elfe, cum vcra fit prophetia hsc, qax dicit: MaU 
ta angujita jnporum. Neque vero intempeftivum fue- 
ric ea , qus Job acciderunt, in eorum revocare me* 
xnoriam , qui ea mala efle pucant : ut poftquam ior« 
tiiTime perfunftus eft iis , quae circumftabant certa« 
minibus , de ipfo liber ait: An futas aliam (A caufam 
me teium ejje coU^tum^ nifi ut juftus ufpanres? Si enim 
jion aliter Job apparet juftus, quam quod hi & ille 
eum caius circum venerint , quomodo nunc vocave* 
rimus , que caufae fuerunt, cur juftitia ipfius eluce* 
cerec? Exhis eciam coUigere licet, neque diabolum 
viro fanfto malum eflTe. J(H) igitur diabolus malum non 
erat: Qufa diligentibus Deum ^mnia in kmm Deusaimini^ 
ftraii iis^ qui juxta propofitum vocati funt. Pra^terea dice- 
mus^nonfatis i^parere, juftumearumforebenedi£lio- 
num partidpem, quae in fcripturis pofitas bona exi- 
ftiQiantur: multas quippe de viro illo fanfto hiftorias, 
fi expendantur, iftam interpretationem refellunt. 
Quisenim^foeneratoremfanftum eflTe, fanusexiftimet, 
qui multis gentibus menfas in civicace aperiac, & in 
dando & accipiendo occupetur, & res vecicas fadac? 
JPecuniam ettim fuam nan dedii fienori , & munera fypet 
innocentes nan accepit: & qui facit hstc , nan commiveH' 
fur in atemum. £t in Ezechiele : SanBus fomori tt 
lucro pecuniam non accupavit. Sed & febrim propter 
peccata accidere, nemo nifi admodum rudis & igna- 
rus exiftimaverit, cum hujus morbi caufae faepe ma* 
xiifeftae fint: aut enim propter continentem aerem» 
vel propter tales aquas ;' vel propter calia alimenca: 
&9 fi juftis fanitas & divitiae praemia proponuncur^ 
neminem improbum fanum auc divicem efiTe oporce- 
bac. Sed fanicas re£ta animi confticucio quaerenda 
eft: divicias vero, qua^ Salomonis fenCencia precium 
animas viri func ; Pretium^ inquit, atiima viri dtvitim 
Origmii.Tom. VIL U i^t^«* 



Ibi ■ EX ORt gen£ 

Xe/r^oir dvSqoQ t^X^^ o tiiof; 'ptXtif^o^ * ^wmof. 5k mvioi 
naff nf dfaryfy^a/^tti * tt^ ;t^ i% hX v^i^cbTAi dyr^i^ - 

TA 7if o/u«re( dbtf Tirc xMictv Ttf i^ dTr^oa-pmiaaic ^vX''^ 

Vr%^i nh lUti T^O^Tf^ f4%/4^€U TH^ iV TOI^ TOII^TOi^ Tf/. 

7;tAyorrtfC3 Af^oiy^ ia^o TO<$^lr «oi^xtJ^aAifC i^rf Tgou//uoE» 
w-f /ua»2U»4/> ^^ ^AffTMi f Xf 7^^i^0rfit' ¥» f ri fAeLAayfjuL 
hriQHVdiy iJTi lAciiotr» i^i xciTa^ia-fe»^. rawctfA^vw du* 
Ttfgxn toic jteif Ttafv dfM^%&i;^ Tr^tk; to a^ro rwm «ou- 
Toic tifyaAiftf^iiiVoi^ T^t 7r%qjunrMra pnra rm 7g«fttv» 
hrilSa?9i$i¥ T»f ^^if r^o^ ?rH« ivf^fieec th «718 'tviu* 
/uoToc* «Ti Jli Jtti^ tB (tksi^Krai tK^ oiotmH^ raSt ^hcu 
T«f cfyobdtt 4^dt To^( «^ldi^ j^o^ifo^dfelfft» xtnraii ra zeu 
UA TOi$ «4u«l^o»A&)( b ^l^ifittKra ^oedmov * OTi '?rav ro 
iia n » lAiiT^Ur i^i ^ ^' i^i» - oiov roficaij xeti xmu 
rfgK^ Mi «/iTrAof^goi ilr' 07^^^ Tra^ahafJL^avofma^ 
iXanrrt^a ruyX^^^ '^i uy^ag ' xoeV ci^ iv Jar^iKOi^ J^ 
fioin^fAMriy raijrAkeyoirodyeLld-ay Xpf in.f<a^tl3€t9M 
OTi »x 19/ TiAixoD lOTgixif^ dya^a\ d?9ia Troinnxa. ti- 
Ai%oi^ ^ xd&Tc^ T»fv lOTPiiufV dyoQov ^ n rn (rcofjutro^ u- 
'7«ii-. »T«^ Toiwv Kai ei raarh ra^ ivroiKcL^ THgifTiov v^ 
'vrt^ T«¥fi*i^« '^rm wyaJ^m rvX^v ' Tot ^i oiS-Xa ra o-«- 
jttkTixtf iri b ^ Tct ixTOC^ ou dyd&ai 7r^a^4iQ icrovreu 
m ayi^ai toQ TiAixdi>. ei?9C n doa ci^ Troinnxai dyet^ 
Bc^ * %ai i^ai Sia^iqc^ TrAnroQ ov oiovrai r/rayyOsA'^ 
J^ai rnv yj^oL^v^ xcu n ry tro^fjutnro^ vyetay m^ oiKauo^ 
rt/vifc y xM avrng S% m(; ocnomroQ > xai m^ %v(r%/2eiet^ 
teu m^ Srto&i/ieiCLQ rm mPnKHrm dviqayctdiifMre^ 
«TTig Trd^ctJk^fLSrai y dvQqo)7rm i^i ro d^icofM rnQel^i* 
rn^ fjcn yrwamcfnmy d?^ ra vXixa avrnq Tr^tmfjuav^ 
rm . Travrm 705 i^iv droTronirarov rm dvS^arya^tf^ 
fjbo/rm Ai7«ir Sfo^pi^eiv ro 7rA«Twr, xai to vyicLtvHv ae^ 
fjia/tixo^ * ha ra fJtoxQnqa j^f Ttf t;Ta SbyfMra diLo?JkA(^ 
rivt^ Tr^ocrnxavroy Jtai fura mv dvoL^aanv iv reug 7rqe$^ 
raig hrayyiXiai^ i&mv nticL^ fM??i&iV ra roicL^t jiqayfjLcu- 
ray Kcu 7nv€iV* Titnc ai Mi r%Kvo7roieiv . ravra ik 

(^oLaav^ 



SELECTAIN PSALMOS. 307 

iplius. Paupertas vefO fugienda ^^ de qua fcFip* 
tum eft: Pamper ^utem wm fulritmin^s-: vulnera autem 
& vibices & inorbi accipiendi funt, qya^ propter vi- 
tium diifolutis mentibus eveniunt: unde & Prophe^ta 
eoS) quiin iis funt, reprehendit: Af^iibus^ inquit, 
usque ad caput^ ntqut vulnus^ neque vibex\ neque fis^a^ 
inflammata : nm eft miiicamentum eur impen^ur , nequa 
oUum^ neque alligatura. H8BG itaque vel iis ^ quiplane) 
non negligant, fuificiunt, unde colle&is fibi fcriptu* 
r^ diftis, quas repugnare videntur, a£i;ione fancU 
Spiritus dignam intelligentiam s^equi Ihideant. Pr»- 
terea ut iis os occludatur, qui bona efle» qu» lan>» ^ 
flisdanda funt, arbitrantur: mala, quasmalis, ha^^ 
videntur adjicienda: omne, quod eft propter aliquidy 
minus e(l eo, propter quod eft: quemadmodum fe- 
6tiones, uftiones, &emplaftra, quae propter fanita- 
tem fumuntur, minora funt fanitate. £t(i h£c, uc, 
inmedidnseauxiliis, bonadicantur, itaeftaccipien-i 
dum, ut non (int i)ona finis, five ultima medicinaely 
fed etiicienu. Bonum autem finis in medicina cor« 
poris ianitas eft. Sicigitur, fi mandatahasc fervan- 
da funt, ut bona h«c confequatnur.; praemia autem . 
bona corporis & externa funt, bons aftiones bonas \ 
non erunt, ut ultimas ac perficientes, fed ut efficien- 
tes bona: & divitia?, quas poUiceri fcripturam pu- . 
tant, & corporis fanitas, potiores. erunt juftitia, . & . 
ipfa fanftimonia , & pietate , &"religionis.tantis & 
tam praclaris facinoribus: quas qtiidem admittere ho* 
minumeft, qui virtutisdignitatemignorant, fedres 
craiTas & .humiles ipfi anteponunt. Omnium enim eft 
abfurdiflimum dic^re , praeclaris facinoribus praeftare 
divitias, & corporis fanitatem: cui nefariae doflrinas 
affixi nonnulli crediderunt, fore, utexcitatiscorpo- 
ribus, in vitam r^diices juxta primas illas promiffio- 
n^s, edamus hos & illos cibos^ & {^bamus, aliqui, 
ut liberos etiam qusBramus. Ha^c fi ad ethnicos per* 

U 2 N^\!ka- 



368 £X 0RIGE!^E 

fi%KT^a hrffMTti ix^^"^^^ d?^Kor^i€^ rw; ^/rta^C* 
i/iUHt ^ niti ro ^cu^o/d%fOf lijuuf dhro rm i^rra^^c^ rm 

Oir T^ AryMir hft^ofM^iMi^i tm h wTt^m^vroi^ eifai 
Ttt dyaQA tau rct xeuM. s fm ni^iQfifiUfif $i( ra dnr^otti^ 
^a roKf dyHtSroiif rnf uyotitfy xcu ro seetT^» xai rnv 
itryff Mof 9 aufci Tiff ^dhH^tm > xai rof TrAHTOv ' xdu xaira 
ro Svfarof iTrot^aJhifAtf ra ^rt^iTirosivra d^ Ifhriro/JLif 
hdKvtra&aiy. rifa roifvf Wi ra d^^oaiqrra dya^a 
uhi Ai»4rfor' htet d?ji^ ro'^ imi um xu^io^ oJxa^ofJincjf 
oinofi HifJLdmif huyjriaiTaf oi (UTtodofJtsvrt^ atjrof* zar 
iaf fMi iM/gioc ^A^i^^ ^oAiFa oig fiusmn ny^uyrfnfrff o ^- 
/io^o-otf^ oixoiofiH h 0iX0f% irtui i it^tx/mrm. xjai ^- 
hia&itH 'TtoSiiit^ 'TtMi TfAcio^. fion^aiof h ro i^of ru oU 
xojb/48rtoc j xi4 fJbHkdim if ^Atf»? m Tirgerroc» laf fjm 
xo^ oSwoiofJitioif% xai xv^iot ^Ae»^ " ix toc df «m rni 
^ofltigi^fl^ nfJtm dyoiQvfi n dmhafjifiafofjmn rn xju^ 

Sm iwafjuq Tfd; oIxoShfJOiQ t» oixofdfiHvroq^ m^i ovfoixo^- 
OfJts^a T^ fJiM it/fafjntfi^ xajy ayrof WTra^ria-ai to (^xo^ 
iofJiMjuLHfof * ra h mSra xai im m( tpv!KaorfrofJitvn( vro*^ 
XtoC roirTfOf. xai eiorTtt^ iajf HrtoifJii to ytod^ixov dya^ 

dtf» TO ^OfDTlXOf Td XJO^ptH^ fMXrOf HfOl ix 1T^i^%* 

rixs T» xara mv rtXfnv rn yto^yn > xai dTr^pat^H 
T» Tra^ft rng "ftqofOsOQ xara Ttry ta^ dit^m tux^aa^iavi 
xou ^ojMf avraqxHf t^Tn* Hr» to m Ao^nuf dyaQov 
fjuxrofti-if % hc Ti Tir^ w^otu^t^wt eLvrny xai rnQ ovfjt^ 
vr^tHOTH Q^oia^ ii/fafjma^ To ra MAAir^ r^r^oiAo^fv^ii* 
H fjuofof rtifVf iit ro xaXof fuu dyadof ytftS-aiy XJ^eta 
9tai m( rft^boi^t&te^ rni nfJttrf^of xeu m^ 3i^a^ o-vfj^ 
vrfoiaifi yfric Wff oJC ^T^ ff/E^ d^^t^oaii^troq^ «tMa xoi 
^ To ytfOfJtJtfOf xftAor xai dyaldvf iiafietvai iv rri d/^ 
T>i • fJttraTrtttHfjtmi xm rn TfAmidtrroc» « thrt^tTra,^ 
Q-an ht$ T6> xa?<oky xm mutov f^iT^tmpoi t»t« aSriof, 
liX^ h rnf hwtaf il^w dfo^m roi ro ^oAAci^ TrA^or 

ia^a^ 



SELECTA IN PSALMOS. 309 

venffrint, magnum ftoliditatis & ftidtitie probrum 
Chriilianifmo affigent , cum meliofa fentiant a fide 
alieni: nos vero, quod ex facrorum librorum accu- 
rata ledione perfpicere potuimu$, jam^apponemus. 
Dicebamus enim placere nobis, in arbitrariis & non 
arbitrariis bona & mala elTe. Verum inter non arbi- 
traria bona non enumerabamus valetudinem , fani- 
tatem, formam, gtoriam, divitias; & quantum eniti 
potuimus, dubitationem omnem breviter folvere co- 
nati fumus. Qusnam ergo bona fint , quse libere 
non fufcipiuntur, nunc dicendum eft> quoniam ve- 
rum eft id : Nifi Dominus .aiificavtfit donmm , frufira 
laborav^runt y qui adificant eam. &, Nifi Dminus cufto" 
dierit civitaiem^ fruftra vigilat ^ quicufiodit eam. i&di- 
ticat domum 9 quieumque proncit : cuftodit civita- 
tem, quicumqueperfeftus: vanum autem opus sdi- 
ficantis , & vana cuftodia fervantis , nifi Dominus 
sdificaveric, & Dominus cuftodierit. Extra libe- 
ram voluntatem noftxam fuerit bonum, vireus Do- 
mini^ quas aedificantis asdificationem adjuvat, & ei 
opiuilatur, unaque cum eo aedificat, qui sdificatio- 
nem per fe confummare non poteft: idem de cufto* 
dita civitate fentiendum eft. - £t quemadmodum fi 
dicerem, bonum agriculturx, quod fru6lum eificit, 
mixtum eife ex libertate, quae in arte eft agricolas, 
& non arbitrario , quod a providentia eft , propter 
aeris temperiem & imbris fufficientem copiam : fic 
bonum rationabilis creaturas mixtum eft ex voluntate 
ipfius , & confpirante divina virtute in eo, qui ho* 
neftiffima fufcipit. Non folum igitur ad id , ut ho- 
neftus & bonus fiat aliquis , opus eft voluntate no- 
ftra & divina ope confpirante , quas , quantum ad 
xios, arbitraria non eft ; fed ad id etiam, ut, qui 
honeftus & bonus evafit, in virtute perfevcret: quod 
nimirum in ruinam delapfurus fit etiam perfe6lus, fi 
in honcftate fuerit elatus^ .& fibihujus caufam ar- 

U j to^^^ 



Sro EX ORIGENE 



.TO/?<TOir J^ Tl flPITidir XM T« XO&Tflt TOT l€^«/^A dQfl/ULtVH 

dfmfjtH Tnonn^^mrfiiuvcLi Iv Ttfo^a/^ raiq oib/c tftAr»> 
f^c)^ f (;gsd»i MOfJuoL \v (tvrtifi y nynfMddL ruyX^^^y "^ ^^ 
rov xctra Tdr Ha^eLiav htTmrrcoxivai ry H^avi^ y efi>cr^ 
qov TTort y%vofmov 9 Tr^cai dvetrtX^ra , Oregor ot/vt€- 
r^ifjLfxtvov iyri mv yw • Q fjfovov yaq hn roii; vlou; rm 
dvb^^eoTrm iavnt; tiAmoc »i> T»r( c^Tro deov oro^pia^ dTrn^ 
(PfiQy fl^Aird^ To fic »'^1^ tffATov XoyiS-fivcLi' d^Xa xai 
hn rf\Q dyyOofUK ra^faH^y futi dqX^^y *^/ Traa-fi^ rfi^y 
ocrov 3^ ^fltgf5"if atin/y Svio^ ruyX^^^^^^* raX<t ynv 
ogcav 6 hqo^ d^TO^oho^ ^oAi; iAfl&TTov to i^ftir%qov Tr^oai- 
PtriKov Tn^ T» S%H Suvaftm^ irqo^ rfiv xrfia-iv rotv aya^ 
\my ^t To 'ffAo^^ T«.3tAorToc«Kflt/3 sh ra r^tXov- 
Toc 3 fltAAflii TtTfAfi^Toc S^f»* «;t «C X^^ '»'« «St^w j 
«flu Ti^ T^f^r-iir fAf8VTdc Qm > fltAA' oiq &tvo^ ovro^ rn 
deAffV y xourn r^X^^y ^fjyx^itrH ry f Af ^^ T8 dtci , iMti 
#/flft TfiTo rfiv i^prryqoL^fif ra xfleAn JfovTo^ fM^O^ov dvan^ 

9^VeU T^ lAfOI TH dftlj IvVfg Tdl dv^QOOTnVCd dtAf{V Xflt/ 

TPfpCW. TfliwTflt Jii 1-^/ ToAt; Trd^txpilSfixtvai ^ox^vrt^y 
i^firaarafiAV y jr^^fjwfoi dvayxttia avra eivaiy Trqot; ro' 
^oAAo/ MyHo:iy riQ ^h^h nfJUf ra dyaJ^a ; xjcvta ro Sv- 
forov yaq Xoyo^ roH Xrynn 'TroXKoic; ' t/c ^et^ei infjnv 
ra dyaSrcL; 7ra^%^cri xai Ijlpi^f nva ra dyaS-a. Jif- 
Aov Jf OT/ xai nva ra xaxa * iva ha rt dcrxMcrtcav xat tv^ 
Xcaiv xrv&cAfJij^a ra dyttShty xat dvar^f^oi^fjLtv ra xaxa 
d^ro rmv ^vX^ ifjuav . dAX iyrHTrt^ Ir/v Iv Tfl^ ^(jflt- 
&iv ort fjLw xwP4oAfXT«v, OTf h 7r« xai wjra X^^^^h 
H dwua^ov HTrort tv^narofJLtv mv rm dyaQav xaa xa^ 
fwv TT^ooTiyoqiav x&ifJtiVfiv Itt/ t«v a-a>fjLariXQ)v xai rcav 
Ixrof XnyofJWfOi^ Traqa roiq ^X ^^ SoyfJLara ix^atv. 
^09 4v rcA Io»$* $i ra dya6a iSt^a/u^tS^a ix ;t«goc xv^ 
(/8, ra xMtta ^X uwoia^ofJi/tvi xat iv rc» ItqtfJLi^* xart- 
pfi xafixt ira^a xi^m Itt/ wAflB^ It^waXfifjL. dvn 705 
T« ehretv y ^raroioh PC^w^* nvay xat ^^ta rvyyjt^ 
fovra ^^ctfjuiQra ma^a rvn 9r(ovo/a(( fi; iff&^c lcD-d-flfi-- 

Mray 



SELECTA IN PSALlirOS. 3« 

roget) nec debltam gloriam referat ca, qui multa 
plus ad acquirendam & retinendam contidit. Talem 
autem quandam capfam fuifle arbitramtir, cur, qui 
9b Ezechiele didcur ipculpatus ambulalTe in omnibus 
yiis fuis , donec inventa fuerit in eo iniquitaa ; is 
ipfe fecundum Efaia^^ ccelo exciderit, qui priusfue*' 
ratluciferman^ oriens, poileaco^tritus, & afflifhia 
in terram. ^on folum enim infilii^hominum, fi quis 
perfeftus fit, fi abfit e^, qua^ exDeo efl:, fapientia^ 
veriim efl;, eum nihili eC[^. fa^um ; fed ^ in Ange^ 
lorumordine, ac pi:{ncip9li , ^inptnpiprdine, qui, 
quaptqm Deus ipfi adefl:^ divinus eft Forte igitur 
facrofan^tus Appftolus, qui fciret, multo minus con- 
ferre ad compar^pda bpna vo^untatem noftranij 
quam diviQam yir^utepa, demu^i ait, finem non ejjt 
wlentis neque atrrentisy fed Dei miferentis : non quafi 
!Deus non volente?, 9Ut non currentes adjuvet; fed 
quafi nihil fit velle & currere prae Pei mifericordia: 
atque idcirco par elFe , Dei mifericordis , quam hu- 
manae voluntati aut purfui> bonum potius adfcribi» 
Atque hsc prolixius difputata funt, qu«p nec^fTsria 
eflTeputabamusadidilluflrandum: Muyidieunt^ quin 
eftendet nohis Lonai quoad enim fieri potuit, difputa- 
tio noftra multis quecrentibus , Quis oflendetncHs hmai 
quaenam bona fint , oftendit & demonftravit; imo 
etiam, qusnam fint mala: utlaboriofis exercitatio- 
nibus & precibus acquiramus bona, & a noftris men- 
tibus mala avertamus. Sed quoniam interdum pro- 
prie , interdum improprie loqui licet , non mjrabi- 
mur , fi bonorum & malorum nofnen corporeis , & 
iis, quse extcrna vocantur, ab iis, qui non re£te 
fentiunt , attributum reperiemus , velut in Job : Si 
bom fufcepimus e manu Domini^ mala nm fuftinebimus l 
& apud Hieremiam: Dejcenderunt mala a Dominefufer 
fortas Hierufalem. Pro eo enim, quod efl, fi quap- 
piam utilia dcjucunda fufcepimus, qud^ a providentia 

U 4 ad 



$1% EX RI GENE 

xtfxfltij;ti^^d/^; M4etmirH(pavAi9 xaroLTr^ovoiW 
TflcJti .Tirft Tfi li^H<rec?aiifjL thn^ th yraiS%v9w€U thq Ivoi- 
xmrTOC IV flwJTff 7f7fV9VTtfi> yty^aTrrou to' lutrtfifi iwt- 
aue ira^a wqm hn 'TrvXat; IfgwctAn^. Swa^ roivvv ra 
it^diyfjLa/ra avvmra^i /Jt^ y?^Xi^ matTr^i ra ovoiua^ 
Ta» fliAAA u4»raXa/AfiafM 'Trort xv^icaf rm Tr^ayjuut^ 
T«Mr ravra rrroivrai , xm Trort ha tkv ^tvoX(»^^av rm 
hofjui/rm ir xaraXpioroi* ciSto a-oorn^ raSt Tiva iourar- 
TOd Mi tio$^aa^o uy^av^ XflMo;pMC> X6(i c^eoo^ otvdgo- 
iroiti ir^onfiyHfMSfo^ fuv mv dvayorynv avroi^ l^mtfirtovy rn 
Aoyi* ra tw^ ^XJ^q TraJ^ Qt^TrtvoiV iiarnrm ro^v Wo^ 
^iX£0V hi?^/Jmy. ix <vror7ra$. it tTn roiq rotyroig xai xa- 
ra rm iTO^iaf dTrayytAXofuva vom ytyovtvai thrt^ xa^ 
TftTAtf^fOK re^ rort dvQqoyTrmv * iva oi fjm TretQofitvoi Ao- 
yoii ohroioixriXiOt^ xou Jk^aoTtoAixoic ^ Soaeiy/rnBtvrtcra^ 
rt^a^iot^ iovafA^qy avyxa/roLdwvrai reo h^aaxovTi. 

ij^nifJteiOildTi fA* ^fjtd^ ro ^eoQ ru 7r^otr(07rH (th Xvmt^ 
».T,f.]] Oti ^6^ f9-iv bto^i Iwavvw? (pmiv iv rri xa^o^ 
Aiatif f-^iy-oAir' 3^oc ^^ Wjy xat (rxona iv avrep Wiv 
iStfJua. xjAf irv^ it Xr^ouy ei^ 6 Uav?.o^ iv rif tt^oq 
E^oi^C ^ai* xai 7^ 3to; infJteov Trv^ xjaTavoLhifTnucfV 
Iri* Sovmvf^ AUTOV ^fu QtovvofjtHy xai tvayytP^H^ t^- 
TfTi Tov Tra/rtqa rn xv^tn infJteov Iho-h Pigir«^ xat ha t»- 
To 3tov nfJton* Hx d?0\jo n vowTfov «vai t8 (pa^roc rri iTii^ 
foiqt ha^qov rn yrvqo^ rn xaravaXi(rxovroQ t« TTflt^a to 
<paiC« oiavrtP xm hrt re^ oreofjuirix/d avvtrvXtv >f /u€v av- 
rx HfTia xaff 6 fitv ^mn^ei y ^^ l^-ij xajy St iTnx^a^ 
rei roffv roietvit vXooVj xotvg^ixfi xat xaravaXconxvi rvy^ 
Xa^wa ojurenvy mj^ tg-i xarava^aa-xov ' nre» rorya^nv 
xeu dtoc TO^v fJttv X^^^oiv d^avig-ixo^ i^iy xai rtt^ xee^ 
xta^ i^ava\BorixoQ y roiQ St f7riT)fJWoic xat xixa^-a^fjLt^ 
voi^ mr xaq^iotiv ^o^ rvyXavGi . ' ov Tgo^rov it tTn rn a-cd^ 
fjtotnxH ^eoroQ owrtrtvXtv ro avvt^yoiv avro roi^ t^y/ct/.. 
vavretQ iXHO-tv o^dtfAfi^c 'Tr^oq rt niv avrn Q-tav xat rrv 

roiv 



SELECTA IN PSALMOS. 315 

ad nos pervenerunt, quidni dura & mole&fL libenter 
feremus? dicitur : Si bmafHfcefinmf ex manu Dmim^ 
maU fum fmftinehfnus ? Et cum dici potuifTet , h«c 
liierufalem ad erudiendos ejus cives divina provi- 
dentia evenerunt> fcriptum eft: Drfcendentnt malan 
Dmim in portas Hierufdem. Oportebit ergo nos ^ 
rebus inte11e£tis , nominum non ita tenaces & par* 
cos tik^ fed videre, ubi proprie rebus imponantur, 
& ubi propter inopiam improprie. Si autem Serva* 
tor quxdam medicatus efc , & fanitatem dedit , & 
vifum & auditum hominibus, altior eorum fenfus in 
primis qusrendus eil , cum Verbum perturbationei 
animi curare his hiftoriis iignificetur. Neque abfur- 
dum ibi fuerit, etiam, qus hiftoria narrat, fa£U. 
intelligere ad eorum, qui tunc erant hominum admi- 
raiionem & ftuportnn , ut , qui fermonibus demon« 
ftrationis & doftrin» non crederent^ virtutes prodi- 
giorum reveriti doftori adhanrerent. 

Signatum eft fufet n$i iumm vultus tui DmmttJc^ 
Deum lumen eile , ait Joannes in Catholica epiftola: 
Deus lux eft^ & tmebra in eo nmfunt uBm. _,. Et quam- 
vis ignis quoque dicatur , quemadmodum Paulus ia 
epiftola ad Hebrseos ait: Etmim Deus mftir ipiis con* 
fumens eftj oftendens, ipfum effe Deum legis & evan- 
gelii, hoc eft, Patrem Domini noftri Jefu Chrifti^ 
& propterea Deum noftrum , nihil aliud quidquam 
efle) exiftimandum eft, quam lumen, quod quidem 
cogitatione fola differt ab igne eopfumente. Quem* 
admodum autem in re corporea ufu venit^ ut ea» 
dera fubftantia, quatenus illuminat , lumenfit, qua- 
tenus vero has vel illas materias comburendo abfu- 
xnit ac devorat, ignis confumens exiftat : (lc utique 
etiam Deus ea quidem^ qus prava funt, abolet, & 
jnalitiam abfumit ^ iis autem, qui apti funt, & cor- 
de puro, luroen eft. Quemadmodum vero fimul ac* 
cidit , ut corporea lux iis ^ qui fanos habent oculos^ 

U 5 xswsk 



314 E:X' o ri ge ne 

^tK9 m&nrw Tdy ttvTCf r0<y;ro¥ 6 Qv>i ivfctfUi rm 
^cufw hn Tpv Ixa^m vnvy tav luu/i^eLfjLoS-iv htoi; I^' dv 
^ebv^ avyw^Xvfjbfmo^ >f » IJtmh emo TroB-oov n x/ot^ 
AvTixov 'Triyrovd'^^ r^Q Ih^t; o^pii^xjot^y ahioc; ymreu^ 
fm Tf eLfhov vo^Srai kas im rtt, aAA^ vomoL (pQavav Tor 
pmrii^OfAwiv thr q^vth ffnv. h St(tifficf.<fov S^ «! t/vc^ iio- 
MTiXQi iv r%Xf^ « iiTi^nfJLGu^ T/cri rvyXci^vovriciy if 
p^tnanrot TTiPi KG^cLVQna-fv ifS*/X£^^ Tiva)v zctLXoyixm tt^o^ 
^XiifjLci/Toa^ ayvowi Q-iov^ 6 fjcoioiifJLtv yctq cLurc^ ro Sieu- 
fomixjov ^aXfJup iva/vwi^ovn TrcLvn fjixtX^jov i rco inXuAy 
wau fjt^nSiTTori rrfc^^ofJL^vcfi 'Tt^o^ to K^cflvoMcu rcu; th^ 
te ayr^ai^^ mTnb fjnvroiyt ^avH i ^^uclxm dxnc, im, 
ro "V^o^mrQV T8^vo^<S0VTpc aurcfiy xoi hX oiov re dfjLOi^ 
^iiv ifAiH To? TT^ (ftCiT^ rt/yXci^^Qyr^^ ^^^ vofiTiov Trav- 
irctfc f^f^X'^ &*^ '^^^f zcurafoHvrcL roil vofjwv th d-fiii 
^^xryn 3 ^fTMonfra tov vh^ \anjm ^rgo^ to awitvcu d^ov* 
img oifM^ ^Aw^ TO^ 'TT^o^ffTifV ivSah Xty^v ro, 
fuif^uftfa^if f^* nfx^ TQ ^c T» ^qoa-coTTH OTH itvPi%. avh 
V^ y9^9 ^Miy T» ^wo^ T8 fv T>i Tr^aa^^H an^ 
(pd^^v f^ if/E^3 fVTfTVTroKroM yf/e^/v^ x^i ptuTo to (pc^ 

^lf? ^gO^Pl{/fAIC OT* fy^X^^rCLiy fi)Vf TOV fy^oTct ogotv 

mfifjifim rn ^dro^ atanifiBi^fJi^vov 3-iH rpivixavQa vofiV 
T«To Tfvo^vov fv rfftiv, olfuti h Kai rp dTroppfirov t«- 
To ifu\jHa3rai iv nf i^c^i^ dri M^i^o^f ^c iTTi •^Afov ofei* 
A»VT05 T» flf^ jctfi o-vvovTOC cLyfTco h^o^P^^cLi w^oamrov^ 
^% AWf ivvcurQ/fLi THQ vm Io"^A drma(U «c T«v ^o* 
fav at)rH'9 xm hcL rnro fLCLXvfjfffj^ Xa/Sovra tqv 3*^- 
M^^oiVTot ofju}^ rcd A46), 'Trcf^aa h ^vx^ dvaxeif/^vn 
Buf^ y fLai ^ ro «AifflfC ^vth xcLi roi^ 7rpAAoi$ elQionqnrov 
«(rfAfl«^fl^s fMra,>^fiHaa rt twc flwoTWTpc» « X^^?»»'"' 
TOi^ ^oAAo/^ yivtreuy cig-i ^juriiv iyxixaXx^ftfjumv oixo^ 
POfjL$iV rHQ VTfoiii^iqH^ iicL^fyofjtsyfiv ra xctnrafO<f\Xa av^ 
Tpic. oTi hro ovQfJiCL^of^ov 9rgpo*a)7rov rn 5^«, ^«- 
Ti(|ov To ^^fzevov cLvrn X^^^^i rcu^ avy^K; if^f^vi- 
X0V3 flMTiov yvo^aw^ ymrcUy hdL m i^nxo^n hrn Tj/aA- 
/UH TTo^i^ctfrai Hr(»f Ixovroq' 3^^ ^'icTfignflr^i nfjut^y 

xai 



SELECTA IN PSALMOS. 315 

tiim fui ipfius , tum c«teronim, quse fub fenfiis ca- 

dunt , vifum praebeat : fic Deus vircute quadam ad 

fingulorum mentem perveniens, raodo fit nullatenus 

cooperta, neque ab afFedibus impedimentum aliquod 

patiatur, qtfominus acute cernat, efficit, ut & ipfe 

intelligatur, & ad alia quoque , quse fub intelligen- 

tiam cadunt , intelligenda perveniat is , cujus men* 

tem illuftraverit. Nihil mirum autem , fi nonnulH 

in artibus aut fcientiis quibusdam perfpicaces , vel ad 

percipiendas quasdam morales & dia1e£Hcas quseftio* 

nes acutiffimi ignorant Deum. Horum enim intelle- 

£tum fimilem efiTe dicimus oculo, qui quidlibet ma- 

gis intuetur quam folem , & nunquam ad radios ejus 

pcrcipiendos attolitun Quemadmodum enim folaris 

raJius ejus vultum attingit, qui ipfum re(picit, nec 

poflibile eft, folis eflTe expertem, qui ad ipfum ftat, 

ita cogitandum, Dei omnino SflTe participem , qui di- 

vini verbi legem meditatus fuerit , & mentem fuam 

ad Deum cognofcendum tradiderit. Quod, opinor, 

hoc loco fignificat Propheta, cum ait: Signatum e/1 

fuper nos lumen vultur tui Domine. Signum enim , in- 

quit, luminis, quod in vultu tuo refplendet , adnos 

pcrvcniens, nobisimpreflTumcft, &ipfummet lumen 

vultus tui fic expreflfum cft, ut, qui videre poteft fi- 

gnum divini luminis, quod fignatum eft, hoc ipfuni 

llatim intelligat in nobis faftum eflfe. Arbitror ve- 

ro , etiam hoc arcanum in Exodo declarari , cum 

Moyfis cum Deo familiariter colloquentis facies ita 

glorificata eft, ut non poflfbnt filiilftael intcndere 

in gloriam ejus, &idcirco aflTumpto velamine fervus 

]}ei fermonem ad populum babueriL Sic omnis ani- 

iria, quae tota Dco addifta cft, & ad veritatem ejtti 

plurimis ignotam acceflSt , divimtatisque ejus f^ 

eft particeps, multorum captum excedief i^» 

}amine aflumpto dirigat infefiores ^ ea , qig 

tum illorum funt) profereade. Det 



3i6 E X p R I G E N E 

TK yfwod if T>9 7»! T»f^ oicif on» tv iroo^if iQfiori ro oro^ 
Tifgiar a»> xoi ret f^nc* ^' fMrtX^m^ w» ry ^o^o^ 
xod St/fOfiifOi f^^ ^oif 3 ynifioieiQn i^* n/utQ ro ^ 

TH n^O^OTn (FH XUP/f 9 OITiOf Of rH fA»liif ^Advif ff 

rcfi xas^ T8 xoAtf&^cd-^ tkc TOit^r^ (pot^fitua^ ho- 
fjitfki^y iX^^ "^o ^o^ ^ KwcifOfffnKcwif* <HfJteu h rnro 
inXn&cu If tc/c \|/aA/xoic xoi ff T6» If^fxnfA* If /ttff rOi^ 
T^oL^fjLOiQ rnrof Tg07rof> l^acoc roii ^fisfiifOi^ o-f om 
fjtoiao-09 rn ^uy&tf dyro Tr^oo^orTTH r<&t, oTFOi^ df pv^ 
&m<ri$ oi dywnwroi o^* If Jli t^ If^xnrAi hm So^a 
d-fH l^anX dff0n dyro ro^ X^^^^f^ ^ ^^ ^tt* auroff^ 
^ ro oidigiof T8 oiaM^. xM IxtfAf at Tof dfi^a, rof If Jt- 
iOKora. 'to/f Troin^n» oc oixtf hn rn( oo-^uoc tfvni Tiif 
^aifnf. xeu ehn t^oq oujrofy jHAdt futmf IfgwoAif/Uj 
xoti Joc anfJtCiOf Itti Tdt fjLrton^it r^ dfi^pnf ronf xara^ 
^fo^ofrow Ktti KaroiUfo^fMfav hn Treurmf rm% dfo- 
fjueug reug yifo/AiVGUf If fJLitrqi OLurn^. im rnroiq ohnf 
diLHOfrot; fjut* Tro^tvt&^ OTncrco Aurs ei; mv ^oAif i xm 
TLOTTrtrty xcu fjun ^hSrt ro^q o^aXfjuoii vfjLo^f xeu fjcn 
lAf^io-nTf . TTgfo-^uTfgov xtfi Hcfrvio-xof XM Tro^Srtvof xai 
vnTrieL xeu ^vfUixetQ dTroxroiveLn ok If fltAwj/w > Itti 
it Travra^ t^ 8c \<^i ro (rnfJt^of > fjiM iyyifrnrt > xai 
dyro rc^v dymv fJUH d^a&%. Ti% ytto n hiofJLtvn diro 
T« 3-« « (mfJi&iCAori( Toic f vAflt/Sfo-if ; « Ti To anfJteiOf 
ro iiri roL fJLtrcdTra SiibfJtivof re^f m^ eL/aiQoietq tjfh 
?^jcarcdv xcu s^ffflt^fTflif l^i reu; TrcLqctlBaq^o^i rai^ 71- 
fofjLtvcuQ iv r^ XcLcp 3 n n xoivcovia rn^ S^nomro^ fic 
rnQ uyioiQ avrnf fOHvret^ ^avHo^ai 

'EicoxaQ tv^oorvfnv ^c rnpxaqhaf fjtH» x.T.f.3 2(/- 
f^f-i T» ^iXH fHQ oic ciq rof tt^o rnrn ^^nxafttf. if 
ycL^ r(» anfJi^HHffSrou irTrt rnq dymQ ro ^o^ rn tt^oo-o?- 
'Trn xvqiHy n eL?9iO i^ify n tv^qatvo^tvn xaqStai oTrt^ 
y^fjifiwfOfJLtv dyn rn vonriXHy (fi oiSorai n %v(pqoavfn 
^toa^Hvn Sttof xeti fJLtrtXfi^^ "^i QHornrog atirH. h 

ravrof 



SELECTA IN PSALMOS. 317 

de qua diAum eft, & qi» illuminat intelle6him, qui 
ejus radios recipere poteft, eflc cognitiom'd caufam, 
liquet ex his Pfalmi fexagefimi fexti verbis: Dews mi* 
firtatnr^ mfiri ^ & benidicat nobif , iOuminit vultnm fiinm 
fnpir nosy ut cognofiamMs in terra viam tuam^ in cmni^ 
bus imtibus falutare tuumy & qiiae fequuntur, Qiii hoc 
tnodo luminis funt participes, & re ipfa dicere p6(^ 
ilint: Signatum eft fitpernos lumen vultus tui Domine^ 
quo fit, ut nihil in tempore poenarum patiantur, qui 
iftiusmodi remediis indigent, habent lumen, cui 
communicarunt. Hoc autem arbitror in Pfalmis & 
apud Ezechielem flgnificari ; in Pfalmi^ quidem hoc 
modo: Dedifti metuentibus te fignificationem j utfugiant 
a facie arcus^ ut liberentur diledi tui: Apud Ezechie- 
lem vero : Ei glotia Dei Ifrael afeendit de cherubim^ qua 
eratfuper ipfa^ infubdio domus. Et vocavit virum in^ 
dutum podere^ qui habebatfufer lumbum fuum zorham. Et 
dixit ad euftf : tranfi mediam Jerufalem: (7 dafignumfu" 
fer frontes virorum gementium > & dotentium Juper cun^ 
Bis iniquitatibus ^ quafiunt in medio ipforum. Et iOis 
dixit audiente me: itepofteumincivitatem^ (Jfercutite: 
tS non parcite oculis veftris , tf non miferemini. Senem , 
tf adole/centem^ tS virgmem^ tS patvuhs^ & mulieres 
enterficite ad intemecionem : fuper omnes autem^ Jufer 
quos eftfignum^ ne appropinquetisj tJ afanBis meis in^ 
aipite. Qusnam eft enim lignificatio a Deo data piis ? 
vel quodnam fignum frondbus eorum impreflum eft, 
qui veritatem diligunt, &, propter populi transgrel^ 
iiones lugent, nifi communicatio divinitatis / quam 
recipiunt ii, qui fane illam intelUgunt? 

Dedifti Isttitiam m corde meo^ &€.] Hujus verficuli 
fenfus confentit cum iis , qus in pnecedenti diximus.^ 
Nam quid aliud eft lumen vultus Domini.fignatum 
fuper fanftos , quam cor Istitis plenum ? Quod ac* 
cipimus pro intelleftu, cui tribuitur Istitia, dum 
Deum contemplaturj^ & divinitat^is ejus particiepa 



li'^- .' 



31$ .^ EX/'0 RI G E NE 

q-a^na. iv /Myatq 6wqi(j^ xei^^ia iu^a/vtTfit/* Ir ^f roiq 
v?iiiOiQ 'fi^fjuuri Tf jMU TTouacrt xou jtu^icri (fct^^ €u- 
^^Ai9%reu3 T)rc xo^i^ ';rf«^«;tt//u/usvifc x«^/ '^^o^ ro l^iof 
dye^off ifJt^TroSi^o/JWfh^ . hreof fh ArynTcu U cLtjroig roi^ 
;J/aA/uoic' ojyp^ %v^eu¥&i xa^io^f dvB-^mrHy xeu d^ro^ 
iia^iCLv dvSr^omH T*ii'lj^3( '^ov dA3nQivov d^rov vovirtov 
T^o^ifcoKrdToy ovrcL rif iuvvoief, kcu ro yivvfi/jLCL rfi^ d?\jn^ 
^ivvi^ dfdmPiH /odwxor cit K^ig-ov. 

Ktto tju^H onrHi oifSy xeu iXeuH etvrm hr^^dvv-' 
^(peuvy X.T.I.} lEjvre^ifi^xt^y chroTuu^Hy dXi. kcu 
01 ifiQofjmxovra ii mc^ riQcixeuriv» co^ rtig oA>f^ M^ioi^ 
Hvcu rov VHV roinrov ' iv rct xeLi^a rotv S^i^ofJUivoDv avri^n^ 
fja/rm o*|t»> xai x(/ftK> xai rc^ oavr^icov iravrm t»- 
rmy hrP^uvS^iiKrecv. oi ivrfj^ xeuqt^ ro (nrofiirqtov Aa t^ 
jiavavrify d^zro xai^ arn r7r?iidvv9iiiarav 9 ha ro fu» 
xM^av $ig ^Ai^^wJuoy «JtpfAstf/ufvoi. ofMio^ h xai 'Tn^i. 
civH rn ii^aivovroi xM^av djfQ^onTrki iiaMxnov. 

£v f^rtf iTri to avro xoifjmQi/iarojUai'3 xai (mvc^o^* 
Wi av xvPii xcura fJLOV(tg iir ikiri^i xaredXiaag fJHy x. r. f . j 
EflMP fJLiV ix Trpoaor^ rn )Cii^H 6 li/aAfjLOQ dTrayyi^^^^ 
rcu xma rnv aiSofJCiVfiv avrcf fJtvyaMiorwra diro rn tto^ 
r^og d^Traj^fi/omov wav co^i fjuiSiva Svvaa-B-eu ra Trav^ 
To^ T8 fJiryiQiig avrn fjma)\a^eiVy dxo?^ C (py^^ri to> 
"xanra fjLovecQ xaroixia^ei^ fjm* nSiix ir^oacmH t8 tt^o^ 
^Hy OifjiM SfiP^Ha-B-cu ro ffTraviOV rn dyiaafJiH xcu 
fjut?ii^a iv yiVicuq dfJLa^ro^?j»v > o^roiov iv ro iv ran; ^'« 
fjt^qaiq HA/» Af7orTO^' xv^n rng Tr^o^mrag ax dTTix^ 
roiva^* ra Qvtna^qia (Th xanna^xai^av ^ xat iyco uTTf* 
?^(p97iv fJLOvog. TaX^' ^ w^i ?jafipavm ro /iqa/BHovy 
xai yrTTi^ T»( xebra rviv leujrH yiviav 'yivouivo^y iq^ rfiv 
Aff/v retvrviv rHi^a?.fJLH. ro hy i^F ihTnSiy iav fJLiv 
actrn^ Af7»i xa/ra rviv oixovofjuavy h S-avfjLcurov iXyn^ 
tfivra avrav rviv iSiaiv dTroxa^a^cunv Af7«v fTr' iXTnSli 
xartj^xicrQcu thro tk dfy> xara ro > So^aa-ov fn yran^ 



SELEGTA IN PSALMOS. 519 

efficitur. Differt autem laertitia cordis a Isedtit Car- 
nis. In xontemplatiooe enim idetatur cor , in ter* 
renis vero cibis & potibus , ac coltibiis Isetatur cato,| 
corde incrafTato , & ad proprium bonum impedito. 
Cum igitur in iisdem Ffalmis didtur : ymum Utificat 
corhominisy &'panif cor hominis confirmatj verimi pi^ 
nem, quo raens alitur, &frpaum vitis verse, ine- 
briantem ut fortiffimum , intelligerc oportet. 

A fruElu frumenii^ vini , (J olei fui multiflicati 
funt^trc.] In HebraeO) a tempor^ej habetur. Verum 
ieptuaginta hoc modo tranilulerunty ut totius feD« 
tentisfenfus hic Iit: in tempore^ quofrumenti, hor- 
dei» & leguminqm omnium meffis eft, multiplicati 
fiint. . Qui in tempore menfuram tritici accipiebant^ 
a tempore tritici multiplicati funt , eo quod oppor^ 
tunitas temporis eis ad multiplicationem conduce- 
ret. Hoc idem de vino cor hominis Istificante di« 
pendum eit 

In pace in idipfum dormiam & requiefcam : qumiam 
tH Dmine [mgHlariter in fpi conftituifli me^ &c.] Si ex 
perfonaChrifti Pfalmus dicitur, fecundum magnifi^ 
-centiam, quas illi a Patre incomparabilis tradita eft^ 
ita ut nemo poiHt omn^m ejus magnitudinem com- 
preheudere, confequenter ait: Singulariter conftituifii, 
mef yenim fi ex Prophets perfona, e^dftimo fignir 
ficari raritatem fan6titatis, & maxime in generatio^ 
nibus peccatorum, quemadmodum temporibus Eliae 
accidit , qui dicebat : Domine Prophetas tuos interfece^ 
runtf altaria tua deftruxerunt^ & ^o reliElus fum /olus\ 
Forte vero, qui bravium accipit, atque omnibusfuis 
coaeitaneis fuperior exiftit, hunc Pfalmi verficulun^ 
pronuntiabit. Illud autem , infpe^ fi falvator dicatfe», 
cundum aflumptam humanitatem,nihil mirum,eum fpe- 
rantem, fore,ut inpropriumftatumreftituatur, di* 
cere ^ fe a Deo in fpe conftitutum efiTe, juxta illud: 
(Harifica me^ p^Jt^t claritate^ quamhabui^ P^^^^m^ 
• - mundus 



S20 E X O R I G E N E 

f/Unoiy% xa/va fJMo^ hfyw^au fhro cronfi^ im rov xeu-^ 
{or oi^ Travr^ hntAfid^^nfio-af oi fuiJBmai aurn tuutcl^ 
/jTrofTi^ auro9. tra^ ity rtAf o Tgofimic Ai^^ Ti^, 
ro^ \ir IAttiJIii TTtfVToc dyrki ^sa nf iyaTrm itarra 
tKTr^orro^. • 



i^ A A M O Z i. 

Ta pHfJUbra fAs ho^ria^a^ xt/^it 3 cv^i^ Tifc w^aniynn 
fM. irqoaXK rij ^fn TVfC hfiavio^ fJUiy fiaa^iMvi 

fMilULiO dtO^ fJUiy X.T. 1,1 Xgll lifJLO^ hfO^f O^TrOiOf fX^ 

ytSrot; fofmi^ ^fm ix^^ ^> ^* ^ xaJK^frcdfM rrif tN^ 
fvrrf T8 6fv * xm roidvra pfifjic^a apfjcotofra cS^ ra wu 
^UAy xai ^o^vfif SifiiTU»^ SrahpHtraf xeu ^ynrif 'rr^oa-oXjf 
rHitcrTrorn. h^^ jf vTroafJM^naifiaa-iMvofMfO^y iqci 
ro) QfOD * fiaciMvQ fM* xai ch d^ h xoiA/ct» titL i^wi^ 
d^oc fjua^ rcd ^t(f. 

To TTge»! «a-ax80>i rfi% ^cmti fjuty x.r. %.] O ^o- 
^fjLtfoq.ra i^a rn axorn^^ xai ivSijarafJLiVo^ ra otKa 
T« fpano^^ ravra Xtyirca ra pfi/juira. 

To Tr^aii Tra^cL^a-OfJtai aroi xat iyro^^ofjuti^ 6t/ HXf 
flwc Q-iKtav dvofjuaf ^u «> hVs «Tago/xiia-w a-oi 7rov>fPH/o- 
^vo^i 8^6 SiafJuvHfTi 'Tra^afOfJiOi xar ifavn rc^ o^ah^ 
ucBiffrH^ x.r.%.] Afjutrra dvareiKaj rof iXioVy TrcLqa^ 
^fiarofJLai (TOi xeu if QtoPia icrofiai* rn fHM ^cu ar% 0f« 
Kofra dvofJLiaf Oeov^ fJfJfi^ Tra^oixjna-^ aoi Troffiqo^y sSt 
iiavuifWi 'n-a^afofJioi xartfafn taiv o^aXjutMV arn. ecQ 
ya^ nh Siafjiivci voaa» if o^aKfJUH^ rn iovafUfH de-* 
^Trtyoai avrof larqs , Hrofq si% iSiafjLifna^i Tra^afofJLOi 
hafnof roov o^^aXfj(m rn Qtn. 

'EfjuoTia-agyrafraQrHi i^yet^outfH^ TifV dfofjuaf. diro^ 
A«c ^afraq t«c KaKHvra^ ro ^j^vSot;^ x.t.i.] Thq fjtjif 
iv T*» TToXir^ia Trraiofra^ i^aJl^ofJUVHi; thv dfOfJuaf «Vo- 
fiWif. rurnq .i% fjuara 6 *9lOf; '»'«5 h omon%ffofrae, t»{ 



SELECTA INPSALMOS. 321 

mundus ejfet apud te. Poteft etiam^a Salvatore dici 
ifiud Jifigulariter ob tempus, quo oilines ejus difcipuli 
fcandalizati funt, & ipfum deferuerunt NecipinusT 
ijlud manifeitum eft, etiamfi aPropheta dicatur, m 
fpe j cuvSl omnis fandtus propter charitatcm omnia 
Iperet. 



P S A L M U S V. 

Verba mea auribus fercipe Dofnine y snteBige clamrem 
nteum. Intende voci oratiorus mea^ rexmeus & Deut 
meus, &C.2 Confiderandumnobis dl,,,qualemhabe- 
re necefTe fit fpiritalis vocis magnitudinem, quaDei/ 
intelligentiam provocemus : item hujusmodi verba , 
quae Domino conveniaJ^t, & voceni deprecationis in 
Domini attentione confidentem. Nemoautem, qui 
a peccato regitur , dicet Deo : Rex meus ; & quorum . 
Deus ventcr eft, haud dicent Deo: Deusmeus. 

Mane exaudies vocem meam^ &Ci] Qui abjecit ope- 
ra tenebrarum , & induit arma lucis , haec verba 
proferat. 

Mari^ adftabo tibi, & videbo : quoniam non Deus vo» 
lens iniquitatem tu es: neque habitabit juxta te matignus^ 
neque permanebunt injufii ante oculos tuosj &c.^ Simul 
cum oriente fole adftabo tibi, &iri contemplatione 
verfabor , quia non Deus volens iniquitatem tu es^ neque 
haUtabit juxta te mdignus^ neque permanebunt injufii ante 
ocuhstuos. Quemadmodum enim , qui aegrotat, non 
manet ante oculos medici, qui illum fanare poffit, 
fic neque permanebunt injufti ante oculos Dei. 

Odifii omnes , qui operantur iniquitatem : perdes 
omnes , qui loquuntur mendacium , tjc.'] Eos , qui in 
vitae inftitutione aberrant, operant^s iniquitatem no- 
minavit, Hos autem odit Deus. At eos , qui a ve- 
ritate defciverunt, & opinionum varietate a fide 
Origenis Tom. Vll. X ^^\i^ 



314 EXORIGENE 

^m ai&wTm' r^ €uuv0f «r^o^oy o Qv>i ivfct/ui r/t/ 
^cutwhri Tpv Ixa^m fnvy tav fjum^abfJt^iv^ iirot; l^' dv 
^avei avyw^XvfJbfjif^o^ >f » ijmh dwo TFU^m n ac^ 
^VT$xov TfTOvd^^ <mc i^^C o^pit^xja^y eilriot; ymrdi^ 
Tg Tf dturov voMd^i i^ l^/ Tfl( aAAtf vo»rTA (pQavav Tor 
l^iHfifjLwhv fhr ww }fHV. H B'(tvficf><rov ^ «/ t/vs^ ito- 
MT/xoi €v Tf;^ivfltic « bfi^fJLai^ T/cr/ Tiry;tfltvovTf<:, if 
p^mcurot vnpi KG^eLvc^a-fv iiS*/x^ T/va)V zctL^joytxm tt^o^ 
j^XtnfjLdtrpm ctyvouffi d^fov, 2 fJtJOiOHfJLtv yci^ cLthanf ro Sieu- 
fonriwv &^a>ifA(id tvftTfv/^oVTi iravri fJutX?iOV 19 t^ >f A/6i> 

KOI f/^nSvTTOTi hfCfii^OfZt^CjSt TTfiOq TO tmt^Cf^OmCU rOQ T8- 

te a(ry«$t «Ao^TTf^ /t^fVTQ/Tf ^afH i Sf^eDCM dxric, hn, 
iro ^^oo^4M-QV T8 ivo^iStfVTpc eKVT^3 xot/ ^X oiov Tf fltfeo/^ 

^ ffA/« TO? ^gOC (ftUT^ TVyXWOW^^ *^W VOWTfOV ^tfV- 

irctfc (Mf^X^ fi^ '^^ x<eTc^vocivTd^ TQ? vofcov rn ^m 
hxTfi r-hw<»na roff fW[ htwn ^go^ to awavabi d^ov* 
img :0i/4» Si^^^fr^ r^ 'Tr^o^tfTirv IvdctJ^ AryMV to» 

|(Jtf^Uftfa^9f f^* ^f^ TQ ^C T» ^qQCrCOTrii OTH KUPIH. tnh 

ptjHffv- ytfj^y^naiy rn ^wo? r» iv t>i Tr^orJ/tt o-«, 
(pfl^flr^v f^ if/Ei<ec» IvTfTpiraKra/ >?f^/v, xa/ ptyro to (pa; 

TlfC ^g0^p\^fA>C OT* l7l«Pj;<*^0PtT<t/ , fi)Vf TOV fy^OTCt OgCtV 

snifiem rn ^dro^ (rurfifUi^fJi4Vov S-tn rfivixxtvScL voeiv 

T«TO 7tV0;*IV0V fV rfft/V, Ol^/ ^f KCLI Tp dTTCfpmov T«- 
TO ifU^JHaSrCtl fV T>f f^o^y OT/ M^UO^f ^C I^T/ '^AfOV ofei- 

A»VToc Tgp flf^ jctfi oxfvovTOC eLf^rco ^f ^o^fltra/ fr^oamrov^ 

^% fm WVM^I T8C V/??»C IO"^A ptTfV/0-<fc| «C TJfV ^o* 

fetv tft^Ti^') Tiuai4 SicL raro KdKvfAffK^ Xct/2ovreL rov ^%^ 
MTrovra ofMhm rcd K4eo. 'jrwa h ^vx^i dvax$ifji&vt 
W^> xjai ^ ro «AifflfC ^wh xa^ rou; TrpAAo/c dAioDi^mcff 
«(rfAfl«o'«, fmrOfXfL^Haa rt t«c flfiOTWTpc» « X<^§»iTjf 
To/c ^oAAoic 7/vfT^> 2^ pUAriiv I^Mxo^v/^/^vifv oi)^ 
yp/UMV T8C (Vooff^fg^c iiCLXryofjmfiV ra xtfTotAAif Act at/- 

TPI^. OT/ Jk TO ^QfJLCL^OffWOV W^C^fTOV T« ^-f», ^«- 

T/(|ov To iOfCLfJWov cLvrn Xfi^^^^at rcL^ CLvycLQ Hyifjiovi' 
xovy oLiriov yvcficrw^ ytvfr^y ha t« l^vtxo^n h^a if/aA- 
M» 7tc$^i^ciTai nroff iXo^og' 6 ^of piicTfigiiflrow w/^» 

xai 



SELECTA IN PSALMOS. 315 

tiim fui ipfius , tum c*terorum, quse fub fenius ca- 

dunt , vifum praebeat : fic Deus virtute quadam ad 

fingulorum mentem perveniens, modo fit nullatenus 

cooperta, neque ab afFedibus impedimentum aliquod 

patiatur, qUominus acute cernat, efiicit, ut & ipfe 

intelligatur, & ad alia quoque , quas fub intelligen- 

tiam cadunt , intelligenda perveniat is , cujus men* 

tem illuftraverit. Nihil mirum autem , fi nonnuIH 

in artibus aut fcientiis quibusdam perfpicaces ^ vel ad 

percipiendas quasdam morales & diale£Hcas quseflio- 

nes acutiflTimi ignorant Deum. Horum enim intelle- 

£tum fimilem efiTe dicimus oculo, qui quidlibet ma- 

gis intuetur quam folem , & nunquam ad radios ejus 

pcrcipiendos attolitun Quemadmodum enim folaris 

raciius ejus vultum attingit, qui ipfiim re(picit, nec 

poflibile eft, folis eflTe expertem, qui ad ipfum ftat, 

ita cogitandum, Dei omnino SflTe participem , qui di- 

vini verbi legem meditatus fuerit , & mentem fuam 

ad Deum cognofcendum tradiderit. Quod, opinor, 

hoc loco fignificat Propheta, cum ait: Signatum efl 

fvper nos lumen vultns tui Domine. Signum enim , in- 

quit, luminis, quod in vultu tuo refplendet 3 adnos 

pcrveniens, nobisimpreflTumeft, &ipfummet lumen 

vultus tui fic expreflTum cft , ut, qui videre poteft fi- 

gnum divini luminis, quod fignatum eft, hoc ipfuni 

ilatim intelligat in nobis faftum eflfe. Arbitror ve- 

ro , etiam hoc arcanum in Exodo declarari , cum 

Moyfis cum Deo familiariter colloquentis facies ita 

glorificata eft, ut non poflTent filiilfrael intendere 

in gloriamejus, & idcirco aflTumpto velamine fervus 

]}ei fermonem ad populum habuerit. Sic omnis ani- 

ma, quae tota Dco additla eft, & ad veritatem ejus 

plurimis ignotam acceflit , divinitatisque ejus fafta 

eft particeps, multorum captum excedit, itaut ve- 

}amine aflumpto dirigat inferiores , ea , quse ad cap- 

tum illorum funt^ proferende^ Dei autem fadem^ 



3i6 E X p R I G E N E 

XM iHKofynTeti ifJLa4^ nrt^veu ro '7r^a'€inroif t^* n/ju^i 
TK y¥!»¥a4 if n/yifryi^ oibr cn^» h iraviif ^itrt to 0*0»* 
Tifgior o^> xoi ra i^irCr ci fJwr%Xow% wm n ^c^ro^ 
iuu Sufa/Mifot 1^^ ohr$if 3 WnfAaeiQn i 9* nfutQ ro ^ 
TH n^oo^o^y <ry xupti 3 airiof of rn fJLmiif TtmSroif h 
rcj) xoi^ T8 xoXa^i&aa tkc roiHreof (pa^fituuef Ao- 
fjitvki^y iX^o-^ ro ^o^ ^ xnootfo^fnxaatf* oifzoi ^ rnro 
in\H&au iv rct^ \|/aA/AOic ^tau iv T6» I^fxinA* ti^ /teif to/( 
i|/c&A/AOic T8Toy TgoTTov 3 U^acoc Toi( ^fisfJtifOi^ cri tnh 
fjLCio^a-ff^ tH ^uycif dTTo Tr^oo^orTTH rc&iy otfc^ df pv^ 
£tc^sf ci dya/T^nrot o^' If Jli rcf iHjtxmf^y xeu io^a 
S-iH loigourA dvifin djro ro)f X^^^^t^ n naa W auroff^ 
€k 'To aJd^tof T8 <H)^. xat hutMn rof d»i^a tov ifii^ 
ioxora 'tof '^oin^n^ ot oixtf tTT/ rn( ocr^uo^ o/dry Tnr 
^tafnf. xat chri t^oq atjrov, iafsSt fi%cmf ItgwoAif/Uj 
xat Joc OTifJLCtov iyrt ra fjwtoti^a t^ dvi^mf rotf xa/ta^ 
^iva^ovrow xat xaroiofo^fjutvcw inrt 'Tracreui rou^ dvo- 
fjuodg reuq ytvo/JLiVcuf if fjiAffCf aurn%. xou rurotq chnv 
dxaovro^ /jtH* 7ro^ivi&i OTrtao^ aum ok rvtf vroKtf^ xat 
xoTrnri^ xat fjun ^iiSn rotq i^pB^ctXjULotq vfjLOdv xat fjun 
iMmnn* Tr^io^fiun^ov xAt navtaxQv Jtat TrctqSrivov xat 
vnTrta xou ^vvatxoQ diroxrotvan ^ i^aXn^rv y iyrt 
ii Travra^ i(^ hq Ig-/ to (pifJt&iov > mh t77iv»Tf > xat 
dyro rc^v dyta>v fJUi d^a&i. rt^ yao n iiiofJLivn dirc 
T« 3-«« (rnfJL&tcAcrtQ rotq ivAajSio-if ; n rt ro trnfJt^ot 
ro iyrt ra fJLircma ithfMvov ro)v rnQ oL/aiQoiee^ ^- 
Myreav xeu ^ivctl^ovrotv tirt reuQ 'TreLqafietQ-ict ratQ yi^ 
fofmcuQ iv T^ Xcudy n n xotvcovta rn^ S^nonro^ ^ 
T8C liytoiq avrnv fottvra^ ^avno^ai 

Eicexag iu^oo-vfnv ci^ rnfxaqhavfJtH^ x.r.i.'] St/- 
vaici T» ^tXH VHQ olc «c Tor •^T^o T»TK d^nxafjt^v . iV 
yoLQ TAi anfJ(>HwSra4. irTrt rnq dyiHt; ro (po^c ra Tr^oao^- 
'TrH xv^tH^ rt d?9io i^tv^ n iv^qaivouivn xaqiia; oTf^ 
T^fjLJSeuofJiiv dvrt rn^ vonrixHy cfi itiorat n %v(p^oavfn 
^ui^Hvrt Stiof xatfJbinXflf^* "tnq Qaomrog aurn. ti 

raurotf 



SELECTA IN PSALMOS. 317 

de qua diftum eft, & qi» illuminat inteIle6hiiD) qui 
ejus radios recipere poteft, efTc cognitionis caufam, 
liquet ex hi$ Pfalmi fexagcfimi fexti verbis t Dtus mi'- 
Jireattir.mfiri ^ & ienedieaifiobiSf iOumintt vultum fHum 
fuftr fwsy ut cognofcamus in terra viam tuam^ in cimi- 
tus gentibus falutare tuum^ & qiiae fequuntur, Qiii hoc 
tnodo luminis funt participes, & re ipfa dicere p6f- 
ilmt: Signatum eft fupernos lumen vultus tui Domine^ 
quo fit, ut nihil in tempore poenarum patiantur, qui 
iftiusmodi remediis indigent, habent lumen, cui 
communicarunt. Hoc autem arbitror in Pfalmis & 
apud Ezechielem fignificari ; in Pfalmi^ quidem hoc 
modo: Dedifti metuentibus te figtiifcationem j ut fugiant 
a facie arcus^ ut liberentur diUBi tuii Apud Ezechie- 
lem vero : Ei ghria Dei Ifraelafcendit de cheruhim^ qua 
ifat fuper iffa^ infubdio domus. Et vocavit virum in^ 
dutum fodire^ qui haMatfufor lumbum fuum ztmam. Et 
dixit ad eum • tranfi mediam Jerufalem: (7 dafignumfu^ 
fer frontes virarum gementium » & dolentium Juper cun^ 
Bis iniquitatibus ^ quafunt in medio ifforum. Et iOis 
dixitaudiente me: itefofteumincivitatem^ tjfercutite: 
tf nm farcite ocuiis veftris , tf non miferemini. Senem , 
& adote/centem^ tS virgmem^ tS farvulos^ tJ mulieres 
interficite ad intemecionem : fufer omnes autem^ Jufer 
qitos iftfigfiumy ne afprofinquetis ^ tJ afanUis meis in^ 
dfite. Qusnam eft enim lignificatio a Deo data piis ? 
vel quodnam figniun frontibus eorum impreflum elL 
qui veritatem dih'gunt, &, propter populi transgre^ 
fiones lugent , nifi communicatio divinitatis / quam 
recipiunt ii, qui fane iliam intelUgunt? 

Dedifii latitiam in cordtmeo^ &c.] Hujus verficuli 
fenfus confentit cum iis, quac in pnecedenti diximus/ 
Nam quid aliud eft lumen vultus Dominifignatum 
fuper ianftos , quam cor Istitis plenum ? Quod ac» 
cipimus pro intelleftu, cui tribuitur Istitia, dum 
Deum contemplatury & divinitatis ejus particiepa 



31$ ,v^ EX,^0 RI G E NE 

t/A^i^ fi^/AMri Tt jMU TToueurt xou j^^Cfi o-a^^ tu- 
^o&iytT^j TifC xa^i^7rf^«;i^u/u/A6Vif^ xai yrqog ro i^i09 
dya^oiif l/Jt^TFoSi^OfJtsvfig . hrw hv AtTHTOi it auroit; roi^ 
T^a^^iQ' ojyp^ iv^OiVH xa^io^ dvd-^eayrkiy luti dqroQ 
xa^iav dfSr^omH Tftii^ at 'Tov d?^QifO¥ a^rov votirtov 
r^o^ifju^rarov ovra rif aimoiOL um to '^ivvfifJLa ry\^ oAif. 
i^ivn^ dfjirn-if^H f/sSvcntav akc x^aTirov. 

A^TTo aux^TTti o^iT^i oivti> XM tAflti» e&JTii^y t7rA)f3vy- 
.^(Tfltyj x.T.t.} £yT^t)8gai'je^> drproTuu^Hi dx^- xai 
ol IfiQpfitixavra ii nre» r%^eixaaiv^ ck "^^ oA>fc M^^j^ 
Hvoi rovvHV roinrov * ty r^ XM^ea rav ^n^i^ofju&fm cnrtq^ 
f/armv a-iru^ xai xQiQni;» ^uu rmv oavr^ia>v Travrm rn^ 
TAiys t^Aii0uyd^o"tfy. 01 tyTi^xoi^^TOinTOjtttT^ioy Aa ^. 
/iavovr%(i dzro xai^ Ciru hrMdwBmarav» Sia ro tu» 
xosigpy ^ ^Andvff^Juoy AKptAtt/t^tyoi. ofioio^ h xai Trtqi, 
WH rn tJ^ctiyoyToc xa^av difQ^onTTki iiaXtxr%ov. 

£y ^vYi Wiro avro Mifjm^wopuuy xai xmvi^ta* 
OTI (T\j xwi^ xa/ra fjuavpt^ hr iXinh xara>xi<rag fJHs x. r. t. j 
Eflty fJLtv %x TTPoaorpni rn Xi^^^ i^aXfjioq djfay^O^^ 
rai xanra rnv diSofjLmv avr(f fjLeyoLX^iornra dyro t« Tfo^ 
r^o^ d^Tra^fi/omov wav d^% fjunSiva Sifvaa-B-ai rn Trav^ 
rog rs fJiry%Qs^ avrn fju^aPia/BeiV » dxoP^n^^ c (p^cri ro^ 
"xara fjcova^ xa^a^xio^a^ fjL%* dhlx Tr^oaom-n rn Trqo^ 
^nTH> OifjLai inKHO-^ad ro (nraviov rn dyiaa-fJUH xm 
fjuaLki^a iv y^vtai^ dfjui^ro)?io^v y oyroiov m ro Iv ran; »f« 
f4^aiq UXtH At^oyTo^' xu^i% rn^ '^rqo^fira^ oh d^nx^ 
roivav * ra Quffia^^ia a^ xja/rta-xA-^av^ , xai iya> u7rt- 
Aif^dxy fjtovo^. raXa ^ xai Piafjipavoiv ro /B^a/B^ovy 
Wi yr?r%^ t»( xojra rm laurn yiviav ymuivoQy Iq^ rnv 
Atfiy TOUTiry rH^t^a^fJUt. ro &ty hr iXTnhy lav fjuiv 
(TOirn^ At7»i TLO/ra rtiv olxovofjuavy h ^ajufjLaaov lAyri^ 
tfivra aurov mv Ihojv dTroxajraj^ounv My^v Itt iXTnh 
xar<j^xicr6ai thro Tii dt¥> xara to> So^aaov fJLi Tran^ 



SELEGTA INPSALMOS. 519 

efficltur. Differt autem lastitia cordis a Isedtit ear-- 
nis. In jContemplacioQe enim idetatur cor , in ter* 
renis vero cibis & potibus , ac coltibus Isetatur cato, 
corde incrafTatQ , & ad proprium bonum impedito. 
Cumigitur in iisdem Ffalmis didtur: Vmum Utificat 
corhominisj ijfanis cor hominis confirmaty verum pi^ 
nem, quo raens alitur, &frjiaum vitis verae, ine- 
briantem ut fortiffimum , intelligerc oportet. 

A fruStu frumenti^ vini , (J olei fui multiflicati 
funtiiJ^c.] In Hebraeo, fl /^«if^rfe, habetur. Verum 
ieptuaginta lioc modo tranftulerunty ut totius feD- 
tentisfenfus hic fit: in tempore^ quofrumenti, hor- 
dei, & leguminum omnium meffis eft, multiplicati 
fijat. . Qui in tempore menfuram tritici accipiebant, 
a tempore tritici multiplicati funt , ep quod oppor^ 
tunitas temporis eis ad multiplicationem conduce- 
ret. Hoc idem de vino cor hominis Istificante di« 
pendum eft. 

In pace in idiffum dormiam & requiefcam : quoniam, 
tM Dmine fingHlaritep m fpi confiituifii me , (STc.] Si ex 
perfona^Chrifti Pfalmus dicitur, fecundum magnifii^ 
-centiam, quas illi a Patre incomparabilis tradita eft, 
ita ut neno poifit omn^m ejus magnitudinem com- 
prehendere, confequenter ait: Singulariter confUtuifH, 
mef venim fi ex Prophets perfona, a^ftimo fi^r 
ficari raritatem fan6titatis, & maxime in generatio^ 
nibus peccatorum, quemadmodum temporibus Elise 
accidit , qui dicebat : Domine Prophetas tuos interfece^ 
runtf altaria tua deftruxeruntj & ^p reliSius fumfoluu^ 
Forteverq, qui bravium accipit, atque omnibus fuis 
coaeitaneis fuperiqr exiftit , hunc Pfalmi verficuluni 
pronuntiabit. Illud autem , infpe^ fi falvator dicatfe», 
cundumaflumptam humanitatem,nihil mirum,eum fpe<- 
rantem, fore,utinproprium ftatumreftituatur, di- 
cere ^ fe a Deo in fpe conftitutum efiTe, juxta illud: 
Qlarifica moj paier^ claritate^ quamhabui^ P^^^^l^^ 
■• :^ mundus 



320 E X O R I G E N E 

fMnoiy% xtfTce fiopa^ ^^jtywQat utto cronfi^ itm rov xm^ 
^ov 09 Treuirvi iffxAf^ci^acrBfio-af oi fMSnrai eLVTH Tuuta^ 
Xmam^ avrof. tra/^ h> ru^ o Tgofimic Ai^^ Ti^, 
To, hr kKTrth^ TravroQ dym ita rw ayannn irarra 
iK;r^ono(. • 



^ A A M O Z l 

Ta pnfjui/ra fAH ho^riam xt/^it» auifu; Tif^ w^aiuyw; 
fM. ir^XK "^^ ^^^ '^i hviotcoffjuii /Sct^i^iiut 
fmxoio dto^ fAHy X.T. 1,1 Xgii ifAO^ ifvoc^y wroiOf fJt^ 
yed^ fonn/ig ^emi^ iX^^ ^> ^* ^ xakktrcdfM nnf otv^ 
9fa-ir T8 6fv * xoi roidt/ra pvifjtara apfjcotofra cS^ ra xv- 
^K» y xai ^o^vm JfifdTfe^ Buhpwav xcu rrn m^ 'Tr^oa-oXjfl 
rHStcrroTH. nhti jf throafJia^ria^fia/riMvofjiiVO^y i^ 
rq> Btep * o fiaciMvQ fjui* xat dv QtOQ H xoi?^^ ^ igBo-J^ 
dto^ fjuiy rep Btep. 

To -TTge»! eia-axaaif rvi^ ^omii fjuty x.r.%.] O thro^ 
BtfJitvoq ra i^a rn axorn^y xat ivSiJorafJiffo^ ra o^Adt 
T« tpano^y ravra Myiro) ra pmfjtara. 

To TT^m Tra^a^a-ofjuu aot xat iyro^^ofjuti^ on nXJi 
0eoc d^fAeov dvofjuetv av Hj nh 'Tra^oixma aot ^ovifPff/o« 
fMifo^i H^ Stafmtsat vra^CLvofMi Kctr ivavn ro»v o^Qetk^ 
iJuavoHy K.r.i.] AfJULrep dvaraKau rov jnXiov^ "^ctqa^ 
^fiaofjutt aoi xat iv 6to)^ct iaofJULt* rs fjui ^at a% df« 
Aoyrot dvofjuav Qiovy fjuih Tra^otxjiiiaei aot Trovtiqo^j iiSt 
itatjt/gvwt 'TCLqavofJUi xarivavn ro^v o^aPi/uo^v as. eiQ 
ya^ ih StafjifVH voacn» iv o^aXfm^ m hjvafJnvH df-* 
MTrwaat avrov tarqn ^ Hreci Hit iStafjLWHat Tra^avofju^ 
havnof reav o^d-oA^o^v rn Quf. 

'EfjuatiaaqTravretQrHQ i^a^oatvH^ mv dvofjuav. aTro^ 
A«c ^avra^ rnq hjaXHvra^ ro ^jivSoi;^ x.T.f.] Thq fji^ 
h r^ 7ro?arBia TrratovreLg i^a^ofjnvsq TifV dvofjuav eivo^ 
fjiacriv. rnrnq ii fjuaoi 6 <9ioc« rn^ Si chroina-ovra^ rnq 



SELECTA INPSALMOS. 3« 

mundus ejfet apud te. Potefl etiam a Salvatore dici 
ifiud JtNgitlariter ob tempus, quo omnes ejus difcipuli 
fcandalJzati funt, & ipfum deferuerunt Necipinusf 
iUud manifeftum eft, etiamii a Propheta dicatur, m 
fye , cuni omnis fandus propter charitatem omnia 
Iperet. 



P S A L M U S V. 

Verha mea auribuf fercipe Dofnine , inteUige clamrem 
meitm. Intende voci orationis mea^ rexmeus tJ Deus 
meusy tJc.'^ Confiderandura nobis eft,..qualemhabe- 
re necefle fit fpiritalis vocis magnitudinem., quaDei/ 
intelligentiam provocemus : item hujusmodi verba 3 
quse Domino conveniar^it , & vocem deprecationis in 
Domini attentione confidentem. Nemoautem, qui 
a peccato regitur , dicet Deo : Rjtx meus ; & quorum . 
Deus ventcr eft, haud dicent Deo: Deusmeus. 

Mane exaudies vocem meam^ &c.'] Qui abjecit ope- 
ra tenebrarum , & induit arma lucis , haec verba 
proferat. 

Mane adfiabo tibij & videbo: quoniam nm Deus vo» 
lens iniquitatem tu es: neque habitakit juxta te malignus^ 
neque permanebunt injufti ante ocuUs tuosj &c.] Simul 
cum oriente fole adftabo tibi, &iri contemplatione . 
verfabor , quia mn Deus volens iniquitatem tu es^ neque 
hahftabit juxta te malignusy neque permanebunt injufii ante 
ocuhs tuos. Quemadmodum enim, qui aegrotat, non 
manet ante oculos medici, qui illum fanare poflit, 
fic neque permanebunt injufti ante oculos Dei. 

Odifti omnes , qui operantur iniquitatem : perdes 
omnes , qui loquuntur mendacium , tHc'] Eos , qui in 
vitae inftitutione aberrant, operant^s iniquitatem no- 
minavit. Hos autem odit Deus. At eos , qui a ve- 
ritate defciverunt, & opinionum varietate a fide 
Origenis Tom. VII. X ^^\i^ 



* 



3ia EX ORI GE NE 

dXfiQ^Heti iTfgo^fl^ X^Xiifra^ ro '^ivSof ri?rff > 8$ 
dmoXei d 3^ . xali Twgfi Sia^^ctv rnliuuayiaa^ xols diro^ 

^TfgOV d^3 ^'* T' TO ^€V ^TOV STflftggAwAl/S-OTCt €V€}6AiV€ 

^^ovov , To ^f «c Tov /uiMovTa* cwroA^c '>^avTot^ t^c 
AfltA^VTO^ To \J/«v^oc> «T«c AaAjfo^fltVTflt? , aMa t«c Aflt- 
A8VTqtc TO ipfu^oc-^ ^f rHrnQ aVoMfO'/ wg/o^ , ^Trat^ 

^f fltvS-gOJTTO^ Ipff^^C^ ^OtVTflK flt7roMU(7/V ^-fO^ > /vtf 

To fiVflt/ dvd^^coyroi dTro^ifMVOi j ^/v^tfVTot/ ^-fd/ , tTTft 
^flt/ 3*« 0/ ^e^ovoTfCi >t*/ f/o/ v;J//r« ^fltvTfc^ ^f^ovao^/v 
flft^S-^flrro/. T«? fTfgo^o^^c «V dTfoK^ d .&€0^ Iv Tqt) /ufA- 

AOVTI tf/«VI. 

AvJ^fl& oufiMflfm Tuti doPuov jBS^tPivov^ai xu^/oc^ x.t.€.] 
Avffg cufjwri09 If ai/JLarm yiyivvytfjf^ivoq y li o ^o- 
v^xoc. . 

£7« h Iv T^ TrXn^Ci ra lA€«^ o'« dcriXiv^o/uiai fjf 
TOV o/xov O"»' TF^oaKvvmtd TT^oq voov dyiQv (m Iv ^o^ 
er8> X. T. «.3 Tfl^v 7rovng«fo/^fVfl!)v nai Tra^avo/uuav « Trar^ 
PoiKnvrm 0*0/ 3 «A hafjnvovrm vtto rt\v ^ioi^iav o-«, 
470) lA«a) TO) 0*6) eiciXivcrof/^cLi eig tov o/xov o"« . «Vo) ^fltg 
xflt/ ^'^Tg/v Svvwofjuu y ro Tr^m Tra^a^moiJLat croiy 
xai iTTo^&i fi%. Kai \7t&i Q)c dT^o)^ >f lAe^ rod <rQ 
Cia-tXivorof^cn fj^ tov o/xov o"» , crvv ivXa/SeiCL tto^ji 
ovofJLOLtj^ifjiivri <pofioi> « , ?rgoo-xvv)?o"fl!) o"o/ TfVivfian xai 

. dM^&icii Ix^m TTgo^ Tov flt^/ov 0-« vaov* vcto^ h Kcii olxog 
3-g«, >? dytcL xoti ha^iroQ xa/ra^cLa-i^ ^ wV o/ l^ovTf^ 
ufTflt Trappmiou; (paa-iv. X^^o^ S% fl^ v/o^ Itti tov 
o/)tov fltiJT«, 8 o/xo^ ioTfJLiv i/JL^q. fltAAflt xflt/ Trgoor^ 
v«(r/v eTfgoi^ TTi^oi^ ^gflt^ovTec ' vflto^ flty/o^ l^f** ^^ '^* 
axofxara vfJLm vcloq rn dyiH 7rv%vfuiro(; Wi>'> « IpC*^' 

' UTTO d-in, ircot; ya^ »x o/xoc xai vclo^ d^i^y 6 rn^c^ 
rov l^a^ A070V , TT^oQ ov 6 vtoQ xcu Trarm^ fju>Vfi9 
Tromvrai; Swarov xai rnv ixKXfia-ia^ixtiv yvcofxmv juti 
diScurKaXiav 3 cakov Kvqi^ (pavai xai vaov avra. J^Av- 
rai T8T0 hc rm yqa<pofJ(^ivm Ti/uod^o)* Iva eiSri^ ^cat; 
^H (n \v oiKa> Kv^iH dvas^^ip^ai^ wi^ l^/v IxxAn- 

aic^ 



SELECTA IN PSALMOS. 32J 

aliena fehtiunt, loquentes mendacium appellavit, 
(Juos perdet Deus. Obferva autem vefborum, odffii^ 
& perdgf y difcrimen :' primum quidiem an deterius (it^ 
perdes^ quam odifiii deinde cur iJlud in praBterito^ hoc 
in futuro pofuerit. Perdes ommsy qui loquuntur men* 
dacium^ non eos, qui loquuti funt, fed qui loquun- 
tur mendacium. Quod fi hos perdit Deus , &omnis 
bomo mendax eft, omnes perdit.Deus, uthomines 
eife definentes fiant dii , quandoquidem & , qui dii 
fa6iti funt & filil excelfi oinries, hi fuerunt homines. 
Cseterum in futuro faiiculo Deus perdet omnes, qui 
aliena a fide fentiunt. 

Virum fanguinum & dolofum ahminahitur Dominus ^ 
tfcJ] Vir fanguinum autis, qui ex fanguinibus natus 
eft, autis, qui homicida eft. 

£^0 autem in multitudine mijirkndia tu£ inlroibo in 
domum tuam: adoraho ad ten:flum fanBum tuum in ttmore 
tuof &€.] Cum malighi & iniqui non habitent juxta te, 
neque fub afpe£lum tuum permaneant, ego miferi- 
cordia tua introibo in domum tuam. Sic enim etiam 
dicere potero : Mane adfiabo tibi^ & videbts me Et 
quoniam non aliter^ quam tua mifericordia introiboin 
domum tuam, cum pietate multa, qua? dicitur timor 
tuus , adorabo te in fpiritu & veritate ingreflus iii 
templum fanftum tuum. Templum autem & domus 
Dei eft afFefHo fanfta & virtute praedita , quam qui 
h^bent, loquuntur cum confidentia. Chriftus vero 
tanquam filius venit in domum fuam, cujus nos do- 
mus fumus. Quin & alii fiddes per epiftolam fic com- 
pellantiir: TmflumfanBumefiis^ (3f mfora vefira temm 
fium funt /piritus fanSli , quem habetts a Deo. Quomo- 
do enim non fit domus & templum Dei , qui fervac 
Jefu fermonem^, & apud quem filius & Pater manfio- 
nem faciunt? PoflTet etiam ecclefiaftica norma & do- 
6bina domus Domini & templum ejus appellari. Id 
patet ex iis, qu2e fcripta funtTimotheo : Utfiias^ quo* 



SH.^ ' EX d-HIG'E NE 

Tic ^ T{nr oix^ xtfi ^goo-xt/yAf Tr^o^ fmf tov «7/01^ 

K^iror (tuTi^ Siot* etTromo-tfrii^flty ctt^d t^ iia^ 
0sXmf eaSftan. xcura ro '^XifiQ^Q^ ru^ d^rtfieim avraf 
i^edtrop Hth^, ot/ ^ro^rrixfartff 0*1 MPni x.T.f.] Ta» 
£E/^Tarom Aua-iTiAff/ fJuP^. . u^d «jt 8 x^/0tfVflti 3 v 
1^(0 ^ourfi(> x^ior%oK. zeu ro chro fioX^dii^c&f ^ictjBi^^je^f 
dTTor/rureif h txuLOf r^ dntomrTs^ortiy hk \^ofmt^ fTri 
To fic^C^^of avro^ TfAoc* «c*8 xtfAor rm xqarrofm 
fzn htt TfAoj^ iAd^ia^. *^mv h p^ceg/iy> 7ra>t; 8x ^tfxf 
^o^fr fftt^ff 3 iVa fim fros( yro?7^oiq ccl^ »}^ cHfJuts h 
OT/ dTTo^m dcTifii^aihm^ xmtcl ro t?^viQoq avrm. 
H yai^ d^ lavrn f^^v^ fifoc rtfa4. ci ya^ fAOx^vfbfr 
Tf^» ^WifylctAjrtitidirocrHy dhroXHfrai. 

Ym^ii ohyfia-of fci Ir tii iiKaioavfr/ ffs Iftza rm iX' 
Bj^m fJLHy tar fvQvfof IfosTnof cth rrif^ oiof fjt«> *.T.f.] 
O Tr^ortd-ifjitfOQ o^Qo)^ ^qofm zai Tr^arrm > 7ro>9iHi 
• Ivavrinq ix^' ^/ 7^ xa/ dvQ^anroi xat iaifMvi^ cpflo- 
ft^oii KvTrHfAJivoi hrt rotg dypiJ^ott; rm Karo^^Hvrm. , 
T«TO h 0€ft)gwcret(;> xat 6 7rqoK&ifJL%vo^ h rvi lavrn hfva^ 
fjt^ ^fJbxf TO dyrofMXi^cu rot^ hrtx^fjiivotg jcar avrH^ 
d>^a Tra^fjcaMo^i rof flfov Xf^^a avra> oggf a/ orxeTra^ 
^Ho-av avrov dfiXa^n d^ro rm roanrm xat rfi?\.tKHrm 
7roM}jiim ^a(TKa>f • avrog d hfr^ora hymov fJii 1 v nf 
StxatoarvvYi (th. nrm n^otg xaro^Q-a^ein to rw oJbv fJt» 
lva>7rtov a-H Kartv&vfbfivat. 

Ct/ hk Wtf If TO) ^ofiart avrm dXfi^otai i xa^&a 
avrm fJtarata. ra(bo^ dvie^fJLivoq 6 P^a^vy^ au-rm* rcu^' 
y^MO-arat^ avrm iSo^JHorav > x. t. f .1 EX^^^v if/JTroit^ 
Qvrm rm oiov oth <pavi^Bvvat if 6^et?ifAotg fiH > av xa^ 
r%v6vvov avrvw ifc^Trtov f/JH . ot^a ya^ avrnQ iv oIq Trm 
o^H hrayyi?Q^ovrat , ^w d?^QtvovraQ , t^ ^tti €ivat fv 
T^ ^'OfJLart (wrm d^^^Hav^ xat f^arataf eivat avrm 

i rfif 



SELECTA IN PSALMOS. • J25 

modo te oporteat tn donto Dmini converfari , qu£ efi eccle^ 
fia Dei vivi. Juxtra utramque confiderationem in-^ 
greditur quis in domum Domini , & adorat ad tem- 
plum fanftumejus, magis divina mifericordia quairi 
propria vfvendi ratione & confilio fretus. 

Jtidica illiis peiisi decidant a cogitationibus fuis» 5i- 
€Hndum multitudinem impietatum eorum expeOeeosj quor 
niam irritaverunt te Domine^ &c.] Peccanti magis ex- 
pedit a Deo judicari , quam cfle extra ejus judicium. 
Decidere autem a pravis cogitatiohibus , minime ma- 
lum ell decidenti , qui ad malum illarum finem non 
pervenit, ficut nec bonum cft, ad finem meliorum 
non pertingere. Efl: vero fcitu jiicundum , cur non 
dixerit, unde expelleret, ne id multis perfpicuura 
foret. Exiftimo, eos ab ipfd expulfos fuiflTe ab im- 
pietatibus fuis fecundum multitudinem earum. Ne- 
que enim Deus a fe quemquam repellit. Naiti, in- 
quit, qui elongqnt fe a re, feribunt. 

Dmine deduc me in jufiitia tua propter inimicos tuosy 
dirige in confpe£iu tuo viam meam^ cSJc.] Qui fibi pro- 
ponitretle fentire & facere, multos adverfarios ha- 
bet. Sunt enim & homines & damones invidia ple- 
ni, quos bona refte.agentium contriftant. Id cum 
perfpiceret Propheta, non propri» fuae yirtuti tri- 
buit pugnare contra eos , qui in fe infurgerent , fed 
invocavit Deum, ut manum ipfi porrigeret, qua in- 
columis evaderet a tot tantisque hoftibus , dicens : 
ipfe Domine deduc me in juftitia tua : fic enim fiet, 
ut in confpeftu tuo dirigatur via mea. 

Quoniam non efi in ore eorum veritas: cor eorum va* 
num efi. Sepulcrum fatens efi guftur eorum , tinguis fuis 
doLfe agebant, eSTc.] Cum inimici impediant , quomi- 
nus via tua perfpicua fit oculis^ meis , tu dirige cam 
in confpettu meo. Novi enim illos in iis , quae de 
via pollicentur, vera non dicere, eo quod non fit 
in ore eorum veritas , & vanum fit cor eorum. OmrvU. 

X'3 mx.^'^^ 



3fS EX pRIGENE 

aurmpw^ i^"! T^ ^^ mntm rau^ (hitfyortt. ^ib^sA 
7UU XO^i^fjLtfOi &(0i^ia'fjut T/f €^ ekrtf oi Xoyoi oLurwf. 

lcj^ eumcL dryctTTitaLa^orreLiy iuu x^tmtaiaafOMratq tf OAh 
T0i^3 x.r.%.] Aat¥ Wi ov^fjLeL ^arounf > ul aa^fMtrtoM 
iFo^TUhjm Xoyixoj^ ha^a^ 7r%^i§X^ "^ ^^ Sj^syfoio-ia^ 
hvtiv. tigeuancty ^marif^ dyafsKieurofreu^ ^itMOum^ 
fiof lavroi^ Tuuraaima^i^. ^. ' . ^ 

KflM waA}J(fi&onau hn a^i Tram^ oi dyei^anr^ Tb 
ono/Jta &H* ori^ayauf^arytia^ei^ hzeuofy ^gif > x. r. ^l^ 
xqcirr^^ oi dyamranfr^ ra^ i^a^fjmadff ^ ro xM/ycOa-ai 
fM?9\jOf rm elyaaraifraff ig-tf. aihWi n^ tvXoyo^ xeu^ 
JOnarii xtuh ^^ Xf^y, l^a/rraf Irif .avrfi rsy xcum 
^jnaovreu ty aoi. wXffyoi h Nam TorZ9fAt> x^ rof kb- 
^td*, fvAo>«i UiKXfai^ rof A6qeutfz,,4uti 6 Iraax 
rof laxc$l3L9 xeu o leutmfi rsf iaihxay xeu o Ma>^$ Ttfc 
i4>t>Atfc> o^AAa UTrf^ Trartra retnna xoi fjura rauncL au» 
To^ xjofiiO(iw)\joyfiifrH rof inuuofy dvet!\oyof rcfy abi^ 
Ac^Aa)v Tretq&ifziy xeu rcdy fLtt avroQ ovfJiTroqtx/in/f. < 

ilc ottA» wSoxietf Wi^OJfeooetf fifJLO^y x.,r. f.J Ttfif- 
TOf Wi rasff lixamf hr^joif xau $-f<ptfvo^ • aot; rof aTrA^rtf-* 
fjmof W^^H&eUy xoi rof ^i^avnfjiivof ohrXi&'ai . \XJH 
i% rnto n ofJtoiof t<^> ^t^vo) h t^w^wc thrti^atovriOH 
at. nyveeaiq hv rs QiHy ri fJLtv dfjLWtrai rnq ToXtfJLUiiy 
OTrXov Wnf iuSoxieui \ h h fiaaiMuoiV iroiei rnva rcof Tfet' 
S^Vy rf^foc ofOfJLal^vrau. rtfv/trai h irH^%H yva^ti 
d^ ^o> CiQ '^qa^tf xai 3-Mapm. xai rn^ fjtiv Trqa^uii 
S^rAotr T»5 ivSoxiOQ Wiy tw; h 3-fagiac o ^%(pavof . ti- 
m^nreu ^ xai nra^i^. Tr^o yetq rn ^f^ra to o:rAo»> 
hroiin xeuvrfo th^ Qw^iet; n Tr^aj^i^. 



SELEiCTA IN PSALMOS.* 3^7 

autcm , quae pronuntiat guttur eorum , mortua fimt, 
quod ipfum fepulcrum patens fit. Quin & fophifina- 
tis pleni funt fermones eorum, 

Jn aternum txfultahimt ^ & hahitabh in iis^ (STc.] 

AiWfaeculum, eft fyfttma phyficum, ex variis cor- 

' poribus differcntias continens rationales propter Dei 

cognitionem. In aternum , inquit , exfultabunt, 

ouoniam seterna ipfis eft habitatio. 

Et ghriabuntur in te onmes , qui dUiguntnomen^ tuum^ 
qUoniam tu benedices jufto^ Domine^ tJfc.'] Si mdiores 
funt, qui diligunt , quam qui timent , gloriatio ma- 
gis convenit diligentibus. Si quge autem etiam in ii- 
xnore Dei laudabilis eft gloriatio , utique minor eft 
ea, qua gloriabuntur inte. Benedicit Noe Semo & 
Japheto; benedicitMelchifedech Abrahamo> &Ifaac 
Jacobo, & Jacob duodecfm, & Moyfes tribubus; 
led fuper haec omnia & poft haec, ipfemet Dominus 
bene^icet jufto , juxta illud: Iffe^ qui Uquehar ^ ad- 
fum^ &iftud: Nifn ipfe ibis. 

Ut fcuto bona voluntatis tua coronafii nosj &c.'] Idem 
eftjuftorum fcutum &corona, ita, ut qui hoc fcuto 
armatus eft, coronetur; & qui coronatus eft, hoc 
fcuto armetur. Innuit autem hoc quid fimile ifti: 
cetrona autem deliciarum proteget fe. Scientia itaque 
Dei, dum quidem arcet hoftes, fcutum eft bonae vo- 
luntatis, dum vero aliquem regem facit afFeftuum, 
cqrona nominatur. Porro Dei fcientia bifariam' di- 
viditur, in a6Honem & contemplationem ; atqtie 
aftionis quidem fcutum eft bonae voluntatis, corona 
vero contemplationis. Caeterum hic ctiam fervatus 
eft ordo. Scutum enim eft ante coronam, quoniam 
etiam adio eft ante contemplationem. 



'fTia&L 



X 4 ^^^^^ 



3tg • . iJX QRIGENE 



* A A M O S 9^. 

^Mii^ x.r.f.] TTTfg Tic o^^otr^ xiati o frJfMTOc* 
J^dm>fgim j^ oi hrry^a^ rwu ndi ra ifiiKemi 3 or/ 
«Toc /My ir/v» ^TO TfAoc tf ufetoic u^^ thc 07J011C 

^(fl&A^ T4» AW/^9 iMifOQ hj ^ TO TfAoC VTTf^ TITC O7J0IIC 

4m(<^^ t^ tkmui^. Tif ^f o^Jbviy oijimm, SvfJLa^ i^fyX^ 

Kvqn i^ r^ B^^aii i?iiey^Q f^ 
imihvaifs AM3 akT^f.> ^/uoc fri? o^fui iTridt/AUflcc «iuf- 
^¥nIrt>a:iK'aM»T' f^o;tiif i^MmfC* Ary^ »?• « jmm ofurf- 

Sof fvA^ ^^X<M > icai ofyif Tit;tiov TTCLiSw&i , ry» 
^iet Tirr flf^-vmar fCB Jfb/tuM th fAfi^c cn<> ii ofA^fc 
fAry^tOiff flUKoM ^rfulfud^imM fifga^^tec/i^^ 
^WT^ioifC Tor ^of or* 

iaarm fu xt/^if » ori rrtt^X^ ^^ ^^ t^ ^^ ^ tf^ 
Xm fJUi het^axQn crtpoiqay JCT.f.] Noowra fJL% rtit \J^ 
;tifv iWm' xai 7dftp TfTfleg0t7^fVAi eio-i roof o^cdv atkn^ 
'm apfjLOfitti^ xm aun ik trtpoi^ friraqaKTcu. 

KflM &v w^t fo»c "^OTf ; K. r. %.] Taro l^Xeiimxe^ 
#^T«i j dfn T^5 f&c 'TT^ori h pwf Tnv i^vXfi^ f^ > ^h 
^-coi^HQ fii xara rof IXiOf trH^ nh hn^^i^ppiq fii ; o fuf- 
Bappotf if iiFi iqyoi4 aos^mai egfi, frwToif fit mxif r^ 
lAf^ &H. fjma ro dtnM^Oi on xu^ioc d^^M ro dfjui^ 
r^fAa avrn r irei^aarfjtoiQ xai dAi^^f o-i iTa?^im o ^ajm 
xoi ^a^fjutjxm .... yivofjiifo^ Tfi^i thc Tti^v ^cL^fJLaMHt 
dircLX}\jayiii Traf^axa^^/H rof ifltrgov. 

« ' ■ 

lE.7ri^Pf\^0f xv^ii y pva^Oi rvif tl/t;;^^ /^«' &cd(rof fit 
iftxtf T« f AfKC 0"« 3 ^- T. f .] Avo nQficif IvrfivQa ro iTn^ 
^qi^JCLiy xcu pvaet&ain/w '^vX^f avra. ro ^otQ fjcaXi^ 
^a roiQ Stxaioi^ nf 'TriQiCrTrsiobg-of . iTn^Qi^ljov y olofy «; 
Tnv oiXHornra dJTrpxara^ncrof , oAAflt xai pva-ai Iv tto^ 
. Aff^ioic 



SELECTAINPSALMOS. 329 



P S A L M U S VI. 

In Jinem in carmrnibus ffalmus David pro cSJava^ fSTc.] 
Pro oftava etiam undecimus infcribitur. Hujus 
autem difFeyt infcriptio a titulo undecimi, quod hic 
inlbribatur : in finem in carminibus pro oSiava pfalmUf 
Davii ; undecimus vero , m firhem pro oStava pfalmtis 
David. Oftava autem , opinor , furor arguit & ira 
corripit. 

Domine , ne in furore tuo arguas me , neque in ira 
tua corripias wie, (jT^c] Furof cfrimpetuS concupifcen- 
tiae animi manfueti per exceffum vindiftas'. Ait igi- 
tur : Etfi acerbius furor arguat , & ira citius corri- 
piat ; ego tamen propter infirmitatem meam depre- 
cor mifericordiam tuam , ut alia curandi raiione ar- 
guar & corripiar^ quae non tantam adferat molefliam. 

Sana me Dominey quoniam conturbata funt offa mea^ 
tf anima mea turbata eft valdey &c.] Infirmum me ani- 
ma fana ; nam cotiturbatae funt omnes oflium ejus 
compagines, & ipfa tuibata eft valde. 

Sed tu Domine ufjuequo? &^.'] Hoc per omiflEionera 
diftum eft pro eo : usquequo non lib^ras animam 
meam, & non fervas me fecundum mifericordiam 
. tuam, neque convertis me ? Quiautemnon conff-/ 
dit in operibus fuis fe falvandum, dicet: Sahum me 
fac propter mifericordiam tuam. Poflquam audhvit^ 
Dominum abftuliffe peccatum ejus , tentationibus & 
tribulationibus colluftans D&vid, & remediis gufta- 
tis amaris medicum rogat , ut ejusmodi remedia aii« 
ferat. 

Convertere Domine iS eri^e animdm meam : Salvum 
tnefac propter mifericordiam tuam^ tJc'] Duo hic ponit, 
Dei converfionem, & liberationem animae fuae. Hoc 
enim juftis maxime erat expetendidm. . Convertere, 
quafi dicat , inter propria repone. Sed & libera eam 
' X 5 vs^^x 



330 ; E X O R I G E N E 

Mfjuoif avmf HtreLf. chrt^qcupin^ h<t ra^ d/Kt^na^ 

'TTCLiSiva-if IrJac M^ roi^'7r€i^cur/jLOi^. 

Ori wc l^iv h rc^ S-amrep o fJinfJUiafwm trHy Iv 
h reo diif n^ i^o/JU^Xoyncrtrcbi troi; x.t.€.J O /urif/uo- 
nvcov Bui ra Xryovro^ • iyoD f^ui rf ^w 3 «« Ir/r iv w 
Bava/re^. m itxtv iv rq> Qa9cura> rc» iarXeLrc» iX^C^ ^ 
ruyXavavn fJH/JLVfiS-ai o-«. Sio pva-cu /JLi dnr avrH^ ha 
^aXiv /JLvn/JiJOVWo^ oh. Sia rnro h xai ol Trqo B-ojvefrs d- 
/jLa^ravovn^ i /jLi/jLVimrai t« 9%h. nroi iv ^i^ h^h^ 150- 
)uoAo7it0-€Tot/3 w iTaw oPnyoi. rnroyc^i/Ji^ami drro 
ravrtiq^ xat /jinyror% ha ro^ i^Jd^o) Sti BamroQ W 
avrn^ xm xojvafimcAtrav ^c 4^^ l/jovri^. 0! ^em^ 
^^ d^H xajra^aiVQvr^q /xA/JLvn&ai Svvavrcu ra dtk 
6)C ^x ovrtQ iv TO) d*ottfo(TA>> Kcu \^Q/ioXay^&cu cbvra. 

EKOTricLo-a iv rcd ^ivay/juaf /jch y x.t. €.] Toinrov 
^vay/Jiov ol voi Itr^anX ^tva^avri^ iv A/^trTTT» , «- 
CYiTCnS-naav. %ai Ilat/Ao; Si X^ctfVy 0/ ovrtQ iv rco aw^ 
vci <r^va^o/iiVy ro 6/jLOiov vroiei. roinrov i^i kou to, 
(dQvo/Jifiv diro ^ivay/jiH rtt^ xaq^ia^ /jch. xas hx d^ 
x&i ^iva^diy otM' d<pi KOTnacai ^Gi. X^^^^vrog h 
«5 Tr^or^OTrrw dyve^ag X^^^^f^^^^ '^V Xaya> t«t^' 
A^o^o) xfltfl' hcagiiv vvKra twv xA/vwv mr^ thro /jumv 
rct>v d^ Kct^a^iVQvroov d^ro /Jn^icog (paaKovng KaXc^t; 
Xi^i^ai TO5 Ako-o) koJS'' magnv vvKra rnv x^ivm fjm' 
'Hroi h Kai 3ioAfl6^VT€C rvi Tr^oaivX^ > iv SaK^vai 
/BqiX^^iv lavrcidv iin rou; n/JUt^rn/JHVQiQ TraXai rvd 
^^co/jivnv . Sia JWto ehri , /uaxag/o/ 0/ Khaiovric; vvv. 

Etoj^ 



^ELECTA INPSALMOS. 3^1 

inter hoftcs veifantein. Averfus cs propter peccata 
mea, convcrtere propter benignitatem tufm, & ad 
correptionem tradas me tentationibus. 

Qumiam mn efi in morte , qui mentor pt tui^ in in» 
femo autem quts confitMtnr tibi^ &c!] Qui memine- 
rit Dei dicentis : Ego fum vita , is non eft in mor- 
te. In morte, qua^ eft ultimus Dei hoftis, nulla 
tui memoria haberi poteft. Idcirco libera me ab 
illa , ut iterum tui memor fim. Propterea & qui 
ante mortem peccant, non funt memores Dei. 
Aut in inferno nullus confitebitur, aut valde pau^ 
ci. Hoc enim ex eo declarat, & fortafle ob iU 
lud: Veniat mors fufef iOos > dT defiendant in infer^ 
num viventes. Qui viventes in infernum defcen-" 
dunt, Dei mcmihiire poifuDt, ipfique confiteri^ 
quippe non lint in morte. 

Lahoravi in gemitu meo^ tte.'] Talem gemitum 
filii Ifrael edentes in iEgypto ^ exauditi funt. Quiii 
& Paulus eodem modo ftcit^ cum ait: Q>*i fumus 
in koc tabernaculoy ingmifeimus. Tale & illud : Ru* 
giebam a gemitu eordis. mei. Neque fatis eft gemere, 
fed oportet quodammodo laborare. Pulchre autem 
ad fuadendam caftitatem utemur his verbis: lAtua* 
bo fer fmgulas nottes leSlum meum , aflerentes ab iis 
folis, qui a commixtione ftmt mundi, refte dici.* 
Lavabo per fingulas noEles leBum meum. Hi autem 
etiam orationi vacantes ob ea, quae olim pecca- 
verunt, ftratum fuum lacrymis rigant. Ideo dixit: 
Beaii , qui nunc fletis. 

Turbatus efl a furore oculus meus : inveteravi in^- 

ter omnes inmicos meosy &c.2 Nihil aeque mentem 

obtenebrat, ac animus perturbatus. Propter hanfe 

^ •culi perturbationem haud pure fed coii&iCe c^t- 



33* . *X ORIGE.NE^ 

c(^ xoi jSArrfirr^ miT« Joxfiif. to Jt^ hra- 



AM0r ^tff* cu>roi$ inXabpor ^&fllgoiTrDf » dnoy^T»! ^nQ^ 
' fyat9 atiru^ Tor ^«i£o/iifor xarfl^ to^ hnfit^ijudos rn^ 

dwcuni(. ■ 

A^o^^f fl^* fjUii ^(SfTfc Ci ffyct^ofUHn Tirr eSfo^ 
fOtfrf X.T.I.] A£ftiuori#r To iut vrmroQ rnf wofMOt 
ifytf^fdd-tt/' (M^ommf To fiir ^nt mrri^*; dyy%hm 

TO /UII^OTf. ^. 

-, ' ' ' ""''^ 

Ori eiaTixHn zv^iOi rtif ^^w; rn xAflBudT^e» fjog, 

otnxMn xf/gioc Tffc SincriCD^ fMy xv^iog rm Trqoc^ 

^f fXH Tf^oa^^curoj x-T.f,} O rm lO^iovrm fJta^ 

iM^ifffiOf, cvfiCi^y xAi x^cum y ravrct Ij^» 7roL<n to^ 

iraqtiCif c^vro) i^ya^oiMVOi^ mv dvofjuauvy o^aroi^i 

doqaroic* Tr^onov h o B^og ^^irc Kai^x^vQfja< dx«€ty 

dra iwcwiy ma rvv TrqoawXnf Tr^ochx^cLt. 

KtcrX^^wcuf xai ra^axB^mtrav <r(poiqa 7ravr% 
oi ixQ^oi^/^y x.T.f..] H aia^X^v^ ^ cvvanQ-iKriv dyn 
rov dfjut^ravcvra. TravraS-iy ^nciVy ifjua ra ovain 
^goo-^fgoTTfC ra dxcia St xaxa Xcnyi^Qfiivoi y cucrX^ 
fwc xm rct^X^ dvaTrP^nSim. ^sxcuov ya^ xai ^o- 

/SfgOV TO 3-flOr XglTD^IOf. 



SELECTA INPSALMOS. 333 

nit is , qui ipiritalia intuefi videtur. CsBterum 
ifhid, inveteraivi y idem eft, ac fi dicat, fenior &^ 
iDulcorum annorum fa6tus fum, dum inter ipfos' 
commoratus fum in hac vita, ubi exiftunt. Vel, 
inter eos veterem cum aclibus ejus hominem al^ 
fumfi, q^i cerrumpitur fecundum defideria erroris. 

Difceiite a me omner j qui ofcramini iniquitatem^ 
&C.'] Daemones femper iniquitatem operantur; ho- 
niines non femper; ang,eli nunquam. 

Quoniam exaudivit Dominus vocem fletus mei. Ex» 
auitvit Dominus defrecationem rneam^ Dominus oratio^ 
nem meam fufcepit y &c.'] Qui flentium beatitudi<s 
nem inteUigit, & flet, haec dicet omnibus ipfiad- 
ftantibus , operantibus iniquitatem , tam vifibilibus 
quam invifibilibus. Primum autem Deus vocem & 
fletum audit, deinde deprecationein, denique fuf- 
cipit orationem. 

Erubefcant & eonturhentur vehementer omnes inim 
micimeij ejTc. ] Pudor peccantem ad fui ipfius fen- 
fum revocat. Defmite, inquit, mihi convicia in- 
gerere, &propria mala reputantes, pudore fi^per- 
turbatione repleamini. Juftum cnim & tremendum 
eft Dei judicium. 

ConvertantHr & eruhefcant valde velociter ^ tjc.'\ 
Si vi£lores evadimus > ea , qua^ contra nos pugnant, 
pudore confunduntur , praefertim cum homo quis- 
piam his melior invenitur , & confundens «a per- 
turbat fapientia fua. Forte etiam accidit, ut ea 
pudefa6la convcrtat. Quin & fan(itus cito hoc 
prasftat, 

Ejus^ 



SH EX QRIGE^NE 

Xwtilf^aii iM><f^ on ric o dfQr^juTro^ rHrm «(«fT* 

ao^ia. raXa h xm hn^^ji^ a^a aicXwSrfma^ 
W rafX^ dyioi Ttno iroiou 

Tu OMif.] Noifffiic ramra ^ry§£w mm 'jrfo^ t»;. 
TNf xaraaiimm air^ nam^fyaaofAiim^ do^am^^r Ix^i^^ 

ra ma dfMijrm hFifiaimrd^y h oi^ cAtYOf * «b sjti 
oiomigM on^^ tr t^» «Sf^ wira. 



SE^^GTA IN PSJVLMOS. 335 

Ejusdem.'] Hsec edam dici putabis adverfiis in- 

I vifibiles hoftes , qui divinum ejus progreflum invi- 

dentes infidias ei ftruxerunt , & poft ejus pecca- 

tum infultabant, dicentes : Non eji falns iffi in Deo 

< »i ■ ■ 1 2)» 

EX COMMENTARIIS ORIGE- 
NIS IN PSALMUM VL 

Poflibile eft confiderare ex his maxime doloribus, 
quos in hoc corpore pofiti fentimus, qui, quamvi* 
magni fint^ brevis certe funt temporis, pro eo, quod 
/1 paulo veheraentiores extiterint, continuo etiam 
vit« celerem inferunt finem. Denique multi , fi res 
popofcerit, pro pietatis confeflione in ipfis to^raientis 
animam reddynt •. aKi vero in ipfo jam coronae aditu 
pofiti denegant fidem , quam usque ad mortem pro- 
pofuerant confiteri. £t hoc non utique diminutione. 
propofiti patiuntur , fed vi doloris nimia & intolera- 
bfli fuperati. Si ergo in hac praefenti vita tam into- 
lerabiles funt poenarum dolores , ■ quid putandum efl:, 
cum non jam crafliori anima utetur indumento, fed 
cumid fpiritale efi^eftum ex refurreftione recipiet, & 
co vehementiusutique, quo fubtilius eft, fentietvim 
doloris ? Puto enim , quod quanfa difilBrentia eft in 
praefenti faeculo nudiim verberari , quam veftitum, 
ad perfentiendum fcilicet cruciatum, eo quod vehe- 
mentius nudum corpus crucient verbera, quam ve- 
ftitum : tantum puto futnram diff^erentiam doloris ^ 
cum corpus humanum craflitudinis hujus indumento 
depofito velut nudum corpus cceperit fuftinere tor- 
menta. 



^fwiw- 



L: ■ 



33<5. E X O R I G E N E 



* A A M O 2 ^. 

Kv^ii Gio^ fMi ijn croi iX^/nacty crcdfTov fZ% Iz rrcnf^ 
TODV TCOV StCOiCOVrCOV fMy KCLl pVCTOLl fJLi ^ /^W7rOT€ Otf- 

yraaif dq Mcov rnv i^vXvv /lc« > x. t. €.] Ko^-' lica^ov 
Twv iTn d/jLCL^Tict i^Biorfmv ^tcoxofJii^oL vTTo T« lye^- 

7«VT0C TO i5«3"/^OV . hoTTl^ iz T«T« VQg/ 00-0/ hcdKA^O^l TOV 
dvQ^COTTOVy i^ COV •:TP0^)fTW^ pyiS^fiVCLi ivX^^OLiy €i /Mft 

pfKd-eifii Ti/ig ^/vXit^ cLVTn cog vtto Movrog GLpTTcurBn&o^ 

Kt/^/a fl^OC ffc«> « iTTOIWO-flt T8ro 3 fJ Ir/V d^iXJCL if 

;i^fcg(ri fiMy iun:. «.] rigoc dfJLvmiTLCLitiGLv pc^wcr/ftov to p«- 

TOV. fi iTTOiWO-flt, (fWO^ij T8T0 6 TTGLOrX'^ y « iTTOtVggTlV 
T6i) TTCLT^iy >f TrcL^iVOfJLfKTCL. 7r^o/3GL?0^ircLi ycLQ^ TO a)UV9f- 

CTiKCLXoVy Tov T« 3t« lAeov l;t;fcaA«jitgvoc. 

£/ dvraTTi^coiLcL roiQ dvTGLTroh^cn fJLOi xcLzcLy d^yro^ 
'TTiarQifM d^GL dyro rcov ix^^o^ f^ Kivo^y jct. €.] E/ o 
vroLiScLycoyog vofJLog avyX^^^ dvrcLirohiovGLi xaxeiy ck 
VfiTnotQ roiQ TroLiSaLycoyafJLivoit; iriy nroq htl iri vnTno^ 
rv iv X^^^^y ^^* kTOT€ iVCLjyiXiKOQ riQ. dTroTTicroifu 
dfOL. 6 f^iv h)ccLi0Q viKmoLc; y TrXfi^fiQ dTTO rcov l;^^'^^ 
i^i^X^^rai • Si (poLvXoc; cog ViZfiQug dTroTnTrr&t avrcov 
XivoQ y xoLi H^iv ixcov TrXfimfJutro^ . 

T« GLvra.'] K^voc WiV o fJW Xiyoov y icxti iz t« 9rAn- 
^onfjiaroc; ocvrs infiHQ TrcLvng iXcL^ofJHV. ot h roinroi xcli 
xcLXGLfA.oi XvyovroLi r^i(povrig iv loLvroiQ Qfi^icL y Tnqi cov 
eiqfirai • iTnnfjLfia^ov roit; Qfi^iOiQ TcaKafjLH . xai 6 J/a^o- 
Aoc S^i TrcL^a TraTrv^ov KOifJLO/rai y ^fiaiv o lcofi y Tcai ^«- 
rafJLOVy Tcai xxtXafMV* avroc; ya^ i^i jSaa^iMvg rcov h 
roic, vSaa-i. 

Kari^ico^ai dqa 6 ix^^^^ '^^^ i^vX^iv f^i^ y Kai xjo^ 
raXa/Soiy Kai zaraTrarfia^ai ^ yfiv mv ^cofiv fJCHy xxti 
rfiv So^av fin «V X^^ xaraa-xfwodaai y x. t. €. J H ^oofi rn 
vn rfiv ehova t« x^^^ (fio^nvro^ y xaraTriTrarmai vtto 
T« iX^^^ ^i 7W «Vp? Jt xdv/So^a^ia-Qai vror^ Soxjifi 



^l 



SELECTAINPSALMOS. 357 



p s A L M u s vn. . 

Domine Beus meus in i$ fferwi^ falvi$m mt fac ex 
omnibus perfequentibus mejtj libera me^ ne quand§ 
rafiat ut leo animam meam^ &c.'] Quoties ad peccatum 
incitamur, toties urgemur ab eo, qui efiicit incita« 
mentum. Quapropter hincintellige^ quot perfequu- 
tores habeat homo , ex quibus liberari fe orat PrcK. 
pheta y cujus anima ^ ni liberata fuerit , veluti ab 
leone devoranda fit 

Donune Deus meusfifeci iftudf fi eft iniquitas iri ma» 
nibus meis^ tjcl Ad injuriarum obhvionem utile eft 
hoc didum. Si feci, inquit, quod patior: fi infur^ 
rexi ad verfus patrem, aut inique egi» Proponit enim in« 
juriarum oblivionem,divinam in vocans mifericordiam^ 

Si reddidi retribuentibus mihi mala , decidam merito 
ab -inimicis meis inanis j &c.2 Lex tanquam psdagogus 
ut parvuhs, qui adhuc erudiuntur, redderemala per* 
mittit, It hic non amplius erat parvulus in Chrifto, 
fed jam vir quidam evangelicus. Deciiam merto. Ju- 
ftus vi£tor p]enus ab inimicis egreditur ^ malus vero 
vi6lus decidit ab illis inanis, nec uUam habet pleni* 
tudinem. 

EjusdemJ\ Inanis eft, qui non dicit: Et de plenitu^ 
dine ejus nos omnes accepimus. Qui vero cjusmodl 
funt, arundines etiam vocaritur, quae in fe enutriunt 
feras , de quibus diftum eft : Increpa feras arundi* 
nis. Et Diabolus , inquit Job , datmit jux'a papy* 
rumy & calamumy & careBum. Ipfe enim rex eft eo« 
rum, quas funt in aquis. 

. Perfequatur inimicus animam meam i & eomprehen* 
datf & conculcet in terra vitam meam^ (S ghriam meam 
in pulverem, deducat^ tJc^ Vita ejus , qui adhuc ter- 
reniimaginem portat, interram conculcatur ab ini* 
inico. Ejus gloria , etfi celebrari aliquando videa^ 
Origenis Tom. VJl^ Y tuc^ 



558 EX G R I GENE 

hcL ^O^CLV KOLi rOV '^O^CL ^0>9sjm iTTCLtVOVi m THV TTCL^ 

avrcov cLTTohx^^* 

AvcL^d-i Kvqn iv 057*1 a« 5 v-i^a^m-i iv ros^ Tn^ 
^cLo-i' rc^v ix^i^^ l^y x.t*€»] Ov crcofJULrizc^ ffon- 
Tiov r6 cLVcL^ftvcLiy o^T^' ro rifici^firiKOV y xat wfo^ 
^^^joniMv. 

T« avra.'] E/ w 057»! t« Q-ia Trai^tvei rn^ iU9i Ao- 
y^ TratSivBrfivai d^^cavra^ avrs , ravra Mycdv^ 
TMihvSyivai rivoi wxvrai. orav h TiAo^ xoi wf^cL^ Aa- 
/3i» »5 ^X^i^ ^ '^^^ Ipcflg^^' '^^ Xi*^ xara^HMvm > 
tJ^»T«i \v avrdigroig 'n^cLcn rm tXB^cov 6 xt/^/QC» «w 
xo^' ix^oy Toiy iia xaxM^ ix^^^v X^^^^ v\l/Hrai 
xv^io^y yri^aiQ Atf^tfnj? T>fC iX^^^ y ^^^ o^/tw l;t«07fc 
rfiQ Kar)z>9\.aryni xoftpiAiog. to ^e ofJtoiov i^aq xeu Trtgi 
T«v ix^i^^ ^^ ^ntaiH^ ^ 

E^€7«59wTi Kv^it »9t05 /w« |y wqo^yfJLan d ev§- 
TiiAo) 5 Kai (rwary&irpi Aclcov Kvx^^cocei crty x. t. § .] Avri 
roovy fjttd-^ « IviriHhco Tr^OTotyf^aro^ i^tytqBnriy ^go- 
^acrcrm avro SvvafJLton (rvvt^yacaiQ rri xvxA^o**) crt a^v- 
vaya>yri Actewv. 

Kai vTrtq ravrvi^ ^ t;vJ/oc hn^r^v^ov. zv^iog Kqiva 
A«fc«C3 *• '^* ^J E/c To tJipoc 6Qtv'Kara/3t/3yjKCLQy tTn^^t^ 
ij/ov ^€Ta T>iv dva^cLcriV. 

T» at/T«.] OTflfcy tJil^ftjfl»^ (pyicriy yravrcLQ tXnvcrco 
TT^OQ IfJLovrdv. 

l.vvrtXtSy\r(a Sfi Trovfi^ia dfMt^rcoXcov y x. t. «.] 
OravHTLtri dif^oL^avYirK;^ <rvvrt?<eirai avrn ^Trovfi^ia" 
Yi Trovfi^ia rcav dfMO^roiXcov 6 hafioXoc; Wi . 

Efltv fjofi i7ri<rqcL<pfirt y tco^ t«, KarajSfia-trai y x.r. €.] 
MfiTrort TrcLqcLcrtoriooTn^fjttveag ravra Trtqi t« ha^oXn fi- 
^ftrai. Hroc; yoL^ Tr^o rnroit; zat coStVficrtv dhxtav Kai 
rat^fjQy o^yfi rvyX^vcov. Trarfi^ St raef^ovrog' iyco 
fifjii « l/t>fi 3 8% trotfJui^€i iv rep ro^co avra crKtvfi B-ol^ 
vara ' rtB-fiort ysv ro ro^ov avrn iv rfi vgcpgAw ^ Iva fifi 
tTrayayri vSoo^ KaraKXvafjiAi iyn rfiv yfiv. ho TrtPt rn 

ha/So- 



SELECTA IN PSALMOS. • 339 

eur, in pulverem tamen dedufta eft^ non fecus, ao 
eorum gloria, qui quidpiam faciunt, ut gloriam & 
laudem vulgi captent , & ab illis approbentuf. 

Exfurge Domine m ira tua^ tJ exaltare infinibus ini* 
mUorum meorumj (!Jf.] ii^xxdi exfurge non corporeo, 
ied eo accipiendnm eft renfu, qui vindi6lam & incer» 
necionem lignificet. 

Ejnsdem^ Si ira Dei corripit eos , quiejusverbo 
corripinoluerunt, is, quihacdcit, nonnuUos cor- 
ripi rdgat. ' Quando vero finem ac termi^num accepe* 
rit inimicitia, inimicis Chrifti jara delcjtis, in ipfis ini* 
micorum finibus Dominus exaltatur , & in quolibet 
eorum, qui propter malitiam Chrifto inimici erant, 
Dominus extollitur» inimicitia finem capiente, atque 
reconciliatione amicitiaque exordiente.- Simife quid 
dices & de inimicis jufti. 

Exfurge Domifie Deus meus inpratepto^ quoi manda^ 
/?', ij fynagoga populorum circumdabit te, cSTc]/ Quaft 
dicat, cum praecepto , quod mandafti, exfurge, de- 
clarans illud poteAatibus , quse populorum (ynagogae 
te circumdanti adjutrices funt. 

Et propter hanc in altum regredere. Dommur judicat 
populos, &c.] In altum, unde defcendifti, regredere 
poft refurreflionem. 

Ejusdem.'] Cum exaltatus fnero^ inquit^ omnia tra^ 
ham ad meipfum.. 

^ Confummetur nequitia peccatorum^ tfc.'] Quando 
aliquis jam amplius non peccat^ tunc ejus iniquitas 
Confummatur; vel etiam iniquitas peccatorum diabo- 
lus eft. 

Niji converfi fueritis , ufque ad illud defcendetj &c. ] 
Forte haec tacite de diabolo didla funt. Hic enim, 
cum ipfaira fit, parturiit injuftitiam , &CKtera, qu« 
fequuntur. Pater autem illius, qui dixit: Ego fum 
vita , non parat in arcu fiio vafa mortis , fed ponit 
arcum fuum in nube. ut non inducat aquam diluvH 

Y 2 VQ. 



14^ • ; EX ORIGENX 

/Mtyofc viFo Tre^m^ 

. TuuurH^knyMiha^hiiWOiiMncrxMi 6m 
jLT.t«3 Sicit/if OoftfTif MTir ebuxBaPTA Ao^ixa^ ir oi tov 
wrttTor iXiUMi 4^X^ * ^ oimi^ ^owc ^ thi^ 4^^ ^^^ 
0iflM ilvX^' ^^ 7^ x^ not/Aor (TXMuog ixAo7n$ mofjui^ 
WW xt^ioc. 

I^ eiitmarw diauMy avf%?^afi% ^eifoi^ xeu fTfXfr 
dfofjuayy lur.u] O fjoi <pi^odfOC> ii&^ ^i^^ofoc dfcu* 
Ao^oy oiV iH?\ium iSdveuQ av^T^xtfifiitifei^TrofOf ha arufnfA^ 
finof» Mi fJUi iXovra fMirafy iioXjHfAfjut > tuu eiinH 
4^9uaf3 xdi ftiXT$i dfofjuwf. ix S% Tonr hafruof^ 6 fjm 
fiiAifJbyoc» d99sja fiAaStoc^ arceAoyor m^ dfoi^iX^^ i^ 
4^fTffr Voroi^». cn/AAa^fc^SourM wjratBeiWf^ Tnr ;t^tfi^» 
/u/d^ avfrfjt^fnfy xaijuui ix^aw fjuvra^ iiCLheifJkfJiAx 
xM tsHifBi isxaioaVfnf > xoi rixr$i f urpfei«r * xoi irrac 
fixroff ^irfTOi tthofjua^i dfofjuaf hub^f fju^m, 

T« avTH «5 To tft/To.] ETfxfr dvofjuafy iTreiifi ow- 
f AdtjSf TTOfOfy xai coimorif diiXiaf. avrvi ya^ l^-ir dxo^ 
Aafliet ^vo^a^. dimnf AX^o^iX Tnr Trovfiqaf Acmyi'' 
wafjmo^ ^eafjEfiv. 

Aaxxov dqv^t xai dvta^xai^iv avrof y xai ifjLTrta^ei^ 
roi fic fioi^f of ^yaaaro. hn^^ei o ttovo^ avrn 
fi^ xi(pa}\jnv avrny xki iwi xjo^v^m atjra n diixta avrn 
xara^yiT%rai y x.r.e.'] MirTOTf o Aftxxo^ X^*ov xoAo- 
o^a>C Irir 3 eig ov w^ovotaS^n avroQ o^aq ifima-Cirai. 
WcrTniot; it f rir avrn v xa^v^ t^ XoiTrt^ co^fjutn . niif 
jaq avra dva>. iio xai i^aiudv tth X^rai. Atoro^ 
liv i iTTctqd^a-a xai v\^isi^&ta-a xara mq yfoxrui^ ru 
9w diixja avTH xa6ai^Hfi%vn im Tnr xjo^v^vif avrn xa^ 
raJSpia^trai. 






SELEiCTAINPSALATOS. U^ 

in terram. Quapropter haec de diabolo dici, ^^ifli- 
xnandum eft. Ignita funt maligni jacula , quas praepa- 
ravit iis , quos afFeftus urunt & incendunt. 

Ejusdem in illu^: Ei in eoparavit vafa mBttis^ e^r.] 
Vafa mortis appellat impuras animas , quod mortem 
contineant, quemadmodum vafa vitas funt animae, 
quae vitam habent. Sic enim & Paulum vas eledUonis 
vocavit Dominufi. 

Rcct parturiit injufiitiam^ comepit dohremj & fepe^ 
rit iniquifttem, &c. Qui non Deum , fed voluptates 
amat, idexiis, quibusfervit, voluptatibus aflequi-. 
tur, ut concipiat laborem una connexum, nec ullo 
intervallo disjunftum, fimulque parturiat injuftitiam, 
acjpariat iniquitatem. Econtrario, qui non volupta* 
te$^ fed Deum amat, id ex iis, quos propter virtu- 
te^fufcipit, laboribus affequitur^ ut concipiat animi 
tranquillitatem 3 gaudium una connexum, nec ullo 
intervallo disjunftum, fimulque parturiat juflitiam, & 
pariat aequitatem. Et fic filius evadit a^quitatis, odio^ 
hs(ben$ quamUbet iniquitatem. 

Ejusdem.'] Peperit iniquitatem, quoniam conce- 
pit dolorem, & parturiit injuflitiam. Haec enim efl 
naturae confequentia. Parturit Achitophel malignae 
auclor fententiae. 

Lacum aperuit^ tS effodit iHumf & incidet infoveam^ 
quam fecit. Convertetur dolor ejus in caputejus^ & in. 
wrticem ipftus iniquitas ejus defcendet^ dJic.'] Fortelacus 
fupplicii locus efl, in quem providentia Dei incidet, 
qui eum efFoderit. Exaequatur autem cacuraeri ejus 
reliquo corpori. Nihil eft enim fupra. Quampbrem 
& draco alicubi dicitur. Merito ergo , quae attollitur 
& exaltatur contra Dei cognitionem injuftitia ejus, 
deftruetur , & in verticem ipfius defcendet. 



Y 3 ^^fejk^ 



$4t E X O R I G E N E 



* A A MO 2 »f. 

-J Jt. T. €.] Kfltl fV Tfi^ TJ^. X^ Try', f^OLAfJLCp mVy VTTiq 

rc$v P^fivm y tv^meiq iyny^oLtpm * '^qo^ h rcLvrct ^iOL/^cO'' 
fMvrct TTti^i Nojg ^rtvovro^ dfjL^TnXov , twvt€ TTi^i t« 
I«<J(at TreL^cL Iolxo)^ ivXcKyiOLVy hafJLivonfV ttqo^ dpmihm 
rov ttcaXov cLvrn' koh rm la-(raXoL^y oq lacov rtiv dvoL^ 
TTcLva-iv ors xolM$ KCLi rnv yviv ori TTicaVy thrtdTiKt rov 
^jLLov «c To ^oveiVy xcLi iytV9i9fi dvfi^ yico^OQy TtoLi fjim 

O^iCLQyUO^OQ nV, df^^^XB^Hi IXCi^V iV rri OP«y*|. KCLi 

rf yvvfi h TTOLvroq ^iKOLm oo^ dfjinrihoc, ig-tv ivQmaa-eL W 
roiq KXincri rnq oUicLQ avrHy d yivtrai olvo^ iv^^aivcov 
xaqhav dvQqcoTrH. xai o imXjna-iO^t; \(pvrwaiv dfjiTn^ 
XoovoLQ y d^v^i Xy\vov. xai 6 ^MfJLa>v ^vaiv* olvcd Si ai 
Pmoi an iK^Xvf^ooaiv. 

T« avrfi.'] Amoi ricr/ ^va^fiQ Xjoryixai i ra^ Ix rn^ 
7rviVfjUtrixy\Q dfjLTnX^ xol^hq vTroSi^afJnvai, 

E;t ^ofjLaroQ vyjtticov xai QmXat^ovrcov xaryiqri(roi> ai^ 
voVi X. T.g.J Ev rcp xara MarQaiov 3 Tr^on^ov fjnv ol 
yr^oayovric; rov acoryi^a^ d^Ka xai 0/ dxoXhiS^vriq av- 
ra> ixpa^ov Aiyovnt;' coaavva rc0 vico /^aviSy ivXoyyifJH^ 
vot; 6 iPXof^^vo^ iv ovofJLan xv^ni > c^aavva iv roiQ JiJ/i- 
^o/c • 0A/70V Si v<r^i^ov yiyqaTrrai y on i^ovn^ 0/ d^x^i^ 
q&i^ xai 0/ y^apLfjLareiQ ra QavfJLCLOia d iTroiwiy xou 
T«c Trai^a^ xqa^ovroL^ iv rco ii^co xai MyovroL^y coaavva 
roo vico t^avi^y ^yavaxrmav xai ehrov avrco • dx^Gic; n 
nroi Xi^naiv ; 6 h Uaa^ My&t avroiQy vat. nSi tto- 
T6 dviyjoon ot/ ix ^djuiaroQ VY^Tnanv xai Qytha^ovroov y 
xai ra \0i7ra. ioixiv «v MarQato^ t«? avTHc oX- 
A«5 A€7«v 7raiSa% y xai acorf}^ hX aTrXcoc; Trai^ 
r ^cLQ y d?^a xai vtiTriH^ xai fljiAofc^vTa^ y ^i^ao-xcov 

IflfJiaQ Si COV i^iQiTO pv\rOiV T« l^jaXfJLH fAiTCt d?7\.Y}yo^iCLQy 

d?^yiyo^€iV xai tov iJ/aA/^cov . ^nryia^Q Si Tron^ov rav'- 
rov i<riv Oixo^ ^aviSy xai vip^ d^aviS. xai ^ fjiy\ tglvtov 



SELECTA IN PSALMOS, 343 



P S A L M U S VIIL 

In finem fro totailaribui pfatmus Davii , &t:. 3 Et in 
oaogefimo ac Qfl:ogefimo tertio pfalmo infcriptio- 
nem, fro torcuUribnsy invenies, Ad hsec quoque ac- 
cipere poflbmus, quod fcriptum eftde^Noe vineam 
plan^ante, & benediftionem Jacob de Juda , Ugans ai 
vitem puUuni fuumi & dc Kfachar, qui viden§ requiem, 
quod effet bona^ & terram, quod pihguis effet, fu^ 
pofuit humerum ad laborandum, & faftus eft vir agri- 
cola. Ozias quoque agricola erat, vinese cultorcs" 
habens in montanis. Quin & uxor omnis jufti eft 
tanquam 'uitis abundans inlateribui domusfuay ex qua 
vinum fic , quod laetificat cor hominis. Et Ecclefia- 
ftes plantavit vineas , fodit torcular, EtSalomori ait : 
plno torcularia tua redundidfunt. 

Ejusdem. ] Torcularia funt naturaB rationales, quse 
ex fpiritali vinea fruftus fufcipiunU^ 

Ex ore infantium & laBentium ferfecifti laudem^&c.] 
In Evangelio fecundum Matthaeum primum quidem, 
qui praecedebant falvatorem , & qui fequebantur, c/o- 
mabant dicenses: Hofanna filio David^ benediBus qui ve^ 
nit in nomine Domini, hofanna in altijjimis^ Paulo poft 
autem fcriptum |;1:, videntes principes facerdotum & 
Tcribasmirabilia,- quas fecit, & pueros clamantes in 
templo, ficdicentes, HofaunafiUo Davidy indignatos 
efle 5 & dixiflfe ei : Audfs , quid ifti dicunt ? Jefus autem 
dixit eis: utique. ' Nunquam legijSs y quia ex ore ivfarir 
^tium & laEientium^ & reliqua. Videtur igitur Mat- 
thaeus easdem turbas pueros vocare, & falvator non 
fimpliciter pueros , fed & infantes & laftentes, ver- 
bispfalmi, quae allegorice expofuit, docensnos, & 
allegorico fenfu ,efle totum pfalmum accipiendum. 
.Quaeres autem, an idem fit domus David, & filius 
-David. Quod fi idem non eft, error amanuenfis iu 

Y 4 x^V 



844 EXORIGENE 

Wiv% rfjut^rfirtti ro KCLTct Met/rQetiov yqa^iKd)^ y jo^fiAor 
iX^v wVoi SiQ rcfi oItu^ Lavi^^ iroi re^ vleo AoLviS. 

hv%KA rcav ix^^^v cth^ rn KcircLXva-oLi IxQ^ov xxti Ix- 
SiKftrfiVp x.r.i.] ExQ^ov KoLiiK^iJu/irfiVy rov d?\x\Qivov voh 
It^GL^HXoiovocro^. rov dicL^o^jov iLCLriXvcriv o X^^^oq ^i cU 
Aif a)V xcLi dy^eLfjLfMrcav xeti rvi MKtct VYiyncL^ovrcov . 

Oti orlfOjUM TKC »5W»c ^* '^^v ScLXJTv?^cov (ra, 0"«- 
?^Vfiv iLCLi cL^^cL^y d crv iQtfMXicoercLc; y Tur.i^ Ori ox|/o« 
/Mi T85 H^ctva^. rnro ro Tr^ouyfM crcL^cog iTn^oL/uiiSoL y 
irt KcLi rov Aoyov cLvrsy kcu rf\v ouncLV yivooaitoiuLtv . Ig- 
ycL rcjbv ^cL%rv}ym 0"«. ^JtT>fO"«C3 « iri^ct i^i roL iqyeL 
roov SoLKrvKcov t« fle», tt^o^ rct Ig^at roov oAo^v XJ^ 
gfiDV avrn y A iv fJit^ei i^i rct Tr^on^oL rcav Sivrtqo^, 
crsAww Kai d^tt^oL^ d crv'i^fJLi?\soocroLQ. SioL n liPiiov «» 
mofjLcurfVy fJLffTrort on fm ^ctytrcti nc,y TrPcorcL crv-' 
Vifieri rcL m vvKroQy v^i^ov SrTTori roL rfi^ fifjLi^kc;. 

Ti l^/v dvQ^a^o^ , ot/ fjLifjbVfierKVi oLvra ; w vlo^ dv^ 
6qo)7niy on iTncTK^rff cLvrov ; x. t. e.] E/ QoLvfJut^o^ 

OT/ ftifJLVitTKirOLi KVqiOQ T« dvB^OrTTHy KCLi OT/ l-^/O-XaTrTf*- 

Ttf / f/ttv dvQ^caTTa y rcLvrcL ^«cr/ , J^wAof ot/ gtJg^7€T«v 
iTr/o^PtgTTT^Ta/ . rnro h cTfifJLeicofTf) hcL ro . imcrK^yljofJioLi 
iv pcLfiScp rcLq dvofJLtoL^ oLvroov y KCLt iv fJLoL^i^i rcLc; dh- 

TLiOLQ etVrCOVy KOLi hcL ro. HK iTTKTKil^OftCLi iTri roLc; 3v- 

yoLrt^oLq vfJLooVy oroLv Troj^Vivctxrt y K/tt iTn roLQ vvftcpctQ 
Vfjuovy oroLV fJLoiXjvooa^i y KOLi rcL ofJic;»--. 

HXctrrooaab^ cLvrov /S^olXv n ttol^ dyytXHc;^ K.r.iJ\ 
ILcLi cLvrot; ycLq cth yvooatv ix^-tv Tn^pvKcoc y hk aTroA^ 
'TrtrcLi XtoLv. OftotHroLt ycL^ crot Kctrct roSvvct/roVy dyto^ 
rfiroc; KCLi d^trfiq av&Awi|/« KoLt hcL rfiv Akovol kou rnv 
Of^oiooenvy rfiv roov ^firo&v oLvro) ^cocav Tr^og-oLcricLv dTrt^ 
vetftcL^. rcLvroLc; eiqfiS-cLi Tnqt X^^^^ '^^ A«^«c o Uau^ 
Ao^ E$qeLtoiq ^Yiai. Xty&i yoL^. rov h /SqoLXv n TroL^ 
dyytXHc; iXat/rroifjLmv ^XiTrofJLtv ItiaHV y ha ro TroL^fi^ 
fML rn 9cLvoLrHy h^ri Kat rtftYi i^^-i^^oLvcofjLivov . 

Ao^vf KOLi rtfJLvi i^fi^oLvcoa^oLQ aurov* Kat Karig-Yia^cu; 
iLvrov tyn ra i^ya rcov ^f/gwv an ^ k. t. «.] Kat 6 aVo- 

^oAo^ 



SELECTA IN PSALMOS. 345 

•pfit in Evangelium fecundutn MatthaBura, ubi fcri- 
L debuit bis vel domui David, velfilio David. 

Propter inimicos tuosj ut dejtruas inimicum tf ultorem^ 
'r.] Iniihicura & ultorera, verum iiiteilige Nabu- 
lodonofor. Diabolum deftruxit Chriftus per pifca- 
)res & illiteratos & maliti^ pueros. 

Quoniam videbo coehs tuos opera iifitorum tuorum^ lu» 
amU fteUas^ qua tu fundaftij &c.] Quoniam videbo 
rlts. Rem illam plane fcimus, quando .&rationem 
us & caufam cognofcimus. Opera digitorum tuorum. 
»uaeres,an alia fmt opera digitorum Dei aboperibus 
anuum integrarum , & qu2e priora funt, in pofterio- 
im parte collocentur. Lunam (ffteBas^ qua tufun* 
ifti. Cur folem non nominavit? Forte quia, cura 
itroducitur quispiam, is primura, quae noftisfunt, 
itelligit^^deinde, quae ad diera pertinent. 

Quid eft homo^ quod memor es ejm ? autfilius htminis^ 
ioniam vifttas eum? &c. ] Quod fi miratus Dorainum 
ominis meminiflTe, & vifitare filium hominis, haec 
icit, clarum eft, eum benefaciendo vifitare. Hoc 
Litem obfervabis propter illud : Fifitabo in virga im* 
nitates eorumf& in verberibus peccata eor^m^ &propter 
lud : Non vifitabo fuperfilias veftras j cum fornicatafue'». 
intj & fuper uxores veftrasy cum adulteraverint ^ & fi- 
lilia. 

Minuifti eum paule minus ab Angelis^ &c.'] Etenim, cum 
)fe natura aptus fit ad tui notitiam confequendam, noa 
draodum ab illis diftat. Aflimilatur enim tibi, quoad fic- 
i poteft, cum faaftitatem & virtutem fibi comparavit. 
^t propter imaginem aa fimilitudinem, iraperiura*ipfi 
lortalium animaliura tradidifti. Verba haecdeChrifto 
ici^PauIus inepiftola adHebraeosadfirraat. Ait cnim: 
lum autemy qui modico^ quam Angeli mimratus eft^ videmuf 
fefi4m propter pajjionem mortis gloria&honor^ coronatunu 

Gloria & honore coronafii eum^ & conftituifti eum fuper 
pera manuum tuarum^ &c. ] Hinc e]iam Apoftolu^ 

Y 5 tmmoBC-^ 



fof^. nau iSt\ tx% n/AHf ig't^oLva>iu.wo^ t/c i aypptMf, df 
ff ^(f ' wd^ffomog iv rifxtf civy ^ awfixj^* ^n. iyn ra f^ 
f^cL^M Si (shnf > ^hFi^ mfJtM HPat tcl /jai,/3Xir?rofMM. 
^qo^ot fjtif Hfh/ ifyoi^. ia-fjm X^^^ ^^ > ^nMi^i m^ 
f4^ /BXrTTOfJiivotq. raurtL h i^i mnTob rify ivewB-^emHnf 
f^reu T8 QiH mi achn^oc/nfjuaf'* id^ yaq xeu rifMf o 

^iff-fy fi^.TOic hrHqwioi^ MoAoit; (^narfv ohro^o?^i. 

XlmrA wrvtaH^aQ uTroKWti» rw 7roie»f ' aurH 9 Hr^ 
fio/Tc^ XM jSoa^ 'Tro^OQy tri Jlf xm ra xfmvti rs TniiHi t# 
i^^uita rn hmvh xm thc Ix^uoq thc ^ctAoo-oifc» x. t.i.} 
Ojth fm xa^aqa ^go/SoTa itfl&i fio%q > ^yTA Tr^ocriAh 
«ty. hQahiviitXi^ou km dxaSaqrehciaiTri reav xrmav 
fHTriilHa HKtiqwcw^ra^a . ^fjfJOiOffnMhtitOffTrmi' 
fm rn n^avH > luti Ix^oiv mg ^a?^jaaim^n , 



* A A M O 2 d'- 

Ei^ ro TfAoc thrtq rcov x^v^icov rn vin '^aXfjio^ rq> Atf- 
viSy K. T. f . J Kpw^iflt iTi yvc^cTii; aTroppnrog rcdv ^/ 
XgiS"» Toiy aXtfyiVH flf « AM;5"«§i6)y. 

^opiAhaywTOfMLi croi KU^it fv oA9f na^Sia fjiH. itnyih 
trofjuu Travra ra ^avfiacna cth. iv^^av^na-ofJLOd m 
dyctMMo-ofJULi iv cro/3 .i{/<*Aft) t(9 ovofjutn (th , ui|/i$^) 
^ T. f.] O If pAnc KOb^Sio^ dya7ro)v hvarcLi l^ oAnt 
xcLqhou; i^ofJioXoytiS-ai . hnyna-ofjuti yravra ret Baih 
fjLOuna (THy itai ra f^wc* orav dvayvy^aufjLtva Tf^ce^ai 
Qavfjucg-a ruyXc^^ovra Tra^a^no-ai SwafJLtvoq , oi Xoytf 
yiyov% Kai nvo^ ig-i o-v^^Xay TriTromKi ra eiqnftiivfi^ 
rnro h fJUfVHrH oroyrn^o^ i^yov ig-iv ihiv . eiit xoii 
Krio)^ x/ti Travroo oa-a iTroinonv S-to^y QavfjutcnaL oum 
i^iy iroTsXcd TrAfov ^avarai on rn (Tcarn^oc, i^iv n tuyj^ 
rn^ St dqa Stnynatrai yravra ra Qafjuta-ia rn Treur^ 
«/uy 6 xju^tof T0/( vona-at SuvafJLtvoig ra rnhJxojHra 3-tf#* 

l/ui/ra 



SELECT A IN ^SALMOS. 347 

immarcefcihilem gloria coronam nominavit. Fitetiam ali- 

<]uando, ut quis fe gloria coronatum non intelligat, 

juxtaillud: Homo^ cum in honore effetj no7i inteliexit. 

\ Non dixit autem, fuper opera tua, quse exiftinro, 

r elFe ea, quae non videntur. Nos igitur primi fumus 

i in operibus manuum Dei, id eft iis, quae non vidcntur. 

ft Haec etiam poft Incarnationem Dei & Salvatoris no- 

c ftrilocurahabereinteiJiguntur, nam gloria & honore 

coronatus eft homo : Conrefufcituvft enim nbs^ & con- 

1 federe fecit in^QeleJiibuSf ut ait Apoftolus. 

br Omnia fubjecifli fub fedibus ej^s , ove^ & boves univer^ 

.< /i/, iufupef & pecora campi y v4ucres cceti ^ pifcesmaris^ 

ic tJc.] Quandoquidem munda? funt o ves & boves , ad- 

T didit imit/er/Jif; utt vero immunda eiTe animalia pof-^ 

ST funt, ut in pecudibus campi, non dicit omnia. lta& 

in volucribiis coeli & pifcibus maris. 



P S A L M U S IX. 

i 'fnjinem pro occultis filii pfalmus David^ &c.'] Occul- 

r J ta eft inefFabilis myfteriorum Chrifti veri Dei , 

cognitio. 
Ir Confitebor tibi Domine in toto corde meo: narraboomnia- 

I tnirabilia tua. Latabor & exultabor in te^ pfaBam nomini 

J,- tuo altijfime, fSTc] Qui ex toto corde diligit, is po- 

j teft ex toto corde confiteri. Narrabo omnia mirabilia 

\ tua^ &. quae fequuntiir. Quando quis fcripta prodigia, 

p qu* mirabih'a funt, aperire poteft, qua ratione fa6hi 

A fint, & cujus rei fint fymbola, tunc fecit, quae hic 

« ^icuntur. Hoc autem folius efle Salvatoris opus, pa^ 

n lam eft. Quod fi & creatura & omnia,quaBfecitl>eus, 

$ mirabilia ejus funt, multo magis perfpicuum erit,SaI- 

% vatoris efle orationem. Quis enimvero narrabit omnia 

JT tnirabilia patris, nifi Dominus, idque perfe6Hs, qui 

5; intelligere ejusmodi prodigia poflunt ^ & de q}\\V^>^ 



348 EX O RIGENE 

dTro^oHrn. o^ t7r'o^oc fl^tf^Sa^ tj^^oy to ^^<^ tuuv^ 
. Tify (^omv oLvrHy t}/o&AAfi t^ ofofMn rn u^m^ . .: 

£f rdf ^ehrog-PO^nfou ro9 ixO^ M^ ^ "^^ ^^4|l^> 
d^inmoii xeu d^Tro^iHffrou iito ir^ocrahTH w^ Ju^.f.} 
TiViC i&vmfnm wu iirt^M^vtu ohro Trqoo-otTFH r^r Sm 
(iTroi vrqoormrof Twqm iyrt '?rOiHvrcu;^xMA) h '^igM^ 
TTo^f.^ if/buf MToAiAoiTrir moeiv. otm M^ct^yi^ i 
iX^^ '^ xOMifiL Trqoiw, xeu dfomoiiaif xmuT€A i» « 
ifjLTtoii^i&eLi , TOte oi rif xaxi^ hx^^^ dA-miaiioWt 
M-A naSr o dfjta^aimtnv» djro^^imtfifiu > thto <fya&* 
fiivy avroi^ ru Tr^ctTrH ru dvi. vonfAw yai^ d^^(H 
ra TwiVflt. 

htad^io-cb^ ijri B^ovH 6 xoivm hxMocruvniv» tur.t} 
e^ovo^ fm QiHy Xi^To^» h-fiovoQ ^ X^i^ n dtrcBf»- 

TOC ^VCTi^. , 

TB,*7r%rifMiara4iSv%a'iy xai dTrcnKiro o datfifi^ • Tooifo- 
/jta avrm i^itA^eeC) *.t.6.] To, «'zrgT/^wfo-o^ , Sio^ 
Qo^aiv amatvciy o^ig ^irAoy ix rn* iAiT^ov, TroMxa^ 
MaoVy rTnrifJO/ia^ov . ro ovofjba cuhn 1^1/1X^1^04. i^)\$i^ 
i)/f ^f df oc rn A/SqafjL ro ovofjut Troifia-a^ avrov A^aofh 
xai ^n^ StfPfl^ xa?^v avrtiv la.piavy xai rn ^EifJumt 
ovofJtaa-ag ^vrov IlfTgov. nrc^ rt axoA^d^OF ig-i ro ovofjtck 
^aXH^tid-airHrm oIq VTrmfmar xai fjuiXt^a i^roi tTry 
(pi^rrat ro • dvayyei^^t iv roic; i^tat ra iTrtrfiStvfjta* 
ra avrHy ort ix^nrm raaifjui/ra avrm ifJtvtnQ-fi . 7i:qocr'* 
Xh ^tjou oTi Hx ^wtA/' to ovofjut avTm i^fihen^ctj^ hk 
fitjSXH ^mrm («7flfcg iv jS/^Aeji) ^VTay nv iyytyqcLfji^uuim 
ra iSyfi) dxX dxci\^a>^ to/c ^car avrm X^Qoyqa^oit^ 
iv /BtlSAij) o^eiXjovrmy i /St^Xa) vix^my i^a^au rco rwf 
dotxtaQ 6txovofJU0y d^ eixoQy dvayqa(povrt vtx^n^y lu» 
dvay^a(povrt ck yfiv. yaq a^anYi^ dvay^a/pa iv vga9ii| 
ra ovo/jtctra^m fJi^nrm, , .;i{'. 



SELECTA IN PSALMOS. 349 

potiilimuth dicetur: Sapientiam autem loquimut inter 
ferfeSiot? Latabor^ & exultabo: fcifcitans ab iis, qui 
inquibusdamlaetantur, num in Deolaetentur, utvel 
in IsBtitia fua permaneant , vel ab ea difcedant. Qui 
vero afcendit in excelfum montemSion, & extollit 
yocem fuam , pfallit nomini altiflimi. 

In convertendo inimicum meum retrorfumi infirmom 
iuntur^ & feribunt afacie tua^ tjc.'} Quinam infirman- 
difint, & perituri a facie Dei, (vultus enim Domini 
fuper facientes mahj) cum non praedixerit , nobis reli* 
quit confiderandum. Quando deletus fuerit inimicus 
in malitia procedens , & retrorfum refUierit , ex eo, 
quod fuerit impeditus , tunc hi, qui malitia potentes 
erant, infirmabuntur. Deinde fecundum quod pec- 
:ant, pereunt, faciente hoc ipfis facie Dei. Hasc enim 
[TOgnita abolet terrena. 

Sedifti fuper thronum^ qui judicas juftitiam, &cj] 
rhronus quidem Dei Chriftusj Chrifli vero thronus 
^O: fpiritalis natura. 

Increpafti gentes, (J periit impius: nomen eorum de-- 
I^yfi, tJc.'] V erhnm ^ increpaftif corJeftibnem fignifi- 
:at, ut patet ex his : Argue^ obfecra^ increpa. Nomen 
\imMdelefti. Delevit Deus nomen Abram^ faciensip- 
iiXD Ahraham^ uti & Sara^ vocans ipfam Sarran, iic 
Sc Simonis , nominans ipfum Petrum. Atque ita con- 
equens eft, horum quoque nomen deleri, quos in- 
rrepavit: praefertimquia fubinfertur: Annuntiateinter 
\entes ftudia ejus^ quoniam requirens fanguinem eorum re- 
:0rdatus eft. Obferva autem , non diftum cflTe : no- 
nen eorum delefti de libro viventium , (non enim 
n libro viventium gentes erant fcript») fed a cautio*. 
libus, quas fcripferant, in libro debitprum, velli- 
»ro mortuorum apud iniquitatis ceconomum, qui,ut 
rerifimile eft, mortuos fcribit, & in terra fcribit. Sal- 
rator enim in ccelis defcribit nomina difcipulorum. 

Ejus^ 



-i*r 



Th avTO. J £f ro ifpjuuz ifrM6a'*rn9 mxMf ai9fjuum 
iuf^tw^Mrify i^Acit^f h ro n dfjta^c^ ofofjufi }fym 
AM\|/fi^dMtf rnvpc^pir»}!' «t>r8»aTtf9-fl^iiF. *» 

Koi «A7r^0t^fiMr«if f^/ ^ 01 yifwntoivr^ to iofo^ 
0*», dTi H» ryiiounXm^ rn^ ht^nrHvra^ a% xv^Hy z. t. t} 
O/ ixijimm-^ rov xv^y xeu hX oi VyxxuTm?sJki^i^i9r% 
uifOJurH^ irywcrav ro^ovofJM wth: ^ 

'^'«AfliTf rtfi xu^uj^ rt» xa/roiXMvrih ^iWy x.T.f.]' 
Kt»roc 4^tfAA» iX^ <^ fat/T6» tot X^^^* Ti#Ta xom 
Twr ^oA^Of Ttt^y iH^m io^a^ ^<f v o ^^o^im;^;/ o^. 
ig-i xeti foimixiu hrH^afio^ Jiimf. xeu if '?faaif #»4/t^ 
iJo^ ^imfy nri^iqfjtnfwfreu oTumium^iof 3 ra 9^atM* 
HXOK axon-Hcra xai (pafra^ofjmn s oiim 0f 0$ • lx(^ 
rm xM ra oifMra rm \dfm diFo rmf d^oxfremmm 
€^a> xaX fUfifnfTx^ai aurmy dvi^a^ wra^ «faeifr^ 
dircdXwo ro^fjifnfioavfof aurn fJumrnX^i t^' toc. j^ 
^fl^ feiTfff^dTfotTdM. iMifA»? Jf fi^fmirai df iymm 
xan^a^Hyn. 

hfayyeiXcun if rou; idi^i W f^fttf^/uflera ixjSrft^ 
it. T. f .] rioia i7rm\hvfjUM:a ; •raf Ta d X^^TO^ roK /w*- 
ST/TflM^ Ii»afVH rS BaTTri^^H iAryi • Tro^ivB-tvrf^ ^cm 
d ISm. rv^Aoi dva^Xrmiaiy.XodXoi Tn^mcvrH&iy Ai- 
TT^oi xoL&a^itsff^cu y ftx^oidvi^avrai. ravrawra^ 
TgrgfTir iTnrfihvfuinra' xai old^o<roXoi roi^ ISrvtcriif df^ 
'y$iKaf* xai ori ha QavajTH dS-avaaiay ha ^av^ 00» 
rxqiay zai Sui rcL^c; dfa^curigy xai yixqo)&ig rn fvt^ 
cravro^ ifJLO^ Siafio?^. 

O in]Uv fJtf ixrm 7rv>\m rn QavarHy OTTcot; df ^arf, 
«yfiA» waacu^ ra^ ama&ii oh iv raiQ TrvXaiq twc fltO*' 
r^o^^S.imy x.T.f.1 UvXcu ^a^ojTH y at Trqoi; Qafctrrofi^ 
fM^ricuyd^*df4J^/Hraio fnni^ Koyicafztvo^avretg ^f^^ 
retfy 0% xeufzofo^ Svvcurai i^ayytXXciv Traoa^ra^ c^fiofif 
xv^iH iv rcu^TTvXai^ rr\^ Bvyar^o^ limyrat^ dotreut: ' 

EvrTrayxorav idyvi ivSia^ooay »9 iTroiticraf. fy Trayh 
ii rcujrri jf ixv^av avvtXvi^Sifi oTrHq^avrm' ytvcdnTurHt 
fw^ioi xi^ifjwra Trouavy^x.r.t.l Evrprayfio-av iBffiy H 



SELECTA IN PS'ALM0S. sjr 

Ejusdem.] Si noiQen hoc loco malum fignificat ha- 
icum, & delevit peccatoris nomen, uti(]ue delevic 
effimum ejus habitum. 

Et fperent in te f qtii noverunt mmen tuum: qumianf' 
mdereliquifii'quarentes te Dominey &c ] Qui exqui- 
mt Dominum , non vero hi ^ qui ab ipfo dereliai 
mt, noverunt nomen cjus. *. 

PfaUite Dominoy qui habitat in Sion^ eSTc] Pfallit is, 
ji in fe habet Chriftum. Hoc fecundum veterem Ju- 
eorum opinionem dixit Prophcta. Nihilomihus eft 
dritalis & coeleftis Sion. Et in omni anima^ qua&eil; 
on, quas interpretatur fpecula, id eft, quae divina' 
mper fpeculatur & cogitat, Deus habitaL Exqui- 
t etiam fanguinem gentium ab his, qui eas occide- 
mt, & memor efl earum, dum eas refufcitat. Itaqite 
bud, Periit meinoria ejus cumfonitUj ad frameas redu- 
^ndum eft. IUorumautemmeminit, quorum refii* 
um fachjs eft. ^ 

Anfiuntiate inter gentesfiudia ejus f tJc.] Quasnam 
udia? ea omnia, quae Cnriftus Joannisbaptiftas di{l> 
pulis dicebat: Euntes renunciate^ qua vidiftis: caci 
fdenty ttaudi ambulant^ leprofi mundantutj mortui re*^ 
rgunt.^ Haec igitur Deo digna funt ftudia, &illa' 
poftoli gentibus annuntiarunt, fimulque per mor-^ 
m elfe immortalitatem, per crucem falutem, per fe- 
jlcrum refurredlionem, & mortem diaboli, quinos' 
orte afFecerat. 

Qui exaltas me de portis mortis , ut annuntiem omnes 
udationes tuas in portisflia Sion^ tjcj] Portae mottis 
ntpeccata mortalia, a quibus exaltatur, quineco-^ 
tat quidem illa perpetrare; qui etiam folus annun- 
ire poteft omnes laudatrones Domini in portis filise 
on, hoc eft, virtutibus. 

^lnfixa funt gentes in interitu, quem fecerunt. In la- 
te^ iflo^ quem abfconderunt ^ comprehenfus eft pes eorum. ' 
fffwfcetur Dominus judicia faciens ^ tSfc.] Infixas funt-' 

geu- 



; A^ocj^dfi^i^ip^ 01 «^fMBfra#Aoi «i( to9 qAiP^ ^r^9^ 
(lcrin^ r^ei^Haot Toiy jinMiidiy. nrir oiaMmiPioy^ ¥r«fr 
^irc^orr iiMMipr«Atirtr mA^ J7rox?<iH£hir0am$ 

^»/3m^w» iv^ aTrtr^fl^EaMfoi. 01 T^ 

«;ng«M-or /utr 01 *^(o^«i» 45rMT«& oi Aoi^coi Trmmchi 
%aM* nrpr^Qf. /m oi tr i(fiir «/Mtfra^oi.i iir^i «)| 
•3tii.- ,..■■.;.*'..-■: ■'•..- fjf 

H uTiTiifMm rm Trmrm h» o^oAoiTai o«. tot «mn 
ra»r»*T.f.3 Uo-^ To 'MjiM^ 3^ afimvTOi j i^cnc 9 ih. 
7rfl||uorif'm>fi^oMi^^.O'^^ ro "^wpU^ Uu 

luuy i vTFOfumi yiM xuojoc^i^^mi tr ToiA^mc ^ni^ 
^^^** /t?«"OC fliiu^ef^. oii^. Jh^i^ AryfTOi kcu ftol|M<- 
ifl-£W. ^t7«gSvri3 iroi ti t^Trftic; 
^ Aro^TfTi iw§if3 A^ x^fltm^ai m^^mro^^ 7ur.%\ 
T^ 8r Af^orT^ x^fltrfltioi^uft (jim, ^ wh% av oti -9||WCf ktr 
iiVn x(tfTflii8^roc fli7ior^ T«r ardga^iriit^r W9i$ig!\stim* 
fjum iutd xdvnfjutrm dyat^tQmrm . 



* A A M O 2 I. 

K A T A E B P. 

Ir« Ti xt^if d^HTixag fMx^if, x. r. %.'] ATTMQs^rni 
mrii w^.rof mmro^nurmra, ro^ /iW oi fJUtK^ufmt 
Tfc icujrH^ ehro n$ d7ro?\Hfrai* xat roy d^o^ iy^JljriL 
r^ Hf44$ za4 H d^ TroppoiQw > Af^» xv^toQ Ir roic ^^* 
^rat^. ijui 0onS-m rotQ d^tTiMfmot^y ioxoi^ fM "jra^ 
foi ron ytvofA^fotq^ d?iM /Jroppo^if Wa^at imi ^Miilii 



SELECTA IN PSALMOS. 355 

getites, fcilicet tanquam in luto^ corporf per interi- 
tiim, quem fecerunt^ & comprehenfus efl pes eprum^ 
nempe fpiritalis. Et cognofcecur Dominus^ quoniam 
cum judicabuntur^ cognofcent eum, qui judicat in 
jultitia. 

Cmvertantur peccatwif in inftmum , &c2 Sicutpa* 
radifus juftorum eft habicaculum, ficinfernus pecca- 
torum eft ad ferenda fupplicia domicilium. Conelu- 
dantur, inquit, ne intus convcrfi videant animam Je- 
lii defcendentem & afcendencem. Qui enim illam ex- 
peftirunt, in infemo detenti^tapquam extra viderunt^ 
primum quidem Prophetae, deinde rehqui omnes ju- 
fti: aut primum quidem, qui inter nos erant pecca- 
tores, podea gentes. ' i 

Patientta poMperum nm periUt injlnem^&c.'] Quem* 
admodum fpiricus non excinguicur^ fic patientia non 
pefit. Daminus enim fpiritus eft : &^patientiameaDo- 
miniHs, Sic & in Galatis formatur Chriftus, qui omni 
caret figura. Hic autem dicitf^r dormire : Exjurge^ 
qutd dermis i 

Exfurge Domine^ nm cmfwietnr h§m$j tfc.'] DU 
centi igitur robur meum , repones tu Deum efle, qui 
confirmat juftum , deletis ejus faumanis cogiutioni« 
bus , & animi motibus. 



P S A L M US X. 
Secundum Hebrjbos. 

Ut Mid Dmine receffifti Imgel (!rc.] Interrogantire« 
fpondere aliquis poterit illud: Ecccj qui ehngani 
fiate^ ferihint} & illud : Deus apfr§ximans ^§ fum^ & 
nm Deus de Imge, dicit Dominus in Prophetis. Auxi- 
liura non ferens his , qui injuria afliciuntur, videris 
non adefle his, quas fiunt, fedftar? procul, & non 
(Mrgmix Tom. Vll Z vide- 



:1'^ 



jiii;tifc «t>n^3 x^T.f»! U6aymi 4t^fg%mf^^ «^ 
'xm^oim^if^ntoi^ noiymrn ^mn^Htw hf^n^^oiifff 

]fjm7ror% d- d/juifriiT^k h yta^ ht^nTOi vn^t d^c rn ^ 
Kj* w i^Aiid»? f^ftofriflNf t;^« ii^MM KOfrm iKfmd9t 

' "ii^AwriAyiii^ miti8Lh^^irtr9*ixm^st^u^ 
ftfv intMQ^ fifsoy$i.rw xi^ h wmm w^m\ 9'ili dfrn^ 

'rui hy avri t», Tif xaxjet fivSil^oVrai. , 

.. tldfTtf^ T6MF fX<^^ OAjrHManra xuqiiVTSi^ x.r.i.1 
l^ 'vr^MKffjLm ol fM!9 r^ crnoijuir^i Tr^yovreu > -ai £ 
\^XV^ ^' ^t ^^ «6T0C* xatol.fJtw Ain t^^ov km t^ 
^i^uiiv xai iifiiyfjimy xAi ^vf^jotM^ ainoi' oi ik Mnf 
dTcaS^d^roi Xcryicrfioi yivmriQ dfJLa^riav xai i&yfjuiM 
^^in^^ot ir 1^^ X^fifJUirm^dTTo^o?^ Tto-' 

vm y xai yvvaizo)i^d^i^siq' nM inifijovix rHrw^ dri 
ixAjqavTi Travrog iiitasH lar avag* ei ya^ 'jravnrm rm 
iX^^^v avThi Kftraxvqiiv&H li ^&i/ravaQidxai iixMOi 
yravrii avrn ix^oi «V/> Travrm d^a xairoMv^iWfm. 
H.ftui)f Travriii ih^on Tr^dryfjiajri xvfikuatij ti99t V 
nrnfy fjLovo^ ^c^ X^i^o^ dfJLOfjTiav hx ifTtoiW^ ^ ^ 
f(^fd>f io>sjo^.i».r€^ ^pfjLori.avrH. n raXot to fiHPmfiS 
OAjrH n^miTiV n^M ^a^m ci^iqiTi ek Tnqof dryaymr* 
To m et^^€;:^^^Mfiiif/ €iy% iitXoyio-avro fin^jn; ak^f^ih 
iimM 7mm^> xa$ yog h ^ JU^S.i|^ti/Jbfcfro( d ' 



SELECTA INPSALMOS. '35J 

Videre. Quae resmalis imprdbitatein auget , taum 
vero pauperem incendit , & in defperationem mitttt» 

Quofitam laadatur peccat0rin de/iderhsanimafua^&cJJ 
Saepe ufuvenit, ut peccantcis in mundo feliciter agant, 
HoC cnim & Apoftolus dicit: Mali homines^ &J(Pdiu 
Rores pYofictent infejusj errantes^ & tn errorem mitteru 
tes. Et in alio pfalmo canitur: /pfi peccatares (y abun^ 
dantes in faculoi obtinuerunt divitias. Peccantes igitur 
^ injufti, tum a feipiis, tum ab adulatoribus , & pa» 
rafitis fuis laudantur, &cumbenedicuntur, magfsad 
peccatum incitantur. 

Sec§fndum multitudinem ira fua non quarety (jTc.] 
Quis? an Dominus, an peccator? forte peccator. 
INeque enim de ira Dei ibllicitus eft, neccurat, fe 
multitudine peccatorum praegravari. Quare & pluri- 
mum peccat. 

hqumata funt via ittius in mni temporet iSfc^ Ju- 
ftus benedicit Dominum in omni tempore, peccator 
autem inquinat vias fuas in omni tempore. Inquinata 
furitj quafi dicat: in malitia demerfe ftmt. 

Omnium inimicorum fuwum dominabitur y &c.] Ten- 
tationum aliae corpori ^ aliae anim» , aMae rebus exter- 
nisinferuntur, & alia^ in caufa funt plagarum, tor- 
mentorum, perfequutionum, carcerum. Aliaevero 
impurae funt cogitationes , quas peccata & falfa dog« 
tnata generant. Quaedam damna rerum habent, libe- 
Torum amiffionem, uxorum jafturam. Atquehincpa- 
lam eft^ omni jufto dominari Satanam. Si enim omnium 
inimicorum fuorum dominabitur Satanas, & jufti omnes 
€jus inimici funt, omnibus ergo Satanas dominabitur. 
At non in omnire dominabitur , fed in quadam. iSo» 
lus enim Chriftus peccatum non fecit, nec eft inven- 
tus in ore ejus dolus. Vel fortalTe divina fcriptura 
ad ejus refpexit voluntatem , quae eft ad finem duce- 
re, quod nonpoteft, fi quidem coptaverunt confiUa, 
qua nm potuerunt fiahilire^ Nam & in Job deceptOT 

/ • . . . 



fgjfi^ TTigiiAflwTifryyyaMMf/iiA^ 

dmi 'jr^wcr^rrucriy. iiMaMy<ry^.m^ ^^ ^i 

V,^xM9(nnri9C»^ na§m dnfJtfjFQJig-mi '^6»^?'*^ ^ 

't^. iixaiocjytfj^^iw, MHmi x«mi7a^ ir ^(«^^ 
^if • Mi of Jixtfioc» TT^ MTiryogoc; um cv juMiryio^ ^* 
^MToic V ^nuftioc T^ «oi y^^ JMmUf» yitti|pi^iw»^ 
^jr^ 4rv J)i;iCf^^* auiAfiK irr AryfToi o ita^ofiig 'irmt' 
To#r Toir i):0^r tfUT«f xATo^v^i^oir > V Tiir TtAMaiv Jip^ 
^oiwii ciM^acTo^ <rmluhnttf9 hrirm Tf^onrm^ 4 
^)^ fttf ifr /uio^oc ^goc Tor StfTor^^ 
iJr d9 iAi>»r o Aoi/ii^ TiAoyor fMVOc IfiiffWf muTHQ > «it 
lyirorTOfw. - i. 



Oi; d^ To.r^/ift.auin^ Ti/M lUfei ^ix^mk Xid^HbTillb 
X.T.i.1 Tii Tronfgn to kt^m yi^ w^ooM^Oi iv;t{tfTtf^> 
i^llf^^ oo^ift ^oror hm xo^or Ij^Troioi toic iiXoMVO^p^wm 
T« To^r iTi^r ^ofiam y%/j4i d^ag rw xiiKo?<oyHfra» 
rofih/JitH^ofjf Aoidbgioc rofv Xoi&^m» TrM^ut^ ratf iu^ 
fMUiv, xMjb^M rm ioPuotv*. 

Th avTHi!!^ O TifC dyiomrog ixTri^ttirj Tt^c oAndvftft 
XdM it;Ao7/ac '^oppc^ lavrop dTrarym^ to rO)U« ^nrAx* 
^oi^ror Agetc i;c» ^ it m Kv^ Tr&n^oijmo^ fhro xoAo* 
o-ir xoi o^fltr TTo/oir thc ,o&9raTe9^r«c» fAC^ ^f m#tb o 
Ao^oj; ot;r T6i) ^pAf^^ '^oMHr ^rorifTC* J/o ovr T|p d^ 
xoi Trix^iaQ XM JbAv o Ao^oc auTjH 9rf?rAif^aHr«4% 

£7Xflt3ifTai h^^ fitra irTsHttim b a^oxm;^oic> 
X. T. f. J £r /uf r to ic iX^on ^rAi^or dr^ofcnag xoi a&fAOQ 
iia^o>joi; iyxad^vtai^ h h to/c xiXT»fftiroic ^oM^ir 
x^ 'ct^Tw ai dyi&i ivyofjtm^ vjra^a^avofroi^ m wvf^ 
0o?ia Wi Ttf 7nr€iva rn H^avu xaracna/ifufra if to« 
xAitJbic cifaTruftQ* o tn/i/jiaifH rm if\nra^X)^(ra^ ^fM 
xar(^4Ufaf44f 0aori?^afHgafmM 



SELECTA IN PSALMOS. 357 

diabolus ait: CircmM Urram^ (y inmMans totatk^ iput^ 
fub cosh eft^'adfum. Atqui efficere non potqit, ut Job 
quicquam peccaret. 

Sjusdem.'] $i qui proficiunt, perdecrementumma- 
litis proficiunt, jufti dicuntur, qui perfe£him habi» 
tum juftitis polTident, & qui absque ullo impedimen» 
to proficiunt, Juftusemm^ inquit, in principio fermo- 
vis accufator eft fui^ Etnjuflus, quomodolaceufator? 
$i autem acoufetor^ non plane perfeftus eft juftus. 
Docejuftum^ tS feftinabit ^ccipere. Refte igitur diabolus 
dicitur omnium inimicorum fiiorum dominari, non 
perfeftorum videlicet, fisd eorum, qui ad perfe6lio- 
nem tendnnt. Nam fi non elTet adverfus Satanam 
odium, &imperfe6l;um &perfe£lum, nonutiquedi- 
xifibtDavid: PerfeSio odio oderam.illos^ tf inimici faBi 
funt mihi. 

Cujus malediSiione os flenum eft 9 tf amaritudine & (to- 
ioy &cr\ Ex ore perverfi nihil boni prodit, fed qu9- 
cumque dolorem & laborem percipientibos pariunt. 
Aliopum quoque, eorumnempc, quidecreatorema- 
le loquuntur, malediflione ) eorum, qui eonvitian* 
tur, cenvitiis ; iracundorum amaritudine, & dolo« 
forum os dolo pllfium eft. 

Ejusdem.J Qui a fanftitate excidit, & a veritat^ 
ao benedi^tione femetipfiim abduxit, is os plenum ha-^ 
num habetmaIedi6tione, perea, quae dicit, tehtans 
fupplioio ac maledi£Honi deceptos fubjicere. Habet 
autem fermo ejus una eum fallacia magnam acrimo- 
niam , ideoque fermo ejus ultra maledidbionem amari- 
tudine & dolo plenus eft. 

Sedet in infidiis cum divitibus in occulfis^&c,'] In his, 
qui fumma ignorantia & injufiitia abundant, irifidet 
diabolus: in his vero, qui fcientiam & virtutem fib! 
compararunt, ftnftae poteftates requieftHmt, quorum 
fymbola funt volucres coeli in ramis finapi habitantes. 
Quo fignificatur regnum co?Iorum,quod virtutein no- 
toeft. Z3 ^ fc4- 



3SI E3e ORlGEN^t: 



' Ef%Sl^%vH Ttf d^Tiwai 7rr0X0^ d^a^M 7rr»ym 
h nrm l^ardi aura0^ s^Tr*^! '^CT^ T^ P^^^^iff /XJ^T^ 

BAi^ff^s oTi 0v 'iTOf^ ntu, ^fJL9f na/rMo$iiy nTrO' 

Xotrafoc ^ya^o/MVOQ 9 'TraqaStSaa-i rai ypuX^ ^ ^ 
hjaarnf rtjf xfiTfi. (roi vyxaretM^^^Troi o TrroiXoi * dm 
Toiy. «i; T«c atAifgiic.i£^0)Mni»f. iio ra fAia^a t^ xocr/iH 
ijfMyfrai.o 6%oq^ oq^oftji ffv ^M^t^oc. oq^oe Wif^ 
^jhrofiafsjoTf rof Trofnqof 'jravf^^wi^tQ, 74$ » ^ffif 

fHrX^irg^ U TVVOTMC TS^ J^tf^^oA». iff . 

2iufr(^i^&f rof pfiaXHHffot ra fi^utfOTa^A» XM «^om^s 
x.r*0 ^ «ren/yT^ii^ ra /3^X^^ a^t^H ra^ d/jut^ 
rjaQy ro 8% wrtOsysayKfMM^MO^tm ^ fMi^^ia^ wrme 
¥yeo7reido/Mi xoXa^Hf $wr. QgaXtofa J)i At^ft t«v Trofik 
(it xfl^f^tfo-a^yyff '^lvXnf^ Qm^ma^eu ndfJLo^ia tfJ- 
.^|Kj MtH/Liii iv^Qif. nrot ^nntfWH "^k e^utaj^te^ tk d- 
ioe^AiAK xtfi TOfnqn auroc iX h^rnorffraty oAo( yt90fMih ' 
foe o^utf^ia xtiM Tran^td* nhrcu ot» ^^mrdyfotTai auTK 11 
dfjutgna^ xat hX ivqiBwtraty re^ j^excsd-tfgd-fl&i twrai* 
Baa-iMva-^ xv^toQ ^ rov uima 3 xat fjg TOf aima rn 
ttiorfocy K. r. €.] Ah 7«^ TOf xv^tof BaaiMvm Sta raif 
almowy dx^iC df 3yi yravraQ t8C i^?«C. a^vrn uiro Ti#f 
"jro^acavrH. n ya^ paatXoia avrkt Wif n BtoiPta Trofrm 
rm yryoform nun yma-ofMfm mmmy Si nq vio^oteLc xeu 
ol iX^ot <ptXot ytfOfrat. fjunf ^ntn. ^nmQna-vremff d/jua^ 
rta avrs tuu hX ft^edTfo-ftTtf/; fia/rtXwei h ek TOf aima 
XAJ^toQ * IStof d^ fiaa-iMm to tt ^of oe^f rm vtto rnv X^i^ 
dTfo^jH&i fdfif ix mgyne eLvrn. yn xvotii, n Bwqta Traf^ 
ro^f rm yfyovorm^ nf xat fiaari\€iav nqavm eivat ^afMv. 
t9yn ra* fjo/i S^e^jtwa ro. croim^tov xn^fMb^ d?0C eiq 
vra»rac xeLretnfJUfofJuiva. d^Tro^ieiS'^ ibifn 9 xetB-o iSfn 
i^. Iv yet^ idvoc Tara n yn.9 ictv ouovoif. 

Tw iTrtdvf^eiif rm Trvmrm eianxiia-i xv^toc^ x. r. %.'] 
Tnftxavra ekreutn&i rnc hri^vfjf^tac xvqtocy oTmvixa dn 

ro hriQvfJwrof ^(f^curXV **? irTrtStvfJLWtf ^^XV' i^f^ 

iJkMaM^MA 



?ELECTA INPSALIAOS. ^S9 

InfidiatuYj Uf rafiaf fauperem: raptre faitferem^ dum 
aitrahit eurn^ 0cJ] Hoc difto utendum eft adverfm» 
^ivites. 

Vtdef^ quoniamtH laieref^& dolorem cqnfiderasj uttra^^ 
das eos in manus tuasy &c.J Cum labores & dolores 
operatur Satanas , apinxas puniendas tradit judicf. 77- 
tiderelifius eftpauper, ab his, qui ad fortes vcniunt:. 
mm ftulta mundi eligit Deus. Orphano tu eras adptor» 
Orphanus eft, qui mahgnum p^trem abjecit, Vos 
^nim, inc^uitSalvator, ex patre diabolo eftis. 

Contere brachium peccatoris & malignij^ &(;.'] Si con* 
tritio brachii delet peccata , Hberari vero a pcccatis 
beneficentia eft, ita mihi perfuafum eft Deum punire. 
Brachium autem dicit animam ^ quas mala operata eft. 
Quaretur peccatum iSius^ & non inv^ietur. Vel cum 
quacretur p^ccatum peccatpris & maligni, non inve- 
nietur ipfe, quippe, qui totus fa6tus fit pcccatum & 
iniquitas; ve),quando quasretur iUius peccatum^noQ 
invcnietur, eo quod ipfe mund^tus fit. 

Dominus regnabit in aternum j & in fifculum /kculiy 
fjTc] Oportet enini D^ffi/Vifi;9!i in ap^ernum yegnare^ donec 
fonat inimicosfuos fub pedibus ejus. Nam regnum ipfms 
contemplatio eft omnium praeteritorum & ftiturorum 
feeculorum, per quam oonteinplationem etiaminimici 
iiunt amici. Hoc enim eft, quod dicit illud: Quare^ 
tur peccatum illiusj & non iwmiietur. Regnat in acter-^ 
numDominus, proprium autemregum eft, fubjcai* 
fuis profpicere. Peribitis gentes de terta illius. Terra 
Domini eft contsipplatio omniumpraBteritorum,quanj 
& regnum coelorum elfe dicimus. Gentes funt, quae' 
falutis praeconium non admifere, fed in omnes divifae^ 
funt. Peribitis gentes, quatenus gentes eftis. Una 
enim gens eft univerfa terra, fi in unum confenferit. 

Defiderium fauperum exaudivit Dominus j tfc.'] Defi- 

derium tunc exaudit Dominus , cum defideranti ani- 

^maB cupita largitur. Defiderant emm^ ut brachium* 

Z 4 pecc^r 



Mc «kmi TiMUFril9( tAiuAifitf^HW o wi >t>ortr5 «rv 
dt/Acift 70; liwaftfc tfJMJht trffy«e tri 7gocriuX^, jf 
Diw ma^hrwm^ VwJm^Km^ i waamt w^jmt 

ML^imi /MMa^i^ifJMm 'rnmnm^ 'srgoonXM ro jitmw* 

S^oc ffitTW roNr dSnuifmm. jH yrn^ fv t^ 'sragorrf 
TifiiTM ^(9A|» T^ dw ia^imcriCL tm «S^^fttrarr i^ 
TOB^vmir» «Ik^ iri firyotAau^tiiO^oi» ^XAa mm 01 oJ*» 
iHirric «^aurorwi Tv M«oiC ^ftr» mm 01 fltfi»^fc^ 
Tv •jrohr^tMr. 



^ ^ A A M O 2 t 

OfVl7ll0l^dt/tMf»^^ 
Air 4c ^ei^T|enpt th iu»rtfTofit^ ir OTwrofiiry 
Ti^ iud«ic Tii xa^hef,^ auT.i^J Mif a^X8/^ft€roi>, ^ifO'!» Tff 
iaurm chroiXeieik 01 i^BMfroiAoi» i£AA' iTrio^oiMiroi TtfC 

«AME^MEC ^ O-^tOirM AMUeg^j TOIC TH dw 'TTOM/JUiC^ ttT- 

^^fiimiiCi 401 xnTM-o^iufir fltUTiic TFei^mroi roiq thc 
#uT6fr SMittc loiCi lUM T^ iBaaiuuifm auSrm rn roa-avnf 
rs nyifmsnm MS^oTirrij to .oxorec 7r^op(i?J\mriU^ 
wm (turm^ m ^ txmncu ro fiifsjm. xcu rcLvra Sj^it 
ra^ ^crixoi luu xara ^o-ir o^aQ xadt^^onn moiof 
Sg itfi^r^j «EC ^^ dtoc JueryfgTicraTO. 

Th airH.] Tnlfyif Irir daua^a^ro^ r«c' ^7«*» (pifo-irj 
Iti T^iMi^iy TriTTOiS-fli. 01 ^oAiitM<rT€c dfM(irco?\joi :riQ 
dv H¥ inaif XM ^nyif 9m l)om /SioiiBofi xai woXifJUH^ d- 
fia^etXH^; woifjuurdr /StAif ric ^rr^r . jStAoc f^ir i^A^ 
TTtf^ Aoyio^/uoci ^a^^ah i^ic ;t«PiC"W Kcr/tafxm dxa^ 
Bai^m irr7r>ci/^^t0fjmx. ravra hn ia^fmm 'TroX^fxHf^ 
rm XaiuL3avorrai^¥Q»irc0(> fOPiQHW S\dv xai aSSinrwQ 
Wi ai&mm iXJS^^* h norofmn/. a-xorofjmvn l^-ir^ 

dr^oH^ 



SELECTA IN PSALMOS. 361 

eccatorisconteratur)& ab ejus tyranQide liberentur. 
]!uod & fadum eft. Defiderium enim bonis mentis 
{1 efficax oratio, quam videns is, qui cordanovit^ 
dimplet. Non autem omnia defideria audiri arbi- 
randum efl, fed quas honefta funt. Praparathnem cor" 
is ewrum audtvit auris tua. Prseparationem cordis bean- 
orum pauperum audit auris Domini, non attendit 
utem his, qui pracparati non fnnt. Hoc, inquit, 
ppetit quilibet eorum , qui injuriiis afficiuntur. Nam 
modo Deus pauperes & deftitutos vindicaret»nemo 
mplius gloriaretur , fed & qui injurias inferunt, ma- 
s agere^ & ii, quibus injuris inferuncur, male pati 
iefifterent. 



PSALMUSX. 

amfiimn eue feccateres intenderimt arcumj faravermt 
fagittas fuas infharetra^ ut fagittentin ehfcuro reBas 
orde^ ScJ Non contenti, inquit, peccatores feip- 
bs effe perditos , fed peccata quafi fune longo attra- 
lentes, Dei homines infeftant, eosque venenatis ma- 
itias fuae jaculis perfodere nituntur, & eorum eximise 
airitati invidentes, tenebras ipfis offundunt^ non fe- 
;us ac fepis atramentum. Atque hoc faciunt, natu- 
ales & fecundum naturam reftas^ quas Deus inferue- 
at) cogitationes ex feipfis abolendo. 

Ejufdem] Arcus peccatorum eft tmpura mens. 
ilgo , inquit , in Domino confido. Qui pugnant, pec« 
:atores funt. Quis autem timebit & fugiet, qui opi- 
ulantemDeum, & pugnantes habeat peccatores? 
'^arafverunt fagittas in pharetra. Sagitta eft animi afTe- 
Ubus perturbata cogitatio; pharetra malus habitus 
ift , impuris cogitationibus plenus, Haec fpiritualiter 
le daemonibus p^^gnantibus intelliguntur. Verum fi 
id fenfum referantur , fenfiles hoftes innuent. In o^ 



)$ 



3$t . ty: 6 R I G E N E* ^^ ^ 

Jryvoim ^j^ ?{Cfynai(^. h optXvy^ wim ^n^ tfmtf 

CU/T8. ol^o^aJiuoi cLuTH^^Qif '^mra d^wofi^sMrTFmii 
^Td» /SAi(paP0fi CLUTH ^tra^fi th^ vts^ rm tbi^cnrmi 
Mhr.%.J <!iiMi 0IOC If dyia xeu H^aviif tow^^' h^ixj^ 
(^i^vm ntM Ofixtf^/ ai a htoTmxM euhHivvafMq 
^^H^mr^Ti-mTa. €k dydS^o^ Si fiXi^aPOii iH^ratje^ 
rcktaOr ^(4^9 d?jC.H3c Q^dbAfcoi^v ck af/ui Ti^a^a^ 
mPHfiifOQ ai^m 'Trafra ra dfiaqrfiiuui^a.'^ r*9ro ya^. 
dfpomroii o^iftoy, o^^Afcoic ^ fiXr/r^rov^^mfnrax 
W^fiS^trtllftSl^y^ ndf ik ^^m^ fhra^, 

;tiv; rm h '^op^m ra^ nio?^&% (ruftAi^) mnoi ^oAm 
To zw^vfjifufof IXfi^ift If StrriQiH i^rracm '^ppnona 
rotf flf^oedti^ Tifo^uiffM 

nfjoidmaf irwnra^ 1», Ifa iS^fmfl^^ fMfoe «« /^« Td 
oroifJiasroQ^ dhr^a^ify ^i drfoStofi ^frt itoQK^, 

Th avrn^ Tif(opL^a *fy>fTf^, Ua ^XvTFOM^if ifjut^d 
ftn xugi8 o^aeA^i,. d h oi Trf^a-ioi hk f^i Tnvvirv;^ m 
hri^fTrei rn^ 'zrAHiriHi oxv^io^. roi^ oqAaXiLMic wXiife^ 
rof TSfftray ^(Etij/iA» rnf ivi^io^iaii TfOiHfMff^y xdf dt 
i iFivoffLmi rvyXafu. 

Kt^iof.i^fTtf^ Tov SiMiofy wti rof doj^fiy Si dya^ 
Trmf doiKiaf fjua^ii rtiv lavrn \J/t;jcw > *• '^- «0 ^io tto^ o 
dfjLo^mm dQ dv n^ fjutrm iTn/BHMv^i nf i^iflt\|/w;t?- 
d^i^ Hf 6. TT^atrm to hitaiof avrov dyaTray iovrof 
nk^xMrof TrXnoiof fufg^fTft^ir , t« ek dqmif avrov dyaf 
tkiOAnof, M-fjSif h vvv Xry&irof harodfjca^ravoiv xa- 
fra(p^ofHvra Bin^ oc xai x^ivirai ftvra rn hxarHy d^ 
^oAAflt;toflff J>iAoy> xai h, rn h yivic^i* xai i^ai ^i-'. 
xa^ dQ dof^i* Tflfig Travm dQiOQ hk dva^a-irai* 
h K^itrei. 
- ^,. • ■ - . . _^ . ....;.• .- ■ j^ • «t 



SELEGTA IN PSAtMOS. ^6% 

fturo. Obfcuritas efl ignorantia rationalis anima^. la 
illuni nocte ait eos infidiari^ fignificans latentes infi« 
dias. Re£bos corde dicit, & fe, & eos, qui fecmn 
crant, neque id arroganter dicit, fed ut mentem fuam 
oflendat, quodnihil unquam in damnum Saiilparaverit; 
Dommiis in temflo fanHo fttOj Domims in cctlojedes 
eJMf, Oculi ejuf in pauptrem rejficiunt: palpebraejuf in* 
terrogant fili^t hmfHum^ &c ] Habitat Deus in fanfta 
& coelefti cogitatipne, coelefti ac divino modo regnans^ 
Infpectrices ejus vires defendunt pauperem. At vero 
ut bonus, palpebris^ non oculis examinat resnoftras^ 
quippe qui non omnia earum delifta obfcrvet: hoc 
enim hominibus intolerabile foret. Oculis pauperera 
refpicit, uberem beneficentiam exhibens, quantum- 
vis unicus is pauper fuerit; plurimorum autem fup- 
plicia cohibens.) quas etiam valde occulta funt. Cse* 
terum in divino examine magna erit bonorum fecuri- 
tdS. Omnes enim manifeftari oportet anto tribunal ejuSj 
ut referat unusquisque propria carporisj proutgeffitj five 
bonum , five maiuni. 

Ejufdem!] Fiamuspauperes, ut nos oculi Domini 
refpiciant. Si divites non funt pauperes , non refpicit 
divites Dominus. Oculis pauperem refpicit, uberem 
beneficentiam exhibens , quamvis unicus fit paupcr. 

Dominus tnterrogat juftum & impium^ qui autem dili' 
git iniquitatemy odit auimamfuam ^ &c.'] Quapropter 
omnis, qui peccat, non fecus, ac fi oderit, infidiar 
turpropriae anims: quemadmoduni & quijufte agit, 
feipfum diligit, dum & de feipfo & deproximo bene 
meretur, utrumque fimul ad virtutem adducendo.Im* 
pium autem dicit eum ^ qui peccando Deum contem» 
nit^ qui & cum jufto judicatur, ut patet ex pluribus 
locis, tum praefertim ex illo Genefeos: Et erit juftus 
ficut impius. Nam qui prorfus fine Deo eft, non re» 
furget in judicio. 



^ Oti JWioc «c/pioc iMGi im^oayfcn; nywniaFif, «^ t, t} 

^ifofMortK, ToictfTOf »iu, if dtyaani 4 Ti^io^trittiTAl^ «rn 
ff¥i i^ Tw aSyflwrnr* 



»!»■ 



■■■•■■ ^M , . 

X^ o^o^or tn jw^n% ori iiiAflAoiTrir oo-ioc^ x. t^ t.J BsAm; 

^M •^0rTOCO0ritfO*OITN^I(IKJffT<U»c;t^f^^S^<^'^^ 

Tiro/ufroc. ori ojAfyeidwrw «i «^Aiv3^flti (hr9 'Ntf tjtm 
^m dfS^mpmp. dotfm 00*101 iMMXomeunfy ai Jk d}oh 
^€iou {oArycoSyia-av y Hxif fjbotoig to/c or/oic oi o^Aifd^^oi» 
iMii »» iv ri>ig di^Q-ta^ oa^iorti^ « x^u hreih ci otrioi ixAf^ 
AoiT^is het rnro (iXiyo^trm eu dXfiS^^oLi^ xeLtmX^ 
if avrei»iq roir oawf eunoL ytyovi rm 7r6>9sX0f rnro^ eti^ 
truof. fM^cL JbAd ob?^Aoic Trootriict^ryQivreUy iut r/ram^eif 
%eiXuciv CiQ Tnr c^Mif Aoir xcL^hcLv ra y^/iu^ Tra^wwtfATrof^ 
Tic« OTI iiTrf^iymrtf wt, da%ohHfiA^cUy oAi^nrrtfi^' 
dPoiQeieLi^ 

Met/teueL iAoKAno^ir ixa^o^ w^oQ rof 'yrXtunof oiJr8f 
st.T.1,] Aiob;t»to fCiifTi Ao^or d%yor fkif, fjmtrt ^Xeur^fAgf^ 
n oAoic i^^TiAif^or ^^aayoifm roi^ w/^naiof. ^t^An io?M 
if xaqSiOL mi iv rut^ia i?\jBLhiareu9 ^ hreih SoXkl Irmroi^f 
o-w , ha mr^ iXxthMaoLf fMreuomraq . 

' lE^oXoQ^qiOaeu xM^iOQ waivra ra X^^ '^ ibXM, luu 
yXetaaav fMfyaXoppnfJiovay ju r. |.] O 705 ftvqso^ i^o^. 
fi^vraX^^ovay ^oXoB-^tuaavray hadvaxvylniy d^ 
fih-ivra^v ro0V i7riavfjf.lB%fifixara>v , ro yr^onov xnafJia ru 
Sw9 4 hruvfi^i^itji ra x^^oro* Ta 



SELECTA INPSALMOS. 355; 

F)nsim.) Tametfi quis dicat^ fe non QdilTe animam 
i^am , evincitur tamen ipfam odifle, eo quod iniqui* 
tatem diligat: fin^iliter etiam is, qtii incontinentiam 
diligit, velignaviam, vel vecordiam. 

Pluet fufer peccatores laqueosj &c.] Ut eos laqueis 
^s irrettens, & fubje£los accipiens, difponat ton- 
quam liiios. 

Quoniam juftHs Domlnusj & juftitias dHexit^ iXc.] 
Tuflitias, idefl, juilos^ quos ab aflione (ic appellat. 
Ilujusmodi e{t illud: Charitas non agit ferferamj id eft^ 
qui habet charitatem. 



P S A L M U S XL 

Sidvtim mi fac Domine^ quor^am defecitfanSlHs^ &cJJ 
Deficiente fanfto, fal^iitem precatur, ut qui difi&- 
cilius evafurus fit. Quoniam diminut£ funt veritates a 
filiis hdminum. Si fan£li defeceront, & veritates dimi- 
nuts funt, non utique in folis fan£Us veritates, nec 
in veris fan£litas. At quoniam fanfti defecerunt,pro- 
pterea veritates diminuts funt. £t fortaife fan£lorum 
paucitas caufa fuit harum multarum haerefum. Dolo^ 
fe mutuo coUoquuntur , & per mdigna labia in fuft 
invicem corda immittunt falfa: cumautem fcienti» 
Bon fludemus , tunc veritates imminuuntur. 

Fana loquutifunt unusquisque ad froximum fuurn^ (STc.] 
Fropterea neque temere otiofum fermonem, neque 
blafphemum, neque omnino, qui carpi poffit, pro* 
ximoingeramus. hahia dolofa in corde & corde hcutifunt» 
Quoniam dolofa cogitayerunt, propterea vana lo- 
quuti funt. 

Differdat Dominus univerja labia dolofay & linguam 
magnihquam , tfc.'] Dum enim, quas deteriora funt, Do* 
minus delet, ipfa difperdit, ut iis, quae fuperveniunty, 
deletis , prima Dei creatura) cul dete^ora fupervenQ^ 
rant) altiora fufcipiat. I^o* 



3M '" :• Ex o Ri G e; N E "^ , 

Ti» X^^ ^f^ ^^' i^Aar lr/3 rtf if46^^m^lTii 
«.T.c] Ko/o AogMi^iicrir* maiJ^Tor xt^jr^ O)uoie< 

imrffSM rm? im rwii fw wa/ntn^M^ Afyof jcvgio^ x. t. i.] 
Qjii nacA\i<hifti ami TO>'TaAai9rd#goc ryo» «Ird^^oraroi' 
«ou TOi i»(.^A»;toi> ^oM»c ^ 7rXHriQo9r§^* mcu m 
dX^i Tnc ofri ojgoc juu iroi9mfm xm ra Igifc * x«u TOf 
01 omclr Tfi oTWfOf ^tf^fcfr. ^ 

Tn tftmfej Koi fl£;tAoi( ib tw flfAtf(|(Wrt^oM«ir riM* 
{JM*!» 01 irrmXfn rnf rvoaffiicL /jm ffgorrK* tfio ^iiair t 
W^* dfa^a^ojjaii o^ cibd^o^/mTirr jSfiAnr Ir crmih 
^^^TTdffin&taarofMiif aure^ mara rm ihr^^n^Mmii 
fuu rm raP^jUTra^iai AtPO^Tia^» t»( 'mnirei^ i/xcura «roi 
rtig hri!n/jua( xaigor ma^a^ xa^^ nfJta^ d<ps%ofMi»o;% 
ijic ^icfiidvr«i>omrgitfr Tonr l^ toAmt^^akc mi tij 
fvra^oir ^ryirirfefriir. Toryo^ o Iltft/Aoc Oi^o»r > TttA«bp 
Trmfjpt; iym dfd^qmroiy tic /^ pvcnra^iK Tn^oroiybcoiTptW 
d-at^fiMTK TVTii; 1^07011 •u;tagiro0T^3t^^lifail^;i^ 
^. iJnAo^o-f 7^ oTi au^ioc pua-ofMfci rov ra/sAmiawi^i 
Tft. Jio fiXi (Tmfia B^ava/niy tuu fvv Arya>r * vvf avc^ 
^(TOfMU. tpaci iiTrreoX^^^^i^^^^^^raTrPiWH!* ttiw- 
ra ^ Tor Ix ^ow^Tit tt^o^ rov ^iov Tn^i^oiHfMvov . Aiy» 
Jli «f 7g(t^w • 7F?\M(no( hrra>X^^^^v > *«w to • i7rrc»X^^ 
mv cr^oi^a. xai Trtqi m (ra>rfiqoQ' oc i7rrmXft/(rtv &$ nfjui/i 
irXwioq dvy iva ifm^ TrP^rncra^fJi^v rri avrn TrTc^X^ua. 
?^ryei h Trt^i ru ^ivay /jlh rcov Tnvnruv «c djH s-ffoljsV' 
rcov hri rq> Travep. ro hy ^frofUu iv &oirn^i€eiy inXu 
roy o^io-Q^ xeu Troincro^ * d^ ^xai ro * ov iStfxf xAiq^ibro/Aor 
'jravrc^v. oTronov xai roy \drro $%oq iv rri IjexAiriri^ 
^g«Tor otToroAirfc* «flM ra f^itc. xcu TrqoQ t»? t^ 
/8t;Tfg«c rng ixxJ^onag* v/uulq %iro ro Trvivjbut-ro ar^im 
hrKrxoymg TroifMivctv Tnr ixx^^o^iav y d^t^oi xau vru 
^oinSrat oTifJUUvov. 

@n(rofxai iv Tc^i^ia>y7rappwicuro/JUi4 iv avra>yX.r.%J 
O* ^(rcu/fjt^oiv iv i^Cj^y Tfd«s h orccrfi^ia» *y rr 




SELECTA INPSALMOS. 367 

LabiM noftra a mkiffunty qnis uofter Dominus eft ? iTcJ^ 
Pharao quoquedkit: Nonnovi Dominum^ perindeac 
i$ , qui ait: Quis mfier DominHs eft? 

Propter miferiam inopum & gemitum pauperum nune ex^ 
furgam^ dicit Dominus, &€."] Quemadmodum & Paulus 
dicit: Infelix ego homo. Etillud: Sicut egenteSy multos 
autem locufletantes. Itemque: Ufque inhane horam & 
efurimusy & reliqua. £t illud: Nam&^ quifumusin 
hoc tabernaculoj ingemifcimus. 

EjusdemJ] Ingemifcunt inopes, fuf^erborum tyran- 
nidem non ferentes, Quapropter Domrnus ait: JEx- 
Jurgam, ut fonam confilium meum infdutari. Fiducialitet 
agam in eo contra fuperbos , inopes vero ab omni ca- 
lamitatS liberabo. Id prsftitit, cum ipfe exfurgens 
-venit ad nos, ut eorum falus manifefta fit, qui extra 
miferiam & gemitum coUocati funt. Paulus ergo cum 
dixiffet : Infelix ego homo^ quis me tiberabit de corfore mor^ 
tishujusf fubjunxit: Gratias agp Deo per Jefum Chri* 
ftum. Nam his verbis Dominum elfe indicat, qui mi* 
ferum liberat. Quapropter mortis corpus habuit, qui 
& hoc loco dicit : Nunc exfmrgam. Vocant nonnulU 
eum inopem, qui adivitiis excidit, pauperem vero, 
qui labore vidum quaeritat. Ait autem fcriptura : D/- 
wtes eguerunt j &illud: Pauperes falli fumus nimis. £t 
deSalvatore, qui propter nos egenus foBus eft^ eum 
ejfet dives y ut illius inopia nos divites efiemus. Loqui- 
tur autem de gemitu pauperum, ut qui femper in la- 
bore ingemifcunt. lilud vero : Pmam infalutari, idem 
eft) acfidiceret: Conftituam&faciam: quemadmo- 
dum ibi : Quem conftituit haredem univerforum. Gujus- 
modi eft & illud : Fofuit Deus in Ecclejia primum Apo^ 
ftolosj & reliqua; £t quod presbyteris ecclefis di- 
ftum eft : Fos pofuit fpiritus fanBus epifiopos regere eccle^ 
Jiamj id fignificat, conftitutos & faftos effe. 

Ponam in fdutari^ fiducialiter agam in eto, tfc.'] 

Quithefaurizatia Cflelo, cum pofitus fxt in ialutanp 

, . . -..^ ^ ^; ,. - haec 



^«■■- 



li MO/rwywmrwi. 

Ta A^idt Jtt#^^3 A^ia a^fse. d^j^m wvttv^ 

W^m^ta.. T^ ^f Tii xt^iK fjm^ dytm. f>ip* CiV «- 



Jr A A M O Z JSjT. 

T^tic 'TOTi, lOJ^» l^lAwTj ^ fl? TfAo^; «.T.f J Mjh 
m1:j ^oti £^ ^^oc *ro TfAo? Ai^^ miK%?\M&m wu^u Tor 
3ioy » xdM ijpc dmhMt^ hnX^PinS-m . Jeoi tv o^^ 4/aA^ 
iTT/AiAifo-^ii'!? mofiag-ai, m^ wqt§ at^cjrps^^^c ^o '^fo- 
fl^wTToi^ fxmdw Ifjmi t»to to wqpa^amov 01 dyy%Kot 0M- 

WWi ^lflt ^«FTO^t OTOT ^ffg ffltUTOV IjWfOtPI^*» Tfi) ^t^g»- 

Tix® th; flifl&c TK Tt^oa^c&WH c^/TH 6 ^io^ > Trc&ucrtTflM 
df^o^^Kpw c£7r' fitt^Hj x€ti K^uwrm to ^goo^&^TJov Wi/- 

TU, OWi^ iwQiHWQTt X4£l iTTi Ma»V<TimQ ^ qi&tSofllVO^ £tl^' 

T«> 161$ dvB^mwQ^ m* dwog-^%^ei 6 flioe to w^oaa>w<;i9 
avTu ^h(Jionm^% ^Tm dva^at rm IvtoA^^v athn 
w^cLrrmiuiiv . woim i% t«to jvat Hfmq iwiawct^Tcu, i 
iw^ w^o(Fmwov T« TTiatTgoc vlo^y tth^i tclX^^^^ov aCru 
'^v%S'm rm frct^Tcci^a^iV ^ ro roiuro pTov r%B'&ix.%v* 

EfiJC T0OC 3uo-o/tiflti 0H?^ ip ^'t^^Jeij ^ I jt* T* I- J B*A^ 
T^irm n^ w^mrov wKmva^ h ti» ^vxi^ mvru > «t^ cti 
TiAe^ Twv i^i wd^i f^ryaMv ^uMv rnf t« 3-i«> *fV t» 
Wf w/juL rTrmrM-avira to iTri thv s^ Its^o-oti pa/iSQv. 

imriiTOV ryq o^aAft^f? ^j ^■?roTi vwwa-m mq 6a~ 
wrm% «-T. f,/ ^OJTi^fltTi f£tt/Toic ^a>c *yi^6>trta??. dJ^ iy 
7MTIV TOM( rf/if og«is ^T^fga^C^^i ac«N £#/£» ^ To THC 



m 



SELtCTAlNPSALMOS. 36^ 

haec didt , Fiducialitir nffm in M^ naA confdenda eum 
non arguic 

EloqitiM Domini eloquia tafta : argmfvm igm txamina^ 
tam y probatum terra , purgafum feftufium , &c.'] Quam^ 
vis fpeciofa funt eloquia eorun, qui non ftantaChri- 
fto, attamen non funt caila, quippe mendaciis innu- 
merjs afperfa ; fola vero Doniini eloquia cafta funt» 
quibus nullum mendadum admixtum eft, &perinde 
cafta (unt, atque probatum & fornace purgatum ar* 
gentum. Unde quicquid iis dedaratur, id nequaquam 
eft in dubium revocandum. 



P S A LMUS XIL 

Ufqueque Domine ohlivifcevis me infinem^ tfc^ ' Forte 
non fimpliciter dicit oblivifci^ fed ih iinem obli- 
vifd. £t in alio pfalmo nominatur oblivioni tradita* 
Ufquequo averfes faciem tuam ame? Hancfaciemfemper 
angeli intuentur. Quando enjm capaci animse adfpe- 
£ium faciei fuss oftendit Deus^tunc ab ea ceflat aver- 
tere Alibfcondere faciem fuam. Quod & erga Moy- 
fem aliquando fadebat, non fmens faciem fuam abeo 
videri, quamdiu homo erat. Avertit Deus faciem 
oeconomia quadam, quando indigna ejns prsceptis 
committimus. Hoc autem fadt, ut nos ad le revocet. 
Vel, quoniam facies patris filius eft, & petit quamce- 
lerrime ipfum carnem fumere, ideo haec verbapofuit. 

Quamdiu fonam conjilia in anima mea? (7c»] Confilia 
irulta primum in anima fua quisquam ponit^ deinde in 
fine magnum in omnibus Dei confilium, cujus (piritus 
in virga Jefle requievit. 

Iliumina oculos meos^nequanio oUormiam in morfe^ &c.'] 

Acceniife in vohis lumen fcienfia. In tenebris tot cala» 

mitatibus premor, ut fi auxilium tuum diftuleris, & 

defperationis m^as tenebras non abegeris, in mortem 

Oriffmi T^m^lL Aa v^v 



370 EXORIGENE 

d^fMOi dfTTtXjcLaif^ aicoTO^^ €L?9i UTrtgdti nrr /SonS-eta»^ 

"MnTTOTt €i7roi «;c*9*goc ft», ItrX^o-cL TTQog avrof. o- 
crox/c dfjLCL^TavofJLiv 9 Totravraxi^ Myei thto 6 iX^QOQ' 
io^X^^^ ^go^ avTOV. oi QXifiovT%^ /u€ dycL??ucLa-ovTcUi 
icLV a-cLMvd-w. oi dyyiMi ;t:aig»o-/K €^i to/c (JUiTCLvoHaiv^ 

Oi ^CLifMVtq iTTi TO/C dfJUL^CLVHaiV dycL?9^0VTCU. Oi fJt49 

ycLq T% ^aiv d^^TfiQy oi S% xcLXJCLq iqciscu. iv dyt?0\sa^ 
aei iaovTCLi xai eu^goo-uvfv^ ioLV fjcovov iScdai fJLt Tfiq eig ff% 

i?\,7ri^0Q iKTriTrTCitKOTCL 3 7LCU d^t^iTnaCLVTCt. 

T8 CLVTii.2 K^V A^W TrCLVTi^MQ TnaCO^fJLOVOV S>i O^CtMvQid^ 

0/ d^A/jSom^/EXf c^yaAAiOfforree/, ^fiaiv 6 Trqd^ptiTfiQ . luu 
d<; Trgo^wTw? ^fiasv iv t^ ifi^ofMvnLO^c^ hvTt^c^ i^cl?^* 
ifjLn h TroL^a fjuk^ov iacbiivByiaav oi Trohg. 

. T« atjTn.^ ETriX^^wi ycLq TrfTrTnai » Xv^ei&a$ 
^ov. 07r%^ 8 TrBtaofJLai i?im Ta> acb. Tr^oaSoKto yct^ oh 
To acdTfi^ioVi icp' cji Tiq fv^^amTai Tra^av df» ao^fi^iOi 
l;tw. SvvcLTcu ^i Kcu Tr^o^fiTCia eivai yn^i X^^^* tA- 
^oov ycL^ iyri acoTfi^iav fuoafM i^oynat Tfvwt/ JWfcdwAe Tof 
V7ri^fi^ava>Q i^nXaioovTa toic; KXovnfMVOiq. iTn/SAi^l/cL^ 
7ag i^r^SfifJLfiaiv . 6 St tvTrcL^m i^nvixjov vfjLVov Trqoaa^ 
yn X%ym' dara> T(f> KVQia> tco itk^iTfiaavTi fjuiy luu 

^ja?^ T£6 OVOfULTi KV^iH TH V^Ji^H . TT^ayfJUtTiKCO^ fJUO^ 
QCOV TO TT^Oi; TH^ iVXOfJLiVHQ KaAa>Q VTTO T« KV^iH Af^Oftl- 

vov • It/ aa AaA«VToc i^a> ' iSn TraqafJLi. Myn TOig awH- 
CTiv eog dv fiQi?^%v iTvX^y ^/0 Kai vfjiv&f. htco S&i Kai ifjutj; 
awfcS-' iKa^fiv dSeiV ivi^yio-iav TVi S-g^g/a, xai to) xJ^fltA- 
A«K Tr^a^iv iTrayovTCLQ. 

Eya> Si irTn T6) lAf« an «ATT/o^a, dya?i?iicLar^ai i 
Ka^ha fJtM iv tco aoiTfiqiep any k. t. %.] £xf/vo/ /U€v iTn- 
XctiqovTiQ TTi 7rTa>au fjiM 7r^oaSoKa>aiv dya^JucLS-fivai. 
iya> Si iTn cro/ Kai Ta> iAi€i Ta> aq> iXTnaa. 

kacd TC0 Kvqicp Ta> itk^yiTfiaavTi fJLt y Kas ipoAtf 
rqi ovofMun Kv^iu th v^i^Hy jc.t. e.] O ivtoyvrfh 

3t«. 



SELECTA IN PSALMOS, S7< 

yertendus fit fpmnus, cum trUtitia fMrorfua ittumam 
meam occupaverit. 

Ne quando iUat inimiem meusyfravalui aiverfitnum.} 
Quoties peccamus ^totiea didt inimicus : Pravaljii ad^ 
verfns eum, Qtti trtbulani wa^ exfultabunt y fi motus fuer§m 
Angeli gaudent fuper ptenitentibus, daetnones fuper 
peccantibus exfultant. Illi enim virtutis , hi maliti^ 
amatores funt. In exultatione & letitia erunt,fi mo- 
4o viderint me ab ea, qus in te e&^ fpe lapfum) .& 
defperantem. 

Ejusdem ] Licet non omnino cadam, modo tamen 
motus fuero» exfultabunt, qui tribulant me, inquit 
Propheta. £t ut Propheta dicit in feptuageiimo fecuQit 
do pfalmo : Mei autem pene motijunt pedes. 

Ejusdem ] Magnameis la&titiam adfert aliorupi lap* 

fus , qui trillitiam potius parere deberet. Quod qui» 

dem tua fretus mifericordia non patiar. Nam falutare 

tuumexfpedlo^ in quo Istatur, qui falutem a Deo ex- 

pertus efk. Caeterum prophetia de Chrifto id eife po« 

tefl, quoniam. cum ad mundi falutem veniflfet^ illu* 

minavit, & deitruxit eum, qui fuperbe de aiiorum ca« 

lamitatibus gaudebat. Refpiciens enim advenit. Unde 

Propheta beneficio afFe£ius vidoriae canticum canit^ 

dicens : Cantabo Dominoy qui bona trtbuit mihi^ &pfaOam 

nomini Domini altijjimi. Reipfa enim didicerat, & ex- 

pertus erat, quod a Domino refte precantibiis di&um 

; efl: : Adhuc te loquente dicam, eece adfum, Amlcis narrat^ 

/ fe voti compotem efle, quare & hymnum canit. Ita 

nos quoque decet, fingula Dei beneficia recolendo 

mente canere, & opera prsflando pfallere. 

I Ego autem in mifericordia tua fperaviy exfultabit cor 

meum in falutari tuo ^ &c.'] Illi quidem de lapfu meo 

s gaudentes exfpeftant, fore, ute^fultent, ego vero 

fn te & in mifericordia tua fperavi. 
> Cantaho Domino^ qui hona tribuit mihi^ tf pfnBam 

t namini Domini altijfmi^ &c!] Qui beneficio affedus eft^ 

Aa 2 ^^- 



S?f £ X O R I G £ N E 

^fJL&i Ti^ iV ifJUVj \J/fltAACTfll. «§« Xflti «5 TOF tfy^ 

X^o¥ov dH7n?^o¥ if tii ;J/t;;tjf Tire fu(^fo-ia$ to /o- 
7fSvt. 



* A'A M O 2 ly. 

Ei^rtr c^po^ip h Ket^het awH 3 8x 1 r/ 0f o( * ^it^Otf^imNr 
xflti ip^iXvX^^Tttv h hnrti^tv/jutci , x. t. f .]] Ei If 
TOi^ rriTif J^t/jUM-i hoL^ei^otrcLh ^X ^ ^t^Air 1 vroia Jio^ 
•^BP^ Tif a, 0tMct To TetuTH^ (X^OTfAfO^ut II xoutiA . a<7r9 
itawo^Q xaq^ieuai^ §hrovr%Q fMi Hvai 0fOf > axoA&d-o^ 
Aoi^Tor c#'c ^foi ifiioe^eavy jutt rov fiiov iajo^v Sit(pQetyAA' 
for Mi TTetOTiQ dxaQct^o^ieL^ elvcLTrMov. 

ritf rTfc f f f JtAirar , afwt i»XP«c*9^^fltv> x.T.f.] Oi 
Af^ovTf^' JWAoifl^^tSfiOifo^/ufr, cOva/^ My^o-iv y ifPt^cy- 

O^fJLiV. 

Ti^ Jg)o-« f X 2iflir To o^awiT^ior t» lo^^etifA ; x. t. f.] 
H^fi Ix 2i^v 6 pvofjbivo^ y xai aVorf f i^« doijS&iOLQ dm 
Id&xtf^. ^ ^f fx l.ia>v I^Pi^fTai o^o^ty}^) 0ti;Toc it fx tii 
•^TfltTf oc l^iiA9*f xoi ifxfv, II 2ia)V rt/v oi/^t^SoAov l^i tk ^tf- 
Tfo^. « Twv 7fro;*fvwv o-corfi^iav toic Itti E^fpj/« /zovor 
^foo-a^ogfi/ei, dy^TUii rfivTTo^Oi^ t;Vfpov X^ovoi^yi- 
vofJLtvm Ix^S^v T» o-rwTifgoc if^ca>r o^ani/iqiov iTn^avMv. 
TfavTCdV yaq ixxKivavTeav ^ dvayTuiito^ i^&t Xotirov 'TreL^Bi' 
voi rov SvvafjLivov dtpavai dfjLCL^iaq xai acoaai. ix 2ii«r 
^f , oTi Ix o^f^fMTog lo^qan^ , xxLi oTi 1 X 2i6B)v 10« 
i^X^f^^^oc, ciq ytyqaTrrar ivreo iTn^^^euKvqiovrviv aix* 
fjutXao-iav T« AfltH at>r«. aiXfJf^aXoao^ia i<^iv n aTro yve^ 
atco^ xxti dqtrfi^ i^n dyvcocnav Kai Ttazsav dKWiot; fjLwO' 
^ao^ic,. dyaT^iaertrai laxcofii xxti ft/^^eatvdiio^f Tfiti la^emK 
dyaysKicurtrai fxtv d nr^cvrmtrw dTrcL^av xrno^afAOQi 
%v(f>Qatvtrai h yvcotrixtiQ B-tco^icLQ xara^icoQciq. 

T« at?T«.] MvQicov ijn rti^ oiKHfJLtvfiQ Tcv^itvovreov xcL* 
xjm^ Tn fj(MH Tirv fiofiB^av ivryx^v ivvafJLtvn ovvai&th 

tHJHVOV 



S5LECTA IN P»ALMOS. 37J 

canat)& qui asquo animo eft^pfaliat. Aic enim: ^ito 
^Hts animo eft? pfaSMt. Manebit & in pofterum tempus 
m anima mea beneficentiae tuse magnitudo, quamnulia 
unquam delebit oblivio. 



P S A L M U S XIIL 

Dixit infifiens in corde fuo^ non eft Deus. Corruptifttnt^ 
& abominabiles faHi funt in ftudiis fuis y &€."] Si iu 
ftudjis corrumpuntur, non i^tique mala cogitatio cof- 
ruippit quempiam, fed ejusefFefhis malitia. Cum ex 
cordis affeftu dixiflent, non efle Deum, confequen- 
ter ut athei vixerunt, & vitam egerunt corruptao^ & 
omni immunditia plenam. 

Omnes declinaverunt y fimulinutiles faSii funt ^ tTcl 
Qui dicunt, yerw fnirr//e//iMiff/| virtutedicunt, imi- 
tues fafti fumus. 

Quis dahit ex Sion falutare I/rael? &€."] Voniet ex 
Sion^ qui liberat^ iS avertet impietates a Jacoh. Si ex 
Sion venit Salvator; ipfe vero ex patre exiit & venit, 
Sion hoc in loco patris fymbolum eft. Annuntiat au- 
tem falutem non iis folum, quitemporeEzechiaserant, 
fed & poft multa tempora inde futurum multis faluta* 
rem Salvatoris noHri adventum. Nam cum omnesde- 
clinaflent, neceflle erat, ut adeflet, qui peccata di- 
mitteret & liberaret Diciturautem,^x.Swn, quiaex 
feminelfrael, & quia ex Sion veniet, qui venturus 
efl: , ut fcriptum eft. Cum averterit Dominuf capthsita- 
tem plehis fua. Captivitas eft voluntarius ,a fdehtia & 
virtute ad ignoranliam & malitiam tranfitus. Exfulta- 
hit Jacoh , & Utahitur Ifrael. Exfultabit, qui aftricem 
affe£lionum carentiam poflidet, laetaturautem, quiad 
cognitionem & contemplationem pervenit. 

Ejusdem.'] Infinitis toto orbe dominantibus malis, 
Spiritus i^Sus^confcius ejus, quji folus auxiUum ferre 

Aa $ V ^^^^^ 



p4 ^ "Wt ^<|M<S(#»%\i^ \ 

h ij^Oi T8 W^ > T8 rcL 7|lfT(K jtfi&^ttl A/VOMUKif l#^ iTn^ 

iA^Mr ^pocrit/;iigiT^i To TTi^fiu^ To ot^/er- 

T« WThJ} ' EV TOiC TW; TTCLAaiCLi; TO ff^^TJIgljSV JtfltAa- 

'Wtf"^ comi^iH rm ivofmTi ^i iTrctyyiAiaq rot^ tflvstriy 
alM'j!'>iATpi. ipna-i ycL^ o H^etiac" »*/ d-wo^toAvip&i nv- 

wtHfi^uiii (nt^frai yrccvTa ai;tga£ Tng yn^ rm a^tjOTn^im Tjfi 
jra^ ffwBiHifmv* Kmi TraXtv Iv ipdtA^o/c f^PHToti " «TVfitf- 
I xt;gio$.TO.(r£VTKgm Wtkj fmvrtov rm mvQ>v ctTTfxo- 

r* toi To {Tfifrrgiojr trn Smn^ ^/lhv. 




■^:;^;; ' .; ' . * a. a m- oXi jk . ': ". ' .'. 

Ttf«waKr«{i^T<jjogi»iTytt7^fl^;x.T.t.3 TIoAM 
iri«5[6wwfd*r if \|/t^;iiif ^ii^i d^ctX^ ^fyH ^naiuff, ori ^o^- 
Xoft Tltf ^tf^i^^ tiv( i< 1X09 ij;^ To fl^i^ o^oc Ti^ dftfi 

tnetfStH.] Ogoc ^iw friir if 7fowipT« ^tgir»* ifnc fci 
dia^itt Tw ytyovoreof. 0^6^ dym mf*It^iftm?m/jLfiifri9* 
wrmhkM7rp9vfmoihx*T^i'^ 

Mhihjib^ x.r.%.'] To, Trdgfwo^ 

/beeroi; ipyulf^; ^AAoier»$ foifo-iaec to Trcgi AjSgtftf/tt > xotO^' 
^ri^ iA<^fl^^ iM^^ «t/gioc * Xfu if^uir 7/0^ ra Iv tcki$ 7^ 
f oic IXttXtfO^ dymn s x^ti Mf imcrkfnf; Troma-^fM^ 
WMcrcLf^ ^w^ wthro^^fm^ wQoTnq lAceAno^iK 
uif. neu IP7tt&AM;oc 9nuuocrvm. Tn^iMfWO^ wtef 
rym^* ij^fli^pc^^dn^ Ofioifi^ ^J^Haf i 6/uoABi{ 



SELECtAlNPSALMOS. 375» 

pofTet, ait : QMts iabit ^SianJkUiUre Ifratl ? Neque enim 
Moyfes, necEIias^, nec Ifaiasdederanc^ necreliqui 
Prophetae: omnia legis ppera ad quidpiam ejusmodi 
infirma erant. Opus erat medico, qui cunfta fanare 
poflet, non arte^ non opere, fed fermonis virtute. 
Hujus adventum pofhilat Spiritits fan£lus. 

Ejusdem.'] In veteris teftamenti libriSjySi/ir/flrevo- 
cari Dominum noftrum Jefum Chriftum, edocemur, 
& proprie falutaris nomine perpromiffionem gentibus 
annuntratus eft. Aitenimllaias: Et revtlabit D$minus 
hrachium fanBum fuum c$ram emnibus gmtibusfi 'Videbunt 
omnia excelfa terra falHtare Dei neftri. Et rurfum in pfal- 
mis di6);umeft: Notumfecit Dominusfal:*tarefuumy in 
conffeBu gentium revelavit juftitiam fuam. £t rurfum: 
oftende nobis Domine mifericordiam tuam, &falutare tuum 
da nobis» 



P S A L M U S XIV. 

Dominequis habitabit in tabemaculo tuo^ tf qui^ requief 
cet in monte fanBo tuo ? (iTc.] Multum incola fuit 
animameay alibi dicit, docens multum incolam ^flTe 
quempiam ^ donec veniat in montem fan6lum Dei. 

Ejusdem.'] Mons fanftus eft cognitio Chrifti^ qus 
eft rerum, quasacciderunt, fpeculatio. Montem fan- 
6lum Jerufalem vocat. Sic autem, poftquam interro- 
gavit, rfifponfum accipit. 

Qui ingreditur fine macula^ tf oferatur juftitiam y qui 
hquitur veritatem in drdofuo^ tfc^ Illud , qui ingreditiir 
finemaculay imitaberis, fi intellexeris, quid Abraha- 
mo locutus fit Dominus.. Eadem enim etiam nobis 
-in fcripturis locutus eft^ atque fi ea intellexerimus & 
fecerimus , Deum audivimus & ambulavimus , ficut 
locutus eft nobis. Et operatur juflitiam. Ad hunc mo- 
dum etiam dices: Qui operatur temperantiam, fic & 

Aa 4 ^^^"^ 



«, T. c3 ILeU 6 Ao^Mi ^ncrir * m o}ia> tov xi/giov ^ a/uoi6^' 

A^o Tnc ToAaiTraigiac rm 'n^ro^X^^ 3 x^ ^'^''o tk ^f. 
wy/un TAir 9rir/:Tfinf9'nfr wfwn^^ofjm A«7» xt/gio^^ ;e. t. «.3 
Ac^« nflUAMIiy^JMU TOi'TaAdM7rAi^oc Ijve» tfvd-garTTo^* 
nm TOi «5. j^rTo^ptoi* ^o>A«« J^ 7rA«T/^Tfc' ^uu toj 
^Ptg^ ''^ <^^ ^^ ^<^ 9rctfrc»/uir xoi Tot 1^^* xoi to» 
df pmc ir Tf» oTWf «I Y^ct^^r* 
. Tn tffmfej ]([tfi o£;t^Ai( ib Ton^ dXa^c»W(mm ^ro- 
l^i9<i TrrmXl^ Tnv rvMVfticL /jm ftgorrf^. ilio ^o-iv a 
.l||v^ * dva^crojjM 3 €^ eb B-a fia Tnr jSaP^fiv iv o-nmh 
^^'jrdfpfi&iatroiJM h av^ ma/tra rm vTri^n^cLvcav ^ 
wau THK raP^aiTrm^iOi djtWTiO^» thq 'Tnvfrra^ > 7ca/ra tot 
r$ig hriin/juat mt^ma^a^ jut^^of n/Mq d^piKonJnvoQj 
€f( ^v^^e^Srmm arcmi^ioii^rotv i^ raXar^rcoqia^ xai th 
fvra^oir Tfyirirfefyitii.ToiTwe^ t&(Ac^ 

Trm^ f7«» dvd^^ct^oiv^ tic fei pvawodiK rna-cifJLarq^nii 
Sravam rurHi hra/fH^ fu^tagi^o» t^i dto^ ^a \wh X^h 
^. l^iAoio-t 7^ OTI au^o^ pvaofwd^ nrov nra^^MTroooHV^ 
ra. hoAXJ^trcifJui^ava/rH^ 6 xai vvv ?<^a>v ' vvv ava^ 
qiitrofJtM: (paci ii Trro^Xovrov hL7r%aroVra TrXnrH* Tnvi/h 
Ta ^ Tor Ix "Travwra Tr^o^ rov ^iov Tri^iTroinfjt^vov . Xvyn 
Ail^ga^W 7r?\MffiOshrroiX^^<^^'^ y ^^ ro* iTrrcdX^vaa^ 
fiw a^^. xeu 7r%qi ra aonfi^' 6g iTrrmx^^^^v ^i ifjLo^ 
vr^Maio^ dvy Iva ifijnq Tr^camfroifji^v Tfj avrn irrcdX^^a. 
Af7« h^ *»tgi TH ^ivay fjLn rov Trmrciv «c oft ^tva^ov- 
rm ir?ri rep Trwcf. ro h^ Siia-ofjuu iv &(0ri/i^ta>3 itiXot 
TOj o^iaot xa4 7rQ4mci* cit;iuiiro* ov Iditxf xAnqovofjt^v 
Travrm. oTrotov luu ro^ \Brro 6 0%oq iv rri izzAviaiat 
vr^rav 4X^05-oA«c> ^uu ra i^ni^. xm TrqoQ rn^ ^r^^ 
/8t/Tfg«c rfiQ hiK?^aiCLg* vfjuu; mro ro Trvivfjutro dyiof 
hnawjTHg iroifJtMVM mv ixx?^aiav y d^iS-ai xai yru^ 
^om&OA oyifiMVQV. ■ ^ 

&tia'0fjcai iv amrfii^iohyrappficriaaofjuti iv avrcDy x. r. %.] 
O* ^aau^ij^m iv i^cf^ Tfd^c Ir acorfi^io) y roLvras^ 



SELECTAINPSALMOS. 367 

Labia noftra a mkiffimty quis nofter Dominus eft ? iTcJ^ 
Pharao quoque dkic: Non novi Dominum^ perindeac 
is , qui ait: Quis nofier Dominus eft? 

Propter miferiam inopum & gemitum pauperum nune ex^ 
furgam, dicit Dominus, &c.'] Quemadmodum & Paulus 
dicit: Infelix ego homo. Etillud: Sicut egenteSy multos 
autem locupletantes. Itemque: Ufquein hanc horam & 
efurimus^ & reliqua. £t illud: Nam&^ quifumusin 
hoc tahernaculoj ingemifiimus. 

Ejusdem,'] Ingemifcunt inopes, fuperborum tyran- 
nidem non ferentes. Quapropter Domrnus ait: JEx- 
Jurgam, ut ponam confilium meum infdutari. Fiducialitet 
agam in eo contra fuperbos , inopes vero ab omni ca- 
lamitatS liberabo. Id prsftitit, cum ipfe exfurgens 
venit ad nos, ut eorum falus manifefta fit, qui extra 
miferiam & gemitum coUocati funt. Paulus ergo cum 
dixiffet : Infelix ego homo, quis me tiberabit de corpore mor^ 
tishujusf fubjunxit: Gratias ap Deo per Jefum Chri-^ 
ftum. Nam his verbis Dominum elfe indicat, qui mi* 
ferum liberat. Quapropter mortis corpus habuit, qui 
& hoc loco dicit : Nunc exfurgam, Vocant nonnulU 
eum inopem, qui adivitiis excidit, pauperem vero, 
qui labore viftum quaeritat. Aitautemfcriptura: D/- 
wtes eguerunt j &illud: Pauperet faiii fumus nimis, £t 
de Salvatore, qui propter nos ^enus foBus eft^ cum 
effet dives y ut iOius inopia nos divites efiemus. Loqui- 
tur autem de gemitu pauperum, ut qui femper in la- 
bore ingemifcunt. Illud vero: Ponaminfalutariyidem 
eft) acfidiceret: Conftituam&faciam: quemadmo- 
dum ibi : Quem conftituit haredem univerforum. Cujus- 
modi eft & illud : F^uit Deus in Ecclefia primum Apo^ 
fiolosy & reliqua; Et quod presbyteris ecclefi» di^ 
ftum eft : Fos pofuit fpiritus fanBus epifiopos regere eccle^ 
Jtam^ idfignificat, conftitutos & faftos effe. 

Ponam in falutari^ flducialiter agam in eto, tfc.^J 

Qui thefaurizat in coelo, cum pofitu$ fit in ialutasip 
, i - haec 



--.'V •■mg> X ■ i-^iii f : 

W ^M M Hm* TA ll Ttf Xt/gl» /UiV^ ^^fCft f^jyi MC »- 

#4V V^HmI^ M«^iuiXTaj^ x££i »T^c '^T^^ A^ ifibxi» 
#iNr illi ijfM|||lft^^ Xi^ '^^^^ '^^ '^^' «?TMr CM* 





A A M O 2 



l> MH^ tgriAii07i /u« fie tiAoc; ».T.t.] M«« 
ik m|&'''iu«j^O( AiTtfilTriAiAiicS-tfi au>rir T«r. 

tarfMfii (flMrofMt^flM. ioic^oTi drro^fit^Q to tt^ 
9WVW craiif^* l^; T8T0 to Trgoo-oiTroir oi «771^01 /SAi- 

m ^OfTOC* OTtfF 7tf{ WM/TOV ifJUpCLVli^if T^ ^t^glT- 



^^ ^ fiii^ T8 7TgOO10#^« mmc dtOC > ^OUOWtfl 

wW^ifaMr fl^* avTHi Tuu Xi^yTrrmf to Trqoa-amof uu^ 
^ ^TTi^ i^OMTroTi Mi rri MoM;o-€a»c 9 '^eiio/jwo^ avm/' 
^^% MC MdQoiTroc ^. flSTor^i^ dfoc To TT^o^mrm 
^^<^ Wtfeorixoic» OT^ ma^ML tm hrohm cLvn 
^^eumo$f4t9. "ftwi ii wro ivA ifM^ hrtcnroumrcLi. i 
^^ Trqoaomoff TK ^OTgoc vlof» ^t« TtfPt^tgw «M^ 
TtHifrtfi Tnr oYie^xoi^ir^ to toihto /SnTor Ti3-«itir. 

£oK Tiroc d^o^o/uflu /SicAac |r \^;qi /ui[(; x. ^^ 
riOirai ric ^r^or ^Aiioytf^ ir T19 ylnjXJf cbtkHy nra hn 
^iAoi rnr Stti 7rct7i fJtniya^m /SnAifr mr th dtH> irc t9 
^iu/Aft hrmmretvo-a to rri Tnr i^ Ii0-(rflu pa^o^. 

^MTIO-Or T8C O^Su?\JiJtHQUHy fJUtTTOTi VTTfCdCrO^ ciq 00- 

VttToPs «• T. i.J ^poTio^ctnri %etvroi^ ^o^ yfaxrtQ^q. ci^ tr 
oiMTfv Toic nf^^o^an 7rmnX^f^9 xoi^fM fM to thc 



SELtCTAINPSALMOS. 36^ 

haec didt , Fiducudiiir ^gfuft in M^ naA co&fdenda eum 
non arguic 

EloquU Domini eloquia €afta i argmfvm igne txamina^ 
ttm j probatum terra^ pHrgafumfeffuflum, tFci] Quam^ 
vis fpeciofa funt eloquia eorum, qui non ftantaChri- 
ito, attamen non funt caila, quippe mendadis innu- 
mer js afperfa ; fola vero Domini eloquia cafta funt» 
quibus nuUum mendadum admixtum eft, &perinde 
cafta funt, atque probatum & fornace purgatum ar-> 
gentum« Unde quicquid iis declaratur, id nequaquam 
eft in dubium revocandum. 



P S A LMU S XIL 

Ufqueque Dmine ohlivifwis me infinem^ tfc^ ' Forte 
non fimpliciter dicit oblivifci^ fed in iinem obli- 
vifd. £t in alio pfalmo nominatiir oblivioni tradita* 
Vfquequo averfes faciem tuam ame? Hancfaciemfemper 
angeli intuentur; Quando enjm capaci animse adfpe- 
£ium faciei fuss oftendit Deus^tunc ab ea ceflat aver« 
tere &'abfcondere faciem fuam. Quod & erga Moy- 
fem aliquando faciebat, non fmens faciem fuam abeo 
videri, quamdiu homo erat. Avertit Deus faciem 
oeconomia quadam^ quando indigna ejns prsceptis 
committimus. Hoc autem fadt, ut nos ad le revocet. 
Vel, quoniam facies patris iibus eft , & petit quam ce- 
lerrime ipfum carnem fumere, ideo haec verbapofuit. 

Quamdiu fonam cmJJlia in anima mea? (Jc,'] Confilia 
irulta primum in anima fua quisquam ponit, deindein 
fine magnum in omnibus Dei confilium, cujus fpiritus 
in virga JeflTe requievit. 

Iliumina ocuhs meo$ , ne quando oUormiam in morfe^ &c'] 

Accendite in vohis lumen fcientia. In tenebris tot cala« 

mitatibus premor, ut fi auxilium tuum diftuleris, & 

defperationis mes tenebras non abegeris, in mortem 

Or^enis Tom. FIL Aa v^v 



370 EX ORI GENE 

d^fMOt; dfTriXcLaift aicoT0^9 €L?9i UTrcgSti «nrr fiotiS^&iw^ 
cig S^cLvarov 6 vTrvog fMircL^PitiSTia-ircLi^ rfiq At/CTif( ^ety* 

'MnTTortciTroi 6 iX^^f^» i(fX^<^^ '^Qo^ avrov. i. 
cazi^ dfjLCL^rcLvo/uiiv 9 roa-avrcuu^ Xiya nro 6 iX^^QOQ* 
ia^X^^ok TT^oQ cLurov. oi QXifiovn^ /u€ dya??ucLiTovrcu ^ 
Mv o-cl^mS^. oi drfyO\joi X^^^^onv irTn roiQ /JLircLfOHo-iv ^ 
oi ^cLifMViQ iTTi roiq dfM^avaaif dycL??iOvrcLi . oi fjuo 
7«^ Tt iHXTiv a^tT9fC> Oi S% TUtxioq i^cL^cLi. iv dtTCEAA/a- 
aei icrovrcLi xcn iv^qoavvYi^ icLv fJtovov iScdai fxt rnq ^ a% 
i?snTih^ iKTriirrcaxora y TLauwTfiKTnaavrcL. 

T8 aJT8.] Kj«f fJLn yram?^ Tnacd^ fJLovov S^ acLXivQeo, 
01 ^Xi^ovn^ fJLi dycL^jMavncLiy ^naiv 6 Trqo^pyiryig . tuu 
coq TT^o^pnrfiQ ^fiaif iv t^ ifiib fJWKOS'^» Sivri^a> i^aXfUd^ 
ifjLn h TToL^a fjuk^ov iaa!?iivdT/iaav oi yroSiq. 

* T« avrii.2 ETTiXcLiqHai jcLq TTtTrrHai y Xu7Fei&a4 
iiov . oTFi^ H TT&iaofJULi tAtfi T6r> aa> . TT^oaSoKO) ycL^ an 
ro ac&rvi^ioVi tf' oi nq iv^^cLiVirai Tretqav Qm aa^rnqicLQ 
iXo^v. Svvct/rat h kcu Trqo^tireia eivai yn^i X^iT^* tA- 
B-oov^cL^ iTTi act>rfi^iav xoafJUH i(pa>riai nscai x(x9«At rov 
V7riqfi^ava>^ iTriXatPOvra roi^ KXovnfJLivoi^. iTn^^^i-^ai; 
7ag iTriSfitJmaiv . o oi ithrcLd-cov iTnviKiov vfJLVov TrqoacL* 
y€i Xiya>v' dara> roo xv^ia> ra> ivi^irmavn fJHy xm 
y^eL?.co ra ovofjutn Kvqin rn u^jif^H . Tr^ayfJLanTtcoq fjLO^ 
Qcov ro TT^o^ rni; ivXofJLiVHQ KaAcoQ vTro rn KV^tH At^o^w- 
vov ' in an XaXsvro^ i^co • /^8 TraqcifJLi. Myn roa; awH- 
aiv coc; cov itfltA^t^ tTt;%t> Jio Kai vfjLva. Hra> ^&t Kat ^fjLO^ 
KCLdr^ iKa^fiv d3$iV ivi^yiaiav rri d-ia^ia^ Kai rco x^oA- 
A«v Tr^a^iv iTrayovrcu;. 

^yco Si iyn rco tAt« an tiXTnaay dya?OsjoLarrai ii 
Ka^Sta f/Ai iv rca> aa>rfi^ta> aHy k. r. i.] Exf<voi fjLiv iTTh 
Xai^ovnq t>i Trrooau fjLH Tr^oaSoKcoatv dyaXAicLS-nvat. 
iya> Si iTn aot Kat rcd iAiCi ra> aco r(?ariaa. 

kaco re^ Kv^tca rco itkqyirfiaavn fJLi y KCLi iJ/aA» 
rcfi ovofMun Kv^tn ru ui^/s"»» jc.t. t.] O nji&yirfi^ 

3^/c. 



SELECTA IN PSALMOS. S7» 

yertendus fic fpinnus, cum trifticia ^orfua a&iiBam 
meam occup^veric. 

Ne quando dkat inimkui mem^pravalni aiverfHsgiim.} 
Quocies peccamus^^cociei dicit inimicus: Praval^iad^ 
verfus eum, Qni trtbulant mi^ exfultabunt y fi motus fuer§. 
Afl^H gaudenc fuper ptenitentibus, dactnones fuper 
peccancibus exfulcanc. Illi enim virtucis , hi malicis 
amatorcs func. In exulcacione & letitia erunt,fi mo- 
do viderint me ab ea, qus in te eit, fpe lapfum) .& 
defperantem. 

Ejusdem] Licet non omnino cadam, modo tamen 
motus fuero, exfultabunt, qui tribulant me, inquit 
Propheta. £t ut Propheta dicit in feptuagefimo fecuo!* 
do pfalmo : Mei autem pene moti Juta pedet. 

Ejusdem ] Magnameis Isticiam adfert aliorufn lap- 
fus , qui triftitiam potius parere deberet. Quod qui» 
dem tua fretus mifericordia non patiar. Nam falutare 
tuumexfpefto, in quo laetatur, qui falutem a Deo ex- 
pertus efk. Casterum prophetia de Chrifto id effe po- 
tell, quoniam. cum ad mundi falutem veniflet^ iliu** 
minavit, & deftruxit eum/qui fuperbe de aliorum ca« 
lamicacibus gaudebaC Refpiciens enim advenic. Unde 
Propheta beneficio aifeftus viftoriae cancicum canit^ 
dicens : Cantabo Dominoj qui bona trtbuit mihi^ & pfaOam 
nomini Domini altijjlmi. Reipfa enim didicerac, & ex« 
percus erac, quod a Domino refte precancibus diftum 
efl : Adhuc te loquente dicam^ eece adfum. Amicis narrat^ 
fe voci compocem efle, quare & hymnum canic. Ica 
nos quoque decet, fingula Dei beneficia recolendo 
mente canere, & opera prasfiiando pfallere. 

Ego autem in mifericordia tua fperavi^ exfultabit cor 
meum infalutarituoy (^c.] Illi quidem de lapfu meo 
gaudentes exfpeftant, fore, ut e:icfultent, ego vero 
in te & in mifericordia tua fperavi. 

Cantabo Domino ^ qui bpna tribuit mihi^ tf pfaBam 
mmini Domini altiffmi^ &c!] Qui beneficio affeftus eft^ 

Aa 2 cft.-' 



5?< E i O R I G E N E 

Bv/ji&t Ti^ fy infJUVi ;}/ftAA€T6P. '^eo kols A; rov t^tn 
^^o¥ov dvm^Ji^ iv «rii iJ/vXp '^ ttk^ynTioq ro fjis^ 



* A'A M O 2 ly. 

EtTHf d^POif Iv uet^Stet e^vny hx Wt 0fo; * h^^^a^^maf 
Tuti IpatXvXS^o-^v y hmtihvfjut^i , x. t. «.] E/ li^ 
<^piC htiTfihv/Jtaa-i iiet^^^ofraiy ^X n ^avA»; Ivro/ot ^io^ 
Jd^^iPei rifay d^9\A rorojurw; dTronXtorfJieL n xeLxjet. cltto 
iiomntjo^ xaqheuui^ ehrofr^ fJ(M eheti Qwfy o^xoA&d-o^c 
AoiTTov ei^ elQfOi ifiieoa-etfy Jtat tov /SiOf io-Xiov ^/€^da^/u€- 
fof KOLi TretOTiQ dxaJ^d^oriOLQ ehfWTrMov. 

llAvr^ i^fK^^eLf y afwt «;tP«a>3tjo-fltv, x.T.€.] Oi 
Af^ovTt;* ^?iOi dX^Mi iafJitv 9 Jj/va/^^Af^w/v, jiXg«- 
o^jtefv. 

T/^ ^G)0-ft lit 2/«v TO VowTT^/ov T« lo^gfltwA ; X. T. €.] 
H^« l;t 2/^v 6 pvofJitvoQ > xa/ aVorf «4^« doi/SeieLQ flwro 

leLXOflS. €4 ^€ iX 2/fi)V Ig^^C^Tflt/ 0"a)Tlfg3 fltl/TOC ^€ Ix T8 
^fl6Tg0^l^wA3^ }MM W€V, rfSiOJV Vl/V (TVfJifioXoV is^i T» TTflt- 
TfO^. » TWV 7fV0^€VI|V 0"6i>TW5/fltV TO/C ItT/ E^€;(J/« yUOVOV 

^foo^flt^egfve/j fl^AAflt xct/ rnv 7ro>^ot(; v^tqov X^ovoi(; 7f- 

VOIMVVW ix&i^V T8 OrCtfTWgOC >l^ta>V CTOTWg/OV l7r/(pfltv«fltv. 
^fltVTfiJV 7ag ixxAivetvrcof y dvetyxattto^ i^€i XotTTOV Tra^ei^ 
veu rov ^wetfjLtvov eitpciveti dfjtet^ictg xeti acoo-ctt. ix Z/oNr 
^f , oT/ ix o^t^fJtaroq lo-^ati^i xat ot/ ix 2/6)V l^« o 
^8/t^/^*^o^ fl^ 7€75flt9rTflt/' Iv T6) l-TT/rgfrl/flM Xf f /ov TW etiX* 
fjLaXodtnav ra Xan avra. aiXjMthcoona Ir/v w fltVo 7Vfi>- 
(TtooQ xai fltf€Twc I^TT/ dyvooonav xai xaxtav dxwio^ fJitret^ 
/3adr/c. dya^^taotrat laxca^y xat w^^^av^atrat lo-gfltyi A. 
dyayKiOCTirai fjLiv 6 TT^arrtxfiv dTTctS^av xrno^afjtoqi 
tvcp^atvtrat h o yvco<riXfi^ S-tco^tct^ xara^iOiQciq. 

Th flfcjT».] MvQi0)v ijn ri/it; otxafJLiVfiq xv^tivovrofv xet^ 
mVi r*t fJiOfH Twv fiotid^av ivryxjfiv ivvafJiiVH avvatS-o^ 

/UfVOP 



S5LECTA IN PSALMOS. 373 

canat,&quisquoanimoeft,pfalIat. Aicenim: ^n^ 
^Huanimoefi? pfallat. Manebic & in pofterum Cempus 
m anima mea beneficencide tus magnicudo, quam nulla 
unquam delebit oblivio. 



P S A LM tJ S XIIL 

Dixit infipiens in corde fuo ^ mn eft Deus. Corruptifunt^ 
& abominabiUs faSi fnnt m ftudiis fuis , &€."] Si Ja 
ftudjis corrumpuntur, non i^tique mala cogicacio cor- 
ruqipit quempiam, fed ejuselFeftus malicia. Cum ex 
cordis afTedhi dixiflent, non efTe Deum^ confequenr 
ter ut achei vixerunt, & vitam egerunt corruptam, & 
omni immunditia plenam. 

Omnes declinaverunt ^ fimnl inuSiles faBi funt , dTc^ 
Qui dicunt, ye/winiirf7e//iiiiiif/^ virtutedicunt, imi- 
tiies fa6li fumus. 

Quis dahit ex Sfon faltttare Ifrael? (fc.'] Vmiet ex 
Sion^ qui liberat^ & avertet impietates a Jacob. Si ex 
Sion venit Salvator; ipfe vero ex patre exiit & venit, 
Sion hoc in loco patris fymbolum eft. Annuntiat au- 
tem falutem non iis folum, quitemporeEzechiaserant, 
fed & poft multa tempora inde futurum multis faluta-» 
rem Salvatoris noftri adventum. Nam cum omnesde- 
clinaffent, necefle erat, ut adeifet, qui peccata di- 
mitcerec & liberareC Dicicur autem, ^x.Swn, quiaex 
feminelfrael, & quia ex Sion veniet, qui venturus 
eft , ut fcriptum eft. Cum averterit Domims capthsita- 
tem plebis fua. Capti vitas eft voluptariu^ a fcielitia & 
virtute ad ignoranliam & malitiam traniitus- Exfulta- 
bit Jacoby & Utabitur Ifrael. Exfultabit^ qui aftricem 
afFeftionum carentiam poflidet, laetaturautem, quiad 
cognitionem & concemplaCionem pervenic. 

Ejusdem.'] Infinicis CoCo orbe dominantibus malis, 
Spiritus i^n^usconfcius ejus, qujifolusaaxilium ferre 

Aa $ V ^^^^^ 



874 EX 6RI GE NE • 

/Bfc€W ro TntvfM ro dyw ^cr rtQ i»(T€i «t 2E/»r t# 

Ho-Mi^s HXoi XomoirctfTtqopiroaf iifiwjuHO-eLf . tfw-* 
rcL rn vofM rct i^^yei yr^o^ roiHrov ri nv d&Wfi. dvttyxAi^ 
S% ovroq T8 lar^a , ra rcL 'jr^vra iaS-cLi ^vcLf^tvH h Tt- 
Xvvii XM «» Ig7«j fltMflt T»i T« Ao7« ^vveLjLcei^ rarof 
iA^«y 7rgo(rft/;C*'*'*' ''"o "nyfvfjut Ttf tf^idy. 

T« flfcvT».] Ev Toic Twc TrfltAa/flt^ ro o^wwg/ov xfl&A«- 
i&flM Tov xu^/ov if^efl0V l9fo>nr ;^(/^ov SiiaaxoiuLidety iceLi xu- 
^i00C T» o-ft)T»ig/« ra> ivo/jiari Si* hrcLyyiAut^ roi^ iQvterif 
dnnr/ytXrai. ^mi ycL^ HccLieLq' tlcli dyroxaXv\p&i jm/- 
g/o? Tov l3peLXi0vcL rov dyiov clvth ive&7nov '7reLvre»v rc^ iS- 
veifyUAi o\|/ovTflt/ ^fltvTflfc flexgflfc tw? ^nc t«v ere^rvi^ietv ti»v 
TltB^ T« flf » ^f/ufl^. xflfti •TTfleA/v Iv ^^otA/MO/c «PHTflt/ '^ tTVoi- 
{/flTf xt/g/o^ To a^corti^iov avrny ivavrtov rc&v Iflvw aTTfxflt- 
' Atri/€ T»rv iiKeLioovwtviLvrH. xeu 'praXiV * Sbi^ov in/juv xv^n 
rb «Am( 0*8 3 xflM To &otrti^iov cm ioivK ifttv. 



^ A A M O 2. i^. 

Kv^it ri^ TrcL^oiXficr^ iv rep crxfivcofJLan a^ ; xai riQ xa^ 
raoicnveao-ei iv rep oq&t ra> dyieo ch ; x. r. f .] IIoAAflt 
^fltffli^xwo-f V >f f^vX^ fJ^^y d>^aX>i Af 7« ^idaexiuaVy ot/ ttoA- 
Xa ri^ yrcL^oiiL&iy \eoq h I A9>» fi? to dyiov o^oe; rn flf «. 

TnavrH.] O^o^dytov i^tv liyvcoori^rHXJ^i^Hy wt/^ I^ 
9fflt>$/fl& Td)v 7f7ovoTfli>v. o^o^ dyiov rtiv It^Hora^^fjL ^wo^/v. 
irra^ Jii xot/ Trt^^x^jLtfvo^ hxtrai rviv dTroTt^ionv . 

nopt/p)ttfvoc dfju»fjioQ xai iqya^ofJLivoq hxaioo-vvw ^ 
XaXmv ebi^B^av iv xa^SicL' avrH y x.T.f.] Toy Trogft/o- 
ftfvoc dfJLCdfjLo^y tviXaxreiq voviercL^ ro irt^t fiifi^aafJLyKaQeL^ 
Trt^ lAfltAiTo^fv avra> xv^to^. tcm ifJLtv ycL^ ra iv ratQ y^cL^ 
^ai^ iXiaXfia^ dyiat^y Ttat iav voficravrtq 7roifiaoi>fMV y 
iifUH^affAS9 fl«<3 futi iiro^tv^fmy futQwTrt^ iXaKfmv r- 
puv. xai i^a^oftvfOQ StKettoavvfiv . TrtQtK&tftiVOQ rnrefi 
rync* ig^fl^^lo^vocorfli^goo^i/VfiVs oftotoo^ dvS^aav 3 oftotco^ 



SELECtAlNPSALMOS. 37$» 

poflTet, ait ; j^iV daUt ^Simfahttare Ifraei ? Neque enim 
Moyfes, nec Elias^, necliktas dederant, nec reliqui 
Prophets: omnia legis ppera ad quidpiam ejusmodi 
infinna erant. Opus erat medico, qui cunfta fanare 
poflTet, non arte, non opere» fed fermonis virtute. 
Hujus adventum poftulat Spiritus fan6tus. 

Ejnsdem.] In veteris teftamenti libris,/i/if/iirevo- 
cari Dominum noftrum Jefum Chriftum, edocemur, 
& proprie falutarif nomine perpromiifionem gentibus 
annuntratus eft. Aicenimlfaias: Et revelabit D$mimt 
hrachium fanBum fuum ceram mnibut gentihusj& tfidebunt 
wnnia excelfa terra falutare Dei ueftri. Et rurfum in pfai- 
mis diftumeft: Notumfedt Dminusfcdi^tarefuum^ in 
confpeHu gentium revelavit juftitiam fuam. Et rurfum: 
oftende nobis Dmine mifericordim tum^ &falutare tuum 
da nobis. 



p s A L M u s xiy. 

Dominequis habitabit in tabemaculo tuo^ & qui/ requitf" 
cet in monte fanSlo tuo ? &c.'] Multum incola fuit 
animameaj alibi dicit, docens multum incolam ^Se 
quempiam ^ donec veniat in montem fan£lum Dei. 

Ejusdem.} Mons fan£lus eft cognitio Chrifti, quse 
eft rerum, qusacciderunt, fpeculatio. Montem fan- 
ftum Jerufalem vocat. Sic autem, poftquam interro* 
gavit, rfifponfum acc^it. 

Qui ingreditur fine macula^ & oferatur juftitiam y qui 
hquitur veritatm in cirdefuof &c.] Illud , qui ingredititr 
finemacula^ imitaberis, li intellexeris, quid Abraha- 
mo locutus fit Dominus., Eadem enim etiamnobis 
-in fcripturis locutus eft, atque fi ea intellexerimus & 
fecerimus , Deum audivimus & ambulavimus , ficut 
locutus eft nobis. Et oferaturjuftitiam. Ad hunc mo- 
dum etiam dices : Qui operatur temperaQtivn , fic & 

Aa 4 lw^2^ 



SEL^CTA tN PSALMOS.'^ 377 

fortitudmem , prudentiam , pietatem , fapientiam, 
caeterasque virtutes. Hoc autem ell operari etiam ter- 
ram fuam , ut panibus faturetur. Cain vero nedum 
operetur juftitiam, vel aliquam e^ virtutibus, vel ter- 
ram fuam , operabatur terram non fuam« 

Ejusdem.] Qui, inqiiit, & fecundum interiorem 
hominem & fecundum exterioirem ab omni malitia & 
labe alienus eft, & omnem virtutem aflecutus, is eft^ 
qui ingreditur fme macula, & operatur juftitiam. 

Qui non egit dalum m lingua fua , ne^ fecit prQxim§ fm 
malum, &€] Sicut faciunt miniftri Satan», quando 
transformantur in miniftros juftitis. Nk ficit proxim^ 
fuo mahm. Nifi omnes homines (int proximi, non ve* 
tat hoc loco malum iis fieri, qui non funtproximi 
Idem dicendum & de his: Qui jurat fraximojmojtj non 
decipit. Et opprobrium non accepit adverjui proximos fuou 
Qui inculpate vivit, opprobria non accipit adverfus 
proximos fuos. Qui in proximi calamitate non ^xa^ 
perat, nec laetatur de alieno lapfu, fed condolet. Vel^ 
qui non exprobrat proximo, quemadmodoum expro^ 
bra vit Pharifasus publicano : vel qui ofai proximum nou 
accepit opprobrium, quemadmodum Heli ob fiUos 
fuos: vel etiam funpliciter, qui inculpate vixit. 



P S A L M U S XV. 

C%fervameDomine^ quoniamfperaviinte. Dixi D$» 
mino , Deus meui es tu^ quoniam bonarum meorum npQ 
egesj &C.'] Tanquam inimicis inftantibus ait: Confais^ 
nte. Jefus autem apud Prophetam dicit: Qui in Do^^ 
no, nec in uUo alio fperat, cuftoditur ab illo. At 
nullus peccator vere hanc vocem pronuntiarepoteft. 
Cum enim fervus fit ejus, quod facit, peccati, non 
poteft Deo fervire. Is autem, qui praftic» & con- 
templauvsvitasGolumnamerexit) clamat: Dixi D^ 
', Aa 5 mv«^ 



3?8 EX O RI GE NE 

^tm Sofjui/rtdr 'nr^wyt^ troi ia^ety ix ^^ iifhei . nhK 
ya^ rw aiwtixm rnro Xrj/m dPirS^va-ci. h fjtofof h 
V7n rm td&wtw; Tr^oarar^ofUfm y d>9\xt xai TnvfMn^ 
■*ac '^QonffyxfricL n ^o^fn. xdf yeLq dqfra^ i^^^^a^/^i 
x^f qrcL uLvrw a-o^/JLara ila 7ra^T«A8^ aco^qoavffi^y 
hfJiify OT/ hxvrcLi raro o 0fo^> m ^ ihoLf cS^t^ 
?\$i€Lf 3 d?7C oTte^^ ^fjuf icf ra i^ h^vh dyaOcL 04" 
n-sa-if avra. 

T« avrii.2 Ei dyad-a 'Tra/rai dq§ra4 , X&^K^ ^ * 
yfc^o^i^ rcif cii^c^y Travrow d^a XgvC^ 'r«y dyad-c^i 
yf cocri^. XM fjam&n dyaJSaeiqnrai rafjt.^aay m nilTtcua 
XlpKn^ hfJLOii A^aS^ xjOi H rov B^f l^cL^trcLi . d yct^ ra 
dyoQay ^&if la/By iSf^afjt/tS-a iz X^^<K 'i^v^iHy raxa^ 
oahX throio^ofmi ifravS^a ycL^ dyad-cL ra vttclqXo^^ 
mofMmfy chri^ yra^ mv X^^^^ "riry KCL?^f yifrras 
dyaJ^a. 

Toic dyibiiroiq if nf yif aCrs iQeLvfJut^mat Trarra 
rd d^fJiWra avry h avroi^. VTrf^aiSlvfStna-cLv ai dS-^ 
f$iai avrcw > fJLvra ravra iraxy^w % x. t. f .] O duia^ 
rcnXoQ ^co Tw? •vifc i^i rn BtHy c^ «x Ha^iv ra d^fjuir' 
Cia. X^i9(K oi TTt^i rm xar avrov fJHfJbo^tpc^fjLtvm t«- 
X^m •§«• yravra ra ^^tifJLarafJCHiv avroi^ . xxu tTrAif- 
BvvBwav fjLiv cu dStvaai rm dyro rm i&T6)v • iraX^ 
vav St rri furavoia fJiirafia>9\,ovrit;. ^firnaciQ ^g, f< «- 
roi xara nva IxSoX^v dyioi Trori mav iv rri yif t« fl€« 
olxHvni; y TTg/v Tr^sjnShJV^fa^ rcLq dvofjucu; avrm' 
n nvtQ avrm 6 lapavih ^iVy iv o/c wV '^roTf ra d-t- 
^fjuara rn 3^8* vi nrcoc iv Hqavo) ol dyioi ro tto^ 
^jrivfjut iXovnq iyn rvi^ yin% avrn ha rqi/BHaiv y xjdv Iti 
mvrv iv ravryi rri 7*1 . S-i^JifJuira h ^h al xar eiSa^ 
■dqrrai cS^ iv rcd ' iv^ov ^aviS rov rn ha^a-ai dvS^a xara 
Tnv xaqhav fHHy oc Troimet Travra ra ^-iXn/Jutra fjun' 
ravra ^avjlAa^oi S^eo^ Iv to/c dyioi(; avrn rm XoiTrm 
dvSt^cmm dft&tvov daxMcrirat; dqtrcLQ' davyx^iro^ya^ 
ihri^iaXov xjara fjav dv^q^av dTro^^-oXoi n y Tr^o^ptirai 
zoi jiULgrv^^ y xjara Je aco^tioavvnv lcoan^ xai Imaraway 

Kai 



SELECTA IN PSALMOS. 379 

lyrmo, Deuf tnevs ^s tu: & de don^s tuis munera tibi of- 
fero, non tanquatn indigenti. Nemo enim haeretico- 
rum hoc dicens , verum proferet. Non folum auteni 
hoc de fcnfibilibus , fed etiam de fpiritalibus oblatio- 
nibus pronuntiandum eft. Nam licet facrificiumvir- 
tuturoobtulerimus,licet corporanoftra per omnimo- 
dam continentiam facrificaverimus, fcimus id, non 
propter fuam utilitatem Deum accipere, fedutnobis 
petentibus coeleftia bona conferat. 

EjusdemJ] Si inter bona funt omncs virtutes , & 
fcientia indiget virtutibus, omnibtis certe bonis indi- 
get fcientia. Et vide, ne certe hic difta fint bona me- 
dia, quorum jufta pofleflio nos juftos, & non Deum 
juftum reddit. Si enim bma , inquit Job^ fufcepimiis de 
rnanu Domini^ malanonfuftineHmus? ubi bonorum no« 
mine vocavit facultates, qua& ex bono ufii fiunt bonas. 

SanBis^ quijunt in terra ejus^ mirificavit omnes volun- 
tatesfuas in eit. ' Multiflicafa funt infirmitates eorum^ po* 
fiea accelera^erunt^ iT\] Peccator eft extraterram D6i, 
ut cui non oftendit mirabilia. Chriftus autem de viris 
perfeftis, qui fe ipfi conformarunt, dicet: Omnesvo- 
luntates mesein eis fimt. Et multiplicatsquidemfunt 
infirmitates eorum, qui ex gentibus erant, (ed acce- 
leraverunt * per poenitentiam refipilcentes. Quaeres 
vero, an hi juxta aliquem fenfum fan£ti aliquando fue- 
rint in terrahabitantes, priusquam multiplicataB fmt 
iniquitates eorum; vel quidam eorum Ifrael fint, in 
quibus erant aliquando voliintates Dei; velficfanfti^ 
qui in coelo converfationem habent, iii terra ejus ver- 
fentur, licet adhuc fint in hac terra. Voluntates Dei 
finguloB funt virtutes, ut liquet ex his: Inveni David 
filtum yejjij virum fecmndum cor meum^ qui faciet omnes 
voluntates meas. Has mirificat Deus in fanftis fuis, qui 
tnelius , quam reliqui homines, virtutes exercent. In- 
comparabiliter enim fortitudinepraBcellebantapoftoIL 
prophetae, & martyres> contihentia vero Jofe^Vv &:^>3Lr 



^go E X O RI G E NE 

xcLt TutrcL retQ ir^aQ o/JtoteoQ. Hro9 Jjg r/^ d^ctvfMg^o^iit 
' ahX^vrreu rfiq Isict^ aS-iveiOLQ , ttoXv rm Q^catQ /Vpc^ 
■ dTToXlflffrofJiiVoq. ctl h ouQ-tv^ai (JiiXj^i rn ivvoi/ia-ad /JUh 

fov avroQ Tra^cLfmwat ^ raX^ ehrtatn > ^ta ro ivio^ 

iaixH&ou T8C dytHi; vtto X^t^ Myovroi* %v re^ Svjf 

TFjotmo/JLtv iovafjuv . 

Ov w/i awayayc^ retQ awaycoya^ avre^ ^ cu/jul^ 
ro)Vy Hd% juin fJivtiSrcd rm 6vofJUi/rc$v ajvrm ha Xc-iAfav 
fjuki^ X. r. €•] AvT/xguc fJLCii^ovoQ TTO^a T8C '^oM»^ cd 
(foivcuy jtat HK d>9\My n XJ^t<fH . nro^ ^ctg (rvvaym h awe^ 
yn aifJLO/Tcav awayoyya^i h^ fjLifjivtircLt ovofjua/rm fri 
10 cufjLCLrmv: i HTfi^* hX ^ £>^nv€c icat o/ htSaioty x^ 
«V6P enreiam ra^ tnrovSa^ 10 aifjut/rm. nra yoLo <Tfgo( 
vt^fjtnvtvatv' h tnreiac^ rcLQ avrovSat^ avrm tf cufJLa/rav, 
d?9ia TreL^eLSo^aa) xatva fjuj^^ta ira^t y xat &vatcLV 
dvatfjuLxrov' d?QC nSi fJiVfi^naofJULt rm 'rra^atm avo- 
fjutrm avrm' iMyavro ycL^ /Sf^MAo/» xAt ^oiAodv- 
rcu ' d?9ia Sc^aco avrot^ djcHeiv ol %vaifi€iQ kcu dytot. i 
XM Hr(0q ' H KoJdaTra^ My$i fjtn avvct^ttv ra^ avvayosyof; 
avrm^ dT^ l^ aifjutrmy hSi fJifi fJiVfiS-vvcu rm ovofjut/rm 
avrm d/TroXiXvfi^vonQy d?^ i Sta X^^cov. fJt^Tror hv hret 
€iat rtv^ avvayovr^Q avvayaryaQ i^ alfjutrm Ix;c«opt«( 
avray Sta rn &Ka7rr6iV rn^ avvayofJttvHQ y avro^ d^ 
Aa)V 3 fJUtPOiov &t ^coaTTotm rn^ Tr^oxa^fjt^vH^j hx i^ o^ 
fjut/rm y d?\X ix rfif dS-avcLatcL^ avvayet avrHf , rm 
Tr^oanyoqtm avrm fJHfJiVfifJLivOQy hx i^ Itt/ttoAiic» oAA' 
Ix StaQiaicoQ jSclQoq Ipc^o-nci ^^ ^ Trgo^og^i 'd?^a /Sct- 
Q-^ct vofiaH. n €iKat 7ro?0\jot dTr^Krav^aav dytoty d^ 
Xa HK iv rnrm rot^ cLtfjutatv ai avvayoryat y d?0^ rcf 
IvtXit^H rn dftvH. 

^Kv^toQ fJii^tQ rfii; xAn^ovofjuoLi fjtHy xat rn yrorn^tH 
fjLH. av €4 dTroxaQt^m rnv xT^nqovofjLtav fJtn ifjLOty x. r. u] 
KA»f^ovou/tf ^vatcoQ Ao^/x^r^ i^tv li Qtco^ta rm yvyavo^ 
rmy futt rm yivnaofttvm almm. xXfi^ovofJua di X^^ 
y«j n yvcoatq rn QiH. di dq^i^ivg rcLvra ^fiatv 6 X^t^ 



SELECTA IN PSALMOS. sgr 

fanna, c«tei;isque virtutibus fimiliter. Sic autem quis 
xnirificatus, propriamerubefcitinfirmrtateni, quippe 
qui multuni a Dei fortitudine abefle fe fentiat. Verum 
ejusmodi infirmitates in ipfis, donec eas agnoverint, 
manentes cito abeunt, propterea quod viri fandii a 
Chrifto confortentur, dicentes: /n DtofademHj vir^ 
tutcm. 

Non cmgregabo cortventicula eorum de fanguinibus , ntc 
memor tro mminum eorUm per lahia mea , &c.'\ Manifefte 
fasc dfcitprsftantiormultis^necalius, quam Ctiriftus, 
qui cum congregat, non congregat conventicula de 
(knguinibus , nec memor efi: nominum adhuc ex fan- 
guinibus. vel fic: Non quemadmodum Grseci & Ju* 
dsi, ita ego libabo libamina de fanguinibus.Sic enim 
alius interpres habet : Non libabo libamma eorum defan^ 
ffiinibur , fed nova tradam myfteria omnibus & facri* 
ficium incruentum, neque vetera illorum nominame- 
morabo. Dicebaiitur enim prophani & idolothytas, 
fed efiiciam, ut audiant pii ac fan£li. Vel fic: Non 
abfolute dicit, fe non congregaturum conventicul«^ 
eorum, fed de fanguinibus ^ neque abfolute ait, feno- 
minum eorum non memorem fore, (edperlabia. For- 
te igitur , quia funt nonnulIi> qui congregant conven- 
ticuladefanguine, quemeflfundunt, vulnerando eos, 
quos congregant, ipfe juvando, aut potius vivifica»- 
do convocatos, non ex fanguinibus, fed ex immor- 
taiitate illos congregat, memor nominum eorum non 
fuperficietenus,iedintimo afFedu, nequeprolatione^ 
fed profundo intelleftu. Vel fic: Licet multi interfe- 
fti fuerint fanfti, verumtamen non in horum fanguini- 
bus,fed unoChriftiagni fanguine ccstus congregantur. 

Dominus pars hareditatis mea & calicismei: 7u e/, 
qui reftitues hsereditatem meam mihiy iXc.'] Haereditas na- 
tura? ratione utentis eft praeteritorum & futurorum 
feculorum contemplatio, h^reditas vero Chrifti eft* 
cogoitio Dei. Hoc dicit Chriftus ut fummusfacerdo^,* 

cu- 



SSft E X O R I G E N £ 

^OC» ^ f^K w^ioQ. » fu^sQ irorn^is xv^io^y n s rno^ 
xvqioc> ^^^ M^^ M^ 'Tifc JL^n^ofo/Jua^ 6 'Tra/rn^^ n 
/i^foad avrea' TsAman ^ thc xAn^ot^ofutf^ o ehroxaQi^ 
^ajjJWOQ avred ?<eLOQ chro ith dfH. iwa/vai 3t Trtqi rn 
^£ETgoc d/ji^oTtqa Arytcd-ai > juu ro chfai avrof elTTO^ 
zaJ^ig-arra xAh^ovoaum iavT(» /44fra Tny ztva>^if. ny 
thrt^fia^ iiaJQtaci tov luoxnjuoif > Tirtf o-^tC^l^ /JH^ii^a 7r>3K9 
T8 'xv^i»; T8 Tflc^ Traffvi aTroiTaartrofJLm ro MyeiV fM^ 
^iC IM 0€o^ ^ Tor aia^a. ytfrrai 3% xm dqrog o xu- 
(/oc> ^tfge;t^ 3iSa(nut?aaf xai ^ngi^v t» IcS-iovto^ Tirf 
MO^Siaf * '^OT»r^iotr ^f xoTflt Qtci^qiaf miq «Aitfif^a^, Trogf- 
^tw' itJ^^oavvnf rriQ yf (^orui^ tu ha (ruyxa/raQio-iODQ Tt^ 
vofTi. ;toc»7€/ ^t TOTO dfjmO^ n d?jiQi9fiy (k '^of inQf-^ 
ra hsepn Xfli^^i^* iiofXOQ tv^^oavfnf eiq rnf ica^ 
iiaf fjLH. 

XxofffiOL hnTTfaraf fjuoi \f roiQ xaAA/ro/c > ftai ya^ 
ff tXn^ofOfJLia fjLH X£cAA/9>f f^^ ^r/y^ ^ t. €.] £/ to aXOi- 
viof fciT^ l^/> Tra^Q yry^aTrrai Iv to» x«T{t laoafvnf 
tvayyO^' Q yaq ix fJLtrqH iiS(ooif o Qioq to TTftvfjLa. 
TLai ro' ticX^o^ dyro rn 7rftvfjutro<; fjus. n raXa to /ug- 
T^oy « •zrgo^ avrnv rnf yfa^a-if ovofjut^iraiy aAA' Tra^a 
rov v7roh)iof^tvov y rcd fjun eivai avrov fJLU^ovog iiTcrijcov. 
xflt/ 7^5 vfTO^ avroQ fJLtv dfjLirqot; Wiy fJLtr^urai St If 
roi^ VTroStXof^voi^ avrov dyytioig. izP^^oSorn^n S^t fJLOiy 
(pncriVy coaTrt^ hc fjttr^n yn y if xxti d^KHfjLai^ xai ^ia 
Ta)V xjayj^i^odv fJOiy rnrt Iwo*«> xa/ t« XaMjS. 

Th avrn.'] Ovrea^ tytvnQn aXoiVio-fJLa xMPovofJLiCLC 
avrn la^anX. tvSoxcov h t>i /J/a xM^ovofJLiay otx; x^arh 
^»1, ravra (^mi. 

Tcju^jorynaroo rov xvqiof rov avvtnaavra fjLty It/ Si xm 
mQ vvxroQ hrai^tvaav fJLt o/ vt^^oi fjuny K.r.t.] EuAo-p 
7« T/^ Toy xt;g/ov ^avraaiOQ tyytvo/JL^vtiQ rct> v(j>. ayra 
Tr^oac^Trs yccq avrn yvcaaiq xa/ avvtai^. nrod rav rat; 
ivToAflftc rn^Hvra avvvn^ei o xvoioq. Trtoivtt^^oav St A§- 
7«> Ta>v avv rvi Ka^^ia 6vofJutQ>fjitvci)v tv rco' tra^o^v 
XJO^iiOi xxLi vt^^nq ht0(;. nroi TsAf/^dfVTi; dia vonatc^ 

Troi- 



SELECTA INPSALMOS. 3^3 

cujus pars Dominus eft, Si pars callcis e(t Oominusj. 
vel is, cujus eft Dominus, haereditatis quidem Chrifti 
pars, quas ab ipfo non divellitur, eftpater: refidna^ 
autem hsreditatis pars eft populus, qui ei a patrere*' 
ftituitur. Poteft autem de patre utrutnque didjpfum-^ 
que efle, qui fibi reftituit hasreditatem, poftquamilla 
fpoliatus eft. Vel fic: Cum te fupra mundum affe^hi 
extuleris , quamnam habebis partem , Qifi Dominum? ^ 
ejus enim, qui omnibus nuntium remifit, eft dicere: 
Fars mea Deus in atemum. Fit autem etiam panis Do- 
minus, exhibens do£brinam, & confirmans cor mati* 
ducantis ; calix verp fecundum centemplationem ve- 
ritatis prasbens lastitiam fcientia^ illi, qui ex afFeftu bi«-. 
bit. Calicem huncpropinat vitis vera, ut^qui bibit, cum 
gf^atiarum adione dicat : Dedifti Utitiam in corde meo. 

Fknes ceciderunt mihi in praclaris^etenim hareditasmea 
fraclaraeftmihi^ &cJ] Si funis menfura eft, quomodo 
fcriptum eft in evangelio fecundum Joannem; Nan 
enim ex menfura dat Deus ffiritum. £t illud: Effundam 
de fpiritu meo. Vel forte menfura non proptier ipfam 
fcientiamnominatur, fedpropter eum, quiillamfuf^ 
cipit, quod nempe majoris non fit capax. Etenimipfa 
pluvia menfuram excedit, metiuntur tamen eam vafa, 
in quibiis recipitur. Mihi autem, inquit, ceu in men* . 
fura hsereditas terrae, qua contentus fum» dataeftper 
prasclaros meos Jefum & Chaleb. 

Ejusdem ] Sic fa&usi eft funiculus hasreditatis ejus 
Ifrael. Sibi autem complacens in propria haereditafe 
ut prasclara , haec ait. 

Benedicam Dominum^ qui trilmit mihi tnteBeSliim:: 
infuper & ufque ad neflem increpuerunt me renes meiy tJci^ > 
Benedicit aliquis Dominum, cum ejus menti fpecies 
ingeritur. A facie enim ipfius fcientia & intelleftus.. 
Sfc ei, qui cuftodit mandata ejus , intelleftum tribuif 
Deus. De renibus autem loquitur^ qui una cum corde' 
nominantur his verbis: Scrutans corda & renes Deus^ 

Hi, 



3Sl E X O R I G E N £ 

vnttwMi rof l^tg-wfcfntiy ^ 'Tra^tX^om^ TMmoiCi 
fttXC' Ai^ "^ dyfOiciq n vv^. ^ h ^nAoi xcLt ra ficiQtu 
Ti^ rm vcm/jutraf n yc/^» xod-o Ao^o^ ^iiTtf / o-xori/voc 

"roc 01 rt^i» T« ehFOK^u^i xeu eufiy/jui/rat i^ aa^ 
f^ofn^. /JtrruXnyrrcu Jis otTro rof ft^qcof if oIq yofcu 
Tuti tnnq/ictriXM SOfcL/jLU^ avfi^cLfrcHy roi^ T^mTixoic 
Xopffi^^ iFO^q. xdf Tiv yl/vXtf rotfvf l^i fofi/iaret n^ 
fCL roi^ ovniyMatf cuta}\oytL% na/ta rcL ifiof ytfffi/juLrA 
|y dycLS^cLtq ^f^cL^ttn tat Qw^teLti dfoiQtfeLi^. km oi ai^ 
Sirroi ii fi^i^oi '/raihvua-t rof dx^eif iXofra o-a)(p£o* 
^vf$ify %e0q xat rtig fvx/roQ rrtXo/Mvoi a-c^ofoQ Xoyia/AS 
rat; (re$/jut/rtxaQ ix^uf yava^. 

Hta rnro fJ^gayOn ii M^hdL /Juty xeu nyeL^JucurcLro 
i yXxxrtra/jtMy lur. i.] krrt t8, o r«c /^* tflo^ 70^ rvi 
6iia yqcL^ dfn rn fH rtif xcL^haf XafJclSavuf > xara 

ro' TLOL^SicL Trig^vrrai «^ hxaioa-vffif ,. ^o/jutn h o/jto^ 
}ioyurai fj^ acervi^iaf. fn^ h i^iv 0' Tng-ivm ^ 6<riQ xcu 
fifi/jLCLra haxqifii xara rof Icofi. yXcaa-a-af h vvf ro X^ 
qttr/Jia T« dyiH Trfiv/JULro^ ^.nyu* ^o^a yotq /u«, ^naiy 
xai v^cov rtiv xJt^et^v /ta yr^o^ rov xv^iov. Si xvqiog to 
'Truv/Jia i^i xara rov dTro^oAov. iv^p^avS^nVs ^naiy rn 
iXTriSirn^ (Jiira r^irnv n/JH^av dva^aaiea^. dyaX^ircu 
ycL^ n yXtaaaa dq i/jfAj/vXoQ x.ai X^^^^oLi Mynaay xai 
tT€g«c '/roi^ dyaP^iS-ai. in Si xai n aotq^ /jlh xourct^ 
axnvmaei h^ iXmSi. n acLq^ /jukty dvn t«* n i/jui^v^ 
X^^OTiq /jut. tirca xcu lot/S ^nai* acL^xa /xi xat x^io^ 
hiSvacLQ^ 

Ovii 



SE^-ECTA IN PSALMPS. 38$;. 

Hi, cum perfe6ti.faerint intelligeDtia» erudiunt atten- 
dentem y & lumen fcientis pra^bent , donec ignoran*^ 
tis nox difTolvatun Quod fi per no£tem etiam pro^ 
flmdiores cogitationes defignftntur, quafignificatioiie 
myfticus fermo vocacur obfinirus, liquet ad hanc ufp- 
que noftem renes erudire^ cum occulta & abdita de» 
clarant« Metaphora autem ducta efi: a renibus, quibus. 
femina & feminales vires infunt, quae vafis generatio- 
ni aptis inferviunt. Sunt igitur etiam in anima fenfus 
quidani) quifeminibus quadam ratione comparantur^ 
& quorum fcetus in interiorehomine funt re&x atiio- 
nes, & contemplationes v^a^« Senfile^ etiam renea 
erudiunteum,qui ad fummpii peryenittemperantiam» 
& ufque ad no6tem prohibent, ne e cafta cogitatione 
corporea eiHuant femina. 

Propter hoc latatum efi cet meum^tf exMtwit Hngua 
meoj &€.] Cor pro mente pofuit. Sumic enim fcriptu- 
ra faepe cor pro mente, juxta illud: Co^de creditur ad 
jujlitiam^ ore autem confeffiofit ad falutem. Mens eil,qus 
credit, quse & verba dijudicat fecundum Job. Lin- 
guam hoc loco fpiritus fan6ti gratiam dicit. Glorta enim 
mea , inquit, & exaltam caput meum ad Dominum. Dom 
minus autem fpiritus efi juxta apofiolum. Lsetatus fum^ 
inquit, propter fpem exfurgendi tertia die. Exfultat 
enim lingua tanquam animata 3 & lactatur loquendo^ 
& alios exfultare facit. Infuper & caro mea reqwefcet 
infpe. Caro mea pro vita mea. Sic & Job ait: PeUa 
& cartu veftifii me. 

Nec dabis fanBum tuum 'videre corruptionem^ tfc ] 
Ad Chrift:um refert hoc Petrus in aftibus apofto- 
rum. <pB-o^oLv Chriftus recepit ipfo corpore, quem- 
admodum pfalmifta ait , ^S-ogar mortis recipiens. 
A heL^bS-o^ctyid eH, corruptione fervafti corpus tuum, 
quod dtacp^-oqot^ & Tccuru^^o^eLg expers fuit. ^^oqeL fit^ 
Oriienir Tm, VIL B b c>^ 



fmog. Jta^Q^oi^ hnpi^ ro ermfjta ^ dytv^of. i 

fM/j^^A^J^ <iro ifi(rdixaiT 

aiuro9 To x^(M happvnioi r^% itM ronf ^-oi^ 

"Sisiumfi^ ^ m Wi9x d^irilyi^^ xara^6oi^,ii3 n 




/3S .. 



■' ~m. '' 



\ <\ 






SELECTA IN PSAlMbS. 387 

cum plag® & vulnera inferuntur ,^ ^ai^B-o^A vero , 
cum corpus per fe diirolyicur, & in elehienta, qui- 
bus conflatabit; KotnreL^o^ autem , cum natura a 
natura laeditur, ut lana a uneis, caro, frumentum 
& lignum a vermibus. 

< »s— *■ J ., ' ■ ' " ^. ' s» 

EX COMMENTARIIS ORIGE- 
NIS IN PSALMUM XV. 

In fitper & car$ mea requitfcet in fpeJ] Dominus Jefus 
Chriftus haec dicit, cujus primo caro requievit iii 
fpe. Crucifixus enim primogenitus ex mortuis faftus, 
& poft refurreftionem alTumtus in coeliim , fecum ter- 
renum corpus evexit, ita ut terrerentur & obftupe- 
'fcerent virtutes coereftes , videntes carnem afcenden- 
tem in ccelum. De £h*a enim fcriptum eft^ quia quafi 
in ccelum affumtus eft: & de Enoch, quia transla* 
tus eft : non tamen diftum eft , quia afcendit in coelum. 
Offendatur, qui vult, ex.noftro fermone: ego autem 
cum omni fiducia aifevero , quia ficut primogenitus 
ex mortuis eft Chriftus , ita primus carnem /evexit 
ad coelum. Denique novitate ipfa perterrentur coe- 
leftes virtutes, quia, quod nunqua/n viderant ante, 
nunc tandem videbant, carnem afcendiffe in coelum: 
& propterea dicunt , Quis eft ijle^ qui venit de Edm^ id 
eft, a terrigenis? Rubar wftimentoriifH ejuf ex Bofor., 
Videbant enim veftigia vulnerum in corpore ejus ex 
Bofor, id eft, in carne fufcepta. Et fofifauca. HsQ 
propter illud, quod diftum eft, quoniam caro mea re^ 
qttiefcet in fpe. In qua fpe ? Non folum , quia ex 
mortuis refurgit (parum enim hoc eft) fed in ea fpo 
requiefcit , quod aflfumta eft; in coelum. 



Bb» -^^^fc^ 



9S8 E t O R I G E N E 



* A A M O S i<^\ < 

Ai0'i JbAioiCj x.r.f.] Tlet^o hxodoq SnXot; Sizouoa-vvtiQ 
fsriv* J^ dtoc feoyoc inteuo^ i^tcnron^ StTtxtioa^inm^ . i 
^vi^ Hf (TWOiio^ lcLvrof xod^agfufiv aVo Travroq ioXa^ 
fArra Tirc ^^ «Stov TreLppfta-io^ raura X%yct ivXof^^vo^. 

£k TrgOOtD^H 01< TO XPi/M fJUi fffAd-Oi) X.T. f.] £i 

^aj^Of Tnv x^io'!? J^xfy oTrcLrfiq re» v!^y h Tr^oa^ca^ 
^H ib «uni To x^i^ta V^^X^ebty Ix tv t;/» aga&* ^xoov 
7#{ tri TK ^OTgOC X^t^. 

Th awTn.] E^«^f{ Trt^fvm ^ \fJL%^ (pmtv o xt/- 
(ioc> II x^iVfTai^ rn TTttivovroq ro XQiii4.ct l^fg^t^Tot/ Ix 
xgofni»^ T» 3^f«. 

Oi 0^a?ifJtJ0t fJiM iirratrav ivBvrtiret^y x.r.%.] ITffi' 
TiK dTroxoLrci^aaieii^ rn^yravro^ ivX^eLty Iva /jufixirt 
fjl oxoAiOTwc j 7r?iayto^ rott; dfjLa^ravatrt iroqivofjnvu 
TH 3t«. 

E^x/^o"AC ''"W XfltP Jlrav u«b iTrio-xii^o) vvxroQ^ iTrv- 
^aoL^ fJLi > xflti hX f t;^ f^ Iv Ifto/ dStiLta. 07roi>q dv fJLy\ Aat- 
Amo"»! to f^-ofjia fjLnra iqya rcov dvd^^coTreav iia t«c Ao7«c 
Tft)v ;t«Afa)v O"» 1^0) itpvXa^a oSa^ a-xXfiqcL^yO: r. f.] 2»f- 
/.«ffft)Tfov TO5 l7rfO"Xft|/a), «xl'^/xoAao'f6)vxfi^fvov. ttcl^ 

AlV iVfOVi OT/ lvflfcVTIA)C JifltjSoAoC TTU^O/ TW ^-f 6) . flfOC ^f 

'TTv^m^ woi rv\v Tr^nTra^X^o-av iv^iaxa d^iKiavy in^ iTru 
HTrqsTraqX^iy hX iv^ta-xit. ra iQyarcav dvQ^ct)7ro>v dvn 
T« TJ-f^i rcev i^yctfv rodv dv^-PCi^TroiV' in iqya rct>v dvQ^co- 
irobv ^atv 0/ fJLvi B^iot Xoyoty «c dvS-qomot rat^ Ihat^ iTn^ 

VOifltiC <^p7flt(7fltVT0. ^ ' 

T8 fltt>T8.] NtyxTflt Twv 3-Ai\|/iV Afj^i, Iv >f o-xo- 
Ti^TflM rf \J/t/pj>f. ibxifJLa^irat rtq yivvaico^ vTrofJLivoav 
ra ^t/o";t«f»»« vvxra ii cSvofMO-i ra dvcX^^^ ^^ ro l^ 
aSvfjLteLt; axzroq. >i vt/xToc If^vfi^fi , iTTfiJw Iv vt/xTi 
iMt^^f t/JbvTce f Aa)V tVo;^f /giov tov ZauiA Tff gifO^a^a-fv j h 

jJLOVOV 



SELECT A IN PSALMOS. 3S9 



P S A L M U S XVL 

Exaudi D^mine juftitiam meam^ intende deprecationem 
meam. Auribuf peuife orationem meam non in la' 
biisdolofisy 0c.] OmHisjuftus fervus eft juftitia?: Deus 
autem folus juftus, Dominus eft juftitiae. David ita- 
que, cum fe omnis doli expertem fentiret, cum fi- 
ducia ad Deum hspc dicit precando. 

De vultu tuo j^dicium meum prodeat^ &€.'] Si Pater 
omne judicium deditfilio , de vultu ejus judicium 
prodit, videlicet ex filio. Imago enim patris Chri- 
ftus eft. 

Ejusdem.'].Quoniam, qui eredit in me ^ ait Pomtnus, 
nonjudicaturj credentisjudicium exit de vultu Dei. 

Oculi mei videant aquitates , &c.] De reftitutfone 
univerforum precatur, ut n^lla amplius flt obliqi»- 
tas. Deus enim oblique cum peccatoribus agit. 

Probafti cor meum^ & vifitafti noSle , ij^ne nte ^xami^ 
nafti j & non eft inventa in me iniquitas. Ut non h- 
quatur os meum opera hominum : propter verba iabioruui 
tuorum ego cufiodivi vias duras j tJc.l Notandum eft 
hoc verbum, vifitafti^ non de fuppliciis diftum efle. 
Rurfus fciendum eft, diabolum contrario prorfus 
modo igne examinare. Cum enim Deus igne exa^ 
minat , utique reperit prseexiftentem malitiam, vel 
quia non praeexiftit, non reperit. Dixit autcm opera 
hominum^ P^o, de operibus hominum. Vel opera ho- 
midum funt fermones minime divini, quos homines ) 
propriis cogitationibus commenti funt. 

Ejusdem] Nockem tfibulationem dicit, in qua 
obtenebratur anima. Probatur quis , cum forti ani- 
mo fert dura. Nbftis autem nomine appellavit dura 
propter tenebras, quas defperatio ofFundit. Vel 
noaem memoravit , quia Saulem , quem in nofte 
dormientem ceperat, incolumerafervavit, cumnon 

B b 3 folum. 



39« EX O RI-GENE 

IJLOV09 fl&vro^ HK dfO<M, d>9sxL nat T8C dvi?Mi ^sXofj^ 

vnQ JuoKvoa^. 

I T» fltUT«.] Ei^fA^^m ^1« TlfC $-€VlfC 'TTV^^ TLCLi Tf flA/itA- 

fwrwc •^»j mrig-i rfiq Tr^eumwtt^^ wn^ eixeLi vvv oJ^vwd 
xcLi » X^^y d?9C fVigov attfg^o^ SiKCLioa-vvfiq jivtr^Li 
Tf^oiivogy roi^ ii dvmiq yryv/jt:va(j-/jt$voiQ. 

Eyoi iKiK^ct^cLj ori iTTixHcretQ /jch 6 &io^* x^ov ro 
fiq OH ifJLOiy XM eioAKHOov rm ptifjutrm fjua. QoLVfJMg-co^ 
^ov rcL IAsw ^8,0 ocn^a^v rnQ iX^Tritjpgira^ ^^ «> «. t. €.] 
Ainrfg iTrcLKn^ivriQ y yrqiv iv^a^of^ %vXo/^voi KiK^a^ 
ydjutiv^ )f €i JtaMv ro KiK^ayiveu^ /kii fiiKqcL xai iVKCL^ 
ra^ovnra Xryuv^ d?9\xL fjnya^A iv^auLivoi Kai iTrirv^ 
Xovn^ KiKqayafJLiV i OTt 8Ta> KiK^aya/jLiv . -^oAAoi h 
tAioi 7«vovT«i •3^83 ^itt To dK0?^Qia nvi dv^-PorTnvyi ovfHf- 
fiodviiv « QavfJLa^HfJLivoi thro rn TroiHvro^ avra^. oXtyot 
ii HTiv oi S-avfM^HfJLivoiy ori hc rn Tra^a^^n Koci n^ 
PflK"iA)c 7/yavTflM. Jov Wo^crav oi 'frv^irm kou Xvjr^oj^ 
\Kiv^%^HtJLivoi . ^roi 'h fii fm iic^ icLrfivcfiQ dc^otTrt foiv- 
TO) i?iiiiiQfi(rav fJLiV vrrro StiH, h fJLiV QavfJLa^Hvrog rn^ 
fAg«c iavrn avroi^. ei h fJLiQ^ d^f\^ Uo-h hnnfimrot; 
rc^ TTvqirep (coq Tra^aX^fLa SvveLS-ai d^^ohhvai vyicu» 
Vovrm Kai iviKrnvrm ivi^ua^) »1 dyrrofJLiVH Kcti Xiyov^ 
Toc* ^•tAa)! Ka^a^i&mii otTraAAfltTTOiVTO tw^ AfTr^o^, 
6)c S^avfJLa^Hvroq T8 d-i^ rn^ iovrn lAi»^ iTn rng roin^ 
rnq. 

Ex rm dvOt^Korm nj Si^ia n ^vXa^ov fJH dt; >to- 
jwv o^Qa^ifJLH y K. r. «.] O dvQi^r\KCAQ Xi'^V ^ dvBi<^mi 
rri Si^icL rn S^in. fj Si i^i xaAa^c d^i^i^cL dvQt^ftKOioLi 
tfiryioiic. Si SioqariKcoraroi; d^ KO^fi dv o^^-aXfjui rn 
fv rea oXea X^i<rH oc^jULan rnro !§€/• h dTrnS^cu i^i rfiq 
xoqfi^ rn 0(p§aXfjuH d^rno^ai. o^m Si ng ro 9rA>rfloc 
rm dvQi<rfiKorm rco rfiQ r^vX^^ o^QaX/uLcp TrgorgfJCfTOJ 
rcd flgo), ix rm 7rifjL*7rofjLivm olovii /5iXm KaSaTTiq oTrXc^ 
TW Qiict (Titirvi pvrS-fivai SiOfLio^^ tva f^fi raXarjrod^ 
^inov dTrigyacrmrai . hru Si Si^^a kv^ih 6 fMvoyiVfK 

ulo^ 



SELECTAJN^rSAt-MOS. ^91 

folum ipfe non occidit) fed alios, qul eumoccideoB 
volebant, prohibuit. - .■'■>. 

Ejuidem.'] hitraie fer angfiftam fottam & artim 
viam j hoc eft , aftricem , qnx etfi nunc doloris 4^ 
non Istitiae plena eft, at poftea jttftitise fru6his feret 
iis, qui in ea exercitati fuerint. 

Ego clamavi^ quoniam exauiifii me Deuf^ , Inclina 
aurem tuam mihi^ & exaudimarha mea. Mirifica mife^ 
ricordias tuas ^ qui falvos facU ffeiantes in te , &cJ] Tan- 
quam exauditi , priusquam oraf emus , precando clar 
mavimus. Vel fi bonum eft clamare, non parva ne- 
que vilia , fed magna poftulantes & obtihentes cl^ 
mavimus^ quando fic clamavimus.. Fiunt autem plur 
rims mifericordise Dei , quse , quia humana quadam 
confequentia contingunt, non mirificantLU' ab eo^ 
qui illas facit. Paucas funt, quee mirigcantur, quan- 
do ese mirabili quodam ac prodigiofo mddo aceidunte 
exemplo fint ii^ qui mifericorditera febribus vel l«r 
pra liberati funt« Si medicinse via ciirati fuerint^ *« 
Deo quidem mifericordiam confecuti funt, non ta- 
men ipfius mifericordia in eis mirificata efti fi vero 
ta6lu Jefu febrim increpantis (ut qui ftatim robur ac 
valetudinem reftituere valeat) vel tangente ipfoac 
dicente: Voloy mundare^ liberati fuerint a leproj^ 
tum Deus quodammodo mifericordias fuas in ill^ 
mirificat, • . .r > • ,4 

A reftfientibus dextera tUM cufiodi me ut fupiHam ocu^ 
liy &C.'] Qui refiftit Chrifto , refiftit dexter» Dei. 
Quasres, an liceat ejus finiftrK refiftere. Qui ver^| 
perfpicacifiimus eft, is, tanquam >pupilla oculi , qui 
in toto Chrifti corpore eft , hoc dicet. Hunc tarir 
gere, eft tangere pupillam oculi. Yidens autem 
quis multitudinem refiftentium animas oculo , con- 
fugiat j^d Deum, poftuletque ab immiflis jaculis fcir- 
<o divinae ejus proteftionis muniri, ne ipfum.mife- 
rum conficiant. Quoniam vero dextera* Domiai eft 

Bb 4 uni&e- 



39» EK ORIGENE 

tiioc V9&iyT dvfi^arroi h rmuvif IxJ^oi foinroi r§ mi 
dowroii d^ m dfiXafifi iu^mw eurti rov i^iof y^f 9 
^\o^ ii ^ ^mn Tt^f^icr/A^fH tkc r$n jI/vX^ ocpd-tfA- 

E^nvm/i rtnf^rtqvyeif em aitr?reuru^ /jm 9 dyro 'tt^ 
trGm^ dnficov rm rcLhAm^^mai^rm fMy x. t. i.] O Ji- 
^M/tio^ dito rm dnfio^ ra?<Anro^i^rreLi tuu rctXoLVitjtrai^ 
hrff oTf xeu ci^ dvoitrt^ i^sin/MVOQ * dPi^ct rort if m aic%- 
vnf ra/f im^m r^Q%H od^iof o^xfTro^Ttfi, iftt fjm 
<rua^¥l dirorHraXcLfitjiar^au; 

di ix6^oi (M rnf i^vX^^ f^ w^i%arXj>f. ro na^ eui^ 
^m arvifwMiffOLfy ro ^o/m avrm tAtfXyrd-fv v^%q9i^a^ 
tiafy x.T.f.] Oraf aScrBmo^iu^^a ha?^i(rfJLm X^^^oifm 
y9r%^iiXofrm rmf t}/t;;tw fif^t^^ Torf Myo/JLif oi ixB^oi 
fu# Tirf ^i/vXi^ fMi Tnqna^X^^v' iof i% 'jraxufmrrf ifjLm 
ro iiafotirixof y ro ^%aq avrm arvfwMio-a^. ^oAio^- 
^uojf it ifju^aifu KOi rm ix^^o^ rnf dfwrtira , avy^ 
%ii%«rafrmf ro ^taq avrm iia mf Tgoc rnv vAnf^Tr^off^ 
woBuaf* oAo/ 7«g ^* oAii ffCL^xtfoi rvyX^^Wi. 

Th tfJT».] STfog fjuif vonrofj n iic rti^ xaKio^ hn* 
trvfJL^atfware^ ny%fJL0Vi7u^ TraXvrti^. ^&t^ S^oku fjLOi?^^ 

' y%if rnf %ivfOiaf xau (p/Afl^f A^/av • xm ^naif^ oti TreLawr 
^anm d^Tr^ytMiO^av tvaTrhxiyX^iet^f ^ nhfiuav X^^v rn^ 
i^iAflbjfA^id^ KoyiafJLoa; Siia>xxyr%q. riv%g fJi>%vroi ro tu^ 

' ovnfJbi^iav xm %v^iav mofUKrav. 

Ex/BeL?^r%g fjL% wvi7r%^i%xux?^<raf fJL%y rnq o^aX-^ 
ptiH^ avrm id^vro ixx?avau iv rni y/fi x.r.t.] EvSov ov^ 
•ra^ H Tr^otxvxXxtariv oi iX^^^ > ^ 7^ ivvavrai , aAA* 
irav ia-o^%f ix/Sa^^aif. xai fd^VTo> (pfia-iVy lavrm 
rsQ 6^eL?.fJUig $k ro %u% ixx?jfai dyr H^avn iv rvi yrip 
rar^^iVy iv rvi t;A)f. iwi^Xafin h Trt^ixvx^iHo-ivi otVa- 
Afoui 0/ ^nmvr^g ro Tr^og ynv o^av tcou oxottuv fJLova ^a 
'frqoaTLeu^a , 1 xjtAiv«o"i i% yra^avofJLnvrti; rnv iv^%iav oSaf 
xai fjtn ^H?iOfJL%fOi. 



SELECTA IN FSALMOS. 393 

tinigenitus filius Dei , & ei refiftunt hoftes ipiritales 
& in vifibiles , a quibus rogat , ne vulneretur men- 
te, hsc vox viri eit, qui illuminatos habet animat^ 
oculos. 

Suh umbra darum tuarum pr^tegsf me ^ a facie im^ 
fiorumy qui me afflixerunty &c^ Juflus ab impiismifer 
& miferabilis habetur, aliquando etiam ceu infipiens 
miferatione dignus putatur, verum tunc fub limbra 
alarum Dei protegitur , ut a miferia non profler* 
natur. 

Inimicv mei animam meam circumdtderunt. Adifem 
fuum concluferunti os eorum locutum ejl fuferbiam^^&c!] 
Cum in nobis experimur cogitationes perverfas , qus 
circumdant animam noflram , tunc dicimus : Inimiti 
ruei animam.meam circumdederunt : cum autem ab eis iti^ 
cralTatus eft intelleftus nofter, tunc adipemfuum cm- 
eluferunt. Id' quod oftendit obfidionem & hoftium 
crudelitatem , qui fuo erga m^teriam zSleStxx adipem 
fuum concluferunt. Omnino enim & toti carnei 
funt. 

Ejusdem.'] Adeps fpiritalis ea eft 3 quae ex malitia 
intelleftui obvenit , craiTitudo. Adipem mihi vide- 
tur dicere benevolentiam & humanitatem ; ait ergo , 
eos omnem depofuifle commiferationem , & nullum 
humanitati locum in cogitationibus fuis reliquifTe. 
NonnuIIi funt, qui adipis nomine felicitatem,& pro- 
iperam valetudinem vopant. 

Projicientei me nunc circumdederunt me ^ ocmlos fuoe 
fiatnerunt declinare in terram^ fSTc.] Eos , qui intus 
funt, non circumdant inimici , non enim poirunt, 
fed quando extra ejiciunt. Et ftatqerunt , inquiCy 
oculos fuos in me decHnare a coelo in terram , hoe 
eft in materiam. Ad nocendum autem & perdendunl 
circumdant, qui nihil nifi terrena & temporanea vi- 
dere quaerunt , declinant vero , qui reftain viam per-^ 
vertunt, etiam imprudentes. 

Bb ^ Eyat^ 



394 EX O RI GE N E 

Th a.uTH.'] Tnrof xvx^^tnv oi Seufjiovt^y 6v h^ 

+'fMt T« i^HmatjyfTOf; dtafitf hn n , roTrov , tr« jieif 
d<pi}q. xai ro* /mi ioyr% roTTov ra 7rovfiqq>^ co(r&i iXt^ 
7€r' iav '?rvtu/M Tro^veta^ dvafiif hn «j cra>q>qoavvn9 
4rkt fjun d(priQ' xeu Trvtvfjut fuant; dva/Bri hn arty dycu 
^f^ (m /jun d^Q. n?^v TT^oaixrtov y Tronqov 6 diro 
^aac0v ro^v dqrre^ ixTnao^ xvK^^HreLiy i? d^^o 7ro/>h 
^Vy n dyro /mcu;. xeu \av fm dvrdxo^sB^a-tv d?9ah 
Xout; au xeLXiobi mTTi^ xou d^tretiy o dvio fJHCLg ixTr^ 
^cdv d^rrn^ XAJX^^arebi. iebv h f/M dvroLxoKn^o^iV c^- 
)?UfA«i^ cii xcLXjaiy hX 6 d^ro fuaq tx/SAnd^^c d^ti^ 
xvx^iHraiy d?9C S dnro iFOJcrm . i? raXa^ n% nvo^ n^ 
dqirftq ixTTiTrr&iy wro rn^ dvrixeifimnt; ravnf xa^ 
TfMtq xvx?\Mrcu. 

T^TTfAtf/Soy (At dtr^ Mm IroifJto^ dQ Syi^av > xai ekrei 
tnwfJLVOQ dxjcav iv dTrox^v^oiQ y x.r. i.] Is.v dTroxqv^K 
yeL^ xai dTrqooqeLroii; i/juv TroiHvrai roLQ xaff ifJLm ivt^ 
p^cLg cig o-xvfJLVoq ol ix^^oi . 

T« avTH.'] A/flfc rn dxeLS-a^rn Xo^yicrfitJH vTroXafji^ 
fiavBi rov VHV ifim o"- dvnx^fjLtvoq vfJLtv Xicov. ro A07/- 
xov Twc (pvtrtcogd7roppi}^avrtg6f]^ia fjLifjiHvrair^o(pviQ l^/f- 
/jt%vay xai ravrfiv Trt^icrxoTrHvra xai i^aTnvfig o^fjuma. 

Ava^fiQi xvqti 3 Tr^o^pB-curov avrnqy Tcai vTroorxtAicrov 
CLvrsQy pva-ai rfiv rl^vXfiv fJLH dyro do-i^HQy pofjupasav a-H 
dnro ixflpftw thc /t^fo? cTHy ict. 6.] Twv pofn/paiav rn 
^iH \Qr oT€ 0/ \x!^^oi rfiQ X^ao^ avTH dvaXafifiavHai 
wff ifJUiov. ravrfiv hv pvSrfivat xai d^S-fivai dyro rav 
iX^^oav ivX^ai rq> Qico. 

T« avTH.'] QxTTrfq la>/B rfiv yrXfi^aa-av avrov ^wcl^ 
fjuv X^^^ Myei Q^tH. fjtvi fjn ^^ofi^rcd ycL^y (pncnvy i 
X^^ ^fe" «Titf xai rHQ l;tfl§«C '^wc ivi^yinxfK; X^^og rn 
^iHy pofJi^aiav diavii TcaX^ rn ^-iH. ivi^yinxfi h 
X^^ 0/ dyioi dyyiXoiy ^i cov ^ioq 7rqovo$irai rn xjoa-* 
fjfjHy OiQ dvT;i7ceivrai ^aifjioviQy ol fJLfi finXofiivoi Trajvra- 
dvd-^coyrov €ig iTnyvcoaiv dAfid^eiCLq ixQav. X^C <9^'f 



SELEXTA INPSALMOS. 395 

Ejnsdent.'] Hunc circumdant daemones , quem e 
virtute dejiciunt. Quamobrem pulcre dicitur : Si . 
/firitus potejiatem habentis ^cendent in te^ tocum tuum 
ne deferifs. Kt illud : Noltte dare locum maligno. Qoafi 
dicefet: Si fpiritus fornicationisafcenderitinte, con- 
tinentiam tuam ne deferas. Et fi fpiritus odii afceq- 
derit in te^ chafitatem tuam ne deferas. Caeterum 
confiderandum eft» an qui ab omnibus virtutibus de- 
cidit, circumdetur, an qui a multis^ an qui ab una. 
Si fefe invicem fequuntur malitiae quemadmodum & 
virtutes , qui ab una vjrtute excidit , circumdatur. 
Si autem fefe inviccm non fequuntur, non, qui ab 
una virtute excidit, circumdatur, fed qui ab omni- 
bus. Vel forte e quacumque virtute quis excidic^ 
ab ea , quae illi ad verfatur , malitia circumdatiu'. 

Sufceperunt me Jicut leo paratus ad pradam : tf Jicut 
eaiuhis leonts habitans in ahditis^ tJc.'] In obfcuris enim 
& nobi^ inopinantibus .infidiantur inimici ficut catu- 
lus leonis. 

Ejusdem.] Per immundas cogitationes fufcipit 
mentem noftram advcrfarius nofter leo. Abjeda' 
naturali ratione feras imitantur, quas alimenta iu 
appetunt , ut in ea femel confpe£ta fubito impetu 
ferantur. 

Exfurge Domim praveni eos & fupplanta eos , eripe 
animam meam ab impio , frameam tuam ab inimicis manuf 
tua , &C.2 Dei frameam aliquando inimici manus ejus 
aiTumunt adverfum nos. A Deo igitur petit hanc ab 
inimicis eripi & auferri. 

Ejusdem} Quemadmodum Job vim ipfum flagel- 
lantem Dei manum appellat; Non me, inquit, tor^ 
queat manus tua} fic & inimicos beneficae manus Dei, 
frameam Dei vocat David. Benefica autem manus 
45ei fandi Angeli funt, per qubs Deus mundo pro- 
videt, &9uibus daemones adverfantur^ quinolufic. 
Oiimes homines ad veritatis notitiam accedere. Ma- 

nus 



39« EX O R'I GE NE 

(TiCL . hcoL^fi '>\,vXfi iitdicL iXxAio-et t«c dfjuLor(o><H^ 10 da%^ 

fi$iOLQ ^ S-iOtTi^eiCLf y pOfJipOLld t^t dt» flKOVtlfJLtVfl XO/TtL 

T«y TTvwfjiOLrm rn^ Trovti^iOLQ. reLvrm wtwv pofjupaittv 
CH pv(TOLi dyro ix^^o^ ^th rm dvBt^fJWfm tii ^ tov 
fjLovoyivn Tn^&t. 

Ktyp/f djTo oXiyoiv drro y^ hcLfju^iorov athsQ iv rrf 
^a>yi avrcdVy xai rm Ktz^vfJtfjLwm ffs iTrhti^ n ycLgn^ 
avrmyK.r.t.']^ tnafjit^icrov y Iva fjum ofJiovooixn . xai rm 
xix^vfAfitvm (TH hry^&fi i ya^^ avrm . orav ot ix^^ 
^ T« ivctryn>.iH (piAoao(p«VT«c fJLiycL?ia xai iTnrinvyfJiiva 
XrycdSi ooyfiara '^oriy Igw^ ra> B-ieo* rm xtx^vfjLfji^ 
vm flr« l7rA)ffl9-if rf ya^^ avrm ^ dnva raXa dvcL^ 
qwiVy rrw vi^eia^av avra* xat ra^ rvTrn^ cLvrm d/jLaV' 
OH^ iXovncy ratQ darx^ana-i xat tjfirfia^ta^tv iXafJtnr^wcut. 
STfgo^ h (pfia-iv* rf fJLt^t% avrm iv roi^ f^o^tv. rf yoL^ tto» 
aa x^qovofjLta rm IpcS-^wy t8 3*«« iv rif TrcLqHoif Hjuifft 
iv if xat ijrXfi&fia^av rrcLorfig tpu^wc. 

EXjoqroL^fiaav vlmy xat cL^fixav ra xaroL^joiTra roti 
VfiTrtoi^ avrm^ x r. e.] Tm iStm ytvvfifjtarm iXo^retSTh 
eravy cov A&ril/ava rot^ lavrm VfiTrtotq xttvaKtXorTraat. 
rnro ycLq mt iv d^atq AtvtrtxH yr^oaxeirat • (pay tS^trcL^ 
ca^KoLQ rm vlm vfim. 

Th avm.'] Ttm dvrt t« , dKO^-a^a^tci^ ' h fjtovov h 
avrot ytyovaatv dxcL^a^rot^ d^a Ttat rot^ rtxvotq clV'- 
rm Twc djcoLB-aoatau; fMrt^ooxav * « 70^ rtXam ro dxa- 
Q-a^ra rm xoLS-cL^m Tr^ox^tvetv. 

Eya> it iv ^tKatoavvYi 6<pQna-ofJLat rcd 'Tr^oaorTreo a^H^ 
Xo^ra^fiaofJLat h ro) o^pB-fivatrrv Sb^av an^ x.r.t.'] Bv 
itTtaioa^vvfi xat TroLayf d^trvi o^Byiatrat 6 dyioc, rcd rrrqo^ 
ccdTrep rn BtHs H^&iq St dStzo^ o^pSyia-trat . St /uaxcL^ 
^il^OfJitvoQ Xo^raafjLog t<rat iv ra> o(pB7ivat xat rqavc^Gf!* 
vat rfiv So^av rn Qtn . avrfi yaq t^tv « yrav ro iktov tw{ 
tl/t;;tw? dvaTrhfi^Haa r^o^fi > >fc Tr^vm 3 ytat vytavc^ 
i^tyo/JLivoQ Xo^^ra^fiatrat TrKfi^HfJLtvoq avrfi^. 






SELECTA INPSALMOS. 397 

nus Dei, unigenitus filius eft; framea, viitus, yis 
& poteftas. Quaslibet anima jufta, qux peccatores 
trahit ab impiet^te ad pietatem , framea Dei eft acuta 
contra fpiritus malitiae. Hanc igitur frameam tuam 
eripe ab inimicis tuis , qui fidei in Unigenitum ad- 
verfancur.' 

Domine a paucis ie terra iivide eos in vita eorum^ 
<^ de abfcon4itis tuis adimfletus efi venter eorum , &e.2 
Divide , ne confentiant. Et de abfconditis tuis adim^ 
fletus eft venter eorum. Si quandp hoftes Evangelii 
philofophos videris magna & excogitata proferre 
dogmata, dices Deo: De abfionditis tuis adimpletuseft 
venter eorum^ quae quidem forte proferunt, quia no- 
veruntilla, &cum obfcuram illorum notitiam habe- 
rent, poftea exercitationibus & difquifitionibus fuis 
illuftrarunt. Alius ait: Pars eorum in vii/entibus. 
Omnis enim-inimicorum Dei hereditas fita eft in prae- 
fenti vita, in qua omni volu^tate repleti funt. 

Saturati funt jiliis , & dimiferunt reliquias fuas.far» 
vulis fuisy <S7r.] Propriis foetibus faturati fupt, quorum 
reliquias parvulis fuis reliquerunt. Hoc enim etiam 
in maledi6i:ionibu$ Levitici ponitur: Comedetis carnes 
jiliorum veftrorum. 

Ejusdem.'] Saturati funt filiis, id eft immunditia; 
nec folum ipfi immundi fa&i funt^ fed & filios fuos 
immunditias fuae participe^ fecerunt. Non enim per- 
fedtorum eft immunda mundis pra^ferre. 

Ep autem in juftitia apparebo confpeBui tuo^ fatiabor^ 
tum apparuerit glorta tua^ &c.'] In juftitia atque omni 
virtute appar^bit fanftus ante faciem Dei , nullus au« 
teiA iniquus ibi comparebit. Beata fatietas erit in 
apparitione & clara vifione gloriae Dei. Haec enim 
eft cibus , qui totam anifnas menfam replet , quem 
qui efuric, & falubriter appetit, ipfo repletus fatia* 
bitur. 

PSAU 



»r .r'E'.ic^6-ft!-G'E:r»t- -^' 



■^ 



* A A MO 2 if. 

TirPiiEC M^ x^ ^#Air:rriOii^fe8> «; t. §•] H tf tAroior;tt^ >^ 
«^p^-igfii^ Tfi#r c^Mir wpioc f^i?. ^etq kt i^^tt^goc 
ji>igfocTiirl^i9ict^iy. II T£ttAroy ^i To f^ior T60 ojeAh- 
^> tfjli TO hX^jfjpf9 Toroic ipgiriTiacoiCr 

iTfip flun^.3 Aidi TH ojtcoi» to ofcoior i^i^iraiorxo/Ecig^^ 
nnuiitftmi drymrH ^dyi7m\ xeu hcLm hxms Tiyr 
iiKMoavfWt. aurn 7^ n wToAir piytt^ji xdt TTQcmi. i 
dyarr^sh xm Q^ofTnMircf dya^Tre^/mov . icrXvf Mt^» 
T» xttAfi Tbr dior> oSc if airH fvtrO^ ix^TrArran ctvrn 

Tfietvrs.'] 'In^fM^hn tot 3tor o»; uTreivrnna^ 
reb-ree9"7roMfJUCi»f pvtrd^H^* Kttret^vyyiv S%y cS^ r^X^ 
eLvr(fi yivofjtfivof y pv^f, ek vTravr^ Xvr^ca^^^. . 

THavrn.'] Bojfflor wn ro9 Qiof^ cii; VTnKs^fijarta. 

T« avrs.] TTTijflW^irwr i^ir Tor flior, cSq TrQOfJux^ 
XJOf* Ktqa^ o^c^Tirgibc^ «c Ji' avrn rnQ l;t:3-g»c r^oTrof 
rifd^m^ario^eLQy xai Tir T^Tif TrqouviQeioL ^ioLo-coQ&iQ. xi- 
^ag flTfliTirg/or xai PC^i^oc xMra rof ZaXa^iaf Xayofra^ 
itM nyeiPt xt^a^ o^Amrgitfc >iViv« xigotc xai n /SceaiTssia^ 
a»C To* tnl/a^o-fi xi£atc^ir» tft^r». 

Airoir i^riMAioio^uai xt;gior> Ktf/ Ix Ta>r IxS-^W fu^ 
o^mSnierofJuth x.r.^t.'] O fAJtra rn v/jLVHf iJp^o^froc^ aU 
roir r^ixaAttTtfi Tor «t/g/or; 8^«c ^i «Va^c tvXtrai toic 
cvfifiaif^a-i Svca^tT^fjLtfOf. xal raf IxS^odv Jr 'zrigii^ 
prxoTor OT«c ivxTiQr. ^; 

ni^iio-;^ f^ 



SELECTA IN P$ALMOS. 39^ 



P S A L M U S XYIL 

Dfligam te Domine fertitudo mea. Deminttf firmof^ 
mentum meum & refugium mtmm , (J liberator meus t 
Beus meus adjutor meus ^ & fperah in eum. ProteBor 
meus & cornu falutis mea^ & fufcePtor meus j &r.] IpHr 
per fe fortitudo & ipfum per fe nrinatpentiuin fanclo-* 
rum , Dominus eft* Nemo igitur eorum , qui extra* 
Dominum funt, fortis eft aut firmus. Non autemt 
idem eftfirmum^ quod durum, neque forte idem efty 
ac robur infanientium. -^ 

Ejusdem.'] A fimili fimile dignofcimus^ dileftione 
diledionem , jufto jufiitiam. Hoc enim eft magnumf 
ac prscipuun^ mandatum. Qui autem diligit^ dile* 
ftum quoque colit, Fortitudinem fuam Deum vo-^ 
cat, quippe cujus ope ab omnibus inimicis fuis tam 
vifibilibus quam (piritafibus liberatus eft. 

Ejusdem.] Firmamentum dixit Deum , utpbte ab** 
ipfo contra hoftes proteftus ; refugium , ut c^ mu- 
rus ei fuerit; liberatorem, iit ab ipfo redemtus. . 

Ejusdem.^ Adjutorem dixit Deum, utpote a qua 
auxilium acceperit. 

Ejusdem.'] Proteftorem dixit Deum, ac fi diceret 
propugn^toretn; cornu falutis, ut cujus oJ)e inimi-' 
cos quodammodo cornu proftraverit , & ejus provi- 
dentia liberatus fuerit. Comu falutis eft & ipfe Chri- 
ftusjuxta Zachariam dicentem: Et erexit cornufalutit 
nobis. Cornu eft etiam regnum juxta illud: Sublima^^ 
bit cornu Chrijii fui. 

haudans invocabo Dominum '& ab inimicis meis faU 
vus ero^ &€.] Qui cum hymhis precatur , laudans in- * 
vocat Dominum. Nullus autem , qui ea , quas ^c- ' 
cidunt, aegre fert, fic precatur. Cufti crgo circum- 
dwt inimici, ita precandum eft. 




400 £ X R I G E N E 

^tra^et^etv /jLt. diiv^ diH7r%^$%KV7L^(rai'iJLti Tr^otq^Bct^ 
ecLv iM TraryiSig Qava/rnyX.r.t.'] O ;tgi^o^> xaQ-a^Q dv^ 
6^oyTo^y ^ticri ravra. rHrdyaLoo Q^avarog co^iva^ ir%m 
»e y Tcai oi dvcfJLtat; X^f^ppo* ^tra^a^av aurov » or% 
ehrtv w ^l/vx^ /^ nra^axraiy « ^uwv Kana-Xov rnrov. 
%ai dhvi^ doH^TTtmxvTtS^arav y oJfiQivnt; avrov xtfToAa* 
/3^' i fjim vioq obik iytvrro irort. 7r^t^(^Qavov ^ etvrovy 
iSyHV Tr^onyov i xai ai mo^ Qavarov dfia^riai, rnrt^i 
TrayiSi^ • d?9C avrov hX iaM^aav • «x»v X^M^PP^Q dvo- 
pLio^ Ig^C ra ptvfjuira rfi^ Tutiuaq^ juti Qavars irar^i^ 
ia^i raq Tr^axnxaq dfjut^naq. * 

Th aurn.] S^ivtQ Q-aiveurH > dtoi eti rov Qetvetrov 
mxrwaiy ij ai (rvvei?^iJiiMveu.ix rn ^ava/VHy o^i^ io"-» 
Jt^Toc ip^dgo^ lutrcL^QwofJtAvoi; vtto Ilav?^ xvoh 
^vxrai. 

T» avrn.'] X^ftappoi dvoftia^ oi TroLPavoftoi ?ioyia'/toi9 
cinvi^ ei^iVi^ xoAnvrai ptg^v/^VTfc iv tiftiv , xeu tto^ 
wayiSiQ B-ava/THvnf nftetQ ha twc JwtT iviqy&iav dfta^ 
net^. 

Kai iv reo flA/^gerflflt/ fjLt ijrtxaXiorafJLnv .tov xv^iov^ 
xai TT^oq rov B-tov ftn ixtx^a^a' mHcnv ix vclh dytn av' 
T8 TJt? (pmfig ftHi xai in x^avyti ftH iveaTTiov etvrn «cf- 
Mvo-^rai ciq ra dra avrn^ x. r. i .] Ev ftt^rai^ raiq 9Ai|^ra*i 
xai dxfta^HtraiQ avraiQ i7rix?^f\nov rov xv^iov^ xai xgflt;:- 
Tgov Tr^oQ Stov. Hrco ya^ lifjicov iTretxHO^rrai Ix rx van av- 
rn XoycdVy xai djro roiavrfi^ ha^arico(; iiftcov w tvX^ A^«- 
Tflt Trappfio-iaQ €icri?iiva^irai dq «c olxmv roTroDV ra Ai- 
yofjt,iva cora aCrn . ftnTron St xai 67r?ii^oftiQa xara rcov 
ip^^-^ojv Iv avrco ro) aivmy xai i7rixa?^ei<rQai xvqiov. 

T« avrH.'] Nflto^ QiH o PCp/^oc* X^^^^ ^^ ^ voiacu 
xai dyiai ^vvaft^Q. ho xod o X^^^^^ ^^^ Aiytrai xotfli- 
^io^Qai iyri B^^ovh Aavi^ rn Trar^o^ avrn. 

Kai ia-a?iiv3fi y xai ivr^oftoq iyivf\9fi » yfi y xai ra 
^ijLCiXia ra>voqtci)v iraqaxB^a-av j xai ia^a^^ivS-ffa^av ' otj 
ei^yiaQn avroiq o Qiog, dvi/ifi xaTivog iv i^yri avrny ^uu 



SELECTA IN PSALMOS. 401 

Circumdederunt me dolores mortis , & torrimtes ini^ 
quifdtis conti^rbaverunt me» Doioret tnferni circamdede'^ 
runt me: praoccupaverunt me laquei mortis , tJc.l^ Chri* 
flus quatenus homo eft^ haec dicit. Huic enim mors 
dolores peperit , & torrentes iniquitatis ipfum con- ' 
turbaverunt , quando dixft : Amma mea turbata efi , 
fed ipfum non comprehenderunt. Et^olores inferni 
ipfum circumdederunt , putantes ipfi^ apprehende- 
re, verum nunquam fihus inferni exftitit. Praeoccu- 
paverunt, five pra&venerunt etiam ipfum peccata, 
quae diicunt ad mortem , id eft laquei ; fed eum non 
ccperunc. Itaque torrentes iniquitatis refte dixeris 
fiuenta malitise ; & mortis laqueos pra6lica peccata. 

Ejusdem.] Dolores inferni funt, vcl qui mortem 
pariunt, vel qui concepti funt ex morte ultimo, qui 
deftructur , inimico , ut ait Paulus. 

Ejuidem.'] Torrentes iniquitatis funt perverfe ra- . 
tiocinationes , quse vocantur dolores in nobis diu 
permanentes , item laquei , qui mortem nobis infe- 
runt per peccatum a^u commifiTum. 

hi tribulasione mea invocavt Dominum^ & ad Deum 
meum clamavi. Et exaudivit de templo fanElo fuo vocem 
meam^ & clamor meus in confpeElu ejus introibit in aurer 
ejus^ &C.'] In mediis tribulationibus iisque ferven- 
tibus invocandijs eft Dominus, & clamandum eftad 
Deum. Sic enim exaudiet verba noftra de templo 
fuo , & ab ejusmodi aflfeau profefta oratio noftra 
cum fiducia ingredietur velut in locum proprium in 
aurxj ejus. Forte etiam contra inimicos armamur, 
cum Dominum laudamus & invocamus. 

Ejusdem.'] Templum Dei Chriftus , Chrifti vero 
fpiritales & fanftae poteftates. Quare & nunc dicitur 
Chriftus federe fuper thronum David Patris fui. 

Commota eft & contremuit terra , fundamenta mon» 
tium conturbata funt , & commota funt , quoniam iratus 
eft eis Deus. Afcendit fumus in ira ejus^ & iffiis a facie 
Ori^enis 7om. VIL Cc ejus 



4H E X O R I G E N E 

avTH 'A cTKfivff avTH^ hd THTo TO anorcivov vSd^q iv vu 
(p%?\.kii; di^m 3 rim^ty roiv Ton^Tr^o^rai^. ivr%?MjMit 
ycL^y ^rfKTiy roLi^ vscpeAflt/^ t« fJt;if\ fi^%^cu Itt at^»^ tkrov, 
xai Wcti Ai^eoc3 » hifJ^ot; d^Hj dyKcL Xifjuot; rn ditwai 
Ticryov xvqin. « o .9^0$ w^mwv ^«5 «^/y ireo^ zaAvTrr^rcu 
^0T«; olfA^ai ^y oT/ dvrov »t« ttaXvTrr^ (TKoroqy eiq 
i^rvf dyvoi(troyivcdcrxx>fJL%vov dvaxaXvyrrirai^y inngdq 

rTTgdC +^ •y/VOXJ-XOIfTtf 3 XAi K TT^ TO ^/VWOrxo/^VO» At- 

ytrat: (TXYiVYiv ^ otvTKTwF o-a^Jtot mofJLacrtVj iv *? ;t5'- 
5:05 ixctB-t^tro • It/ ^« jwe/ to (pavai (rxfivnv ita to 'zrgoo"- 
xai^ovrnQo-aqxeocrtco^v dycLqeyvaxafjLtVi ^Wi^ ptg/$"Of 
xaT£t tra^xay tfMa vfv «xgT/ 7/v«aito/U€v. « raXcL cxfh 
Vfiv ro a-eafjLa dvofjuta-t , Sia rm dfjmihov y mVc^ KlyxmrH 
'fxtrvi^tv y iva ^vXa^Yi aCrviv dx^'^ « TrtTravBij 6 Bor^vq 
xou fJLfi AvfjuLivfiraa avriiv v^ ix S^Vfia* Sijvarai St a-xfh 
m Xty^v xai rfiv a-eofjuirixfiv (pv&iVy iv ji ^tof; Sta^ 
Ao7« 6qct^ai''biyt ix xaP^ovfig xnafJLarcov 6 ytvt&lSi)^ 
y6i Q^co^^rai y xai ha rcov 7roififJtci/ro)v voHfjctvoq xo- 

■^&OgOTflt/. 



Kai i^aTTt^kiM ^fAw xai iaxo^TTiatv avrnQy xcu 
dg-^ayrag hrP^JtOvvt xai avvtra^aj^tv avra^ . xai «tp^w- 
a^av al TTfiyai rcov vSarcoVy xai dvtxaXv(pQfi ra BtfJLthut 
rf\(;olxiifJLtvn(;' aVo tTrinfjcfjartCiog aa xv^tty diro ifjmvtv^ 
atcoQ TrvtvfjLuroQ o^fig &^y x.=r. g.] OAa ixGiva ra axv^ 

"B-^coTra ha rnro ro ^tgwrov. imnfjtci «v xat ifjiyrvH 
TrvtvfjLa 6^yfi(; , Iva dtpQcoaiV al Trfi^^cti rcov vSarcov y xai 
dvoL>LaXv(^^oai ra B-tfJLtAta '-rfig olxnfjttVfiq. €i dya3-ov ro 

' 6(pQiivai xat (pavt^codjivat rcu; miyac, rcov vS^arcov cov inyet- 
rat ehrcov ifJLt tyxartArTrtrt Trnyfiv vSaroc f^covro^' 
dya%ov St xat ro d7roxaAv(pQ-fivat ra ^tfitXka rtig o/x«- 
f/^mqy Iva QtOD^fiQfi Yi dyiar^taqy wt/^ a^ ;t€Tflt/ t«v ot/O"- 
jxarcov* Trcoq ra n^rcov Trotfinxay xav axv^^^oma eivai 
3oxy\y tvXoycot;n(; alnaatrat^ rftvX^Aa^avy xcu nq 

'dyQ^^ccxaq Ttv^og^ Katra^tAfi, xatrcLgds^^ayragy xoi 

f?r/T/- 



SELECTA IN PSALMOS. 405 

cuituejus-tabernacolum ejus eil, propterea tenebrb* 
fa aqua in nubibus aeris , hoc e(l in Prophetis. Marir 
dabe enim , inquit, nubihus, ut non fluant fuper. iUos 
fluviamy & erit fumes , non famet panis^ fed fames au-' 
diefidi verbum Domini. Si Deiis nofter lux eft^ quo- 
inodo tenebris occul.tatur ? Exiftimo illum tenebrip 
occultari, quemadmodumid, quodcognofcitur, oc- 
cultatur ignorantia, qus ad cognofcentem, nonad 
id, quod cognafcitux, pertinet, Tabernaculi noinine 
carn^m vocavit, in qua Chriftus fedebat. Praeterea 
tabernaculum dicitur propter temporariam ejus in 
carne difpenfationem, Etfi enim,. inquit , cognovi- 
mus Chrijium fecundum carnem^ fed nunc jam non novi» v 
ntus, Vel forte tabernaculum corpus appellavit, ob 
vineam, quam de iEgypto tranftulit, ut cuftodiret 
illam , donec ad maturitatem perveniret racemus , & ^ 
ne exterminaret eam aper de filva. Poteft quoquc ' 
tabernaculum d.icere corpoream naturam, in qua Deus 
per verbum confpicitur, fiquidem ex creaturarum 
pulcritudine creator .agnofcitur, & per ea, quae fa- 
^a funt, intelleftus confpicitur. 

^t mtfit fagtttas fuasy & diffifavit eos: fulgura muU 
tiflicavit > & cofiturbavit eor» Et affaruerunt fontes 
aquarum^ & revelata funt fundamenta orbis terrarum: ab 
increfatione tua Dommey ab inffiratiomfpiritus ira tuse^ 
&c ] Omnia ifta terribilia funt ob hocce bonum. In- 
Crepat igitur, & infpirat irae fpiritum , ut appareaqt' 
fontes aquarum, & revelenturfundamenta orbis ter- 
rarum, Si bonum eft apparere & revelari fontes 
aquarum , quibus praefidet is , qui dixit : Me dereli^ 
ijuiftis fontem aqua viva^ utique etiam bonum eft.re- 
velari fundamenta orbis terrarum, ut fanfta Trinitas 
confpiciatur, quae imperat creaturis. Quomodo il- 
la, quaj haec faciunt, tametfi horribilia vidcantur, 
accufare jufte quis poflit? grandinem, inquam,. & 
carbones ignis, &fagittas & fulgura, & increpatio- 

Cc 3 >^^ 



408 JE X d RI GE NE 

dTretrrw i^ctj^ofmoi. 

Th CtUTH.] EVT%V9%V /yiVO^trWOIMf y OT/ TTPOTWC iTTiSft' 

fjLiOLQ Tw (Tcorfi^oQ i(rXv^orf^oi rf^tflw ^o-av o/ acufjL^voqy rtiv 
8t TOTOJV ifjiuc; Imx^otrmg-i^oi » oU i^ft)x«v o X^^^oq tto^ 
rciv iTravco o^^m xcLi aito^7neii)Vy xcci hn ttglg-olv tsiv h- 
VOLfJLiV T« «;)t'9'?«. 

U^ot^^cttrctv fJLi \v ifJit^ct xetxe0cr%a>Q fJUi 3 xeu iytvtro 
TtAjqio^ dvn^Ptyuot fjm • xau i^vryctyt fJL% ci^ .TrPietrvarfJLov, 

pVCnTCti fJLty OTi wflfAwp-f fJL%y X. T. €.J O/ QXi/SofJLiVOi XOLl 

fJLn ^iVOXeo^^fJLtvoi 3 f^ooorotv i^etX^vio-ofJLivoi aVo th^ flA/- 
4/€a>c »flw «c flt^/ov T« Q%H ir>jotTV(TfJLov a;tflwo"€«8"a/. Iv 
^yflfig W|tt€gfl& xotxeoa^ieoq rov Trqo^ otvrov xctrottpivyovroL dv- 
ri<rfiqi^&i Q%o^3 eS^ dv fJLvi xhovmQa^ xct/rat7r%(jyi' xcu otV 
TI$"Wgi^V ix(ptqCt «5 TTAfltTO^ TOV <r%viifJt%yov roLit; QA/i|/6- 
cr/> xa>roL TO' fv flAA|/« iTrAam/Vflt^ juli^ oTrgg 7/v«Ttf/> 
«TTfltvTa)? o^Trd&AAo^TTo^tevH 9 y%waLiOi(;h ^«fovTgp. 

Kflt/ dvrcvTToSoiXTH fJLOi xv^iog xotroL rvv SixeLiO(rwfiv 
fjLHi xoLi xctroL rm xotQotqiornrot reov X^2^^ 1^^ dvraTToSco- 
cci fJLOi 3 on i^vXoL^oL rot^ o JW^ xv^my x. r. %.] O iTrott- 
^cav ocTiHc; X^^et^ > ^eti S-otppcov dTT^v ' i7rot^(riq rcov X^" 
fa)V fJLn QvorioL layn^iVfty xoli xotQoLqorfiroL ;t«pa)v ojuoAo- 
7W<T« ix^v . B-tco^isvroQ h coq Ixot^ov x^iT&t yiViroLi > Ao- 

70?. Ir/ ^8 T/Vflt XqifJLCtrOL T» 3-«» TTg^/ ixflt^» Ta>V flt^fltg- 
rCLVOf^iVO)V . iTTOLV HV rot TTg^/ TTfltVTOJV rCt>V OtfJLOtqrftfJLCtreOf 

x^ifjLcLrct TroLvrct ttpo 6(pQot}\.fjLO)V riQ ixvi > 1^« * TrotvrtL 
rct x^ifJLOLroL avra ivoirmov fjta. xai dXXax; nSiv 6 roLv- 
ra Xtya^ iotvm xarayivodorx^ . oQtv xai iyn rov o-eorfi^ 
^a avra 3h dva^tqiS-ai, tov ^STrg/^flto^^tgvov xara yrav^ I 
Tflfc xaff ofjLOiorfira X^^V dfjLo^iaq. 

T« avra.'] ^La^a^aorfit; '^X^^ *^^^v dTraJQ^a ix XP^ 

S/Toc S^«3 Tr^ocTyivoiJt/iVfic; xai (r7nih\(; t« dvB-^ooTni. kol- 
aq^orftra X^^^v ra^ Tr^o^finxa^ (pfioriv ivi^&iaq dfjuo- 
XvvT»$ wtf{ dTTO TJT^ ^iXri^fi^ ij^iax; . 

Kcu 



SELECtA INI^ALMOS. 40^ 

tum hon>ines , qui per h\{q cognominatam fcientiam 
deceptionem operantur. - 

Ejnriem'] Ex his cognofcimus, dsmones ante 
;Sa1vatoris adventum nobis, nunc autem nos iljis for- 
tiores effe, quib-is dedit Chriftus poteftatem calcandi 
fupra ferpentes & fcorfione^ & fuper omnem virtutem ini^ 
mici. 

Pravenerunt me in aie offliEiionis meay tJ fa£iuf\ eft 
Hominus proteEior meus. Et eduxit me in latitudinem^ 
falv.m mefxciety qumiam voluit me , &€.'] Qui tribula* 
tionem patiuntur^ &non anguftiantur, fciant, fe. a 
tribulatione liberandos, & ad fan^tam Dei latitudi- 
ncm adducendos eflTe: illum enim, qui in dieaffliftio- 
nis ad ipfum confugit, confirmat Deus, ne malis con- 
culTus fuccumbat : & in tribulationibus gementem^ 
ad latitudinem educit', juxta illud : In tributatione di- 
latafti mihi. Quod fit etiam , dum non omnino libe- 
ratur, fed generofe fuftinet. 

Ei retfibuet mthf Dominus fecundum juftitiam meam^ 
& fecundum puritatem manuum mearum retribuet mihi^ 
' qumiam cuftodivi vias Dominij &€"] Qui attollit fan- 
6tas manus, audetque dicere: Elevatio manuum mea^ 
rum^ fairificium vefpertinum^ puritatem quoque ma- 
nuum fe habere , profitebitnr. Hic fermo eft cjus ^ 
qui perfpicit , unumqqodque cum judicio fieri. Sunt 
autem quaedam Dei judicia circa quodlibet peccatum. 
Quando igitur quis omnia de peccatis omnibus judi- 
cia ante oculos habet , dicet : Omnia judicia ejus in 
confpeHu meo. Caeterum, quihaec dicit^ innullarefe* 
ipfiim condemnat. Unde haec etiam ad Salvatorem 
referenda funt , quippe tentatum fer omnia fro ftmiU^ 
tudine nbstjue p^ccato. 

Ejusdem.'] Puritas mentis eft afl^eftuum carentia ex 
gratia Dei , addito ctiaiti hominis ftudio. Puritatem 
xnanuum, Prophetarum vocat aftiones, quae ab op- 
timo habitu mundse & incoinquinatae erant. 

Ccs ^ 



410 EX O RIGltNE 

VfiQ dvo/JUCLi; fJLHyicT.i.']- Xo^gK dt8 8X %^iv eivoLi d/junr 
fZov * /4AT 6?iiycL Hv ^no-t. xm iS^To d/jca>/uu>v mv o^ov /in. 
8x Wiit na/ta tov Af^ovTct to* dvrdTro^o^fTGi uoi Kvqtot 
xa/ra^nv hnMoowfw /JLHy mi ro ^fiQ^ ix^^ dvo/Aia^. 
Tuti ro. (^v?^o/uu diro twc dvo/Jnag /My ivva/rai dva* 
^qtS-cLi iTTi ro hryo/jLivov ro Iv n/iiv a-Koroq^ xajrcL ro* 
€i wf ro ^flK 'To \v aoi trxoroi Wiy ro ctoroq yroaov i 

, Th auT8.] A/jud/ju>Q WiV 6 l;t«v Iv lcLvra rw oidv rs 
d$Hy rov X^^^ov. lyia yeLqy (pntTtVy ei/ii h oSoq. d/xo^ 
/uor i% ravrnv rnv ooov xai atjroQ 6 Aavi^ i^^ Ary<ipf * 
B^toq /JLHi d/jLQ)/jLOQ n oSoQ a-H. . 

¥m dvrawoSdiorei /ju>i xv^ioi xara rnv S^xcLioarwnv 
fJLHyX.r. f.]. Ev e^ /AJtroe^ /jutr^$ir% > dvn/jLifv^n^atreu t^. 
fjLtVi dr^wnv li avrti n ^covn rav ^ia 7io?9\,nv TrappntTia» 
^a/jLWOfv Ae^fiV dvrayroSoQ t^ ^«A^ o^h. hxaioawnv 
?iryGi rnv ix Tn^s^Mq Inan X^^^y wVi^ Tn^viqafrai ei; 
'TrcLvrcLQ r^Q Tn^tvoirae; • to/c 7^ ogflac Tn^iVHanv n Tn^ 
^iq ^ iixaioavvnv Myi^troi . 

Mtra oaiH oaieaQnari y xai /lira dvS^o^ dB-eoH dB-o^ 
iari 3 xai /^tra IxXiwh ix?.ixroQ iatf , xai /A^ira ^qi^^a 
SiOLi^^i^^eiQy x.r. «•] fl^ iaofxai d/juo/jux; /JiAr avrn rn 
3*4« y Hra>Q 6 QioQ luara oaiH oa^icod-na-irai > xai /MreL 
dQcdH dQcooQ Waiy xai /jnra ixAixrn ixAixroQ i<fai av^ 
roQ. /jLira ^^i^Xn h nXi ^iii^>^oc, Waiy nh yoL^ Qi/Jt4- 
^oVy d?^a 3iCLg-Qiyl/€iQy coq /JLiraQ>a^cLa>. 

T« avrn.] Ev /jhv roit; oaiou; oa-ioQ ig-iv o S^iOQ > iv 
ik roiQdS-a^oK; flfrS-woCi iv h roiQ ixMxroit; ixXixroQy iv 
ii roiQ 5"5^iSAo/C3 « ^g^jSAo^i dy^a av<^^ifi\H/JiiVoq av^ 
roiQ ha ro iv(pn/JL0V . ^^ijSP^ov yaq rov B^iov erTrav l(pt»Aflt- 
^CLTO. T8T«c T«^ 5"i?C«C Oi aTfXH^i^oi iTn ra>p dv^^ay^ 
ireav TToyT^oLxu; ?\^/jilSavHaiv' nreo h av^p^i^Xnrai Qio^y 
ciq iv ,rq) Mvri^ovofJHCj) Ae^fi * iav ^iMvafiS-i tt^oq /jh 
TT^ayioiy ^iMvao/Juii xdya> ir^ot; v/JULq iv Qv/JUt> 7r?\ayi^ 

' T« 



SELECTA IN PSALMOS. \ 4^i 

Bt ero immaculatus cum eo , G ohfervahn me iA ini^ 
quitate mea^ &c.] Absque Deo nemo poteft efle iin^ 
maculatus. Quare paulopofl: ait : Et pofuit immacti* 
latam viam meam» Non convenit autem illi , qui ait: 
Retrihuet mihi Dominus fecundum juliitiam meam^ tJc. llC 
ullam habeat iiiiqiiitatem. Et illud : Obfervabo me ab 
intquitate mea^ referri poteft ad illud, quodin nobis 
vocatur tenebrae, juxta illud: Siergolumen^ quodin^ 
fe ejij tenebra fint^ ipfa tenebra quanta erunt? 

Ejusdem ] Immaculatus efl ille , quia viam Dei in 
fe h^bet, Chriftum fcilicet. E^f cnim, inquit, fum 
n/ia. Immaculatem hanc viam & ipfe David appellaC 
dicens: Deurmeus^ immaculata t^ia tua. 

Et retrihuet mihi Dominus fecundum jujiitiam meam^ 
fSTc.] Qua menfura menfi fueritis » remetietur tJ vobis. 
Sandorum^^em hasc vox eft, qui prae ingenti fidu- 
cia dicere poffunt : Retrtbue fervo tuo. Juftitiamvero 
cam dicit, quae eft ex fide Jefu Chrifti, quae manifeftata 
cft in omnes credentes : nam iis^ qui refte credunt, 
fides ad juftitiam reputatur. 

Cum fanBo fan£ius eris , & cum viro innocente in* 
nocens eris : & cum eleSo eleSius eris , & cum perverfo 
ferverteris^ 'tJc^ Queraadmodum immaculatus ero 
cum ipfo Deo ; fic etiam Deus cum fanfto fan£tifica- 
titur, & cum innocente innocens erit, ac cum ele- 
•fto eleftus. Verum cum perverfo nequaquam per- 
verfus erit (hoc enim nefas) fed perverteris , ut cum 
Pharaone. 

Ejusdem.'] In fanftis fanftus eft Deus , ininnocen- 
tibus innocens, in eleftis ele6tus, in perverfis noil 
perverfus, fed fimul mutatus , idque reverentiae cau- 
fa dicitur. Perverfum enim Deum ne diceret , cavit. 
Hos verfus fimpliciores de hominibus faepe accipiunt. 
Deus autera convertitur , quemadraodum in Deute* 
lonomio dicit : Si rnf/ejj% fueritis ad me perverjij in^ 
irediar & ego ad vos in ira perverfa. 



412 EXORIGENE 

Hfi avrs.l TlqoQ tclq yva/MQ rav dv^^idTrcdV d^fwt* 
rei<;rp4 mrioo(TeiQy d havroreb. TraqiX^^ y<*'^ "^^^ o- 
ciOK 'Ttt oa^iormoQ' d^icL 3 roi^ dvivQvvoiQ kch SiKftioig rA 
vrqo^r^^o^A > ' KOLi roi^ IxAexroiC xm rtA^oi^ ra rfAotA' 
roi^ Si i7crqaL7rfi(ri TULi rfiv ivoLvnav ohvwi , xotTetMif* 
Xov TraqcLcrxtval^eiQ rfiQ oSnro TftAoc. ^mm nvoL Tgo^w; 

OT/ (TV ?^jttQV rcCTT&iVOV (TaXT^Q . 

Ot/ av ^anifiQ Xv^yov juu<y xvqa > d^oc fMi ^o^t/^ 

TO O^XOTOC /U«5 X.T. €.] O Al/P^W T« (TCOfMrOQ i^iV o^ 

^cty^^AXn;. rarov (pa>T/« xv^/oc. «;to^fcgv ^€ t/ xa/ Iittij 
dvG^afTTivif KQLrcLcnL^ri CKoroQ ' raro hv t« SixcLis ^ 
T/« att/^/oc. w ?^vXvoQ y^vXfiQi vnQy coq Si/i ^cotoq J^at- 
riKOQ. (TKoroQ 3i rcLvrviQy ron Qv/uiTLov xcu iTriBvfJLvirt' 
nuov y d h ^oin^ircLi vtto rn vh h^ctfjt^vH rat; QeictQ clv^ 
ycLq. roLXcL ^f KCLi 0/ TTi^iXcifJupB^vrit; ry\ dXvi^eict vtt^ 
xv^my XvXvov ix^^cTiv dvfiftft^vov y rcLQ dt Tr^a^&ig kclt 
og^-goy dyovm; Xoyepy Ix t« tov vhv 'Trt^a^riS-cLi xeu 
9-KoroQ ctvrcov ix^cn ^can^ofJitvov . 

Ot/ iv (TOi pV^YKTOflCti dTTO TTU^CLrYl^iH y TLCLi iv 

rcp QiCf>. fJiH vTTi^/BfiG-ofJuti rnX^OQy K. n i.l Tlei^oL t/^, 
olfjuti y jS/oc iv rep I«/3 . Tre^/^-ao-e^^ &i «;fc ivf pv- 
S-fivoLi TTiK^cov w Tov Iv Qicp yiyovorcL. yivircLi Si nq 
iv Qio/>y uiriXa>v avrHy oJc K(ti rcov dyvovifJLctroov pvt- 
roLi nq iv iTTH^Yifjiff ytvoftivoQ y 6<riQ ^C Trei^cto-fJLOV hk 
c/o-g^PifiTa/, « rcd fjLri Trei^oud-vivoLi y d?sKoL rcd ftn cL 
XuCovcLi roLiq TTctyiiri ra 7r&i(^oLafiH . V7ri^fioLiv&i hv h^ 
ro(; ro r&iXo^ rn^ dfjLoL^ncLQy oTrta-co roLvroL^ TTOtH- 
fjLiVot;. 

O fleoc fJLH y dficofjLOQ w o^oc oLvrs ' roL Mytct KvqtH 
TrrTvqcofJLiVCLy vTrt^cLa-TTig-fiQ i<ri TTOLvrcov rm iXrTn^ov- 
ro)V iTT ctvrovy K.r.i.'] hfJLcofJioq oSo^y 6 X^^^oq i^tVy 
^TTcov . iyoo dfjci w oSo^ . iTr&t St roL XoyioL Kv^tH tti- 
Trv^cofzivoL icriVy oi dKHoynt; ctvrcov My^o-tv nXi w kol^* 

^tOL l^ftCOV KOLlOfJL^Vfl YiV iv lifJLtV ; KCLt TrViVfJLOLrt h tjcHaiy 
KCLi OtMOT^/OV d-iH H 7rct^aS%X0VrCLt TfV^ y OTTtg i^iv , if 

roK 



SELECTA INP9ALM0S. 413 

Ejusdem.'] Pro mentis afFeftu hominibus vJces re- 
pendis , o Domine. Nam fandis , quas fanititatemi 
decent, innocentibus & juftis convenientia, eledis 
& perfeflis perfeda tribuis; iis autetn, qui declmant 
a via, & contrarium ijter ambulant^. congruum vit« 
finem accommodas. Sed qua ratione? Quoniam tt$ 
fopulum humiUm jalvum facHs» 

Quoniam tu iliuminabis lucernam meam Domin$j Deut 
meus iSuminahis tenebras meas^ (Jjr.] Lucerna corporis 
eft oculus. Hunc illuminabit Dominus. Habemus 
nonnullas etiam in humana ftru&ura tenebras. Has 
igitur, qu« in juftofunt, illuminabit Dominus. Vel 
lucerna animae mens eft, quippe quse lumen recipere 
queat. Tenebr» vero anima^ funt iracundia & ,con- 
cupifcentia , quas illuminantur ab eo , qui divinum 
Iplendorem fufcepit. Forte etiam , qui veritatis lu- 
mine a Deo illuftrati fuerint, ii lucernam habentac- 
cenfam^ & aftiones fuas ad diluculum ratione addu- 
centes , etiam tenebras fuas illuminatas habent , ea 
quod mens illuminata fuerit. 

Quoniam in te eripiar a tentationei & in Deo mea 
tnmsgrediar murumj&c.'} Tentatio, opinor, quae* 
dam eft vita in Job. A circumftantibus autem araa- 
ritudinibus non liberatur, nifi qui fuerit in Deo. In 
Deo is eft , qui ejus eft particeps , qu^madmodum 
& ab ignorantiis liberatur, qui (cientiam adeptus eft; 
quiquidemin tentationem non ingreditur, non quod 
non tentetur , fed quod tentdtionis laqueis non ca^ 
piatur. Transgreditur itaque hic murum pcccati, 
quod a tergo relinquit. .. - 

Deus meus jmfoSuta via yus: eloquia Domini ignei 
examinata , froteSor eft omnium fferantium in,fe^_^ tfc,] 
Via impoUuta Chriftus eft , qui dixit : ' Ego fum vki. 
Quoniam vero eloquia Domini igne fuht examinata^ 
qui ipfa audiunt, dicunt : Nonne cormjirum ardens erat 
in ruAisi .Quin & ffiritu ferventes funt, & alienum a 

Deo 



414 E X O RI GENE ' 

hn rm ytiVy TrvTrv^o^fmcL etX^ ?^oyta. ^io ^i^on. xai n 
SiXt» ii inSfi olvfKpSfi. TaX^ ^ ^v TTvtvfjt^i dyiea kou irv^ 
j^arTTTiijsi bfov^, d?7\A to ttv^ xxtraxat^ ^uAtt , Xo^ 
Tor> Ka?Mfi9iv. 

Ot/ ng Qrtoq «^rAw th Kv^m ; xai tic flfio^ ^Anf tk 
S^H v/juov; 6 Qio^ Tnqil/avvvcov fit Sijva/juvy xxu ^mo 
dfmfMV Tnv o Jov fM * o na/va^itf^fmox^ tsq 7roSa( fM 
tia-Ci i^xupsy xai iTn ra tr^Xa Wcsv fM^ k. t* €.] Korei 

THTO TO armfMiVOfMVOV > fJUHVO^ d^C I^^A^ d?^iVOQ 6 OfCC 

x^ Tromrg^ » ^» fltgtf TO9 Ti^> rTTi th (nraviH^zro^^io^ 
TUt; TLGiMvoVy hri rov fJLoivcrytVfi dvoinfM. xai vvv fjL%v'n 
ijDi^vn aiJvafJUQj Trcc^a h Tlcuf^ico d?jiQ€ia. xeurct^n^ov^ 
roi S% ol TTo^i^ ck «Ao^onr > th rqiX^o^ iMeAa>C3 mi 
Toy SqofjLov 7r?\.vi^Hvro^. xai vnn ra t^A^ Wo^v fjc%. liia 
nva v-^fi Wiv VLOig-Hy d^ m xa/rvTritniv y n lULrafi^ 
fimi. 

Th avrn.'] Kct^cLqn^ovrpLi nvo^ oi iroh^ cSa-oi lAo* 
^ ^ia Tn^ 'TrqarriKn^y iiilfHvra$d% 3ia mq Qw^io^. tiori 
if lAfltcpo^ dvai^ei rng o^ciQ* 

Aiiacrjtcov %«ga^ fJfJH ffe TroXifJbov* xxti id-H ro^ov 
XaAx«v T8C /i^^X^ova^ fJHTy k. t. «• J O X^^oq a-vfji^» 
Aov Wi 9r^fltTT/)Mic * ii6(pfl«5€ ^fltg Tov PCttAxov cr» , ^»- 
criv h^;C'wA TT^o^ Twr I«P«o-fltAw/x. l7r«Jy» kv o/ w^afTggoi 
fiqaXiov^^^TrifJLTrHOi rcL 0%?ifiy ^fioiv on Traqtaicwaoa^ 
T«c ^^cLXiova^ fJLH rc^ov y xai Tr^o^iByiai x^^v > «^u 
^a/va)v TO «iJtovov y xai dd^^av^ov > itaAg^dtfv • oti dnr^ 
rfirov fjLi 7ri7roiffxa4 iv roig xara rcov Ipcflgwv dyofai. 

Kai iScaxof; fjLOi v7r%^aa"7rta-fJLov a-onn^ia^ fjLH * xai i 
h^ta a-H dvr%?ia/itrofjCH , xat w TroLtS&ia oh dvco^S-a^at fJL% 
eiq T€Aoc> ^MW >i 7rcctma oth avrfi fjL% hSa^ei^ x. r. %.] O 
Iv S%^ta xa37ifjL%voqrH7rcur^o^y nro^ xa^^rat S%^ta. xat 
ita fjL%v T9IC 7r^or%^cLQ Trai^eia^ ifJLat; dvoqS-oty StaS% rfiQ 
S%vr%^a(; hSaax^. TroXtrcia ya^ og^Tj dvt^fiat yJjvX^Vy 
yva>atq S% »A»3>fC7rAaTi/v« avrvfv. 3%^iaora7ravra ifh 

fMHq^ 



SELECTA IN PSALMO"S. ; 415 

Beo ignem non admittunt, qui in fagittis maligni eft. 
Sed Dominus, qui dixit, Jgnem vent mittere in terram^ 
eloquia habuitignita: quare ait: Etquidvohy nifi ut 
aicendatur^ Forte etiam in' Spiritu fanfto & igne ba- 
ptizatjefus, fedignis uritligna, foenum, ftipulam. 

Quoniam quis Deus prater Dtmtnumi aut quis Deus - 
prater Deum nofirum? DeuSj qui pracinxif me virtute^ 
Cf pojuit imma:ulatam viam meatn^ qui perfecit pedes meos 
tanquam cervorun^ , & fuper excelfa fiatuens me , &cS\ 
Secundum hoc fignificatum folus verus Deus eft 
Deus pater, nifi relativum, quisy quod faepe rarita- 
tem fignificat , ad unigenitum referamus. Et hoc 
quidem loco zona virtus eft, apud Paulum autem 
veritas. Ejus autem, qui pulcre currit, & curfum 
perficit 5 perficiuntur pedes tanquam cervorum. Et 
Juper excelfa fiatuens me. Unusquisque propria quae- 
dam excelfa habet, a quibus decidit, vel defcendit. 

Ejujdem.] Eft, cujus perficiuntur pedes tanquam- 
cervi per aftionem , eriguntur autem per contempla- 
tSonem. Quamobrem cervus enecat ferpentes. 

iluidocet manusmeas adpralinm^ tj pofuifii ut arcnm 
direum hrachia meay tSTc.J Aftionis fymbolum eft aes. 
Corrupft enim as tuum , dicit Ezechiel ad Jerufalem. 
Quoniam igitur noftrabrachia mittunt fagittas, ait: 
Frssparafti brachia mea ficut arcum, & addit areum^ 
Oftendens illum intentum & in&aftum efle , ac di« 
cens : In praeliis adverfus hoftes infuperabilem me 
fecifti. 

Et dedifii mihi proteltionem falutis mea , tf dextera 
tua fufceptt me^ tt difciplina tua cwrexit me in finem, tf 
difctplina tuaip/a me docebit, &c.'] Qui in dextera Pa» 
tris fedet , hic vocatur liextera. Et priori quidem 
difciplina nos corrigit, fecunda vero nos docet. 
Nam refta inftitutio animam erigit , cognitio autem 
Vera in amplitudinem ducit. Dextera eft omnium 

opifex . 



/■ 



4i5 E X O R IG E N E 

i7roir\cri SuvjZ/uuvy i^iOLxv^iH v^coai /Jii. 
' E7rXa/rvv(L^ tol SiOL^TnfJicLTOL juh t/Toxaro) uny jtai m 

nS^iVfKTCtV TOL IX^^m /JtHy X. T. 6. ] Lv^popCO^ VTrOfJiiVOVTO^ 

^•Ai^/ftc i ^«vw oiCL Tov i/uiTroiHVTct ^oyov Kcti iv tok; TOiH' 
TOi^ TYiv iv^vX^^Wy 6UC ffcw^s Tf\v TvX^o^cLv d^%veiav «V 
TOiq IXf^unv ifJt^cuvi&aLi . 

¥i.ctTaSia>^oif Tng ix^^^^ A^^> ^' Kon^a^^^^o/Jicti av^ 
T«c> xflt/ HK aTTo^^^acpmofJLaij Icoq dv ix^^&rTrcotnv ' 6x- 

dAil{/6» atJTiiQ Xai H fJLf\ SvVCOVTCLi ^nVCU 3 Tri^THVTai VTTO 

Tsq 'TToSag /uiHy x.T.e.J O i}cayo^&i^ vtto S^iH SiaicovoQ 
eivai SiaQfixfig xaivftq coq 'jrav iTrayofJLivov v^Cdfjia xara 
Tng yvcocruoq th Qin xaQai^SiVi KaraSico^oL^ t«c ^/t^^^^C 
T*i dTTO 3-6« trcoTfiqia Ao7«c 3 KoraSico^iTai avTnq ^ xai 

H TTgOTggOV T« lxA/T«V fltJT«^ , dTTOf^^OL^pfiaiTai TTOhi^ 

fjLm avToi. ^fivai Si ivco-Tnov t« UavcoQiVTo^ vtto flg», 

H SvVflCTOVTai iK^XifiofJiiVOi Oi ix&^oi Tfig d?>^eiOL^ 

?ioyoi. 

T« aVTH.'] OtJTO^ KaTO^iCOK&i T8C iX^^^y 6 JUfliof 

ifjLTra^eit; iv lavTO) yivi^ai KoyicffjLiiq* diro ya^ t^twv 
miCTVfJL^aivwiv fifuv al dfjLa^noLi. 

T« avT8.J E;tA«i[//v ix^^oov dTraQ&ta KaTi^yotr 
^iTai. 

T« aJT«.] O/ Treo-ovTg^ dyro tyiq h (^avXco g-acna^, 
iVi^yiravTai' aAA' nSi 0/ tw^ dM^^eiag ix^^oi A0701 
Jt^vwo-ovTflti f «vct/ ivci>7nov th iKava X^^^ 5 OTn^ 6 AaviS 

i^fJiflVlViTai . 

Kai Tng ix^^^^ f^ iScoKa; fJLOi vcotov , xai thv fjn^ 
oravTOLQ fJLi i^coXod-^ivoraQ, k. t. «.] N^tov SiSoa<nv ol Ipc- 
flgo/ y fJLfiKiTi AoyiCTfJLHg ifJLTtaQ&tg l^^aA^v SvvafA,ivoi t>i 

T« avTs.] LScoKat; thq Iptfl**? /^*^ fJLiral^aXovTac; dxo^ 
A«fle/v /uo/ dXco^i^coQ fxny cog-i avTHg yiViS-ai fJLOi vcoTa, 
a (pivyovTaq. 

Vvaai fJA i^ dvTi^oyicov Aa», Kara^ficr^iQ fJL% $iQ Ki^ 
^a?\xiv i^Q)v i K.T.i.'] O ekcfifA^uov dvTiMyo/xivov yivo^ 

fXiVOi 



SELECTA IN PSALMOS. 41^ 

opifex filius, de quo & alibi diftum eft: Dextera Do^ 
miniftcit virtutem^ 4exterg Demini exaltavit me. 

Dilatafti grejfus meos fuhtus me^ & non funt infirmom 
ta vejiigia mea^ ijc'] HsBC vox illius eft, cui tribula» 
tiones toleratu faciles funt propter eam, quam a ver* 
bo accepit , dilatationeiQ , qua fit , ut ne ulla qui* 
dem in ejus veftigiis imbecillitas appareat. 

Perfequar inimices mees^ & ccmprehendam iOos^ tf 
non convertar danec ieficiant: Confringam iOos , nec pom 
terunt Jiare: cadent fubtus pedes meosy &c.] Quem Deus 
idoneum efi^ecit , ut effet Hiinifter novi Teftamenti , 
& omnem altitudinem adverfus fcientiam Dei fefe 
extoUentem deleret, is inimicos faluti, quse a Deo 
eft, fermones perfequutus, illos eo usque perfeque* 
tur^ donec penitus defecerint. Stare autem in con- 
fpeftu ejus, quem Deus fic idoneum effecit,^ noa 
poterunt ad anguftias redacti adverfarii veritatis fer- 
mones. 

Fjusdem.] Hic perfequitur inimicos , qui pertur- 
batis cogitationibus nullum in fe locum dac Ab iis 
enin^ in nos veniunt peccata. 

Ejusdem.l Affeftuum carentia defeftum hoftium 
parit. 

Ejusdem.] Qui a malo ftatu cadunt ^ beneficium 
confequuntur. Sed neque veritati adverfantes fei> 
mones ftare potefunt in confpeftu potentis manu^ 
quod interpretatur David. 

Et inimicos meos dedifti mihi dorfum^ & odientes me 
difperdidifti, &c.'] Tergum dant hoftes , cumnonjam- 
plius poffunt affe£libus plenas & perturbatas cogita- 
tiones menti indere. 

Ejusdem.] Effecifli , ut inimici mei converfi infe- 
parabiliter me fequerentur, ita, utfierentmihi dor« 
fum, vel fugerent. 

Eripies me de contradiFiimibus populi , conftitues me 
in caput gentium^ tJc.} In fignum , cui contradicitur^ 
Origenis Tfoni. VIL Dd ppfi* 



418 EX O RI GE NE 

AMQy of »x lyvmy iiHMva-i fMi^ $k dntmf cirtH 
wrfiJLHO-t fMh )c.T. €.3 To, HK iyvm^ Ihca^ ai y^a^tu 
OfOfJiai^wif iTrfro^f X^^ofcof • Vfv /u«y yoj^ Xg^5"0^ to> 
in, ryfcdf y im t« Aa« t« «t-TTO t«v i3T«v «T^^ev. w 
^ot^, oTiHziyifcooTttro. tvpncreiiSt roictvra Katrov Qtof 

Af^OVTflfc. 

T8fltUT8.] AgVOtfVTfC If^VOHVTOi Xtf/ «TVa^MTf^ l^e- 

•yvflifl^-^o-fltv. 

Tioi fibP^oT^ioi rjfe^P^mcodna^af 3 xai ixo^P^ctfctv d^Tro 
rcof r^i^cof avrcif > x. t. f.J H /ufv ttgfTif dfaiutifoiy n 
it jtaKia Tra^jatoi' tTa^^am/AJtfw St ro ;!^a)Aativ»v * 

T« fltvT».] Eft)^ TTQiri Vf4^^ ;t^AetvfiTf f '^' d/uupoqoit 
raiQ iyvvcui; vfMf ; tpi^oi h df^^cmtAf ir^a^i^ Tcai Qta^ia. 

O d^foc SiSni ZH^iMtreit; i/Miy xai vTrora^cti; Aou^ 
V7F ifxty «.T.f.] Kafic&f dTTo S-f» iKSix/na-eiq ^ PCg^roc 
(pnatf * l^i ix^iKntreigy iyco dfraTrolaKrci^. 

iHavrH?^ I^> itiomt vftif rnf i^widf TrarM 
hrcLfca i(pto)f xai (TKoq^Tricav ^ zai ra \^H%. to) dyvoa^ 
fjLtvcp yraXai Aacp Tra^tXcov ro vtt avrov rtraX^cii . 
pv^fi(; jw« 10 iX^^^v o^iXcov. iv olc; Bvfxoc; iTTiTt^areiy 
tv rnroi^Kai oqyiAorviq. ci St oHx^^OhfXM o^yiXoiyd^tt 
xai QvfjuioSeiQ eicn . QvfJLoq ya^y (pna^iv y avroa; Tcjara rnf 
tfJLQico(TiV ra 6(fitQ)q • 



* A A M O 2 il 

Oi H^afoi ^nr^rai h^af 3-«^, 'Troifia^iv St X^9^v otti- 
T« dv ayy tyKci ro ^t^tcofjLay ;t.T. e.] E/ 01 nqavoi 
hnyHvrai So%av ^%Hy 0/ Ji n^avoi dTroXHvrai* (01 nqa^ 
voi yapy (pna-iVy dTroXnvraiy av St Siafitv&iq) 01 SiYiyH^ 
jmtvoi a^a rnv So^ctv rn Qtn dTroXnvrary d>^a fm HSeit; 
diy\yHfitvoqrv\v 5bfav rn ^tn d^oK^rai. rnqya^ Jb^o- 

^OfrCtf fJdt y ^if df 0( j ^S^OO . HK tf gOt 01 H^avOI dTTQm 

A A«V(r^^ 



$ELECTA IN PS ALMOS. 419 

pofitus didt haec Chriftus^ quem Deus conltituit io 
jpaput gentium. Caput enim ecclefis Cbriftus eft. 

PopulkSy quem nan t^ognovi j /ervivtt mthij in audu 
ta auris obedivit mihi^ (STf.] Iftud, Noncognovij pro» 
phe in fcripturis ufurpatur de malis, hoc loco autem 
Chriftus illud dicit de populo, qui eft ex gentibus. Fuit 
enim tempus, cum ab ipfo non cognofcebatur. In« 
venies autem & iimilia a Deo dici. 

Ejusdem.] Ignorantes ignorati fiuit, & congnqll 
centes cogniti fuilt, 

Fitii alteni tmfeterati funt , & claudicaverttnt a femi^ 
tisfuis^&c.'] Virtus.renovat, malitia inveterat. Qui 
autem inveterati funt, claudicant. 

Ejusdm^ QuoHsqu^ claudicahitis vos utroqne foflite? 
Semits hominum funt a£lio & contemplatio. 

Deusj qm das vmdiitas mihij (J fubdts fofulosfuk 
mej &c^ Vindiftas a Deo accipiens Chriftus ait: 
Atiht vindiBay ego retribuamL f^ 

EjusdemJ} Ecce dedi vobis foteftatem eakandi fufer fer^ 
fentes & fcorpiones y & quas fequuntur. Qui ignorato 
priori populo praebet , ut fub ipfo ordinetur. Li^ 
berator meus de tnimicis iracundis. Quibus iuror, iis 
& iracundia dominatur. Si autem inimici mei iracun» 
di, certe & furentes fi:nt. FUror enim, inquit^ iU 
Its /ecundum Jimilttudtnem ferfentis. 



P S A L MU S XVIIL 

eli enarrant gloriam Deiy & opera manuum ejus an* 
nuntiat firmamentum^ &c^ Si coeli enarrant glo* 
xiam Dei, ac coeli peribunt. Qpfi enim , inquit, fe» 
ribunt>t tu autem permanes^^ an qui enarrant gloriam 
Dei, peribunt? Atqui nemo enarrans gloriam Dei 
peribit: lSB.m glortficantes me ^ inquitDeus, glorijicabo. 
Non ergo cceli peribunt. Porro coeli» qui enarraot 

D d a gloriam 



42# EX ORIGE NE 

TifC fOi^cL^ eia-i (pvcrua^y Q^afoi X%yofmoi ha ro ix^f if 
WjTOi^ rof iiKOioavfv^ ihiOf^ oi 3t dvToTTsAJfMvoi igafoi 
n^ orof/iarixng dcrif Hona^. 

T« ttuTH.] OuT€ 7fltg Tif 9 im fx 711^ X^^^ Sinyn* 
(Tcb&ou St/fa/rai io^cLf S-t». yeLq m \% tw^ yn^^ Ix thc 
7ir( >jtkH . Ta;t^ ^i ^gairoi ^if y 0! th ^^cLfia rtiv eixofck 
(po^fifTig. ohifig iifiytifreti So^af ^n. eia-i h xxii ^gflu 
vm '^oinfM X^^^f 9w. nn^oi it iicu^^afy to fjmv itvh 
yei&ai iTTi rm u^a^o^ xetftivovM to h dfayyt?9s^v hn 
T« ^t^icofjia/roq #Jgif/A€VOf- 

HfJbi^a nj ifii^e/, i^ivyinrai ptifJLCh xxti vv^ vvKn dvay^ 
ytf^Oi yvaxrif^ x» t* €*] AP^^et xai ol rof Srim^of dcrTrcL^ 
j^oftifoi jSiOf ^crav^i^Wif iv s^avtp y x^x/h thf xa^ 
hav iXovnqy n^afoi eion ^nyvfjnfoi^ rnv 9rgo«gw^ei- 
Vfif 3"8« So^av^ Sia dwqtcL^ rfig Tfi^i fowTW ir^ayfjut^ 
rm. ol ir^aKTiKOt h ^i^ia>fjLa fjo-iv , l^ouoi rvyX^ 
v^VTiCi Kai dnrayyiyKdai twv '^oimif rodv t« ^tn Xh^ 
^v^ i^al^ofjiifoi ra t« S^« , xai rnrH rvyXafofrjn; 
^ya. xai^ (peiir^iVfi Si vofia^iQ infJnqcLg wa^ in^a ^- 
rmvi vom&i (rvfx^poofo^ icray i^ivyrrai ptifjut' co^ n jra^ 
Aa/ct yqacpfi rm TrfiVfULnKoav TrM^oaQ^aa r^o^oov^ djro 
T« 7rKy\qcofJutro^ i^ivyofJLivn ^ ^qoa-^^ircu pnfjutra tii 
Ttatvn ^tcLdTiKn. w 3i vv^y n fia$vrarfi rm fJLv^iKunv 
irqayfMtrm J^ittAir;|/i$ ^^o^ )fri^av infjut^ chcupeiav ojir* 
7« 3 mTri^ J/aAir4//v Si^eoa-tro t« Qin Trvivfjut roiq iX^'* 
trj» cLuro* ro kcu ra ficLQfi i^iwm rs 9"€«, n XaXia h 
vrqcrTroimrat roi^ A070/CJ othXotyoirfW i^tg-fifjufw iircL^ 
7«(r/, ra^d7roi^fyi(;7raqiXofri^. dft^on^a Si ha rii.m 
m waga 3t« Xi>^3tmai > otto^c dv dxkStoHri * Sio xat roif 

dTTH^^ 



SELECtA IN PSALMOS. 421 

gloriamDei, intelle&ualis funt naturae, & coeli dicun- 
tur propterea , quod in fe juftitiae folem habent i coeli 
autem, quipereimt, corpoream habent fubftantiam. 

Ejusdem.) Neque enimterra, nequedeterraterre- 
nus enarrare poteft gloriam Dei. Nam qtn ex terra eft^ 
de terra loquitHr. Forte vero coeli funt , qui gerunt 
imaginem coeieftis. Hi enarrant gloriam Dei. Sunt. 
autem etiam coeli opus manuum Dei Obferva difqri- 
men: coeli dicuntur quidem enarrar6 , firmamentiim 
vero annunciare* 

Dies iiii e^uBat verbum^ & nox noSii indicat fcierim 
tiam^ tSc'] Sed & hi, qui contemplatricem vitanram- 
pleftuntur, in coelothefaiu^izant, & cum ihi cor ha- 
beant, caeli funt , qui praediftam Dei gloriam enarrant 
per fpiritalium rerum contemplationem. Qui autem; 
aftricem vitam agunt, ii ob (bliditatem funt firmamen- 
tum, & annunciant opera manuum EXei, dum opera 
Dei exercent, & ipfi ejus opera e^iftunt. Diei cognitio 
cumfitlucida, &alteri lucidae cognitioni congrua, eru- 
ftat verbum: quemadmodum fcriptura vetus fpiritali* 
bus referta cibis, de ptenitudlne fua eruftans , praebet 
verba novo Teftamento. Noxveco, quae eft pfofun- 
diffima rerum arcanarum comprehenfio, ad aliam nos 
obfcuritatem adducit. Hanc coraprehenfionem Dei 
fpiritus tribuit iis, qui ipfum habent. Hic etiam pro- 
funda Dei fcrutatur. Caeterum Joquela fermonibus pr»- 
xnittitur,fermones autem fcientiam adducunt, dura ex- 
hibent deraonftrationes. Utrumque autem a Deo di- 
ftum eft, ut audiantur. Quapropter nuUa fiipereft in* 
credulis excufatio. Sonum capiunt, quicumque funt 
terra femini apta, id eft , Uterali fcripturaB fenfui, Qui 
vero his fuperiores funt, &finesappellantur, aperte 
ii eruditi fufcipiunt verba: neque enim fonum folum 
auribus percepit Petrus , cum dixit: Verhavita ater* 
nahabef. Et Salvator ait: Ferhay qua locutus fum vobiij 
Jhirituf funt, Dicebat enim hoc Apoftolis, qui erant 
ftnes orbis terrarum. D d 3 Non 



i^i2 E X O R I G E N E 

THfltuT».! ngoc Totc yv69fMQ ro)v dvB^qiOTrm et^/Ltor* 
•rei^rp4 (hriooGrHQ^ d havrora,. vrctqiX^^ 7*6 ''"^'^ ^' 
ciou; rcL otr/oTfiTOC' d^tft y rotQ dvivQvvoi^ tccci SiKjBUOig rcc 
'TT^ocr^o^ct youti roiQ IxXiKroiQ^ xm nheiqig ra r%?^<H€L: 
roiQ Si ix/rqaTTHcri xeti rnv ivavnav oiivwi y xotTO^Tof* 
Aov TTitqaaxwal^iHQ rfi^ oSn^ro tcAoc* ^"w nvoL rqoTTOv; 
on (Tv ?i€Lov revTT^vov (tcoo-^q . 

Ot/ (Tv ^(&ri^Q XvXyw AM<3 »t;g^« y o 3toc /uui ^eoriH^ 
ro a-xoro^ /u«> jut. e.] O XvXvo(; rii crco/jLaroc Wiv 6 o^ 
S^dXfM^. rarov (^cdn&i o Kvqio^. iXo/^^v S% n Kai iv rtf 
dvQqorTTivif KO/rcurKfvri (ricoro^' raro «V t« hx/tm ^m* 
mei xi^f/o^. if XvXyo^ ^tJXfif^i o v»^^ «'c ^ ^ooroq Jix- 
T/xo^. ^xoToc 3i ravrviQy rort Qv/uiiKov Ttou i^^iQvfJLnn^ 
xovj dhi ^canljtrcLi wro rn va Si^af/^va ra^ QeictQ av^ 
ycu;, raXoL Si xai o/ TnqiXa/uupB^vr^^ th dXfiS-aa ihto 
xv^Mj AuXvov ix^nv dvvifJifMVov ^ ra^ o% Tr^ci^^Q xjar 
o^qov dyovng , Ao^^ y ix m rov vsv Tn^conSrai xai 
trxotoQ atSrcov ix^o-i ^oyri^ofjitvov . 

Qn iv oroi pvS-VKTOfJLai diro Tru^aryi^iSy xai iv 
ro) Qfcfi, fJLn vTriq^YKrofuti riiX^o^;^ x. r.i.l lleiqa nQy 
oifMi y jS/oc iv rcfi lco/B. Tnqi^raa-icog h fix ivi /Dt>- 
^vivai Trixqcov « tov iv flfo) ^g^ovoTot. yivirai Si t/c 
iv Qicoy iuivr%Xo^v avrHy olc xai rcov dyvorfjiarcov /}V€- 
rai nt; iv iTn^vifjLri ytvofjnvo^ , o^i^ ei^ Trei^curfjcov Qx 
c-/o"€g;tgTa/, H r(ji> fjLYi Trei^a^vivai y aMa ra> fjufi d- 
>jjpvai raic, Trayio-i ra Tr&i^aa-fJLH . vTrt^^aivei hv h^ 
Toc To r^Xo^ Twc dfia^naQy ojrKroo ravra^ Troia^ 

O flgoc ^8 y dfjicofjio^ if 0(5bc avm • Tot Xoyia xvqikf 
TrrTrvqoofjLivay v^nqobtrTn^fK; i<^i yravrcov reov IAtt/^v- 
roov iTT avroVy x.r.i.'] KftoofJLoc; o^o^y 6 X^^^oq l^iVy 
ciTrcov . iyoo dfjn w o^o^ . iyr&i h ra Xoyta xv^in 7r«- 
7rv^oof/.iva i^iv y ol dxaovn^ avrcov Aiyifonv' hX^ ^ **P* 
^ta Y\fjt,oov xdiOfJiAVvi «V iv ifjuiv ; xat TrvivfjLan h tjtHon , 
xai d?7^0T^iov B-iH « Tra^a^tXovrai yrv^ , oTrtq i*riv iv 

roit; 



SiELECTA INP9ALM0S. 413 

Ejusdm.Jl Pro mentis affed;u hominibus vfces re- 
pendis , o JDomine. Nam fan&'s , quas fandticateni 
decenc, innocentibus & juftis convenientia, ele^is 
& perfe£lis perfeda tribuis; iis autetn, qui decllnant 
a via, & contrarium ijter ambulant^, congruum vic« 
finem accommodas. Sed qua racione? Quoniam tn 
fopulum humUtfH Jalvum facns. 

' Qumiam tu iOuminabis lucermm meam Domine^ Deur 
meus iSuminabis tenebras meas^ &c.'] Lucerna corporis 
eft oculus. Hunc illuminabic Dominus. Habemus 
nonnullas eciam in humana (lru£hira Cenebras. Has 
igitur, quae in juftofunt, illuminabit Dominus. Vel 
lucerna animas mens eft, quippe quse lumen recipere. 
queat. Tenebrae vero animae funt iracundia &,con- 
Gupifcentia, quas illuminantur ab eo, qui divinum 
fplendorem fufcepit. Forte etiam , qui veritatis lu* 
mine a Deo illuftrati fuerinC, ii lucernam habencac- 
cenfam^ & adtiones fuas ad diluculum racione addu- 
cences, eciam Cenebras fuas iUuminacas habenc^ ea 
quod mens illuminaca fueric. 

Quoniam in te eripiar a tentationei & in Deo meo 
transgrediar murumj&c.'] Tencacio, opinor, quae* 
dam eft vica in Job. A circumftantibus autem ama- 
ritudinibus non liberatur, nifi qui fuerit in Deo. In 
Deo is eft, qui ejus eft particeps, qu^madmodum 
& ab ignorantiis liberatur, qui fcientiam adeptus eft; 
quiquidemin tentationem non ingreditur, non quod 
non tentetur , fed quod tentationis laqueis non ca? 
piatur. Transgreditur itaque hic murum pftccati, 
quod a tergo relinquit, , . • . 

Deus meus impoUuta via fjust eloquia Domini igne 
examinata , proteBor eft omnium fperantium in,fe,^ tfc.J 
Via impoUuta Chriftus eft , qui dixic : Ego fumviti^ 
Quoniam verb eloquia Domini igne fuht examinaca^ 
qui ipfa audiunc, dicunC: Nofine cornojirum ardens erat 
in nobisi Quin &, fpiritu ferventes funt, & alienum a 

Deo 



414 E X O RI G E NE ' 

Toi^ /3iA««ri TH TTonf^K. d?9C o ehrm, ^t/g lAfloy ^iihiM 

0«A£0 fi »1^») 0tv»f^9f . Ta;t^ J)e cy Trvtv/JLctn dyica kou irv^i 
fietTrnijH byo^i d>Aflt to m^^ xfitTaxat/» ^vysjty Xo^ 

TOV» TUL^ddfAJHV. 

Ot/ t/c 3^05 ^Aw T» xt;gi8 ; xai tic fleoc •^An? t« 
fle» J9jU6(>v; fleoc 6 Tn^iljanfvvm /jh SiJvcL/JUVy xm i3wo 
dfjLcofJLOV n/iv qSov fjtn* 6 TLOfta^iHj^^fmoq T8C ttoSclq fjtn 
dtr^ i?^Hi xAi hri tcl vylniXcL i^oiv fjiiy x. t. f.] Kcltcl 
raro nro omfMivofJLivov > fJLOVo^ d^c W^ d?^^ivoq o flfcc 
xcu TTCLnqy €i fjLfi d^cL TO9 Ti^i hri rn (TTroLViHTroTTsa^ 
TU^ jL&iutvoVy^ hri rov fJLovcrytvn dvoinfjnv. KCLi vw fjLivi 
^ofVfi dOvcLfjLiQy TTCL^a J)e Tlav^iOi dAfiQHCL. x^o^Ti^r- 
T^i 3i oi TToS^Q ck fAo^anr 9 T8 Tgfp^opToc xaAa)c> noi 
rov S^ofJLOv 'TT^^qyvro^. mm iifi rcL tn{/ifAa ig-cov fjct. iiut 
nvcL v^n Wtv ixo/g-n^ d^ dv Ka/rvTntmvy i xojrcLfi^ 
fimt. 

. T« flfcuT».] KflWtf^Ti&VTai Tiyoc 01 iroh^ coarei lAflt- 
^ iia TNC Tr^ajrnxi/ii^ v^titvrat it ha nq Qruo^iCL^ . ^ioti 

IT lAet^oc ava/g« T«c o^«C* 

AiScunteov %«gfltc ^ fJ? TToMfjLov* Ttat i^n ro^ov 
Xfl6Ax«v T8^ fi^cLXiova^ fJLiTy X. T. f. j O ;t*Axoc a-vfjL/3o' 
Aov 1^1 Tr^oTTDtwc • ^if (pflftgf 7fl6g Tov Xo^^v ^« > ^»'- 

0*IV If^;C/«A TTgO^ T>fV IfPWfltAlf^. W&i^ «V 01 W^fTggO/ 

fiqaXiov%^ 'TrifJLTrnart rcL ^tXvi j ^wo"/v ot/ Trflt^fOTKVflto-fltc 
T8C ^qaX^ova^ fjLH ro^ov > xflt/ '^g09i3>f0'/ X^^^ 3 1/^ 
f flt/Vflov To f t/Tovov 3 xai dB-^cuf^ov > xfl&Af^^i^v * oti o^^t-* 
TWTov fJLi TrtTroirfxcLq Iv roiQ xara rcov Ipcflgwv dycocn. 

Kflu f^^Xfl^ ^/ (Vf^fl^Tria-^e^v cro^rYiqiaQ fia * %flt/ li 
^ff /flt CH dvnXa/itro fjLH i xai n TrcuSeta (th dvco^d-coat fJLt 
$i^ TfAoc> ^^ ^ Traihta oh avrti fjLt hSa^€iy k. t. f.J O 
Iv ^f^/f xflt3>f/tefvocTii?rfltT^oC3 ^toc xfltA»Tfl&/ ^ff/flt. xflti 
J/flt yufv mQ ^goTf^fltc Trai^eicu; nfJLCL^ dvo^S-oiy ha St niQ 
itvrt^ou; hSaax^. 'TroXiraa ycL^ og^Tf dvi^mi ^vXnv^ 
yvcoonq ^f eAifSTfCTrAoTuvw amJtwv. Jf^/(XOTfltsTfltvTflt Sth 



SELECTA IN PSALMO"S. ; 415 

Beo ignem non admitcunt, qui in fagittis maligni e(t 
Sed Dominus , qui dixit , Jgntm vent mittere in terram^ 
eloquia habuitignita: quare ait: Etquidvolo^ nifi ut 
aicendaturi Forte etiam in' Spiritu fanfto & igne ba- 
ptizat Jefus, fedignis uritligna, foenum, ilipulam. 

Quoniam quis Deus prater Dommumi aut quis Deut 
frater Deum nojirum? Deusj qui pricinxit me virtute^ 
tf pojuit imma:ulatam viam meam^ qui perfecit pedet meos 
tanquam cervorun\ , & fuper excelfa fiatuens me , &€S\ 
Secundum hoc figniiicatum foiiis verus Deus eft 
Deus pater, nifi relativnm, quis yO^oA faspe rarita- 
tem fignificat , ad unigenitum referamus. Et hoc 
quidem loco zona virtus eft, apud Paulum autem 
veritas. Ejus autem, qui pulcre currit, & curfum 
perficit , perficiuntur pedcs tanquam cervorum. Et 
Juper excelfa Jiatuens me. Unusquisque propria quae- 
dam excelfa habet, a quibus decidit, vel defcendit. 

Ejiudem.] Eft, cujus perficiuntur pedes tanquam 
cervi per aftionem , eriguntur autem per contempla- 
tSonem. Quamobrem cervus enecat ferpentes. 

iluidout manus meas ad praliumy tJ> fofuifii ut arcnm 
^eum hrachia meay (Sc] Aftionis fymbolum eft aes. 
Corrupit enim as tuum , dicit Ezechiel ad Jerufalem. 
Quoniam igitur noftra brachia mittunt fagittas, ait: 
Frseparafti brachia mea ficut arcum, & addit areum^ 
6ftendens illum intentum & infiraftum eflTe , ac di- 
cens : In prasliis adverfus hoftes infuperabilem me 
fecifti. 

Et dedijli mihi proteStionem falutis mea^ & dextera 
tua fufieptt mey tT difciplina tua correxit me in finemj tf 
difciplina tuaip/a me docebit^ &c.'] Qui in dextera Pa- 
tris fedet , hic vocatur dextera. Et priori quidem 
difciplina nos corrigit, fecunda vero nos docet. 
Nam refta inftitutio animam erigit , cognitio autem 
vera in amplitudinem ducit. Dextera eft omnium 

opifex . 



/• 



4i5 E X O R I G E N E 

t7roin(ri SvmfJUVy i^tetfLv^iH v^co^i //*%. 

' ETrXcLrvvcu; ra Siafivi/juLTa /lis vyrojca/ro) uny TcoLi Qk 
nS^ivnarav ra />vw fJLHy jct. €.] Lv(popcoQ vTrofJLivovrot; 
^•AitI/w^ i (pmm hcL rov i/JLTromra Xoyov kcli iv roit; to/«- 
TO/c 'TMV tvqvX^^^^v^ ck M^^^ '^'fv rvX^(rcLv dtd-iveiav Iv 
TOi^ iX^unv ifi^ouvt&oLi. 

Y^cLTCLSico^co rsQ Ix^^^^ /Jtiii xeti KeuraM^o/Jieti av^ 
T«C3 iMt' «^ dTTO^qa^mo/JtMy io^g dv ixX^rTrcoa-iv* €;c« 
dAii|/a» avrn^ zai 8 /jlih Svvcovrai ^fivcu y irwHvrai vTro 
rnq TTo^ag /juh^ x. t. u] O licayco^&ii; thro d-c» ^iaaovoQ 
fivtt/ haGfixifig xaivvig co^ irav iTrayo/JLivov v^cofJiaL xara 
TJf^ 'yvcoaia>q T« 6«« KoQai^&iVy xarahco^a^ rHt; Ix^^'^^ 
rtf dTTO 3t» a^am/i^ici AoynQ y xcurcLSico^irai avrng y xai 
H Tr^ori^ov T« IxAiTftv avra^y dTro^^a/pmirai ttoM-^ 
fjbojv avroi. ^nvai St ivco^iov t« i}cavcoQ%vroQ vtto 6e«> 
H hjvmovrai ixJ^P^^o/JLivoi ol ix^^oi rmt; d?\^eioL^ 
Kcr^oi. 

T» avrn.'] Ovroq xa/raSicozH rni; ix^^^^^ o /^w im 
i/jLTraQci/; iv lavreo yivi^ai ^ioyicrfxaq' dyro ya^ rarm 
iTriO^v/JLliaivwiv yi/juv al d/jLa^nai. 

T« avrn.] E;tA«iJ//v ix^^^^ dTraQ&ta Tcan^yccr' 
^trai. 

T« avrn.'] O/ Trio-ovng djro r-At; iv (^avXco ^aaicot;, 
iVi^yiravrai • aM' «Ji ©/ ryi<; dAnS-eiaq ix^^^oi Ao^oi 
Svvmovrai ^vivai ivcoynov ra Uava Pc^;^/ j oTn^ 6 Aav:^ 
Iq/jLmiVirai. 

Kflt/ T85 l^^cS^e»^ /w^« iSo)Ka; /JLOt vo)rov , ;eflt/ t«v /jh^ 
^Hvra^ /JLt i^coKo^^ivara^y k. t. g.] N^tov h^oao-iv ol ix- 
flgo/ 9 /txjtxfiT/ Xoyitr/AMt; i/jLTtaS&i^ i/i/3a?i€iv ^vva/jLivoi rri 

T« atJT«.] Edlwjta^ T«5 ^X^^^ f^ fjLira/SaXovraQ d^o* 
/<hQuv fJLOi dXco^i^T^Q fjLHy cog^ avraq yiVi^ai fjLOi vcora^ 
a (ptvyovra^. 

Vvcrai f/A i^ dvn^joyioov Aay, Kara^mut; fJLi eit; ;t6- 
^fi^Awv iSrfiPV , pcT.e.] O ei(; o-Yif/^iiQV dvriMyo[/.ivov yivo^ 

f^ivqt 



SELECTA IN PSALMOS. 41^ 

opifex filius, de quo & alibi diftum eft: Dextera Ik^ 
minifecit virfutem^ iextefM Dmini exaltavit m$. 

Dilatafti grejfus meos fuhtus me^ & non funt itifirmam 
ta vejiigia mea^ iJc.'] Hsec vox illius eft, cui tribula» 
tiones toleratu faciles funt propter eam, quam a ver« 
bo accepit , dilatationeiQ , qua fit , ut ne ulla qui* 
dem in ejus veftigiis imbeciUitas appareat. 

Perfeifuar inimiccs meesy & comfrehindam iBos^ & 
non convertar donec ieficiant: Confringam iOos^ nec po^ 
terunt ftare: cadent fubtus pedes meosj tfc^ Quem Deus 
idoneum effecit , ut effet Hiinifter novi Teftamenti , 
& omnem altitudinem adverfus fcientiam Dei fefe 
extoUentem deleret, is inimicos faluti, qus a Deo 
eft, fermones perfequutus, illos eo usque perfeque- 
tur^ donec penitus defecerint. Stare autem in con* 
fpedu ejus, quem Deus fic idoneum effecit,^ non 
poterunt ad anguftias redacU adverfarii veritatis fer« 
mones. 

Fjusdem.J Hic perfequitur inimicos , qui pertur- 
batis cogitationibus nullum in fe locum dat Ab iis 
cnim^ in nos veniunt peccata. 

Ejusdem.'] AfTeftuum carentia defe&um hoflium 
parit. 

Ejusdem.] Qui a malo ftatu cadunt , beneficium 
confequuntur. Sed neque veritati adverfantes fei^ 
mones ftare poterunt in confpeftu potentis manu^ 
quod interpretatur David. 

Et inimicos mens iedifti mhi dorfiimy & odientes me 
difperdidfftij &c.'] Tergum dant hoftes , cumnonam* 
plius pofFunt affeflibus plenas & perturbatas cogita- 
tiones menti indere. 

Ejusdem.] EfFecifH , ut inimici mei converfi infe- 
parabiliter me fequerentur, ita, utfierentmibi dor- 
fum, vel fiigerent. 

Eripies me de contradiflimibus populi , amftitues ma 
m caput gentium^ &C.] In fagnum , cui €ontradicitur^ 
■ ^ roat. Vll. D 4 ppfi- 



4S» OtlS^ 

Aiir \&rtif. JBi^poAif t^^tik iMAna^Mtc o ^ih>i. 

dfo^ioi^Ha^tf rrfftm ^H^ofm' fvf fjnf yaq 6 X^ir<K to^ 
^ iyfdiif^ hnru Adw n ehro [nuf iSym Ir^tfff. ify 
yaqy oTiMiyifeiowro* wqwrmih roiMTaxMTO¥ dior 
Aiyorwii ■■'*■■■'.■. 

TiidMA».] ApfMfTK iryvwrros mi iyfeMaTK iin^ 
yfmSiKnnf. * 

* TMi ii?9^ioi^ iMlibA«Mdif0tnr > mi i;^^ Afltftfy thra 
^mifT^ifio^ ojutmi^i x^^i:ii}iiiiiufd^¥ni dfOMMfOiy n 
Jb «duutf ^ttA«Mdl''-4raX*^^ ^71 to x^PieufM. 

TOit iyfvduf ^iM l TM$oi h eM^isTtoi^ tuu Qu^io. 

^ O dto( Sii^ ^i^iuia-ctq ijutoiy \ai throTa^aq A^ 
f^' ^ ^ >»i Ti f.1 A^KJSoNr ^O <&i8f hbitniia-en j ;^(iro( 
^a:if * i/M htMoiaHty iym dfTo/^roibiire^. 

. Th a^;i ^;|JW, MeanLA tipuf Tnf i^Htnkf TrarM 
ir;rcLfa> i^tmf nmi an/o^imy nat tcl i^i^. o to) dyvott.' 

fMfO) TTfltAlt/ AfltO) TTO^iX^^ TO l^V fltUTOV TiTflt^t^-flt/ • 

• i&rw^ )uw 10 iX^^^ 057/Aw. if o/c Sn/ftoc l7r/xgflw«, 
iv THTOi^nM of7/AoTiic. « ^i 0/ I;t3'50/')U« o^yiXoiy d^a 
xai :dv/ju»iei^ ^i '.; QvfAog yag y (pniaif > avroig na/ta th? 
8fjiou»aif TH o^q* 



*AAM02 /if. 

01 (?^flerc^i im^lkifTai it^af Bvfy '^otnatf Jli pt^paxv o&tju 
T« fltirfl6yyi>A« to ^i^WfJtay *.T.i.] Ei o/ »gfl^yoi 
hnyHfTai ib^af 9wy oi J^ nqajfoi dvroXHVTai' Coi h^o^ 
fot yctPy ifna-tfy fleVoA^yToi/, av h hafjnf&iq) oi SinyH^ 
imoi a^a Tnv So^av th 6%h dTroXnfTaii d?^a fm Mln^ 
hvrfltfMvoqTnrto^af th Bw dTroh&trai. TH(;ya^ifj^f^. , 
XofToq f*iy <^irodiO(» ilifyi<rot. hx d^aoiH^afmiMLX 

,?^Mf^^ 



$£LECTA IN PS ALMOS. 419 

pofitns djcic hsc Chriftus, quem Deus conftituic in 
Capuc gentium. CapuC enim ecclefis Chriftus eft, 

PopulkSj quem n(nn.ognovij /ervivtt mihij in audU 
ta auris obedivit mihi^ tTc^ Iftud, Noncogmvij pro» 
prie in fcripturis ufurpatur de malis, hoc loco autem 
Chriftus iUuddicitdepopulo,quieftex gentibus. Fuit 
enim tempus, cum ab ipfo non cognofcebatur. In* 
venies autem & fimilia a Deo dici. 

Ejusdem.] Ignorantes ignorati fimt, & congnofr 
ccntes cogniti funt. 

Ftiii alteni tnvetirati funt , tf claudicaverunt a fem^ 
tisfuis^&c.'] Virtus.renovat, malitia inveterat Qui 
autem inveterati funt, claudicant. 

Ejusatm^ Quousqu^ claudicabitis vos utroqne poflito? 
Semitas hominum funt a6tio & contemplatio. 

Deusy qut das vmdiffas mihij tf fubdts pofuhs fiik 
me^ &c^ Vindiftas a Deo accipiens Chriftus ait: 
Miht vindiBa^ ego rttribuam^ f 

Ejusdem.] Ecce dedi vobis potiftatem cakandi fuper fer-^ 
pmtes dj fcorpiones , & qu£ fequuntur. Qui ignorato 
priori populo prsbet , ut fub ipfo ordinetur. L/. 
berator meus de tnimtcis iracundis. Quibus iuror, iis 
& iracundia dominatur. Si autem inimici mei iracun* 
di, certe & furentes fint. Btror enim, inquit, il^ 
hs /ecundum Jimilttudtnem Jerpentis. 



P S A L MU S XVIIL 

Cli enarrant gloriam Deiy & opera manuum ejus an^ 
nuntiat firmamentum^ &c.'] Si cceli enarrant glo- 
liamDei, ac coeli peribunt. (//>)! enim, inquit, pe^ 
ribunt'1 tu autem permanes^^ an qui enarrant gloriam 
Dei^ peribunt? Atqui nemo enarrans gloriam Dei 
peribi6: Hzmglorfficantes me^ inquit Deus, glorificaba. 
thmtgU^rwli peribunc. Porro coeli, qui enarraot 




^> , Dd % sloriaoi 



42# EX ORI GE NE 

A8VT«i* d?9i oi iMf Siny^fJimt ^^fOi rnf Sc^etf neOut^ 
Tu^ fot^cL^ eia-i (pvcna^Q» «^ctifoi MyofjLtfoi hcL ro Ix^ if 
Mvroi^ rof SiXMoavffi^ ii?<iOf' ol Si d7ro?7\.v/uuifoi QgafOi 
ng a-e^fJULrixn^ eia-if Hona^. 

aaj&ad ivfot/tai io^etf 3-«« . o ya^ m ix rtiq yrg , Ix nnf 
yng AtfAftf . Ta^t^ h s^oLfOi eia-if i oi t8 (lgfitv/i< titv fixovet 
^og^yTf^. oiTmc iinysfreti So%af B^h. flo-i ^e ;ait/ i^gd^* 
«01 TroivifM X^^^ 'dttf . Tif^M J^i ^ic^o^av» to f44f in/h 
yeiS-eti tTri rmf fiqoLfc^ x^fiwof» to J)i dfeiyyi?9i&tf hn 
rn g-t^%o)fJutroq iipifi^fof. 

Hfee££ft nf tifjLt^q^ i^tvy^reu fnfJUty xeti fv^ fvxri dfay^ 
y^9i4ri yveaa-if^ x. t. ۥ] AMtf xat ci rofSrw^of davreL^ 
^ofJLtfoi fiiof ^aoLv^i^wnf if Hqafi» y Jtfxci rfif xjo^ 
hetf l;^0VTt;, H^etfoi «o-i hnyHfJc^foi rnf ^go«g«/a* 
vwf ^H So^etfy iia Sw^ta^ rfiQ ts^i fonreaf "Trqayfjua^ 
rm. oi 'Tr^axTtxot h ^i^icofjLa eia-iv , tSl^cuot rvyXa* 
voyTtCi yuai d7rayyi?9^ai rm Tfoimif rcof rn Bin ;t«- 
g^v» ii^yalj:>fjLtvoi ra m S^s , Kai t«t« Tt7;:ttfvorr^ 
I|g70i. xoti*f (p«T«vif ^6 yowo-ic infi^t^ete; wa^ in^a ^- 
Tfivw vo»o"« a-vfJL^cofo^ saay i^ivyrrai ptifjLa' d^ n jra^ 
?ixtia yqa(pn rav Trvivfia/Tixoov 7r?^a>Qeiaa r^o^o^f^ dTTo 
T« 7r?^f\^cofjLaroQ i^ivyofjnvvi ^ 7r^oa-^t^ircu pnfJLO^ra ry 
xaivvi ^icLdTixri. w 3i fv^y n ^aQvroLrti rcof ftv^ixa^ 
ir^ayfxarosv ^ittA>ri}/ic ^^oc \ftii^av rfjutg daet^Biaf oSfi^ 
y&i 3 nvTri^ ^iaAmJ/iv ^iieaa^t ro t« flt» TrvfVfJLOL rotq ix^^ 
env cLvrc ro xou ra ficLQti igii/vw rs S-i^. n AaAia H 
7r^or7roii4rai roig Ao^oic» oi J^ A0701 twv i^n^tifjtnf Ittcu 
yaa^iy ra^ dTToi^^g Tra^iXovn^. dfjL^ori^a Si iuat tk- 
rfo wsL^a dt» At AfXTOi i 0*^0^ df dxjn&c^i * iio uoi r^ 



SELECt A IN PSALMOS. 421 

gloTiamDei, intelle&ualis funt naturae, & coctli dicun- 
tur propterea , quod in fe juftitiae folem habenti coeli 
autem, quipereimt, corpoream habent fubftantiam. 

Ejusdem.) Neque enimterra, nequedeterraterre- 
nus enarrare poteft gloriam Dei. Nam qi^ ex terra eft^ 
de terra loquitHr. Forte vero coeli funt , qui gerunt 
imaginem coeieftis. Hi enarrant gloriam Dei. Sunt 
autem etiam coeli opus manuum Dei Obferva difqri- 
men: coeli dicuntur quidem enarrar6 , firmamentum 
vero annunciare* 

Dies diei e^uBat wrbum^ & nox nolti ifjdicat fcien^ 
tianiy &€."] Sed & hi, qui contemplatricem vitanram» 
pleftunturj in coelothefaiu-izant, & cum ihi cor ha- 
beant, caeli funt , qui praediftam Dei gloriam enarrant 
per fpiritalium rerum contemplationem. Qui autem. 
aftricem vitam agunt, ii ob (bliditatem funt firmamen- 
tum, & annunciant opera manuum EXei, dum opera 
Dei exercent, & ipfi ejus opera ei^iftunt. Diei cognitio 
cumfitlucida, &alteri lucidae cognitioni congrua, eru- 
ftat verbum: quemadmodum fcriptura vetus (piritali* 
bus referta cibis, de ptenitudlne fua eruftans ^ praebet 
verba novo Teftamento. Nax veco, quae eft profun- 
diffima rerum arcanarum comprehenfio, ad aliam nos 
obfcuritatem adducit. Hanc comprehenfionem Dei 
fpiritus tribuit iis, qui ipfum habent. Hic etiam pro- 
funda Dei fcrutatur. Caeterum loquela fermonibus pra&- 
xnittitur,fermones autem fcientiam adducunt, dura ex- 
hibent demonftrationes. Utrumque autem a Deo di- 
ftum eft, ut audiantur. Quapropter nuUa ftipereft in* 
credulis excufatio. Sonum capiunt, quicumque funt 
terra femini apta, id eft , Hterali fcripturae fenfui, Qui 
vero his fuperiores funt, &fines appellantur, aperte 
ii eruditi fufcipiunt verba: neque enim fonum folum 
auribus percepit Petrus , cum dixit: Verbavita ater* 
na habef. £t Salvator ait: Verha^ qua locutusfum vobisj 
fmitm^fymt. Dicebat enim hoc Apoftolis, qui erant 
"^ 9riiiii|l^9^^* Dd 3 Nm 



4» EX ORIGENE 

iffoi rvyX^^^^t 7« ^5^5 (ttto^qv hnr^S^ct > T»fy Af f /f 
Tw xaTtt To ai&'»fTOif th^ ^gflt^w;. oi Jf t»T85 vTn^fif* 
^woTf^, XdM '^fltTflt X^^H^^ovnqy hXovroLi to^ /Jm* 
feetTfl& (ra^odf^ '7ratS%vofmoi. h ^Svryya yet^ dxMm i ttu 
Tgoc IA676 • pti/Mret. ^m^ aimiH ix^^ • ^' o^cwwg l^n* 
Ttt pfifJLeirct d IXa^m vfjuv^ 7rv%vfM l^iv^ dirof^oMn 
yig fA€7«, Trt^cLrd rvyXjtVHO-iV olxMfMvn^^ 

OvK wiXdXidi hS% Xoyois (»v nXi dxsovrcti eti ^c^- 
w hvrcav^ x.t.<,] Ov roAjrov XtiXia tuh Aoyoc* VTr^ 
iih rcLvrov AtfAo? rcp Xoyup* n rctXct X(i?joi>v jmv jo 
pS-oyyoi^ Xayo^v h rd pfifjue/ra^. 

£y T^ ifAi^ idfTO TO (n(MVC0fxoL cLvrHy x.T.f.3 O xt/- 

'(10$ ifMov 9fAio$ Tif$ iiMioawpiQ WtVy iv (ffurcp Si xa^ 

rcLoxnvoi Tra/nn^y xcLra ro" ryco Iv rtp Tra/rqi xcti 

TrcLnnQ Iv ifJiOi. xcLi TrcLhtv • •frfltTwg Iv Ifjioi fjLtveov otwoc 

7roi€i rcL I^cl. zcLi dTrog-oXoQ' Qtog m h rep Pcg/^-^ 



SELECTAINPSALMOS. , 423 

NonfumhquiUnequeftrm^nes^ ^Horum nm audian- 
tur voces eorum^ «^c*] Non idem eft loquela atque fer- 
mo, quoniam non idem eft loquax ac dilertus. Vel 
forte fonUs ad loquelas, verbaad fermones pertinent. 

InfoU fojutt tabemaculumfuum^tjc^ Dominus no- 
fter juftitis fol eft , in quo pater habicat, juxta illud: 
E^o sn Patre , (7 pater m me. Et rurfus : Pater in me 
wanens ipfe facit opera. Et Apoftolus : Deus erat in 
Chrtfto mundum reconcilians fibi. 

In fole pofuit tabernaculum fuum^ Quid eft» quod 
dixit, Infolepofufttabernaculumfuum? Quidam quidem 
dicebant,quodSalvator nofter afcendens e terris ad coe- 
lum, & corpusfuum «fFumens, pervenitusqueadeum 
circulum, qui folis zona nominatur, & ij)i, aiunt, po- 
fuit tabernaculum corporis fui : non enim ultra erat 
poffibile id progredi. Sed haec illi ita fentiut pro eo 
quod allegoriam nolunt in fcriptura divina recipere, 
& ideo purae hiftoriee dpfervientes, hujusmodi fabu- 
las & figmenta componunt. Nos vero deprecamur 
omnipotentiam Dei , ut nos di^netur audire , & fe- 
creta nobis fpiritalis intelligentiae dignetur aperire. 
Quod ergo a nobis in hoc loco fentitur , hoc eft,-/;» 
folepofuit tabernaculum pum. Quaero, quid fit taberna- 
culum Chrifla, & quae fit habitatio, in qua tabernaculum 
Chrifti coUocatur. Habitatio tabernaculi Chrifti lol 
effe dicitur. Tabemaculum vero Chrifti Ecclefiam in- 
telligo. Solem autem, quem alium fentiredebeo-, nifi 
illud lumen verum, quod illuminat omnem hominem 
venientem in hunc mundum? Ipfum video folem, de 
quo diftum eft , quia timentibus nomen Demini orietur 
feljujiitia, & fanitas in alit ejus. In fole ergo pofuit 
tabernaculum fuuto, id eft, in fole juftitiae Ecclefiam 
fuam collocavit. In illo enim fole Ecclefia collo- 
cata eft, qui diem aeternum facit, ficut diftum eft: 
Erit tibi Dominus lux atema^ & Deus gtoria tua. 

J)d4 ^ 



4H EX ORIGENE 

KjBLi avro^ ik vu/A^toQ hcTro^iuoMiltoi ^^ "TrojTH aiundy 
acT-f.] ilc fyjMpmWiv ;te'r^' 070? iX(^Vy ^ficriy 
rnf fv/Ji^Vy vvju^io^ Wi. TLOJTa ro kcl^^qq fJLifJbeirtu 

O fOfJLOQ ry xAJ^iH dfjuafjia^ iiriT^^^f '^X^ 3 rf /^f- 
rui^iOL w^iH 'TTS^ a-ofiljua-a f^ict. rct ^iKCLicofMtreL xu^ 
^iH %v9ieLj ^v^amfrd xotq^idfy in ifroAm xv^i» T»fAat;* 
7WC 3 (pcari^HO-a o^aXfJtnQ . (pofio^ xv^ih oiyfo^y x. r. f .] 
O TrvivfJtctnxoQ fOfioQ ^foi^ TrfivfJULnxoiQ xa^oL^tnoQ im^ 

rg€^ ^X^V- rf /MfltgTt/flflt «t/gi» iUfOLrOLi T8 AC5'^« ^ 

Tfi» rflu;^^ fefl^t;^ioy fjyou , n Tngnn ra xv^iH fjtoL^v^toL 
T8C fnTriHQ (ro^iijnfrcL. roL hxoMfULra xv^iHy d «^eg/f- 
;t« hxMoo-vfnf Tnc ^poc ixag-of xa/v d^taf dTro^eaa-Ud^y 
T» xt^iK |y T^ yofMi dtJT» H-i hxmc^fiara ^nroL Tnqi 
rnv TrqoQ ixag-of avrn oixofOfjLiav. ravra ya>q fonQfvra 
iv^aifH xoL^iaf. n irro^Ji xv^is if ^^ ymxn fOfJLti i^iv 
IvToAjf « xixqvfJLfjtsveifQ St avrn tfAAtf rnXavyo^^ Xiy^ 
raiy xoi^^AaX&^o-a (poyri^a t«c twc '^vXnQ 0(p3-flA- 
fjLy.q. (po0oQ xu^in d*yvoQ. rodv Soxsvrm ^o/B&tcd^ai rn^ 
'^vXnQ rov xvqiOfy ol fjLtf eiSoriQ yn^i m qto^S-ai Sa , 
ixxAiVHOTi rcof xaxm. ra> yoL^ ^ofio» xv^tn ixxXivei ttcu; 
diro xcLxn" oi St «X ix^ai rov d?\iiB*coQ (pofiov xv^tn. 
dyvoQ yoL^ htoc> xm 0! xcL^Troi afjra Sta/xiVHa-iv eiq alco^ 
Va cucofOQ. 

T« avni.] O vofJLO^ xv^in dfJLcofjLo^ i7n^^i<pcav ipt;-. 
X^\i HoTg^ov flt-To xaxioLQ iTrig-^i^o^v Tr^og rnv d^trnv 9 
n dyro rm ai&nrm i^n ra vonra'^ xai ra^a raro. ro 
ycLq Tr^on^ov n ivToAw 7ri(pvxi Troi^v . t8 Motnjaicdc; 
vofJLOQ SicL^^coQ ovofJLoL^ircLi. Myirai ycLq vofxocy co^ rnv 
TroXiraav DvQfju^m ' fjLa^v^ia^ ot/ StafjLa^rv^irai ra 
rn^ TreL^apoLoneoQ y rifjLco^tav Shxvvq* SixcucdfjLara^ ot/ 
Tr^OQ ro xolXov yr^orqiyrm dyrayo^iv^ ro dSiKov . Ivto- 
Awj dt; ro ir^axnov S^a-Tronxco^ xiMvm xai eianyHfJLi' 
Voi' x^ifJLO/rai OT/ Snxvvai nvm 6 ^v?\a(ram dyoLfjm 



SELECTAINPSALMOS. ^aj 

Et ipfe tmqunm fpmfut pneedens de thalamofuoj tfc^ 
Tanquam fponfiis eft Chriftus. Qui enim habet ^ in- 
quit, fponlanty fponfus eft. ^ecundum pulcritudinem 
imitacur fponfum de thalamo procedentem cum mul* 
to decoie. • 

Lex Uomini immaculata eonvertens animas : tefttmo» 
mium Domtni fidele^ Japientiam ptaftans parvulis : jufti- 
tia Domini reHdj latificantes corda ^prMptum Domini 
luctdum^ iOuminans oculos. Timor ihmini caftus^ &c.'} 
Lex fpiritalis , qus viris fpiritualibus expiationi efl , 
convcrtit animam. Teftimonium Domini poteft efle 
Chrifti in cruce martyrium , quod Domini teftimo- 
nium, cum fidele fit, fapientiam praeftat parvulis. 
JuftitiseDomini, quas continentjuftitiam, fuum cui- 
libet pro dignitate retribuendo, funt Domini in lege 
cjus juftiricationes, vel ilte, quae ad ejus erga qucm- 
libet gubemationemfpeftant: hx enim intellefts cor 
lajtificant. Praeceptum Domini in fpecie eft pr«cep- 
tum legis generalis. Hoc autem non occulte, Yed 
palam ac clare promulgatur , & cuftoditum animi ocu« 
los iiluminat. Timor Domini caftus. Ex iis, qui vi« 
dentur timere anims Dominum , alii quidem fcientes^ 
de quibus timendum fit, dedinant a malis: nam ti- 
more Domini omnis declinat a malo; alii vero non 
habent verum Domini timorem. Caftusenimcft, & 
fru6lus ejus manent in fsculum fasculi. 

EjusdemJ] Lex Domini immaculata convertens ani", 
mas.'] Numquid a vitio ad virtutem, vel a fenfibili- 
bus ad intelleftualia convertit? Et hoc forte verina 
cft. Prius enim a mandato folet effici. Moyfis lex 
diverfimode nominatur. Et vocatur quidem lex ttt- 
quam reipublicae ftatum ordinans ; teftimonium ve- 
luti praevaricationem teftificans & transgreffionis vin- 
diftam oftendens ; juftitiae , quod ad honeftum pro- 
Vocet, &injuftum prohibeat; praeceptum, eo quod^ 
quid ageadum fit ^ praecipit, atque Domini more im«. 

Dd 5* perat; 



4S< ' JEX O^l JffE W E 



nn«MM«MCO 



fii T0C Tw i&QlpOTJW 4^1/;^ 



Tff tfurfc] O 90^ »^ ^{>m ImiMmm cSp 

m mv dn nmMH. aimtothm ^ofio^y mtu mimmt 
ok df ymmu mm^ ou^mfioM nmon dw fcvSoc rm 
mimm ^dymBm-wfp^m i no «fenoAtfcio-if. omoroo^ Jii • 
/nSwifofiocdyooc* 070^ d f O fm fjrm oQ ipryprai mm ik^ 
Xm^ljCjmii^jmrfo^.ii 

Kms ym^ JkXoc orm-fuJ^mff^Oi mmra^ x.r.i.] Ei 
IkPUic fuXtfomf » /M fiilumrM H Jift^oc. ^MxAisotmJii 
ir» «ridv/tarMmdw» otmdv/Mir ia(a>^or#» «ai)i« 
r». Jio iXw drremoimrm niXiNr roir •md^mjufN^ 
m ^Mi^ Jf JBar«gd«Mr£K» th^ rm OMifwf tv^tprdM» 

EoKT /uo/ifixoirMuipMcioaio'!^ rort fl^w/ti oc •oTo^Uai» 
Xir.f.3 ^m <i d99sjor^m fJm mrmm^^ ro^ 

rt d/imfioi hrofuBm, h TqonQm roiHToi omc. dfjtmjm 
i% iffOfjuiSrm itaSrcu^ofmffOi luu. ino fmyi^ dfM^viOQ. 
tM m /uif jtof Jiir ^or Tr^o^o/uim I» rtf 1 Ji» ci^Eitf^ 
ro^y rm Xoyim woncu eig tvioKjmi dr% dfoiyeoroq ro 
^OfJUL fJL09i» hioytf dw. rn Jb romrn tf fccAtnf nr$ m^ 
hoA m» rm Tretppiia-ieLf hmrfnof Wi rn ^w. s Trort /Uf > 
^OTf Jf 8 > fltMtf J^ 'xrofro^ * njfroc itdfmro^ rnf m^ 
Afnrr nrc fou/r» xtf^Jitf^, tuu iia mro fJto^mofJtmH ak^ 
?\joyurfU>i^ Tnmi^oiQ > Suforeu fJutMm nrc Ttm^iia^ moi 
ifa^jrofro^hmrim rs dw. 



rf* A A M Q 2 iff. 

EnmxHorai oy xuqiOQ h ifM^a dAA|/€£»c> ^Tri^acrTna^ai 
a^H ro ovo/JLa rn ^tn laxc$^. i^aTro^oiXai a-oi fion^ 
9t4a9 ff dyiHi zai fx Sionr df n/utfioiro trn^ x.r. f.} 

O 



SELECTA IN PSAL^fOS. 447 

perat; jtidicia 'autem ^ quod oftendaty quibus bonife 
perfruWur, qui eam cuftodit, quibusque fuppliciift 
pleftetur, qui^^ransgreditur. Lex igitur Domini inH 
maculata cum fit, convertit hominum adimaa. 

EJHsim ] Tfmtr Domini caftus fermanem in fiicd^ 
lum y^cM/f ] Caftitas eft abftinentia a peccatis^ & t^ 
mor caftus quippe, qui caftosfacit: nam Domini ti^ 
more quilibet a malo declinat* J£ternu3 autem cuift 
fittimor, a^emosquoqueipftimhabentesefficit. Re^ 
verentia & Def timor bonorum eternorum fruduril 
parit. Merito autem Dei timor caftus eft, humanus 
enim damnatur, & timiditatis vocabulo nominatur« 

Etmim fervus tuus cuftodit ea , &cj] Si fervus cu-> 
ftodit, qui non cuftodit, noneft fervus. CuftodiC 
dutem defidefabilia Dei » qui nihil aliud defiderat pra> 
ter ipfa. Idcirco pro remuneratione obtinet ea, quai 
defideravit. Qui autem ea, qus aperta funt, rede 
geifit, pro occultis deprecatur. 

Si met mn futrint iminati tunc immacuUtns cfo^ 
tfcJ] Si alieni non fuerint nobis dominati^ tunc im- 
maculati erimus, cum prius tal^s non eflTemus. Im^ 
maculati autem erimus & a maximo peccato expiati. 
Atque ejus quidem , qui nihil nifi caftum ex ore fuo 
profert, eloquia erunt, ut complaceant, quippe qui 
Bon aperiat os nifi foli verbo Dei. Hujus autem m^ 
ditatio cordis in confpeftu Dei eft femper. NuUius 
autem, qui remiferit meditationem cordis fui, & pro* 
pterea perverfis cogitationibus inquinatus fuerit^ 
poteft meditatio cor^ in con^edu Dei efiRb femper. 



P S A L MUS XIX. 

Ex auiiat te Dminus m iie trihulationis : frotegai i$ 
nmen Dei Jacob: mittat tibi auxilium ie JanBo^ 
t> de Sien tueatur te^ tJc.'] Qui in angufta & arAa vkl 



49$ :CE:x O^i^GFirE >- 

ifC chrcruyXfifiifH o h ifhBtnreH^ oir' hofi€i?9um w li/Mff 

4M "r» dw. In^fi^ ^ wJbra^bMMi fWiraBvo^Aiflir awrir 
fMim ^^rm^iMdtkm^.vH' ^o^SdK». tu;tdi/u«d» lir 

»^80NdlM(Tlf X^IPH*: . 'i^ ^ ' i 

'.' TntfuJra] OnwT«m:iiMtfTi3!A^|Hfft^ 
^ ViF Jr AXnl/vi» wi ft^XiqMi^ ^Mnrrflu*, o ttM» 
iTMm» tirt d-A^Strcii» ifri «MttrfTiiu itJXai/ufdiii jfr if fl^ 
aj^«r> 0o(Oi7amrfi^ci. x« fTrifaMI 

Atf^Soir ZfeMX^f^ff^ j saifrTqi;M^T«iTifr.T^d^fm^ 
jiitei!i«6 » . Tn Aon -vTrtf» «Jm fvJliDo^^ M^xncdTr» 

ifrmarm^ »• t. t.] T« /ucr d?\aya tjoM TMvofdci^a ^ 
^m jMMoAoMsimrRi^ th ir^soyota fjmaro ^^mmurCiSih 
»at vr$eU¥rraiy tiy% fwra rm dyin '^v^o^ Mdioj^ir mu 
ra^iHTai yfma-icf^ oAoxAirgor xad-ayia^ojMfOf Tn/^t. 
yncum >dfoc oAoiMu;T^/uaTO( titoc 3 irei if TnornQ r^f^ 
ro i^i Tn ^(Tia^in^iH 'JTV^. f/fanh Trori di^X^ /^ ^ 
01/0-1« s i/u4/v;t<Mr ^ ra oAosMei/TOfjuaTok 

Tk. avrH.J TOi TraoTKi i/n^aifei TrAiffioc» a«c ai 
fMfJwmfjLtVH o^jyn^. 

r A^if o-o/xv^iociMCTa rfivxaqiicvf cth^ z. r. u] A Tr^i- 
!jrci 9t^ infai noi ctivHvn ha^HVy ck ^^t rt yriififftU' 
^aS-at icii xat xaff Set. i St^ni <roi m^tog fk X^i^ 
&xet^8iay rtiv iSiH^i/ivayy cSidyaJSnv* 

Aya>9^ici^oiut^a Iv rea (rccrfiqta> (FHy x.T.f.] Oi fM» 
dv^^ctTfoi iv 'TrhMrtd dya^O^o^apy n \v id^y v hf wy^ 
ffCi^y h dytoQ iv r(a accrti^i^^ rn 9%h* a-omi^tov rn 
Wcf^^ iv rcfiu^fMfi vioi^ (rcmifitov T8 »4» itf Ta> noo'^ 



I 



SELECTA IN PSALMOS. 42» 

eft, qu8? dudt ad vitam, omino aut in omnibus tri- 
bulatur^ & eft in die tribulationis : quapropter obti« 
net exauditionis benedidljonem ^ qua fruilratur is^ 
qui in lata via e&. Quam ob rem potius velimus effe 
in die tribulationis : proteget enim nos nomen Dei 
Jacob, fi induti armatUram ejus, artibus diaboli re^ 
fiftamus. Omnimodo igitur in die tribulationis ore- 
mus, ut exaudiamur, & angelicum vel aliud ejus« 
modi auxilium nobis mittatur, vel auxilium Chrifti. 

EjMsdem.] Qui per angullam & ardlam ambulat 
vlam, femper eft in tribulationibus^ & cum preca- 
tur, exauditur; qui autem latam tenet viam^ neque^ 
tribulatur ^ neque exauditur. Oremus ergo in tri« 
bulationibus, ut exaudiamur. Ezechias cum epifto- 
lam a Sennacherib accepiiTct^ & eam Deo in templo 
oftendiflet, populo pro eo orante exauditus eft^ 

Memor fit omnu JacrifLii tui , tS holocaufium tmm 
finguefiat, &c.'] Animalia quidem irrationabilia obefa. 
facrificantur , & integra incenduntur ; rationabilia ve» 
ro poft holocaufta pinguia fiunt , fiquidem poft ignis 
fan6i:i expurgationem cognitione dignum fit , quod 
totum igne fandificatum eft. Pingui Deus alicujus 
holocaufi:a facit , ut pinguedo nutrit ignem in altari» 
Forro inanimatorum nunquam eft facrificium , anima- 
torum autem funt holocauftomata. 

Ejusdem.] Iftud, omnis, fignificat multitudinem, 
ac fi paucitatis non meminerit. 

Tribuat tibi Uominus fecufidum cor tuum^ &c.'] Qus, 
Deum decet dare, & petentem accipere, utpote. 
fcientem, quid orare oporteat , & quomod^ opor- 
teat. Vel tribuat tibi Dominus id, ad quod tendic 
cor, confilium tuum tanquam bonum. 

Ldtabimur in falutari tuo^ &c.] Homines aut in 
divitiis aut in gloria, aut in generis nobilitate laeta^*» 
tur, fan£iu& vero in Dei falutari. Fatris autem fa« 
lutare in mundo Filius : &iut^e filli in mundo, eft. 

cruxj 



4s» * >»:X ORICENE :; 

' lirafi/MiOi /M ro atmi^iw tm. 

(Tit^ainiifjupra th «/T8rro( foyikfm juu hn^fm» 

HXxiqm^m ximof^arrtt ta ouTif/uM-tf ra^ t.t.i.] 
ilXA'8MilMUMiaEiTiijudmt. ^ tck flc^-ioc 9vipo0iriHi!V3e^^ 
wAn^oMrmi^ ora x«Ttt imi90iti» fmrmi^ oti /uh^ «AAo*^ 

E^mumTM #VT8 1| iJigi^ 

'- AJtoi- dtM^o^i^if^tff xtfi feriinws jb.t. i.] Oi /u» 
Sfrmmimoi juwra thc «mmic «/uir {(po^fcoicnr* «yuMc Jb 
fiiTA ;Tiic %(i9ii TMtNnoK M>roic dira^rt^ * Virarrai 
^jlP^mdrrimfMiHu iuwfiHi^ ihmm to /mdiir hn^n^ 

TflU (HMW^iOr* 



Kt^if ir Tif ^afm (th ^v^fSTiavreu fiaa^iXw^^ km 
hrt rt» tremtqi^ ov eiya^Aiaa^reti j^^oJoaj x.r.i.'] 
Ei X6^^ '^ hfafju^, fjam<n% hr ixiwtf it/^ardifof- 
Ttti. ck i^ iwaim Wi wMta^ wc0 %ou a-omi^a. 

Tiff hnQufJUOf rti^ aue^o^ ourH H^^fun aifr^^ xm 
rm OiAifo^ir rm ;^€^f^ outh hk W^^wra^ aurof^ 
s. T. f.] ETriSvfJua fm ^a^ha^ if fowoK » xm Sru^ 
^ia o^aJifJLm \$ opi/ron; xai dMfAoa-i, 9^<ri( i% x^ 
Xwf fr Tif ^Tf^ TOff fifonfjtifaf xat r^%oi^nfA%faf vrray^ 

EdDxoc hri rnf XM^a^m avrn rf^voy %z ?u6h rh 
/uiK, acT.f.] Srf^oc /ufr X^in,^ Btog, X^i^oc k 
r$K Aoyix»!^ ^uawf. ?^i ti^uioi, oi fJLa^a^srui Ao^o^ 
m£i m ii^Yirai * fiif /fi^mi 1%$ /ui(g7«^iTac u/ua^r v<^ 

wgo<9-fr 



SELECTA INPSALMOS. 431 

9 crux; falutare de quo di£l:um efl:, quiamfif/e/l no» 
1 bis hodk Saivaror Uommusy de quo dixic Simeon, qkm 

viderunt oculi mei falutare fuum^ 
3 Ejusdem.'] Salutare Dei eft, in ipfo falvari: In fi« 
Q liis autem hominum hsec tHon eft falus. Implentur ve- 

ro petitiones ejus, qui petit magna & coeleflia. 
f Impleat Dominus omnes petitiones tuas y &c.2 Atnon 

I malas petitiones. Cui facrificia obtu]ifti ^ is impleat, 
f quascumque mente petiifti, quoniam ab ipfo alienum 

non eft confilium tuum. 

Exaudiet iBum de cselo fanBo fuo , tJc. ] Exaudit 

enim Dominus omnem regem, qui a rege regum 

regitur. 

Jpfi obtigati funf , & ceciderunt | &c.'} Adverfarii 

quidem cum malitia in nos impetum faciunt, nos ve« 

ro cum Chriflj notitiailiis occurrimus: cadent enim 

adverfarise poteftates , cum prsedidum faiutare mun* 

do iUuxerit. 



P S A L M U S XX. 

Domine in virtute tua Utahitur rex j tf fufer Jdutart 
tuum exfultatit vehementer, &c.] Si Chriftus Dei 
virtus eft^ utique in illa Ixtabitur. Sicut autem vir>- 
tus eft & fapientia, ita & falus. 

Defderium cordis ejus tributjti ei , tf voluntate tabiom 
rum ejus non fraudafti eum, &c.'] Defiderium cordis in 
ipiritalibus eft, & vifio oculorum in vilibilibus & fpe- 
daculis , voluntas vero labiorum in eorum , quas in^ 
telleftu vifuque percepta funt, enundatione con» 
fiftit. 

Pofuifti in capite ejus co^am ii lafide pretiofoj tfc^l 
Chrifti Deus, Chriftus autem rationabilis naturas co* 
rona eft. Lapides pretiofi.func margarits fermon^s^ 
de quibus di£tum d^^ NQtitifr^imt mar^ritas v$^^ 



if^nrt^ wtu oi Xe^'* fMcdnTOi j oi mc 9^)^oQ ^Mu^ 

T<c T»f ;t^r«^ xi^tfAif «Tittflti0wrtfi. 

/ T« Wth.] E^ mp Tic hfim^H^ uu ^f^murad. % 

Aml^oi Ti^oy* o xoiraTgi/Mo-ac #i\Ttf xt/giir-^f^ayy 
?ngi^ tm^ao^i^oi. JMU X^^' ^^iffiiic»' ^ffow 
Jt^iTocr r^i Tnc Mi/Tii if;^tT«i xop/$if(* auti o Qwrm^ 
^io-OQ fMfta, Xi^^ ^^ d^y^n^ luu Aidvc tifjua^^ 
v^ df $inaarotro3 ?j6uf ^•%^fu6nnt€U. uai i xu^ 
mt .dk €unof i?iTn^a9(rat sri^oi ir tAiof mu oixrii^ 

Zom ifrmfiro tn^ wbu Huxa^ iuhtf fdMt^m^ 
^ui^ jhi €uemt mmoi%. ibT^f.] Tmtmf^ y^ n fc«9 W^ 
j|9ro fl«« hSofdmj^uny ii% thro tnc v^ i^Xofeiinrj jmm 
iriryx^iyor TO. iirf^c/oimr o« ft ^rigoo-ewirar «urif ?ryo«9 
K^> ^^» ^aiyaiyrtun yn xln^Xff'^ tjmyM. ijunf yn^ 
^aro 0^9 rof vr^o mg foan jBi09 €Mky. 

jHavm.'] O /SttonAiuc ^ dyoQof ifmowro rnf ^em 
$hro xuqsH Tutt ffA9f(pff • dyad-of h Wif n &piy o shrctf. 
iyco ^fu n l^m. xoi rttXtt o h^tu; p?\j^oi%if E^wm 
huivnf nd-fAi mv tjoinifi nf ovfJifiohiKai \^i?\joljadu. 

MfyeeAn n Sd^cL tturn iy t^ ^odmtited tny x. r. €.] 
To aonn^iof Jbf«y TrfPi^oia fjnyaJ^f rtp U fw^ obtu^ 
^mri l&curiMi9 xm ib^af iXofriy xeu iTj^M Tf^odrf. 
0mf Ktu U rni dfa^a^fUQ^ nanra ro. iSo^curfL tuu 
VFtt^ io^curu. 

Th ufirH*] H h^a r%t fitunXuiK f^tt?^ i^if if rtf 
ora>m^i^ r^ xv^Ui^ xaiAtif rm rcw nxtrtart^ fxfim. 
Jbi^ar 9tM fur^L\&xr^vjruaf hn^ntru^ iTt^ avrof. uXi 
f^ i X^^oq dc^af 7UU fJir^ahoTriivTrtiaf if fjt^^ 3w 
VTraqX^^* oTf if xa$ d»$^u7roQ yryofvf » o 3^ Auroir 
vTn^u^om. 

Ei^ffiinr if ;iSfi^ ors Traa^i roif iX^^^K ^» »• t. f.] 
Oi ftif ixQ^^ "^^ ^g^ fvgio^M^iy wirof, ol ii fu(nifr% 

ttvrof 



SELZCTA IN PSALMOS. 433 

flYos ante forcas^ Pretiofa margarita mercacoris etiam 
Chrifti difcipuli funt > qui iAftar corons complicati 
Chrifti capiti imponentur. 

Ejnsdem ] Qiiibus fhidiis aliquis operam dat, iij^ 
dem & coronatur. Nam juKlus , qui juftitiam fequi*» 
tur , juftitias coronam accipiet; qui oble6tatur in Do* 
mino, corona exiultationisprotegetur ; qui gratia 
falvatus eft, gratiarum coronam in vertice accipiet 
fuo ; & qui auro & argento thefaurum lapidum pre« 
cioforum fibi comparavit, ex iis , quos elaboravit, 
lapidibus coronabitur. Et Dominus fperantes in fe 
. cojconat in mifericordia & miferationibus. 

Vitam fetiit a te^ tribuijii et Imgitudinem dierum in 
faculum faculi , &c'] Quaere num alia fit a Deo data vi- 
ta, & alia quse a materia venit^ & confer iftud; £f 
infpiravttinfaciemejusfpiraculumvita^ cum illo : Prth 
ducat terra animam viventem. Vitam petiit a te , id 
eft vitam ante infirmitatem. 

Ejusdem.] Rex tanquam ah'quid boni , petiit vi- 
tam a Domino, & ^ccepit. Bonum eft vita, qui di- 
cebat : Ego Jum vita. Et forfitan Ezechias , qui vi- 
tse cupidus videbatur , vitam illam petebat, quam 
fymbohce adamabat. 

Magna eft ghria ejm m falutari tuo^&cj Salutare 
magnam gloriamparit Regi a mortuis.refurgenti; tc 
quamvis gloriam jam habeat, aliam fuperaddit-ex re- 
furre6Uone, juxtaillud: Ei gloriJUavi & iterum glo^ 
fificabo. 

\ Ejusdem.] Gloria regis magnaeft in falutariDo- 
mini , & non in aliqua re ipfo inferiore. Gloriam & 
ntagnum decorem imfones fuper eum. Habuit quidem 
Chriftus gloriam & magnum decorem cum in forma 
Peierat: quandoautemhomo fa6tuseft, Deusillum 
fiiperexaltavit. 

Jnveniatur manus tua omnibus inimicis tuis , &c.] 
Inimici bomini inveniunt eum; qui autem eum ode* 
Ofiienis Tom. VIL £e nmt^ 



434 EX O RI GENE 

a,vro9 ifiqKntofreu ira^ axnn. mi Sta /i%¥ rn vofM %\U 
^nrxofMi d^ov 3 ha h rw %vAyyiKim vj^io-icofM^-cL '^a^ 
atJTH iX^^o^ ^mc To Trgorggov xeii' ^ivoi rm haSmtm 
rn 3^8 3 iXTniafJLin iXofr%^ xm eld-^oi iv rcd TiocrfM* i 
ha 7ri><txriKfiQ fMf iv^itrxafJt^tf Biov» iia h yvcoa-ic^q ct)u 
qiO^xoiMQct Tfd^l avrn. 

T« ctvrn.] K«i rn^ /m ^oXvTtfr^c JtotTfl&AmJ/erflM, 
T8C ^< ^varcira/TH^ xjmaKvtr^ . ft^ed-fvir Jk TroMfMa-a 
li n/M^sfMniy xara ro' TroMfJi^ xv^iog X^Q^ xqv^iok 
ivri rov A/JUbMx. 

Gir^C avrsq ok xXifiavdi^ yrv^ogy x.r.i.] THro7r%^ 
Oi Trofti^vo/JLivm ^Wi* xXifiavw; ya^ «o-/ Trvi^ot;^ rrei 
td^^fJtavQna-af oi^ xKi^avo^ al xa^hai avroov. xas ^^n- 
Toei in 7ni ' vravnf fJioiXiVovr^y oJc xMfiavo^ ai xa^ 
iiOi avrcov. 

Kygioc iv o^ avry (fwra^a^ei avra^y x. r. «.] Ttf- 
^anrrovrdi h VTTi 'Tr^oaSoxia nfju^io^y hX dTrXod^ 'TraV" 
Tfc^ otM' oi Sfi inSovnv xaxoiy xai ^o&pt^ovTgc Tot \l/tvh» 
Mi xara^payrrai avrsi '^rv^y i^r^ «o*i ^t/Aoi, X'^' 
T0C3 xaXafXni. 

Tov xa^TTolf avrm aTro y\f\^ (IitoX^c,^ xai to crmofia 
avrm aVo xjxm dvB^oy^my x. t. «. J Ov rm Qaavy aveo- 
Afi^goc yo^^ i dy^d rmv Trotornra xaff wv ifiXa<^f\or% ^Ao, 
^to^ToVj xaXafXv,Vy ra irovin^ Ig^a* >} xaiOTrt^ ol xa^ 
xjoi xai Svcrcrifi^i xitrifiahov avri^f/xLy oTreg d(pafi^ei o 
3-goc aVo T6>v vlm rm dvQ^camov . tvi^^a^ia St i^rf ix- 
'fria'€iv dfjuL^nm xai ivvoim ^ovwgw. avn^fjLa ya^ 
dfj(.a^nci4 AoyicTfjioq Trovfi^oQ. 

Ot/ kAivotv «c ^« xotxflt , hiXoyicavro finT^f mQ fjm 
Svvmrai ^Yia^aty x.t.«.] A/ot Travrm ot ^vXoi xara^^ 
rgflt(pevT€c dSwaroiQ iTTiX^^wi . haXoyitjovrai ya^ hn^ 
finMvnxYiv xara t8 fiXa/Sviv fju/i VTrofjLmvroq . 

Ta avra.] E/c ov ^iXei ixa^ro^ rm Trovr^f xetxo* 
TTOiCiVy xXivc-i ra xaxay yi (% 6v dhxeiy i ^ ov dn^. 

Th fltJTK.3 ToT€ xXivofJL^^ay 0T€ Tra^a ^a-if x/vv- 

Ori 



SELEqTAINESALMOS. 4^5 

runt, inveniuntur ab eo. Et per legem quidem in* 
venimus Deum, per evangelia vero ab eoinvenimur 
qui prius inimici eramus, & hojfifesteftamentorym Dei, 
fpem non habentes^ fine Deo in hoc mundo* Vcl per 
adionem invenimus Deum , & per cognitionem in- 
venimur ab eo. 

Ejusdem.'] Velociflimos quidem comprehendet, 
robuftiflimos autem interficiet. Inveniatur autem 
pugnans quando fupplicium fumit, juxta illud: Pugnat 
Dominus manu occulta contra Amaltc. 

Pones eos ut cltbanum ignisy &c.'] Hoc de perverfis 
ait: clibanus enim ignis funt, quoni^m accenfa fiint 
velut clibanus corda eorum. Atque alibi etiam di- 
£tum eil : Omnium adulterprum corda funt ut clibanus. 

Dominus in ira fua cmturbabit eos^ tJc.l Turbantur 

prae exfpeftatione fupplicii , non omnes omnino , fed 

qui ex voluptate peryerfi funt, & falfamagni faciunt. 

Et deyorabit eos ignis^ quoniam funt ligna, fcenum^ 

' ftipula. 

FruElum eorum de terra perdes^ & femen eorum a fi^ 
liis homittum^&c.] Non fubftantiam, interitus enim ex- 
pers eft ; fed qualitatem, qua germinavit ligna, foenum, 
ftipulam, mala nempe opera; vel etiam id quod mali 
. & impii feminarunt femen , quod quidem difperdet 
Deus a filiis hominum. Beneficium autem eft a pec- 
catis & malis cogitationibus decidere. Semen enim 
peccati, cogitatio perverfa. 

Quoniam declinaverunt in te mala > cogitawrunt con» 
filia qua non fotuerunt ftabilire , &c!] Per omnia fefe 
vertunt perverfi ut imbecilles adoriantur. Excogi- 
tant enim infidias adverfus eum qui noxamnonferret. 

EjusdemJl Quilibet perverfus declinatmalain eum 
cui nocere vult, vel in eum quicum injufte, vel in 
eum quicum impie agit. 

Ejusdem.] Tunc inclinamur , quando contra na« 
turam movemur. 

Ee ^ fiifd- 



^jtJ E X O R 1 (J E N E 

OriBy\(r^^ dvrsqya^ov' h roiq lTiqtXoiiroi( cth \rou 
fjtaa^eiQ 'to irootrosVov aUrajr, x. t. 4*] MfiTdt riSn&'m rH% 

/JLKTHVrCK; rOV HV^iOVy ^^ Tihl^CtVOV ^V^O^^ «C lULi^V n 

^ooo-cdynidtjrHy iuti &vvroL^cur(rt&-(ti eLtknQ thro Kv^in 
^ T*i Ig79 afjray iLAi mixa xarcKpetyy^rcU ai)r«c ^v^^ 
%eu cLTToMirvi o xv^io^ rov xa^ttov (lyrodv chrt ylfi^y fer^- 
irt9 HVhtvfMtto^xM^n-o^m'' xai htdv To (r?r%^fjL0L av^ 
rcov ditoXicn} dito vm dv^on^osiv . IxXivWv 705 0/ fju^ 
tr^vriQ Kv^iOf xAM ei^ atkbv^ xm S^nAdyiomro /S^AflK^, 
dq ^wai H iwavrai. xHi iyrtLv /JHrcL rcLvreLBTf ettjrk^ 
cpiiryo^ra^ ve^ov> ror'% iroificLirei ro Tr^otromoiv tivro^ 
\v roi% TT^iXot^oiqy iva xai Iv rsroi^ /jl^h r^g rooryriii 
irovHc; dviowi ^vXoi>d-ii Jwt/ 3^a)g«d"a>fr/* 

T^^letBx^i xJv^ii Iv iftj 3vvafX$i an' ^ofjtiv luti ipttAi^ 
fjuw rcL^ ivvetJf^cbQ &Hi x.^. c.] £/ Stjvafjug Sw 6 Xi^ 
'^0^3 u;|/K/^vo4 fV ^y| ivvafXei iavrn 6 xvi^io^^ iv X^ 
^(f tiil/Hfai. dSci h ^i^ Qioi^cov xM ipfltMfi xor^d^i- 
^v m^yo)v. ici h xai S-ict^^M rccq SovetT^ai atin, 
xca xojva ravraQ Trqarr&iv^ 



^ A A M O 2 xd. 

O^ioi d-ioi fJiH 7rQC<rX^i f^oh iva ri Iy9tari\i7n(; 
fjLiliur. e.] Atjryi n (pcovy^ ra xv^iH ;tf ir« > re^ ^av^ 
pft) Tr^ocrfiXcofjLiVa y xUi dyhax; h rvTroiro if/>cmgov TTflt- 
^oc . r^f^ci^ ycL^ ^f^iv ol iyxaraXiXcifJLfJiiVOi xai 'noL^m^ 
* '^afJLiVoi TTgOTf gov ' «ta vvv 7r^0(r^Xy\fJLfmoi xjai cniTaicrfiu 
voi roi^ r\i dwaSa^ Tret^ictv , cSarTn^ rifw d^p^oo^tJVfW fh 
fjuoVi xai To 7r?^YifjLfjLiMQ olx&mfJiivOQ y Siarcov t ^»? t« 
"tJ/fltA/>68 (ptiiri' juutx^av diro TJt^ cra)T«gifltc fXH 0! Xo^oi 
rcov 'Tra^aTrrcofjcdrcov fjtn . co^ iXiyi • piax^av fjn Troma 
•m^ o^coryi^tdL^ du dfZa^tcii. 

Zt; Si iv dytcd xaroix&t^ iTraivoi t« Idrg tfwA, x. T. «.] 
lEvrivS-iV fjiavQavofXiVy ot/ atjro iTraiVOQ Ir/v xv^ioq^ xtu 
iiratvoi fJLO^i^a rH IcT^go^fA» 

E7» 



\ 



SELilQTA IN P§AI,M0S. 457 

Quoniqnf pmneos dorfiim: Jnnliqujis tuisi frajfara^ 
K/ vultumtorum^ <&^c.] . Poftquam pofiti fberint odieix* 
tes DQminumut clibaous ignis in tempore vultus ejusj^ 
(^ conturbati fuerint a Domino in ira ejus, ac devQ- 
raverit eos ignis, atque perdiderit Dominus fru6lumi 
eorum de terra^ quoniam fpiritus fruftus non erat; 
poftquam itQio femen qorum difperdiderit a filiis ho- 
minum (decUaav^runt enim odientes Dominum mala 
ip eum , &; qogitaverunt cdnfllia qua? non potuerunt 
ftabilire) a? poftqu^m poitea pofuerit illos fligientes 
(Jorfum, tunc^^r^parabit vultum eorum in reliquiis ^ 
ut poft tot doJores remiffioneiB pbtinean^ 65 ad 
contemplationem perveniant^ 

Exaltaro Domine in virtute tua } cantahimus & f/ht^ 
lemus vntutes tuas y (3[c.'\ Si virtus Dei Chriftus eftj^ 
dum exaltatur in virtute fua Dominus, in Chrifto ex- 
nltatur. Canit^utemaliquis, quando contemplatur, 
& pfallit cum virtutem operatur. C«terum virtutes 
«jus coQtQmplanda^ funt} ^ atd illas vita exigenda. 



P S A L M U S XXL. 

Deusy Deus meus refpice in me: Quare^me iereliquifti? 
frc.'} Hxc eft Domini Chrifti crucifixi vox, qu« 
ah'unde figur^t quod nobis ^accidit, Nos enim eramuis 
prius derehfti & del]:)etti , nanq vero poftmodum al^ 
iumti & falvi fafti paffionibus e}us qui non erat paC» 
fionibus obnoxius^ quemadmodum infipientiam nor 
ilram & delidlum (ibi accommodans , fequentia p{M« 
mi verba profert : Lange a falute mea verba deliBorum^ 
meorum. Quafi diceret : Procul 9 i^lute me peccata 
faciunt, 

Tu autem in fanBo hahitas laus Ifrael ^ tfTc} Hinc 
difcimus Dominum eSt laudem ip&m^i & maxime lau- 
dem Ifirael. 

Ee 3 Eg9 



4Sr •W'«J-i¥6?k'^«:E''"^_ 

mm^ #iA (^iiAa xm m KoyiKm SvoiuLa^ovrai ^orpiq* tn 



fWifK ^AiMC Tivo/ifiroe. *o!AAfl( xtfi 6»c aiu»?^ JfA^ 
"yfjftviTy J^tf^SoA^ «(ti Toie (£yytAdi( eftJrtf * i&xi itjqiaiu^ 
fttiAwr T^» o-p^ f Jdx^i T41 J« flbp^i otmAio^. ymrd^ 
Jb Miif^ d/ia^afwi ^OTM^Aif^ thi^ avfeihionv iimt Sitr 
Xr^XP^ ^^ Mfra/r^aiymv. 

Or$-av oi 6 hurTTcuraifJt^txytv^oti n iK^Trsiiuui aTrp 
fukgm ryn fun^o^ /in» ».T.f.J @fov '^a^ ^voiMvif 
wrno i/juMvora/ro' cSfuu h Mi fMHvov ralf ek yifwii . 
iAHAt^^oNF» hroi tM fmo^ V^ dytn TrmtMro^ if. d^ 

Sii^i^Ti^OffJfici Wi 7dEA0MCToJbT8/Uf|f0(/I^A^OTIfTI) 'JtQOC 

TOi hcavrao-a^ fJtty XiXB^ dv on itdi ha fji^ l^fAdif. 
TJ^ •va5"goc i l-TTg^aAgt^fTo xm iKcoAviTO^ ooq ^H<Q-ai t» 
SWfJca^oJVTOc aJrov aTro ya^^qoQ. rafXa St jtai Travra 
rov ytvveafjLivov do^aroi; tk Siivafju^ Ijtovrdf. atVo rviq ya^ 
S-goc dyia ttftr^ eidq rov UavXov d(po^i^ofJuvov Ik KOiMa^ 
A*WC^* /t«e^v ^«> ^!5 "THQ d7nfi>9\.or^iO)fJt.tviii diro (Mh- » 
r^cLQ dfMt^ra^XH^ » ^vov Jf tov acdrm^a avro^ i^tfTTra^ 
a%v Trarifiq dyro rtiQya^Qo^y a)Vf avrov th l^flw^fr» 
dJ&avofJLtvov ei^fixtvai to . oti ox» dl htoyraaa^ fit Isr 
ya^^o^^ rm d??s,m dv^-qaTrofv HKiTunra/TfJLtvov^ dTOC 
t^t^XofJfJifa>v* I|wA3^ yaq^ ^atVy Uaav jcaaei Sbga 
^aav^. ha raro h fJu>vo^ « Tt^ovfv Iv t>i reov vnTneav 
dvoief, xxii xara^aaei * Iri ya^ fjutg^q fjfnnr^o^ ^ia to aca^ 
fJLa Qn><£L^oi>v iXyril^eiV yiSH Itti tov iKcrTravra avrov Ix 
ya^^oe^ ' 'TravrfQ ya^ dvB-^eayroi ytvofjt*%voi «TTPOTf gov tij 

KOLKief, '^gOO'fg;tOVTOM * ^f KV^10% l^fJUJdV, > KoB-c&^ ^fiatf 

yiaaia^s Tr^iv w Tvajvoi aJTOv dyaJQov w KaKOV y . dyrci'' 
B-et yrovfi^ief, rn IxAf^ted^tfi to dya^. to ^« Trg^i 

lcaav^ 



SELECTA IN P« AXMOS. 1139 

Egoimtem fMm vermis & non homdj tjcj] Non orl* 
tur vermis ex copula', fed ex ligno, & rodit ligna, 
foenvim, ftipulam. Fortafle & Deus nofter ignis eft 
confumens pravam & combuftibilemmateriam. Quod 
fi lignorum vocabulo rationabiles qiipque naturae ap- 
peliaiiLiir i 7^ , enim , inquit » annuhta funt omnia 
ligna fqxadifi , in his autein folet nafgi Chriftus , ut 
fapiefltia 65 jjuilitia , pulclire Chriftus dicituy yermis 
|n ejusaiod^ lignis n^tus. Sed & tapquam vermis efca 
faftus^eft diabqlp & angelis ejus,. Sapi^ti ipfuper 
invenitvir rectu§ , infipiepti v^ro obliquus, Fit etiam 
nobis peccatoribus Yerinis copfcientiam ^Pl^W ?!?? 
guens & rodens, 

Quoniam tu es qm e^tr/txifti me de ventre ^ j^ei mea 
ah uhcxibiAs matxis m^a, &c.'] Nafcenti Deo pater ob- 
iletricatus. e<l, eique foji , opinor , quia folus deSpi- 
jritu fandto erat. Qvioniam autem fperare? npverat, 
cum adbuc perf?il;ioiiis laft? nutrir^tur , ad |llud ex- 
traxtjti nf^, dicendupi erit ipfum quQmitius exiret de 
ventre^ fuifle imp?ditum eique infidias pofitas fuifle, 
adeo ut (K)us {labuerit Deo qui illuER extr^here? cte 
ventre. Fofte aut?m & quemlibet nafcepten^ invifi- 
bilis quapdam vjrtus extrahit de ventre ; fancla qui- 
dem , qualis fuit ea quse cxtraxit Paulum fegregatum 
ex utero matris; mala vero quae extrahit peccatores 
qui alienati funt a vulva, At foium Salvatorem ipfe 
extraxit Pater ae ventre, adeo ut fingularis beneficii 
confcius FiliUs dixerit, Quoniamtu es qui extraxitii me 
di ventre , cum alii homines non extrahantur , fed 
egrediantur: Egrejfus^ft enim, inquit, Efzu ftcut fel- 
lis pilofus. Propterea folus Salvator infantias ameur 
tiam & ftatum non eft expertus , quippe qui adhuc 
ubera matris corpore fugens fperare noverat in eum 
qui extraxerat illum de ventre. Omnes enim homi- 
nes ubi nati funt, ad malitiam primum accedunt, Do» 
minus autem no&CT priusquam noveritbonnm aut malum^ 

E e 4 ficut 



^ 



JfcT 



To^ rof d3%Xjpci9 wirHi mm ra Tri^i Iigf/iMf ^ Trigiir igi^. 
^dfiv k fjm^ dyioSnfroQ. 

H Ia^ic m fliTro tMT€0f nlk fjm^fjuiy hnn hnp^ 
/i^f ht /wrAM» «•T.f.] Effoic MATiotf iTfnMPn^iS-ai rm 
'dfof» d?9! Hiichro fjue^wrnf fjmr^^ oiiXi^^o^yrqifn 
yfdSrnfM dyaJdw H wim^ ifiA^tfTo to dyttQof» ei^ 
xttAaic Ktoc AiyfTflBi if Ax^sffVtti o^o/iMiraif 'nrc f^^^r^* «s 
Ig-i 70(^3 ^aif > dbdi^crroc» oc Sio^freti luu ^X dfjutpnio-ii. 

Atto yu^^ Anrr^ /eak 3toc fJt» fi avy x. r. t.] H 
J7r« £&jua T41 -yfffnflwflM ift/^Cf^^t.'»'*^^* »*< "^C^ 7f»^ 
fifdirfflM* ivf TOBg tfVftWTfgoc Joifa if MiAifi lumtfc ft^ 
Xof^mi. , . 

Mn ifnroT»fC «2*^' W> OTI dAntic fTYlV» <Sti iof 
trir /Soirdaif '» n. r. f.} T<ft;t<>^ to^ OAit|/i( fY^> lAfi;* 
^ rri Tv ^M^ u^fMfjwb^ 9 <£f «4>f^ i^i ra^ k 
4^H ^^oc ttfc iim Jbf oefcivc '^ir^^C* Ai^n hrm^ 
reij oiov€i nhvo^ ro^ dyytXcov (tvrcf> jSoHdxfToc* u 
yt^ wo^ifjum Tic tfUTa)f.fa»c ui^ avyxarafinfgi^. 



rif^ifxt/xAtfTotf /if fJboaXoi TToyfioi > tom;^! ^riof^ 
•Tfgif o";)tof /wf 3 X. T. f .J Ava^o/c ^f ravra^ xa/ Itti t«c 
fOfiTi<c ^o^fjLOfctQy xai fJfM^X^^ foha&iQ ra^ ift^yaa-fz^ 7»'/- 
fa Trovftna^iOfe^usi^ > ha, ro ytomofaf ^OLi ro ^aof* 
rav^aq h Triofa^ haro 'Tro^^JfJf^^ Tnc Tutxioj; roQ ruff 
d^TramjiXmf pyifxa/tm nr^oi^a,fma^ hrfafmt; tuu ^i^ av^ 
rm T^c df^cairH^ nnQaan^Ho-ci^* AfOfTot h rof Sutfio^ 
Aof £J^t;ou€fOf Kaff nfJtm^ nm ttoTTsm^ 7Uf^a^aJ!jjifr(t9 
d^ H Af of Toc l^tOTraaif "noifxjiiff xoiAoc ivo OT&fAif tuu 
Ao/3of (oriH a ^iio, '^raqaxovi^ fm naraTnvofroq to hq titc 
4^A!>^ t«i dfd^^mn , ^iA it rm o^fAA^ TiQf crogfiaf 

4tt?Tlf c . 

T^ 



SELECTA IN PSALMOS. 441 

fiait ait Ifdias , malitia alrenunciat , «f eligat tmum^ 
Cum his conferes ea quae difta funt de Joanne exfuU 
tante pra gauiioy & de Jacob m uterp Jupplantante fra* 
trem fuumj & de Jeremia priusquam exiret de vulva fan* > 
StijiLato. 

Spei mea ab uberibus matris mea\ in te projeBus fum 
ex utero, &c,] Enos fperavit invocafe Deum, fed 
non ab uberibus matris: Ghriftus autem antequam 
cognofceret bonum aut malum , elegit bonum. Qua* 
re probe dicitur fperaffe ab uberibus matris. Nonenim^ 
inquit, homo eft qui vivatj & nonpeccet. 

De ventre matris mea Deus meus es tu^ &c.'] .Quia 
nimirum cumnafceretur, orabat, forte etiam prius- 
quam nafceretur. Prudentior enim fuit Jona qui ia 
ventre ceti oravit. 

Ne difcejjeris a me^ quoniam ttibulatio proxima eft^ 
qumiam non eft qui adjuvet , fjTc ] Fortaffis iftud , tri- 
bulatio proxima eftj dicebat cum in cruce penderet,^ 
rcferebatque illud ad eas quas in inferno experturus 
erat affliaiones ab iis, quae ibi degebant, poteftati- 
bus. Hasc autem dicit » quafi nuUus angelorum fu- 
turus effet adjutor. Non enim ex illis quispiam iliuc 
aufus eft cum eo defcendere. * 

Circumdederunt me v*tuli multi^ tauri fingues obfede» 
runt mej &c.] Haec etiam referes ad intellcauales d??- 
mones, & vitulorum nomine intelliges malignas^ 
, quae terrenaoperantur, poteftates: nam vitulus ani* 
mal eft terrae operibus addiftum. Taurorum pin- 
guium nomine ob /nultiplicem malitia& fcientiam eas 
dicesvirtutes, quae verbis fallacibus praefunt^ & m 
ceu cornu homines feriunt & proterunt. Leo erit 
diabolus rugiens contra nos & multos abripiens: a 
quo leone extraxit paftor bohus duo femora & imam 
auris partem. Aurem enim animae hominis per audi- 
tum, & per femora inceffum eyus deglutietat. 

E e 5 Evit- 



44« EX ORIGENE 



i f^Xo^ '^oMoi» TTongof t» uif Af7€T«i ^t^otitc I^oAii 

; . T» Tinf i^oJbr. ^ moc 71 oti Mig^ m^n^wui^ hm^ 

. V Clff0i fjic^P f^fjtv^ ^ W ^fOiEO^^^ ^enPTtf ' Tft 
ig-afjuf,^ iu r. C\ Ofa Ttie a^ijKx "^^ ^7^ ioy/JMTa tnc 
huiAna^iaQ Wi9 j fl%ig Iv T41 lUurxa Tpic In^idoic fuf ow. 
TPijSc^r yffo/uodfTHT^* og-w 7^9 ^if » 11 0i/fTAi4^m 
lu/T». f«;t^Ttf< Jf i^oivlui^ Ao^o^t^^oTa^ 
rm auT(f9 via^e^^ ^ai utto rm mc m f^iTn^via oiEiiff 
(^oA^oir auTw^ 904. k;^forronf' hamui^i^rrai k 
^wiT(f0 ra of ft T8 A078 u^4 t^ A^ ^(if^o^^ vhn n 
V^^ ^ <]27^ Tiff fv rai^ 7C«(^^ ^j^pfAqfiaf mk^ ^MXuoh 
f€0f9 ^ Aai ^a^d fiJVf rjf 1% rmi ^ci^ ^for wtH% 
W^<okrij^ hr0i fTfgor^ xm f^V '^H ^^^^ 4 ^f w 
. T^.TfA^^ 3toc ^ay&i of «r-Tr^M ofiir» luu affjtmm 
vr^o^ apfMViav Ik t*i ovto; Io-ga>iA, ?jf xqjro^ tq» fAfjfowr 
/t^f xugif 3 OTI Wa^^xBv Tft pf« /4^^ «5"^ Ttfft TH? 4^-- 
Jtwc rowTflt 09"*, 

Ktfi fi; Pc^r Qavam xMrfiyaytQ jm» x.r.%.'] Oui «k 
^ava^of^ ^^' ^' ;^«y QcLvars KO/mX^ X^^^oq, h 
ya^ rf \J/(;;t»» fltvT« «c ejii^ xa^tf^^!^» xa^ ^ <ra^^ aOm 
^ qlii ita^pSroqav^ 

AitfZi^taafrQ r^ if^ia /^ lomoi^y xfi^i Iwi rof ifJta^ 
TI^Atqr f«^ i/3^Aov leAwgor, x. t, f ,3 I«^<3ti0i jUf r Tpr ^gcwr- 
.Tov vo^r r^nyr^ xcii ra (JwVflfiTa ifiana t» A07» Aa- 
M€§/^VT(;w' rf^C ^i ro •^rfufut t« A078 ^vAAO-o-orTic* 
T<]p voy^Tflt ifAflLr^ rn o^a^T^fPo^ if/<cfi>r JidtfcfPi^Atfd-tf ac 
p::^if or fiamrt^Qii^mt xat ayrof hSuofJLm^ o^ o-o^iav xat 
c^^B-etau xxtt ^txatop-wtifn 

Pua-atr iito pqyt^tac, rm \|/t;;c>ir ju», x. t. f.] H iv- 
ifafmyi ^m "^Xy^v 'TrM^at pofjc^ata roiiTif d^a Wi, Tf^t 
l( flgflTflti • Kat 0*« Jf wVw? T«r \j/vpc)ir htMva-trau pofA^ 



SBLECTA IN PSALMOS. 445 

Ejttfdem^] Ab his verbis: Circufndederunf me vituli 
multi^ quaeres num aHa quidem adea, quae ejus exi- 
tum praBCeflerunt ; alia autem ad ea , qua^ illum fub- 
fequuta funt, an vero omnia ad illa, quae exitum (lib- 
fecuta funt, pertineant, •Verifimile eft illum vidiffe 
circumftantes poteftates ^ quae animam ejus abripere 
volebant & ad horribiliora Igca detru4ere, 

Sicut aqua effufus fum & difperfa funt omnia ojfa mea^ 
6*c] Offa fapientiae, dogmata ecclefia^ fanfta funt, 
quae in pafchate non CQmminuenda ?flfe lex Judaeis 
jpraecipiebat: 0/, enim inqui^, nmcomminu^tif ex eo. 
Effunditur ficut ^qua verbum ab iis, qui non fincere 
ipfum annunciant, & ab iis, qui in idonea vafanoft 
illud emittunt; difperguntur vero omnia offa verbi ah 
iis, qui ejus fublimitatem non fervant^ fed e^m, qua& 
in fcripturis eft , harinoniaindiffQlvupt, itautosejjjs 
aliud penes^hunc fit^ aliijd penes illum, & ^liud pe-r 
nes alterum, Quj autemio perfefto hahitat Deus^ 
os ad os conjungit, & harmoniam ad hariQQniam ex 
Ifrael. VeljuxU illud: Miferere mei Domine^ quoniam 
conturbata funt offk tncAx ^^^^9J^ fuu? ii^tell^dlu^Ua 
animae offa, 

Et in puhereti mortis d^duxifti me ^ &c.'] Non in ^ 
mortem, fed in pulverem mortis deduftus eftChri- 
ftus : non enim anima eju^ in infernQ derelift^ eft ^ 
neque caro ejus eyperta eft corruptiQnem, 

Divifirunt Jihi veftimenta mea , tJ fuper veftem meam 
miferunt fortem^ eSTc.] JudaeJ quidem dqin legem fcrip-i 
tam fervant , fenfibilia verbi veftimenta dividunt, 
nos vero fpiritum verbi cuftodientes , intelleftualia 
Servatoris noftri veftimenta dividimus, in Chriftum ' 
baptizati, & ipfum tanquam fapiwtiam^ veritatem, 65 
juftitiam induti, 

Erue a framea Deus animani meam^ ttc.'] Framea^ 
quae animam ferire poflit , utique fpiritalis eft 9 de 
qua di6tum eft : Et tuam ipfius animam pmranfibit gladius^ 



444 CXORIGENE I 

^(ML , pofj^GLsa ToiWf Wi iI/